Adhyaya 34

Verse 1

xxxxxxxxxx।। 1 ।। तस्मिन्पाण्ढवादिभिरर्चितोपविष्टे पुनर्गदायुद्धारम्भः।। 2 ।। सञ्जय उवाच। xxxxxxxxxxxसुसंवृत्ते सुदारुणे। xxxxxxxxxxx पाण्डवेषु महात्मसु।।

xxxxxxxxxx|| 1 || tasminpāṇḍhavādibhirarcitopaviṣṭe punargadāyuddhārambhaḥ|| 2 || sañjaya uvāca| xxxxxxxxxxxsusaṃvṛtte sudāruṇe| xxxxxxxxxxx pāṇḍaveṣu mahātmasu||

Verse 2

ततस्तालध्वजके रामस्तयोर्युद्ध उपस्थिते। श्रुत्वा तच्छिष्ययो राजन्नाजगाम हलायुधः।।

tatastāladhvajake rāmastayoryuddha upasthite| śrutvā tacchiṣyayo rājannājagāma halāyudhaḥ||

Verse 3

तं दृष्ट्वा परमप्रीताः पाण्डवाः सहकेशवाः। उपगम्योपसङ्गृह्य विधिवत्प्रत्यपूजयन्।।

taṃ dṛṣṭvā paramaprītāḥ pāṇḍavāḥ sahakeśavāḥ| upagamyopasaṅgṛhya vidhivatpratyapūjayan||

Verse 4

पूजयित्वा ततः पश्चादिदं वचनमब्रुवन्। शिष्ययोः कौशलं युद्धे पश्य रामेति पार्थिव।।

pūjayitvā tataḥ paścādidaṃ vacanamabruvan| śiṣyayoḥ kauśalaṃ yuddhe paśya rāmeti pārthiva||

Verse 5

अब्रवीच्च तदा रामो दृष्ट्वा कृष्णं सपाण्डवम्। दुर्योधनं च कौरव्यं गदापाणिमवस्थितम्।।

abravīcca tadā rāmo dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ sapāṇḍavam| duryodhanaṃ ca kauravyaṃ gadāpāṇimavasthitam||

Verse 6

राम उवाच। चत्वारिंशदहान्यद्य द्वे च मे निःसृतस्य वै। पुष्येण सम्प्रयातोऽस्मि श्रवणे पुनरागतः। शिष्ययोर्वै गदायुद्धं द्रुष्टुकामोऽस्मि माधव।।

rāma uvāca| catvāriṃśadahānyadya dve ca me niḥsṛtasya vai| puṣyeṇa samprayāto'smi śravaṇe punarāgataḥ| śiṣyayorvai gadāyuddhaṃ druṣṭukāmo'smi mādhava||

Verse 7

ततो युधिष्ठिरो राजा परिष्वज्य हलायुधम्। स्वागतं कुशलं चास्मै पर्यपृच्छद्यथातथम्।।

tato yudhiṣṭhiro rājā pariṣvajya halāyudham| svāgataṃ kuśalaṃ cāsmai paryapṛcchadyathātatham||

Verse 8

कृष्णौ चापि महेष्वासावभिवाद्य हलायुधम्। सस्वजाते परिप्रीतौ प्रीयमाणौ यशस्विनौ।।

kṛṣṇau cāpi maheṣvāsāvabhivādya halāyudham| sasvajāte pariprītau prīyamāṇau yaśasvinau||

Verse 9

माद्रीपुत्रौ तथा शूरौ द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः। अभिवाद्य स्थिता राजन्रौहिणेयं महाबलम्।।

mādrīputrau tathā śūrau draupadyāḥ pañca cātmajāḥ| abhivādya sthitā rājanrauhiṇeyaṃ mahābalam||

Verse 10

भीमसेनोऽथ बलवान्पुत्रस्तव जनाधिप। तथैव चोद्यतगदौ पूजयामासतुर्बलम्।।

bhīmaseno'tha balavānputrastava janādhipa| tathaiva codyatagadau pūjayāmāsaturbalam||

Verse 11

स्वागतेन च ते तत्र प्रतिपूज्य पुनःपुनः। पश्य युद्धं महाबाहो इति ते राममब्रुवन्।।

svāgatena ca te tatra pratipūjya punaḥpunaḥ| paśya yuddhaṃ mahābāho iti te rāmamabruvan||

Verse 12

एवमुचुर्महात्मानं रौहिणेयं नराधिपाः।।

evamucurmahātmānaṃ rauhiṇeyaṃ narādhipāḥ||

Verse 13

परिष्वज्य तदा रामः पाण्डवान्सह सृञ्जयान्। अपृच्छत्कुशलं सर्वान्पार्थिवांश्चामितौजसः। तथैव ते समासाद्य पप्रच्छुस्तमनामयम्।।

pariṣvajya tadā rāmaḥ pāṇḍavānsaha sṛñjayān| apṛcchatkuśalaṃ sarvānpārthivāṃścāmitaujasaḥ| tathaiva te samāsādya papracchustamanāmayam||

Verse 14

प्रत्यभ्यर्च्य हली सर्वान्क्षत्रियांश्च महात्मनः। कृत्वा कुशलसम्प्रश्नं संविदं च यथावयः।।

pratyabhyarcya halī sarvānkṣatriyāṃśca mahātmanaḥ| kṛtvā kuśalasampraśnaṃ saṃvidaṃ ca yathāvayaḥ||

Verse 15

जनार्दनं सात्यकिं च प्रेम्णा सम्परिषस्वजे। मूर्ध्नि चैतावुपाघ्राय कुशलं पर्यपृच्छत।।

janārdanaṃ sātyakiṃ ca premṇā sampariṣasvaje| mūrdhni caitāvupāghrāya kuśalaṃ paryapṛcchata||

Verse 16

तौ च तं विधिवद्राजन्पूजयामासतुर्गुरुम्। ब्रह्माणामिव देवेशमिन्द्रोपेन्द्रौ मुदान्वितौ।।

tau ca taṃ vidhivadrājanpūjayāmāsaturgurum| brahmāṇāmiva deveśamindropendrau mudānvitau||

Verse 17

ततोऽब्रवीद्धर्मसुतो रौहिणेयमरिन्दमम्। इदं भ्रात्रोर्महायुद्धं पश्य रामेति भारत।।

tato'bravīddharmasuto rauhiṇeyamarindamam| idaṃ bhrātrormahāyuddhaṃ paśya rāmeti bhārata||

Verse 18

तेषां मध्ये महाबाहुः श्रीमान्केशवपूर्वजः। न्यविशत्परमप्रीतः पूज्यमानो महारथैः।।

teṣāṃ madhye mahābāhuḥ śrīmānkeśavapūrvajaḥ| nyaviśatparamaprītaḥ pūjyamāno mahārathaiḥ||

Verse 19

स बभौ राजमध्यस्थो नीलवासाः सितप्रभः। दिवीव नक्षत्रगणैः परिवीतो निशाकरः।।

sa babhau rājamadhyastho nīlavāsāḥ sitaprabhaḥ| divīva nakṣatragaṇaiḥ parivīto niśākaraḥ||

Verse 20

ततस्तयोः सन्निपातस्तुमुलो रोमहर्षणः। आसीदन्तकरो राजन्वैरस्यान्तं विधित्सतोः।।

tatastayoḥ sannipātastumulo romaharṣaṇaḥ| āsīdantakaro rājanvairasyāntaṃ vidhitsatoḥ||