अध्याय 24

Verse 1

ते तदायोधनात् तस्मान्निधनाभावकांक्षया । सहसा विमुखीभूता मुसेखानपुरोगमा: ॥ १॥

te tadāyodhanāt tasmānnidhanābhāvakāṃkṣayā | sahasā vimukhībhūtā musekhānapurogamā: || 1||

Verse 2

हीना: स्वीयेन सैन्येन हीणाश्राफजलं विना। किमकुर्वत किं मत्वा गत्वा विजयपत्तनम्॥ २॥

hīnā: svīyena sainyena hīṇāśrāphajalaṃ vinā| kimakurvata kiṃ matvā gatvā vijayapattanam|| 2||

Verse 3

निशम्याफजस्यांतं प्रणालादििप्रहं तथा । स्वयं पुन: किमकरोद्येदिलो भूशबालिश: ॥ ३॥

niśamyāphajasyāṃtaṃ praṇālādiiprahaṃ tathā | svayaṃ puna: kimakarodyedilo bhūśabāliśa: || 3||

Verse 4

तं च शैलं समादाय बलादफजलांतक: । स विश्वविजयी वीरश्नरितं किंविधं व्यधात् ॥ ४ ॥

taṃ ca śailaṃ samādāya balādaphajalāṃtaka: | sa viśvavijayī vīraśnaritaṃ kiṃvidhaṃ vyadhāt || 4 ||

Verse 5

मुसेखान: फाजिलेन याकुतेनांकुशेन च । हसनेन च संभूय निजेनाभिजनेन च ॥ ५॥

musekhāna: phājilena yākutenāṃkuśena ca | hasanena ca saṃbhūya nijenābhijanena ca || 5||

Verse 6

विजयाह ं पुरं गत्वा नत्वा स्वामिनमात्मन: । प्रहग्रीव: पुरोवर्ती बद्धांजलिपुटोइभवत् ॥ ६॥

vijayāha ṃ puraṃ gatvā natvā svāminamātmana: | prahagrīva: purovartī baddhāṃjalipuṭoibhavat || 6||

Verse 7

येदिलस्तमथोद्वीक्ष्य विषीदंतमधोमुखम् । जगाद गर्वगर्भाभिगीभिरुत्साहयन् भूशम् ॥ ७॥

yedilastamathodvīkṣya viṣīdaṃtamadhomukham | jagāda garvagarbhābhigībhirutsāhayan bhūśam || 7||

Verse 8

सहसा साहसात् स्वामिकार्यव्ययितजीवित: । स यातस्तां दशां तहिं न यात: शोचनीयताम् ॥ ८ ॥

sahasā sāhasāt svāmikāryavyayitajīvita: | sa yātastāṃ daśāṃ tahiṃ na yāta: śocanīyatām || 8 ||

Verse 9

कृतहस्तः स्वयं तत्र कुसृतिप्रकृति: पर: । तमेकाकिनमाहय हतवान् विजने बने ॥ ९॥

kṛtahastaḥ svayaṃ tatra kusṛtiprakṛti: para: | tamekākinamāhaya hatavān vijane bane || 9||

Verse 10

यद्ययास्यत् तदा तत्र सेनामादाय भूयसीम् । असावजलस्तर्हिं नायास्यत् तादृशीं दशाम्॥ १०॥

yadyayāsyat tadā tatra senāmādāya bhūyasīm | asāvajalastarhiṃ nāyāsyat tādṛśīṃ daśām|| 10||

Verse 11

न हि साहसमात्रेण सिद्धिमायान्त्युपक्रमा: । अलं फलाय महते सनया: किल विक्रमा: ॥ ११॥

na hi sāhasamātreṇa siddhimāyāntyupakramā: | alaṃ phalāya mahate sanayā: kila vikramā: || 11||

Verse 12

विपिने$फजल तत्र यो हन्त हतवान् रुपा | आशाविष इवोच्छीर्षगतो नोपेक्ष्य एव सः ॥ १२॥

vipine$phajala tatra yo hanta hatavān rupā | āśāviṣa ivocchīrṣagato nopekṣya eva saḥ || 12||

Verse 13

अविषह्वतमं तस्मात् तमागस्करमात्मन: । शल्यतुल्यं सहाशैलादुद्धरिष्यामि सर्वथा ॥ १३॥

aviṣahvatamaṃ tasmāt tamāgaskaramātmana: | śalyatulyaṃ sahāśailāduddhariṣyāmi sarvathā || 13||

Verse 14

बत प्रस्थाय वैराटमास्थित: सोऊपि संप्रति । सद्यः समुहा सैन्यानि प्रणालाह्विमुपैष्यति ॥ १४ ॥

bata prasthāya vairāṭamāsthita: soūpi saṃprati | sadyaḥ samuhā sainyāni praṇālāhvimupaiṣyati || 14 ||

Verse 15

निगति प्रणिधय: किवदंतीमिमामिह । तस्मात् सर्वेउप्यभिकम्य कुरुध्वयमतिविक्रमम् ॥ १५॥

nigati praṇidhaya: kivadaṃtīmimāmiha | tasmāt sarveupyabhikamya kurudhvayamativikramam || 15||

Verse 16

तत्तद्देशजुषस्तांस्तानानाय्यानीकनायकान् । परनिग्रहणायोच्चैर्जागरूकानिव ग्रहान्॥ १६॥

tattaddeśajuṣastāṃstānānāyyānīkanāyakān | paranigrahaṇāyoccairjāgarūkāniva grahān|| 16||

Verse 17

साहाय्याय समुन्नद्धान् संदोह्यान्यांश्व सैनिकान्। अहर्दिवमविश्रांता: प्रयात पतगा इव ॥ १७॥

sāhāyyāya samunnaddhān saṃdohyānyāṃśva sainikān| ahardivamaviśrāṃtā: prayāta patagā iva || 17||

Verse 18

रहने दो। स पृथुप्रधनश्लाघी पृतनापतिरस्तु न: ॥ १८ ॥

rahane do| sa pṛthupradhanaślāghī pṛtanāpatirastu na: || 18 ||

Verse 19

इत्युक्तास्तेन सर्वेषपि सत्कृताश्च यथोचितम् । तमात्मनः परिवृढं प्रणिपत्य प्रभाविणम्॥ १९॥

ityuktāstena sarveṣapi satkṛtāśca yathocitam | tamātmanaḥ parivṛḍhaṃ praṇipatya prabhāviṇam|| 19||

Verse 20

ते सैन्यपतयस्तस्मात् पुरात् विजयसाहयात् । कृतक्ष्वेडारबोदग्रा: समग्रा अपि निर्ययु: ॥ २० ॥

te sainyapatayastasmāt purāt vijayasāhayāt | kṛtakṣveḍārabodagrā: samagrā api niryayu: || 20 ||

Verse 21

अथ संप्रेषितचरा चरास्ते येदिलांतिके | तमुदन्तं प्रणालादेद्धुतमेत्य न्यवेदयन्॥ २१ ॥

atha saṃpreṣitacarā carāste yedilāṃtike | tamudantaṃ praṇālādeddhutametya nyavedayan|| 21 ||

Verse 22

सुनाया। निशम्य येदिलस्तेन नरेंद्रेण करे कृतम्। अन्वशोचत् तमचलं फणी फणमिवोन्नतम् ॥ २२॥

sunāyā| niśamya yedilastena nareṃdreṇa kare kṛtam| anvaśocat tamacalaṃ phaṇī phaṇamivonnatam || 22||

Verse 23

तमद्विम द्विपतिना शिवेन स्ववशीकृतम् । अल्लीशाहोःन्वहं चित्त चिंतया पर्यतप्यत ॥ २३॥

tamadvima dvipatinā śivena svavaśīkṛtam | allīśāhoḥnvahaṃ citta ciṃtayā paryatapyata || 23||

Verse 24

अथात्मानमपर्याप्तं मन्वानस्तद्विनिग्रहे । द्रतमानाययामास दिल्लीपतिपताकिनीम् ॥ २४॥

athātmānamaparyāptaṃ manvānastadvinigrahe | dratamānāyayāmāsa dillīpatipatākinīm || 24||

Verse 25

लिए बुलवाया। शिवराजो5पि तच्छृत्वा घनसंनाहशालिन: । परसैन्यपतीन् भूय: संपरायाभिलाषिण: ॥ २५॥

lie bulavāyā| śivarājo5pi tacchṛtvā ghanasaṃnāhaśālina: | parasainyapatīn bhūya: saṃparāyābhilāṣiṇa: || 25||

Verse 26

नियुज्य पृतनामुग्रां प्रणालाचलपालने । स्वयमुत्साहवानुच्चैरुत्सुकस्तज्जिगीषया ॥ २६ ॥

niyujya pṛtanāmugrāṃ praṇālācalapālane | svayamutsāhavānuccairutsukastajjigīṣayā || 26 ||

Verse 27

स्फुरद्धेतिशतोदग्रदवाग्निसमविश्रमै: । सैन्य: समन्वितस्तैस्तै: पुरस्तात् तरसाभवत् ॥ २७॥

sphuraddhetiśatodagradavāgnisamaviśramai: | sainya: samanvitastaistai: purastāt tarasābhavat || 27||

Verse 28

सुदुर्धर॑ पुरस्कृत्य साभिमाना: पुरोडभवन्॥ २८ ॥

sudurdhara̭ puraskṛtya sābhimānā: puroḍabhavan|| 28 ||

Verse 29

पश्यत प्रसभं व्यूढां प्रतिपक्षचमूमिमाम् । सन्नाहिनीं महोत्साहां धीरामुल्लसितध्वजाम् ॥ ३० ॥

paśyata prasabhaṃ vyūḍhāṃ pratipakṣacamūmimām | sannāhinīṃ mahotsāhāṃ dhīrāmullasitadhvajām || 30 ||

Verse 30

सन्त्यस्यां हि महावीरा: सीरायुधसमश्रिय: । प्रत्यात्मान इवानेके शिवस्यातुलतेजस: ॥ ३१॥

santyasyāṃ hi mahāvīrā: sīrāyudhasamaśriya: | pratyātmāna ivāneke śivasyātulatejasa: || 31||

Verse 31

स एष शिवसेनानीनेंता नाम प्रतापवान्। योत्स्यते भुशमस्माभिरभिमानभृतां वर: ॥ ३२॥

sa eṣa śivasenānīneṃtā nāma pratāpavān| yotsyate bhuśamasmābhirabhimānabhṛtāṃ vara: || 32||

Verse 32

प्रभूतकटकः क्रुध्यन्नस्मानभिवुभूषति ॥ ३३॥

prabhūtakaṭakaḥ krudhyannasmānabhivubhūṣati || 33||

Verse 33

खराट: खर्वितारातिवल: प्रबलसाहस: । सूनुना हनुमननाम्न्ना सहितो5स्मान् जिगीपति॥ ३४॥

kharāṭa: kharvitārātivala: prabalasāhasa: | sūnunā hanumananāmnnā sahito5smān jigīpati|| 34||

Verse 34

पांडवप्रतिमो युद्धे पांडर: पांडरध्वज: । बलस्य महतो भर्ता कर्ता समरमद्भुतम्॥ ३५॥

pāṃḍavapratimo yuddhe pāṃḍara: pāṃḍaradhvaja: | balasya mahato bhartā kartā samaramadbhutam|| 35||

Verse 35

करवालकर: काल: कालज्वलनभीषण: । करिष्यति हिलालो5पि भृुशं भूशबलप्रियम्॥ ३६॥

karavālakara: kāla: kālajvalanabhīṣaṇa: | kariṣyati hilālo5pi bhṛuśaṃ bhūśabalapriyam|| 36||

Verse 36

भोसले का अत्यंत हितकारी होगा। महसां राशिरिंगालो हीरवर्मा महाभुज: । तथा व्याप्रो भीमनामा प्रवार: सिद्धजित् तथा ॥ ३७॥

bhosale kā atyaṃta hitakārī hogā| mahasāṃ rāśiriṃgālo hīravarmā mahābhuja: | tathā vyāpro bhīmanāmā pravāra: siddhajit tathā || 37||

Verse 37

गोदो नाम महावीरो जगत्स्थापकवंशज: । तथा परशुरामो5पि महाद्विककुलोद्धव: ॥ ३८ ॥

godo nāma mahāvīro jagatsthāpakavaṃśaja: | tathā paraśurāmo5pi mahādvikakuloddhava: || 38 ||

Verse 38

अपरेषपि महानीकनाथा: प्रधनपारगा: । शिवराजस्याभिसरा: प्रसरन्ति पुर: पुर: ॥ ३९॥

apareṣapi mahānīkanāthā: pradhanapāragā: | śivarājasyābhisarā: prasaranti pura: pura: || 39||

Verse 39

३७-३९.तेजस्वी महाबाहु हिराजी इंगके, भीमाजी वाघ, सिधोजी पंवार, महावीर गोदाजी जगताप, मानो दूसरा परशुराम स्वयं भूशबलो राजा शिवो5पि रिजराजह: । अमरप्रतिम: काम समरं पारयिष्यति ॥ ४० ॥

37-39.tejasvī mahābāhu hirājī iṃgake, bhīmājī vāgha, sidhojī paṃvāra, mahāvīra godājī jagatāpa, māno dūsarā paraśurāma svayaṃ bhūśabalo rājā śivo5pi rijarājaha: | amarapratima: kāma samaraṃ pārayiṣyati || 40 ||

Verse 40

तदद्धास्माकमप्येते यूथनाथा: समन्ततः । संव्युह्य वाहिनीं स्वां स्वां तिष्ठन्तु मृधमुर्धानि ॥ ४१॥

tadaddhāsmākamapyete yūthanāthā: samantataḥ | saṃvyuhya vāhinīṃ svāṃ svāṃ tiṣṭhantu mṛdhamurdhāni || 41||

Verse 41

पालयिष्याम्यहं मध्यभागमद्धा महायुधा: । सव्यं पार्थमनीकस्थ: फाजिलो5वतु विक्रमी ॥ ४२ ॥

pālayiṣyāmyahaṃ madhyabhāgamaddhā mahāyudhā: | savyaṃ pārthamanīkastha: phājilo5vatu vikramī || 42 ||

Verse 42

मलीक इतबाराह: सादातेन समन्वित: । पालयत्वपरं पार्शव पृतनाया: पृथुस्मय: ॥ ४३ ॥

malīka itabārāha: sādātena samanvita: | pālayatvaparaṃ pārśava pṛtanāyā: pṛthusmaya: || 43 ||

Verse 43

अजीजखानतनय : फतेखानो महायशा: । तथा मुल्लाहयाहो5स्तु पाणिग्राहक्रियापर: ॥ ४४ ॥

ajījakhānatanaya : phatekhāno mahāyaśā: | tathā mullāhayāho5stu pāṇigrāhakriyāpara: || 44 ||

Verse 44

अजीज खान का पुत्र महा यशस्वी फतेह खान और मल्लाह यह सेना के किस भाग की रक्षा करें। संताभिधो घोरफट: सर्जराजश्र घांटिक: । सनन््नद्धा: सैनिकाश्रान्ये पालयन्त्वभितश्चमूम् ॥ ४५ ॥

ajīja khāna kā putra mahā yaśasvī phateha khāna aura mallāha yaha senā ke kisa bhāga kī rakṣā kareṃ| saṃtābhidho ghoraphaṭa: sarjarājaśra ghāṃṭika: | sanannaddhā: sainikāśrānye pālayantvabhitaścamūm || 45 ||

Verse 45

इत्युक्तास्तेन ते सर्वे यथास्थानमवस्थिता: । पालयामासुरव्यग्रा: समग्रामपि वाहिनीम्॥ ४६ ॥

ityuktāstena te sarve yathāsthānamavasthitā: | pālayāmāsuravyagrā: samagrāmapi vāhinīm|| 46 ||

Verse 46

लगें। तदानीमेव भूपाल: शिवो5पि निजवाहिनीम् । व्यूहयन्नभितो योधानवोचदुचितं वच: ॥ ४७॥

lageṃ| tadānīmeva bhūpāla: śivo5pi nijavāhinīm | vyūhayannabhito yodhānavocaducitaṃ vaca: || 47||

Verse 47

नेता फाजिलमभ्येतु चतुरंगचमूपति: । प्रयातु परवीरध्नो व्याप्रो मुल्लाहयाह्यम् ॥ ४८ ॥

netā phājilamabhyetu caturaṃgacamūpati: | prayātu paravīradhno vyāpro mullāhayāhyam || 48 ||

Verse 48

प्रवारवंश्य: सिद्धोडईपि सादाताभिमुखो5चतु ॥ गोदस्तु घांटिकं घोरफटं च प्रतियास्यति ॥ ५० ॥

pravāravaṃśya: siddhoḍaīpi sādātābhimukho5catu || godastu ghāṃṭikaṃ ghoraphaṭaṃ ca pratiyāsyati || 50 ||

Verse 49

सादयिष्यामि समरे शूरं नासीरवर्तिनम् ॥ ५१॥

sādayiṣyāmi samare śūraṃ nāsīravartinam || 51||

Verse 50

दक्षिणेन च सैन्यस्य खराट: पांडरोषपि च । हिलालो यावश्वोभावितरेणाभिगच्छताम् ॥ ५२ ॥

dakṣiṇena ca sainyasya kharāṭa: pāṃḍaroṣapi ca | hilālo yāvaśvobhāvitareṇābhigacchatām || 52 ||

Verse 51

खराटे एवं पांढरे ये दोनों सेना के दाएं भाग पर और हिलाल और जाधव ये दोनों सेना के बाएं भाग पर साथ-साथ चलें। इत्युक्तवति राजेंद्रे तद्योधास्ते महायुधा: । सम॑ दुंदुभिनादेन सिंहनादान् वितेनिरे ॥ ५३ ॥

kharāṭe evaṃ pāṃḍhare ye donoṃ senā ke dāeṃ bhāga para aura hilāla aura jādhava ye donoṃ senā ke bāeṃ bhāga para sātha-sātha caleṃ| ityuktavati rājeṃdre tadyodhāste mahāyudhā: | sama̭ duṃdubhinādena siṃhanādān vitenire || 53 ||

Verse 52

गर्जना की। ततो भूरिप्रभेदानां दुंदुभीनामनेकश: । ऋचकानां काहव्ठानां पणवानां च सर्वश: ॥ ५४॥

garjanā kī| tato bhūriprabhedānāṃ duṃdubhīnāmanekaśa: | ṛcakānāṃ kāhavṭhānāṃ paṇavānāṃ ca sarvaśa: || 54||

Verse 53

गोमुखानां च शृंगाणामनीकद्ठयवर्तिनाम् । निध्वान: पुष्कराध्वानमावृणोद्दीर्णदिड्डुख: ॥ ५५॥

gomukhānāṃ ca śṛṃgāṇāmanīkadṭhayavartinām | nidhvāna: puṣkarādhvānamāvṛṇoddīrṇadiḍḍukha: || 55||

Verse 54

५४-५५.तत्पश्चात् अनेक प्रकार की दुंदुभी, क्रवक काहल ढोल, गोमुख , दिया। अग्रतः प्रचलन्तीनां पताकानां समंततः । कान्तिभि: सकल व्योम तदा किर्मीरतां दधौ ॥ ५६ ॥

54-55.tatpaścāt aneka prakāra kī duṃdubhī, kravaka kāhala ḍhola, gomukha , diyā| agrataḥ pracalantīnāṃ patākānāṃ samaṃtataḥ | kāntibhi: sakala vyoma tadā kirmīratāṃ dadhau || 56 ||

Verse 55

ते ततोःत्यर्थमुद्दले स्वनन्त्यौ भुशभीषणे । पूर्वापरार्णवनिभे पृतने समसज्जताम्॥ ५७ ॥

te tatoḥtyarthamuddale svanantyau bhuśabhīṣaṇe | pūrvāparārṇavanibhe pṛtane samasajjatām|| 57 ||

Verse 56

तत्पश्चात् मर्यादा का उल्लंघन करने वाली, गर्जना करने वाली, अत्यंत भयंकर, पूर्व एवं पश्चिम समुद्र की तरह वह आवेशादथ भुजदंभहतचित्तै: अभ्यर्णाग तपृतनाद्वयाग्रयोधै: । गर्जद्धि: सकुतुकसंप्रणोदिताश्रै: धाराभि: समरधराभिषिच्यते सम ॥ ५८ ॥

tatpaścāt maryādā kā ullaṃghana karane vālī, garjanā karane vālī, atyaṃta bhayaṃkara, pūrva evaṃ paścima samudra kī taraha vaha āveśādatha bhujadaṃbhahatacittai: abhyarṇāga tapṛtanādvayāgrayodhai: | garjaddhi: sakutukasaṃpraṇoditāśrai: dhārābhi: samaradharābhiṣicyate sama || 58 ||

Verse 57

आधावत्तरगखुरोत्थरेणुधारा- संभाराकुलितमिहांतरें$तरिक्षम्। संप्राप्ते धनसमये वहनन्नवांभ:- संपृक्ते सर इब धूसरं बभूव ॥ ५९॥

ādhāvattaragakhurotthareṇudhārā- saṃbhārākulitamihāṃtareṃ$tarikṣam| saṃprāpte dhanasamaye vahanannavāṃbha:- saṃpṛkte sara iba dhūsaraṃ babhūva || 59||

Verse 58

त॑ वृष्टे: समयमुदी क्ष्य दीर्घसारै: आसारैर्नवजलदैरिव प्रकामम् । धावद्धि: सपदि धनुधरैरनेकै: बाणौ धैर्गगनतलं बताप्यधायि ॥ ६० ॥

ta̭ vṛṣṭe: samayamudī kṣya dīrghasārai: āsārairnavajaladairiva prakāmam | dhāvaddhi: sapadi dhanudharairanekai: bāṇau dhairgaganatalaṃ batāpyadhāyi || 60 ||

Verse 59

यावत् स्वं रिपुमव॒लोक्य लब्धहर्ष : कोदण्डं किल युधि कश्चिदाचकर्ष । तावत् तत्करधृतभल्लभिन्नहस्त:- तच्चित्रं यदजनि तत्र नो विहस्त:॥ ६१ ॥

yāvat svaṃ ripumava̱lokya labdhaharṣa : kodaṇḍaṃ kila yudhi kaścidācakarṣa | tāvat tatkaradhṛtabhallabhinnahasta:- taccitraṃ yadajani tatra no vihasta:|| 61 ||

Verse 60

संग्रामांगणभुवि भूरिकीर्तिपुष्पा- ण्यादातुं सपदि धनुर्लतां विकृष्य । ते शूराः करकलया शिलीमुखानां संदोहं द्रतमुपातयन् परेषु ॥ ६२ ॥

saṃgrāmāṃgaṇabhuvi bhūrikīrtipuṣpā- ṇyādātuṃ sapadi dhanurlatāṃ vikṛṣya | te śūrāḥ karakalayā śilīmukhānāṃ saṃdohaṃ dratamupātayan pareṣu || 62 ||

Verse 61

अभ्येतप्रतिभटचंडचंद्रहास- प्रौढिम्मा द्रुतमपमूर्धतां प्रपद्य । लिष्यद्धि: क्षितिमपि बद्धमुश्भिवा- न्नोन्मुक्ता: क्वचन पताकिभि: पताका: ॥ ६३ ॥

abhyetapratibhaṭacaṃḍacaṃdrahāsa- prauḍhimmā drutamapamūrdhatāṃ prapadya | liṣyaddhi: kṣitimapi baddhamuśbhivā- nnonmuktā: kvacana patākibhi: patākā: || 63 ||

Verse 62

कर्षन्तः सपदि धनूंषि सप्रकर्ष युध्यन्त: शिवसुभटा: शरैरमोघै: । क्रुद्धानामभिपततां महायुधानां म्लेच्छानामदयमपातयंच्छिरांसि ॥ ६५ ॥

karṣantaḥ sapadi dhanūṃṣi saprakarṣa yudhyanta: śivasubhaṭā: śarairamoghai: | kruddhānāmabhipatatāṃ mahāyudhānāṃ mlecchānāmadayamapātayaṃcchirāṃsi || 65 ||

Verse 63

तिष्ठन्तं करटिकदंब दुर्गदेशे गर्जन्तं घनमिव फाजिलं तदोच्चै: । आक्रामन् मरुदिव सर्वतो बलीयान् उद्भ्रान्तं शिवपृतनापतिवर्यधत्त ॥ ६७ ॥

tiṣṭhantaṃ karaṭikadaṃba durgadeśe garjantaṃ ghanamiva phājilaṃ tadoccai: | ākrāman marudiva sarvato balīyān udbhrāntaṃ śivapṛtanāpativaryadhatta || 67 ||

Verse 64

नेतारं भूशबलभूपवाहिनीनां नेतारं कुपितमुदीक्ष्य फाजिलोडद्धा । उच्चैरुच्चरितपदां पपाठ नांदीं प्रारंभे द्रतमपयानरूपकस्य ॥ ६८ ॥

netāraṃ bhūśabalabhūpavāhinīnāṃ netāraṃ kupitamudīkṣya phājiloḍaddhā | uccairuccaritapadāṃ papāṭha nāṃdīṃ prāraṃbhe dratamapayānarūpakasya || 68 ||

Verse 65

रत्नाद्याभरणविभूषिता युवानः संग्रामाडगणभुवि लोहितांगरागा:। अन्येभ्यो भयमपहाय के5पि वीर- श्रीयुक्ता: शरशयनेषु शेरते सम ॥ ६९॥

ratnādyābharaṇavibhūṣitā yuvānaḥ saṃgrāmāḍagaṇabhuvi lohitāṃgarāgā:| anyebhyo bhayamapahāya ke5pi vīra- śrīyuktā: śaraśayaneṣu śerate sama || 69||

Verse 66

होकर रण भूमि पर सो गये। संग्रामे महति खराटकेन केचित् योद्धार: सपदि च पांडरेण केचित् । विध्वस्ता: स्वयमथ यादवेन केचित् व्याप्रेण स्वयमाभपत्य चापि केचित् ॥ ७० ॥

hokara raṇa bhūmi para so gaye| saṃgrāme mahati kharāṭakena kecit yoddhāra: sapadi ca pāṃḍareṇa kecit | vidhvastā: svayamatha yādavena kecit vyāpreṇa svayamābhapatya cāpi kecit || 70 ||

Verse 67

सोत्साहं प्रधनमपरो महोग्रकर्मा विक्रम्यामृणदहितान् स हीरवर्मा । क्रोधामिनिप्रस्मरधूमधूम्रधामा कांश्वित्तानथ हतवान् हिलालनामा ॥ ७१॥

sotsāhaṃ pradhanamaparo mahograkarmā vikramyāmṛṇadahitān sa hīravarmā | krodhāminiprasmaradhūmadhūmradhāmā kāṃśvittānatha hatavān hilālanāmā || 71||

Verse 68

संग्रामात् सपदि च फाजिले5पयाते। सादातप्रमुखमनीकमव्यवस्थ॑ वातारं कमपि निजस्य नाध्यगच्छत् ॥ ७२ ॥

saṃgrāmāt sapadi ca phājile5payāte| sādātapramukhamanīkamavyavastha̭ vātāraṃ kamapi nijasya nādhyagacchat || 72 ||

Verse 69

अथ समरसदेशात् पंचपैरश्ववारै: भूशमशरणमल्लीशाहसैन्यं समस्तं व्याधित दशदिगंतप्रेक्षणायासमाशु ॥ ७३ ||

atha samarasadeśāt paṃcapairaśvavārai: bhūśamaśaraṇamallīśāhasainyaṃ samastaṃ vyādhita daśadigaṃtaprekṣaṇāyāsamāśu || 73 ||

Verse 70

तदनु शिवनृपस्तं प्राप्तभंगं पुरस्तात् निकटगमपि नैव न्यग्रहीनिनग्रहाईं न हि विदधति भीरौ शूरतां सूर्यवंश्या: ॥ ७४ ॥

tadanu śivanṛpastaṃ prāptabhaṃgaṃ purastāt nikaṭagamapi naiva nyagrahīninagrahāīṃ na hi vidadhati bhīrau śūratāṃ sūryavaṃśyā: || 74 ||

Verse 71

येउस्मानप्यपहाय हन्त समरे सद्योपयाता: स्वयं भूयो5प्याश्रयितुं पाविरहितान् लज्जामहे तान् वयम्। मन्वाना: सुतरामितीव हृदये ते येदिलानीकिनी मत्तेभा: सबलं॑ शिवं भृशवलं भेजु: शरण्यं प्रभुम् ॥७५॥

yeusmānapyapahāya hanta samare sadyopayātā: svayaṃ bhūyo5pyāśrayituṃ pāvirahitān lajjāmahe tān vayam| manvānā: sutarāmitīva hṛdaye te yedilānīkinī mattebhā: sabala̭ṃ śivaṃ bhṛśavalaṃ bheju: śaraṇyaṃ prabhum ||75||

Verse 72

सोत्साहोत्सवशिवसंहतप्रतीप प्र्नस्ताभरणगणप्रभानुभावै: । कर्षन्ती सकुतुकलोकलोचनौघं सौभाग्यं किमपि बभार सा मृधश्री: ॥ ७६ ॥।

sotsāhotsavaśivasaṃhatapratīpa prnastābharaṇagaṇaprabhānubhāvai: | karṣantī sakutukalokalocanaughaṃ saubhāgyaṃ kimapi babhāra sā mṛdhaśrī: || 76 |||

Verse 73

प्रयत्नप्रोन्मज्जत्तरगशतावशातहृदयां गभीरां गर्जन्तीं प्रतिभयतरामुद्धतरयाम् । प्रवाहप्रौढना सपदि परिपूर्णोभयतटटां कबंधानां श्रेणी कथमथ तताराश्रसरितम् ॥ ७७॥

prayatnapronmajjattaragaśatāvaśātahṛdayāṃ gabhīrāṃ garjantīṃ pratibhayatarāmuddhatarayām | pravāhaprauḍhanā sapadi paripūrṇobhayataṭaṭāṃ kabaṃdhānāṃ śreṇī kathamatha tatārāśrasaritam || 77||

Verse 74

देशं च त॑ नरपतिः स्वकरे निधाय । ढक्कारवेण मधुरेण दिगंगनानां - उल्लासयन्नुदलसद्गदनांबुजानि ॥ ७८ ॥

deśaṃ ca ta̭ narapatiḥ svakare nidhāya | ḍhakkāraveṇa madhureṇa digaṃganānāṃ - ullāsayannudalasadgadanāṃbujāni || 78 ||