Adhyaya 30

Verse 1

कृपद्गौणिकृतवर्मसु हृदमेत्य दुर्योधनेन भापमाणेषु तत्र यदृच्छोपागतैर्व्याधैस्तद्दर्शनम्।। 1 ।। व्याधनिवेदनेन सपरिवारैः पाण्डवैर्ह्रदं प्रत्यागमनम्।। 2 ।। तद्दर्शनेन कृपादिभिर्दुर्योधनाभ्यनुज्ञानेन दूरस्थन्यग्नोधतरुमेत्य तन्मूले उपवेशनम्।। 3 ।। दुर्योधनेन पुनर्जलस्तम्भनेन ह्रदप्रवेशनम्।। 4 ।। सञ्जय उवाच। मुहूर्तादिव राजेन्द्र सर्वं शून्यमदृश्यत। मत्तवारणसंघुष्टं शिबिरं विद्रुते बले।।

kṛpadgauṇikṛtavarmasu hṛdametya duryodhanena bhāpamāṇeṣu tatra yadṛcchopāgatairvyādhaistaddarśanam|| 1 || vyādhanivedanena saparivāraiḥ pāṇḍavairhradaṃ pratyāgamanam|| 2 || taddarśanena kṛpādibhirduryodhanābhyanujñānena dūrasthanyagnodhatarumetya tanmūle upaveśanam|| 3 || duryodhanena punarjalastambhanena hradapraveśanam|| 4 || sañjaya uvāca| muhūrtādiva rājendra sarvaṃ śūnyamadṛśyata| mattavāraṇasaṃghuṣṭaṃ śibiraṃ vidrute bale||

Verse 2

यत्र शब्देन महता नान्वबुध्यन्महारथाः। तत्र शब्दं न शृणुमो मनुष्यस्यापि कस्यचित्।।

yatra śabdena mahatā nānvabudhyanmahārathāḥ| tatra śabdaṃ na śṛṇumo manuṣyasyāpi kasyacit||

Verse 3

धृतराष्ट्र उवाच। हतेषु सर्वसैन्येषु पाण्डुपुत्रै रणाजिरे। मामकाश्चावशिष्टास्ते किमकुर्वत सञ्जय।।

dhṛtarāṣṭra uvāca| hateṣu sarvasainyeṣu pāṇḍuputrai raṇājire| māmakāścāvaśiṣṭāste kimakurvata sañjaya||

Verse 4

कृतवर्मा कृपश्चैव द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान्। दुर्योधनश्च मन्दात्मा राजा किमकरोत्तदा।।

kṛtavarmā kṛpaścaiva droṇaputraśca vīryavān| duryodhanaśca mandātmā rājā kimakarottadā||

Verse 5

सञ्जय उवाच। सम्प्राद्रुवत्सु दारेषु क्षत्रियाणां महात्मनाम्। विद्रुते शिबिरे शून्ये भृशोद्विग्नास्त्रयो रथाः।।

sañjaya uvāca| samprādruvatsu dāreṣu kṣatriyāṇāṃ mahātmanām| vidrute śibire śūnye bhṛśodvignāstrayo rathāḥ||

Verse 6

निशम्य पाण्डुपुत्राणां तदा वैजयिनां स्वनम्। विद्रुतं शिबिरं दृष्ट्वा सायाह्ने राजगृद्विनः। स्थानं नारोचयंस्तत्र ततस्ते हदमभ्ययुः।।

niśamya pāṇḍuputrāṇāṃ tadā vaijayināṃ svanam| vidrutaṃ śibiraṃ dṛṣṭvā sāyāhne rājagṛdvinaḥ| sthānaṃ nārocayaṃstatra tataste hadamabhyayuḥ||

Verse 7

युधिष्ठिरोऽपि धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितो रणे। हृष्टः पर्यपतद्राजन्दुर्योधनवधेप्सया।।

yudhiṣṭhiro'pi dharmātmā bhrātṛbhiḥ sahito raṇe| hṛṣṭaḥ paryapatadrājanduryodhanavadhepsayā||

Verse 8

मार्गमाणास्तु सङ्क्रुद्धास्तव पुत्रं जयैषिणः। यत्नतोऽन्वेषमाणास्ते नैवापश्यञ्जनाधिपम्।।

mārgamāṇāstu saṅkruddhāstava putraṃ jayaiṣiṇaḥ| yatnato'nveṣamāṇāste naivāpaśyañjanādhipam||

Verse 9

यदा दुर्योधनो युद्धं त्यक्त्वा पद्भ्यां पराक्रममत्। तं हदं प्राविशच्चापि विष्टभ्यापः स्वमायया।।

yadā duryodhano yuddhaṃ tyaktvā padbhyāṃ parākramamat| taṃ hadaṃ prāviśaccāpi viṣṭabhyāpaḥ svamāyayā||

Verse 10

यदा तु पाण्डवाः सर्वे सुपरिश्रान्तवाहनाः। ततः स्वशिबिरं प्राप्य व्यतिष्ठन्त ससैनिकाः।।

yadā tu pāṇḍavāḥ sarve supariśrāntavāhanāḥ| tataḥ svaśibiraṃ prāpya vyatiṣṭhanta sasainikāḥ||

Verse 11

ततः कृपश्च द्रौणिश्च कृतवर्मा च सात्वतः। सन्निविष्टेषु पार्थेषु प्रययुस्तं हदं शनैः।।

tataḥ kṛpaśca drauṇiśca kṛtavarmā ca sātvataḥ| sanniviṣṭeṣu pārtheṣu prayayustaṃ hadaṃ śanaiḥ||

Verse 12

ते तं हदं समासाद्य यत्र शेते जनाधिपः। अभ्यभाषन्त दुर्धर्षं राजानं सुप्तमम्भसि।।

te taṃ hadaṃ samāsādya yatra śete janādhipaḥ| abhyabhāṣanta durdharṣaṃ rājānaṃ suptamambhasi||

Verse 13

राजन्नुत्तिष्ठ युध्यस्व सहास्माभिर्युधिष्ठिरम्। जित्वा वा पृथिवीं भुङ्क्ष्व हतो वा स्वर्गमाप्नुहि।।

rājannuttiṣṭha yudhyasva sahāsmābhiryudhiṣṭhiram| jitvā vā pṛthivīṃ bhuṅkṣva hato vā svargamāpnuhi||

Verse 14

तेषामपि बलं सर्वं हतं दुर्योधन त्वया। प्रतिविद्धाश्च भूयिष्ठं ये शिष्टास्तत्र सैनिकाः।।

teṣāmapi balaṃ sarvaṃ hataṃ duryodhana tvayā| pratividdhāśca bhūyiṣṭhaṃ ye śiṣṭāstatra sainikāḥ||

Verse 15

न ते वेगं विषहितुं शक्तास्तव विशाम्पते। अस्माभिरपि गुप्तस्य तस्मादुत्तिष्ठ भारत।।

na te vegaṃ viṣahituṃ śaktāstava viśāmpate| asmābhirapi guptasya tasmāduttiṣṭha bhārata||

Verse 16

दुर्योधन उवाच। दिष्ट्या पश्यामि वो मुक्तानीदृशात्पुरुषक्षयात्। पाण्डुकौरवसम्मर्दाज्जीवमानान्नरर्षभान्।।

duryodhana uvāca| diṣṭyā paśyāmi vo muktānīdṛśātpuruṣakṣayāt| pāṇḍukauravasammardājjīvamānānnararṣabhān||

Verse 17

विजेष्यामो वयं सर्वे विश्रान्ता विगतक्लमाः। भवन्तश्च परिश्रान्ता वयं च भृशविक्षताः। उदीर्णं च बलं तेषां तेन युद्धं न रोचये।।

vijeṣyāmo vayaṃ sarve viśrāntā vigataklamāḥ| bhavantaśca pariśrāntā vayaṃ ca bhṛśavikṣatāḥ| udīrṇaṃ ca balaṃ teṣāṃ tena yuddhaṃ na rocaye||

Verse 18

न त्वेतदद्भुतं वीरा यद्वो महदिदं मनः। अस्मासु च परा शक्तिर्न तु कालः पराक्रमे।। ।। इति श्रीमन्महाभारते शल्यपर्वणि ह्रदप्रवेशपर्वणि अष्टादशदिवसयुद्धे त्रिंशोऽध्यायः।। 30 ।।

na tvetadadbhutaṃ vīrā yadvo mahadidaṃ manaḥ| asmāsu ca parā śaktirna tu kālaḥ parākrame|| || iti śrīmanmahābhārate śalyaparvaṇi hradapraveśaparvaṇi aṣṭādaśadivasayuddhe triṃśo'dhyāyaḥ|| 30 ||

Verse 22

विश्रम्यैकां निशामद्य भवद्भिः सहितो रणे। प्रतियोत्स्याम्यहं शत्रूञ्श्वो न स्याच्च श्रमो मम।। 9-28-19a सञ्जय उवाच। 9-28-20x एवमुक्तोऽब्रवीद्द्रौणी राजानं युद्धदुर्मदम्। उत्तिष्ठ राजन्भद्रं ते विजेष्यामो वयं परान्।। 9-28-20a इष्टापूर्तेन दानेन सत्येन च जपेन च। शपे राजन्यथा ह्यद्य निहनिष्यामि सोमकान्।। 9-28-21a मा स्म यज्ञकृतां प्रीतिमाप्नुयां सज्जनोचिताम्। यदीमां रजनीं व्युष्टां न हि हन्मि परान्रणे।। अस्मासु च परा भक्तिर्दर्शिता कार्यगौरवात्। इति ङ. पाठः।।

viśramyaikāṃ niśāmadya bhavadbhiḥ sahito raṇe| pratiyotsyāmyahaṃ śatrūñśvo na syācca śramo mama|| 9-28-19a sañjaya uvāca| 9-28-20x evamukto'bravīddrauṇī rājānaṃ yuddhadurmadam| uttiṣṭha rājanbhadraṃ te vijeṣyāmo vayaṃ parān|| 9-28-20a iṣṭāpūrtena dānena satyena ca japena ca| śape rājanyathā hyadya nihaniṣyāmi somakān|| 9-28-21a mā sma yajñakṛtāṃ prītimāpnuyāṃ sajjanocitām| yadīmāṃ rajanīṃ vyuṣṭāṃ na hi hanmi parānraṇe|| asmāsu ca parā bhaktirdarśitā kāryagauravāt| iti ṅa. pāṭhaḥ||

Verse 23

नाहत्वा सर्वपाञ्चालान्विमोक्ष्ये कवचं विभो। उत्तिष्ठ त्वं ब्रवीम्येतत्तन्मे शृणु जनाधिप।।

nāhatvā sarvapāñcālānvimokṣye kavacaṃ vibho| uttiṣṭha tvaṃ bravīmyetattanme śṛṇu janādhipa||

Verse 24

तेषु सम्बाषमाणेषु व्याधास्तं देशमाययुः। मांसभारपरिश्रान्ताः पानीयार्थं यदृच्छया।।

teṣu sambāṣamāṇeṣu vyādhāstaṃ deśamāyayuḥ| māṃsabhārapariśrāntāḥ pānīyārthaṃ yadṛcchayā||

Verse 25

ते हि नित्यं महाराज भीमसेनस्य लुब्धकाः। मांसभारानुपाजह्नुर्भक्त्या परमया विभो।।

te hi nityaṃ mahārāja bhīmasenasya lubdhakāḥ| māṃsabhārānupājahnurbhaktyā paramayā vibho||

Verse 26

ते तत्र धिष्ठितास्तेषां सर्वं तद्वचनं रहः। दुर्योधनवचश्चैव शुश्रुवुः सङ्गता मिथः।।

te tatra dhiṣṭhitāsteṣāṃ sarvaṃ tadvacanaṃ rahaḥ| duryodhanavacaścaiva śuśruvuḥ saṅgatā mithaḥ||

Verse 27

तेऽपि सर्वे महेष्वासा अयुद्धार्थिनि कौरवे। निर्बन्धं परमं चक्रुस्तदा वै युद्धकाङ्क्षिणः।।

te'pi sarve maheṣvāsā ayuddhārthini kaurave| nirbandhaṃ paramaṃ cakrustadā vai yuddhakāṅkṣiṇaḥ||

Verse 28

तांस्तथा समुदीक्ष्याथ कौरवाणां महारथान्। अयुद्धमनसं चैव राजानं स्थितमम्भसि।।

tāṃstathā samudīkṣyātha kauravāṇāṃ mahārathān| ayuddhamanasaṃ caiva rājānaṃ sthitamambhasi||

Verse 29

तेषां श्रुत्वा च संवादं राज्ञश्च सलिले सतः। व्याधा ह्यजानन्राजेन्द्र सलिलस्थं सुयोधनम्।।

teṣāṃ śrutvā ca saṃvādaṃ rājñaśca salile sataḥ| vyādhā hyajānanrājendra salilasthaṃ suyodhanam||

Verse 30

ते पूर्वं पाण्डुपुत्रेण पृष्टा ह्यासन्सुतं तव। यदृच्छोपगतास्तत्र राजानं परिमार्गता।। नष्टं अदृश्यत्वं गतं लीनमित्यर्थः।।

te pūrvaṃ pāṇḍuputreṇa pṛṣṭā hyāsansutaṃ tava| yadṛcchopagatāstatra rājānaṃ parimārgatā|| naṣṭaṃ adṛśyatvaṃ gataṃ līnamityarthaḥ||

Verse 31

ततस्ते पाण्डुपुत्रस्य स्मृत्वा तद्भाषितं तदा। अन्योन्यमब्रुवन्राजन्मृगव्याधाः शनैरिव।।

tataste pāṇḍuputrasya smṛtvā tadbhāṣitaṃ tadā| anyonyamabruvanrājanmṛgavyādhāḥ śanairiva||

Verse 32

दुर्योधनं ख्यापयामो धनं दास्यति पाण्डवः। सुव्यक्तमिह नः ख्यातो हदे दुर्योधनोनृपः।।

duryodhanaṃ khyāpayāmo dhanaṃ dāsyati pāṇḍavaḥ| suvyaktamiha naḥ khyāto hade duryodhanonṛpaḥ||

Verse 33

तस्माद्गच्छामहे सर्वे यत्र राजा युधिष्ठिरः। आख्यातुं सलिले सुप्तं दुर्योधनममर्षणम्।।

tasmādgacchāmahe sarve yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ| ākhyātuṃ salile suptaṃ duryodhanamamarṣaṇam||

Verse 34

धृतराष्ट्रात्मजं तस्मै भीमसेनाय धीमते। शयानं सलिले सर्वे कथयामो धनुर्भृते।।

dhṛtarāṣṭrātmajaṃ tasmai bhīmasenāya dhīmate| śayānaṃ salile sarve kathayāmo dhanurbhṛte||

Verse 35

स नो दास्यति सुप्रीतो धनानि बहुलान्युत। किं नो मांसेन शुष्केण परिक्लिष्टेन शोषिणा।।

sa no dāsyati suprīto dhanāni bahulānyuta| kiṃ no māṃsena śuṣkeṇa parikliṣṭena śoṣiṇā||

Verse 36

एवमुक्त्वा तु ते व्याधाः सम्प्रहृष्टा धनार्थिनः। मांसभारानुपादाय प्रययुः शिबिरं प्रति।।

evamuktvā tu te vyādhāḥ samprahṛṣṭā dhanārthinaḥ| māṃsabhārānupādāya prayayuḥ śibiraṃ prati||

Verse 37

पाण्‍डवाश्च महाराज लब्धलक्षाः प्रहारिणः। अपश्यमानाः समरे दुर्योधनमवस्थितम्।।

pāṇ‍ḍavāśca mahārāja labdhalakṣāḥ prahāriṇaḥ| apaśyamānāḥ samare duryodhanamavasthitam||

Verse 38

निकृतिज्ञस्य पापस्य तस्याभिगमनेप्सया। चारान्सम्प्रेषयामासुः समन्तात्तद्रणाजिरे।।

nikṛtijñasya pāpasya tasyābhigamanepsayā| cārānsampreṣayāmāsuḥ samantāttadraṇājire||

Verse 39

आगम्य तु ततः सर्वे नष्टं दुर्योधनं नृपम्। न्यवेदयन्त सहिता धर्मराजस्य सैनिकाः।। यज्ञकृतां प्रीति यज्ञादिजस्य पुण्यस्य फलम्।।

āgamya tu tataḥ sarve naṣṭaṃ duryodhanaṃ nṛpam| nyavedayanta sahitā dharmarājasya sainikāḥ|| yajñakṛtāṃ prīti yajñādijasya puṇyasya phalam||

Verse 40

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चाराणां भरतर्षभ। चिन्तामभ्यगमत्तीव्रां निशश्वास च पार्थिवः।।

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā cārāṇāṃ bharatarṣabha| cintāmabhyagamattīvrāṃ niśaśvāsa ca pārthivaḥ||

Verse 41

अरिशेषे जीवति तु सन्दिग्धो विजयो भवेत्। राज्यं लभे कथं तद्वि पूजितं विजयादिभिः।।

ariśeṣe jīvati tu sandigdho vijayo bhavet| rājyaṃ labhe kathaṃ tadvi pūjitaṃ vijayādibhiḥ||

Verse 42

अथ स्थितानां पाण्डूनां दीनानां भरतर्षभ। तस्माद्देशादपक्रम्य त्वरिता लुब्धका विभो।।

atha sthitānāṃ pāṇḍūnāṃ dīnānāṃ bharatarṣabha| tasmāddeśādapakramya tvaritā lubdhakā vibho||

Verse 43

आजग्मुः शिबिरं हृष्टा दृष्ट्वा दुर्योधनं नृपम्। वार्यमाणाः प्रविष्टाश्च भीमसेनस्य पश्यतः।।

ājagmuḥ śibiraṃ hṛṣṭā dṛṣṭvā duryodhanaṃ nṛpam| vāryamāṇāḥ praviṣṭāśca bhīmasenasya paśyataḥ||

Verse 44

ते तु पाण्डवमासाद्य भीमसेनं महाबलम्। तस्मै तत्सर्वमाचख्युर्यद्वृत्तं यच्च वै श्रुतम्।।

te tu pāṇḍavamāsādya bhīmasenaṃ mahābalam| tasmai tatsarvamācakhyuryadvṛttaṃ yacca vai śrutam||

Verse 45

ततो वृकोदरो राजन्दत्त्वा तेषां धनं बहु। धर्मराजाय तत्सर्वमाचचक्षे परन्तपः।।

tato vṛkodaro rājandattvā teṣāṃ dhanaṃ bahu| dharmarājāya tatsarvamācacakṣe parantapaḥ||

Verse 46

असौ दुर्योधनो राजन्विज्ञातो मम लुब्धकैः। संस्तभ्य सलिलं शेते यस्यार्थे परितप्यसे।।

asau duryodhano rājanvijñāto mama lubdhakaiḥ| saṃstabhya salilaṃ śete yasyārthe paritapyase||

Verse 47

तद्वचो भीमसेनस्य प्रियं श्रुत्वा विशाम्पते। अजातशत्रुः कौन्तेयो हृष्टोऽभूत्सह सोदरैः।।

tadvaco bhīmasenasya priyaṃ śrutvā viśāmpate| ajātaśatruḥ kaunteyo hṛṣṭo'bhūtsaha sodaraiḥ||

Verse 48

तं च श्रुत्वा महेष्वासं प्रविष्टं सलिलहदे। क्षिप्रमेव ततोऽगच्छन्पुरस्कृत्य जनार्दनम्।।

taṃ ca śrutvā maheṣvāsaṃ praviṣṭaṃ salilahade| kṣiprameva tato'gacchanpuraskṛtya janārdanam||

Verse 49

ततः किलकिलाशब्दः प्रादुरासीद्विशाम्पते। पाण्डवानां प्रहृष्टानां पाञ्चालानां च सर्वशः।।

tataḥ kilakilāśabdaḥ prādurāsīdviśāmpate| pāṇḍavānāṃ prahṛṣṭānāṃ pāñcālānāṃ ca sarvaśaḥ||

Verse 50

सिंहनादांस्ततश्चक्रुः क्ष्वेडाश्च भरतर्षभ। त्वरिताः क्षत्रिया राजन्नुदक्रोशन्परस्परम्।।

siṃhanādāṃstataścakruḥ kṣveḍāśca bharatarṣabha| tvaritāḥ kṣatriyā rājannudakrośanparasparam||

Verse 51

ज्ञातः पापो धार्तराष्ट्रो दृष्टश्चेत्यसकृद्रणे। प्राक्रोशन्सोमकास्तत्र हृष्टरूपाः समन्ततः।।

jñātaḥ pāpo dhārtarāṣṭro dṛṣṭaścetyasakṛdraṇe| prākrośansomakāstatra hṛṣṭarūpāḥ samantataḥ||

Verse 52

तेषामाशु प्रयातानां रथानां तत्र वेगिनाम्। वभूव तुमुलः शब्दो दिवस्पृक् पृथिवीपते।।

teṣāmāśu prayātānāṃ rathānāṃ tatra veginām| vabhūva tumulaḥ śabdo divaspṛk pṛthivīpate||

Verse 53

दुर्योधनं परीप्सन्तस्तत्रतत्र युधिष्ठिरम्। अन्वयुस्त्वरितास्ते वै राजानं श्रान्तवाहनाः।।

duryodhanaṃ parīpsantastatratatra yudhiṣṭhiram| anvayustvaritāste vai rājānaṃ śrāntavāhanāḥ||

Verse 54

अर्जुनो भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ। धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः शिखण्डी चापराजितः।।

arjuno bhīmasenaśca mādrīputrau ca pāṇḍavau| dhṛṣṭadyumnaśca pāñcālyaḥ śikhaṇḍī cāparājitaḥ||

Verse 55

उत्तमौजा युधामन्युः सात्यकिश्च महारथः। पाञ्चालानां च ये शिष्टा द्रौपदेयाश्च भारत। हयाश्च सर्वे नागाश्च शतशश्च पदातयः।।

uttamaujā yudhāmanyuḥ sātyakiśca mahārathaḥ| pāñcālānāṃ ca ye śiṣṭā draupadeyāśca bhārata| hayāśca sarve nāgāśca śataśaśca padātayaḥ||

Verse 56

ततः प्राप्तो महाराज धर्मराजः प्रतापवान्। द्वैपायनहदं घोरं यत्र दुर्योधनोऽभवत्।।

tataḥ prāpto mahārāja dharmarājaḥ pratāpavān| dvaipāyanahadaṃ ghoraṃ yatra duryodhano'bhavat||

Verse 57

शीतामलजलं हृद्यं द्वितीयमिव सागरम्। मायया सलिलं स्तभ्य यत्राभूत्ते स्थितः सुतः।।

śītāmalajalaṃ hṛdyaṃ dvitīyamiva sāgaram| māyayā salilaṃ stabhya yatrābhūtte sthitaḥ sutaḥ||

Verse 58

अत्यद्भुतेन विधिना दैवयोगेन भारत। सलिलान्तर्गतः शेते दुर्दर्शः कस्यचित्प्रभो।

atyadbhutena vidhinā daivayogena bhārata| salilāntargataḥ śete durdarśaḥ kasyacitprabho|

Verse 59

मानुषस्य मनुष्येन्द्र गदाहस्तो जनाधिपः।। ततो दुर्योधनो राजा सलिलान्तर्गतो वसन्। शुश्रुवे तुमुलं शब्दं जलदोपमनिःस्वनम्।।

mānuṣasya manuṣyendra gadāhasto janādhipaḥ|| tato duryodhano rājā salilāntargato vasan| śuśruve tumulaṃ śabdaṃ jaladopamaniḥsvanam||

Verse 60

युधिष्ठिरश्च राजेन्द्र तं हदं सह सोदरैः। आजगाम महाराज तव पुत्रवधाय वै।।

yudhiṣṭhiraśca rājendra taṃ hadaṃ saha sodaraiḥ| ājagāma mahārāja tava putravadhāya vai||

Verse 61

महता शङ्खनादेन रथनेमिस्वनेन च। ऊर्ध्वं धुन्वन्महारेणुं कम्पयंश्चापि मेदिनीम्।।

mahatā śaṅkhanādena rathanemisvanena ca| ūrdhvaṃ dhunvanmahāreṇuṃ kampayaṃścāpi medinīm||

Verse 62

यौधिष्ठिरस्य सैन्यस्य श्रुत्वा शब्दं महारथाः। कृतवर्मा कृपो द्रौणी राजानमिदमब्रुवन्।।

yaudhiṣṭhirasya sainyasya śrutvā śabdaṃ mahārathāḥ| kṛtavarmā kṛpo drauṇī rājānamidamabruvan||

Verse 63

इमे ह्यायान्ति संहृष्टाः पाण्डवा जितकाशिनः। अपयास्यामहे तावदनुजानातु नो भवान्।।

ime hyāyānti saṃhṛṣṭāḥ pāṇḍavā jitakāśinaḥ| apayāsyāmahe tāvadanujānātu no bhavān||

Verse 64

दुर्योधनस्तु तच्छ्रुत्वा तेषां तत्र तरस्विनाम्। तथेत्युक्त्वा हदं तं वै माययाऽस्तम्भयत्प्रभो।।

duryodhanastu tacchrutvā teṣāṃ tatra tarasvinām| tathetyuktvā hadaṃ taṃ vai māyayā'stambhayatprabho||

Verse 65

ते त्वनुज्ञाप्य राजानं भृशं शोकपरायणाः। जग्मुर्दूरे महाराज कृपप्रभृतयो रथाः।।

te tvanujñāpya rājānaṃ bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥ| jagmurdūre mahārāja kṛpaprabhṛtayo rathāḥ||

Verse 66

ते गत्वा दूरमध्वानं न्यग्रोधं प्रेक्ष्य मारिष। न्यविशन्त भृशं श्रान्ताश्चिन्तयन्तो नृपं प्रति।।

te gatvā dūramadhvānaṃ nyagrodhaṃ prekṣya māriṣa| nyaviśanta bhṛśaṃ śrāntāścintayanto nṛpaṃ prati||

Verse 67

विष्टभ्य सलिलं सुप्तो धार्तराष्ट्रो महाबलः। पाण्डवाश्चापि सम्प्राप्तास्तं देशं युद्धमीप्सवः।।

viṣṭabhya salilaṃ supto dhārtarāṣṭro mahābalaḥ| pāṇḍavāścāpi samprāptāstaṃ deśaṃ yuddhamīpsavaḥ||

Verse 68

कथं नु युद्धं भविता कथं राजा भविष्यति। कथं नु पाण्डवा राजन्प्रतिपत्स्यन्ति कौरवम्।।

kathaṃ nu yuddhaṃ bhavitā kathaṃ rājā bhaviṣyati| kathaṃ nu pāṇḍavā rājanpratipatsyanti kauravam||

Verse 69

इत्येवं चिन्तयानास्तु रथेभ्योऽश्वान्विमुच्य ते। तत्रासाञ्चक्रिरे राजन्कृपप्रभृतयो रथाः।।

ityevaṃ cintayānāstu rathebhyo'śvānvimucya te| tatrāsāñcakrire rājankṛpaprabhṛtayo rathāḥ||