Adhyaya 52

Verse 1

संशप्तकैर्युध्यमानस्य पार्थस्याश्वत्थाम्नाऽऽह्नानम्।। 1 ।। तयोर्युद्धम्।। 2 ।। धृतराष्ट्र उवाच। कथं संशप्तकैः सार्धमर्जुनस्याभवद्रणः। सूतपुत्रस्य पाञ्चालैः कथं युद्धं प्रवर्तितम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि सप्तदशदिवसयुद्धे द्विपञ्चाशोऽध्यायः।। 52 ।।

saṃśaptakairyudhyamānasya pārthasyāśvatthāmnā''hnānam|| 1 || tayoryuddham|| 2 || dhṛtarāṣṭra uvāca| kathaṃ saṃśaptakaiḥ sārdhamarjunasyābhavadraṇaḥ| sūtaputrasya pāñcālaiḥ kathaṃ yuddhaṃ pravartitam|| || iti śrīmanmahābhārate karṇaparvaṇi saptadaśadivasayuddhe dvipañcāśo'dhyāyaḥ|| 52 ||

Verse 2

अश्वत्थाम्नस्तु यद्युद्धमर्जुनस्य च सञ्जय। अन्येषां च मदीयानां पाण्डवैस्तद्ब्रवीहि मे।।

aśvatthāmnastu yadyuddhamarjunasya ca sañjaya| anyeṣāṃ ca madīyānāṃ pāṇḍavaistadbravīhi me||

Verse 3

सञ्जय उवाच। शृणु राजन्यथावृत्तं सङ्ग्रामं ब्रुवतो मम। वीराणां शत्रुभिः सार्धं देहपाप्मविनाशनम्।।

sañjaya uvāca| śṛṇu rājanyathāvṛttaṃ saṅgrāmaṃ bruvato mama| vīrāṇāṃ śatrubhiḥ sārdhaṃ dehapāpmavināśanam||

Verse 4

पार्थः संशप्तकबलं प्रविश्यार्णवसन्निभम्। व्यक्षोभयदमित्रघ्नो महावात इवार्णवम्।।

pārthaḥ saṃśaptakabalaṃ praviśyārṇavasannibham| vyakṣobhayadamitraghno mahāvāta ivārṇavam||

Verse 5

पूर्णचन्द्राभवक्राणि स्वक्षिभ्रूदशनानि च। शिरांस्युन्मथ्य वीराणां शितैर्भल्लैर्धनञ्जयः। सन्तस्तार क्षितिं क्षिप्रं विनालैर्नलिनैरिव।।

pūrṇacandrābhavakrāṇi svakṣibhrūdaśanāni ca| śirāṃsyunmathya vīrāṇāṃ śitairbhallairdhanañjayaḥ| santastāra kṣitiṃ kṣipraṃ vinālairnalinairiva||

Verse 6

सुवृत्तानायतान्पुष्टांश्चन्दनागुरुभूषितान्। सायुधान्सतलत्रांश्च पञ्चास्योरगसन्निभान्। बाहून्क्षुरैरमित्राणां चिच्छेद समरेऽर्जुनः।।

suvṛttānāyatānpuṣṭāṃścandanāgurubhūṣitān| sāyudhānsatalatrāṃśca pañcāsyoragasannibhān| bāhūnkṣurairamitrāṇāṃ ciccheda samare'rjunaḥ||

Verse 7

धुर्यान्धुर्योतरान्सूतान्ध्वजांश्चापानि सायकान्। पाणीन्नितान्तनिशितैर्भल्लैश्चिच्छेद पाण्डवः।।

dhuryāndhuryotarānsūtāndhvajāṃścāpāni sāyakān| pāṇīnnitāntaniśitairbhallaiściccheda pāṇḍavaḥ||

Verse 8

रथान्द्विपान्हयांश्चैव सारोहानर्जुनो युधि। शरैरनेकसाहस्रैर्निन्ये राजन्यमक्षयम्।।

rathāndvipānhayāṃścaiva sārohānarjuno yudhi| śarairanekasāhasrairninye rājanyamakṣayam||

Verse 9

तं प्रवीराः सुसंरब्धा नर्दमाना इवर्षभाः। वासितार्थमिव क्रुद्धमभिद्रुत्य महोत्कटाः। निघ्न्तमभिजघ्नुस्ते शरैः शृङ्गैरिवर्षभाः।।

taṃ pravīrāḥ susaṃrabdhā nardamānā ivarṣabhāḥ| vāsitārthamiva kruddhamabhidrutya mahotkaṭāḥ| nighntamabhijaghnuste śaraiḥ śṛṅgairivarṣabhāḥ||

Verse 10

तस्य तेषां च तद्युद्वमभवद्रोमहर्षणम्। त्रैलोक्यविजये यद्वद्दैत्यानां सह वज्रिणा।।

tasya teṣāṃ ca tadyudvamabhavadromaharṣaṇam| trailokyavijaye yadvaddaityānāṃ saha vajriṇā||

Verse 11

अस्त्रैस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतोऽर्जुनः। इषुभिर्बहुभिस्तूर्णं विद्व्वा प्राणाञ्जहार सः।।

astraistrāṇi saṃvārya dviṣatāṃ sarvato'rjunaḥ| iṣubhirbahubhistūrṇaṃ vidvvā prāṇāñjahāra saḥ||

Verse 12

छिन्नत्रिवेणुचक्राक्षान्हतयोधान्ससारथीन्। विध्वस्तायुधतूणीरान्समुन्मथितकेतनान्।। वासिता पुष्पवती गौस्तदर्थम्।।

chinnatriveṇucakrākṣānhatayodhānsasārathīn| vidhvastāyudhatūṇīrānsamunmathitaketanān|| vāsitā puṣpavatī gaustadartham||

Verse 13

सञ्छिन्नयोक्ररश्मीषान्वित्रिवेणून्विकूबरान्। विस्रस्तबन्धुरयुगान्विस्रस्ताक्षप्रमण्डलान्।। त्रिवेणुः उभयतः-- काष्ठद्वयसहितो धूर्दण्डः। अक्षश्चक्राधारदण्डः।।

sañchinnayokraraśmīṣānvitriveṇūnvikūbarān| visrastabandhurayugānvisrastākṣapramaṇḍalān|| triveṇuḥ ubhayataḥ-- kāṣṭhadvayasahito dhūrdaṇḍaḥ| akṣaścakrādhāradaṇḍaḥ||

Verse 14

रथान्विशकलीकुर्वन्महाभ्राणीव मारुतः।। योक्राणि बन्धनरज्जवः। रश्मयः प्रग्रहाः। कूबरस्त्रिवेणोरग्रभागः। बन्धुरं रथतल्पः युगं धूरग्रकाष्ठम्। अक्षप्रमण्डलं रथनीडाक्षयोः सन्धानकाष्ठजातम्।।

rathānviśakalīkurvanmahābhrāṇīva mārutaḥ|| yokrāṇi bandhanarajjavaḥ| raśmayaḥ pragrahāḥ| kūbarastriveṇoragrabhāgaḥ| bandhuraṃ rathatalpaḥ yugaṃ dhūragrakāṣṭham| akṣapramaṇḍalaṃ rathanīḍākṣayoḥ sandhānakāṣṭhajātam||

Verse 15

विस्मापकं प्रेक्षकाणां द्विषतां भयवर्धनम्। महारथसहस्रस्य समं कर्माकरोज्जयः।। विशकलीकुर्वन् विशेषेण शकलीकुर्वन्।।

vismāpakaṃ prekṣakāṇāṃ dviṣatāṃ bhayavardhanam| mahārathasahasrasya samaṃ karmākarojjayaḥ|| viśakalīkurvan viśeṣeṇa śakalīkurvan||

Verse 16

सिद्धदेवर्षिसङ्घाश्च चारणाश्चापि तुष्टुवुः।।

siddhadevarṣisaṅghāśca cāraṇāścāpi tuṣṭuvuḥ||

Verse 17

देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षाणि चापतन्। केशवार्जुनयोर्मूर्ध्नि प्राह वाक्वाशरीरिणी।।

devadundubhayo neduḥ puṣpavarṣāṇi cāpatan| keśavārjunayormūrdhni prāha vākvāśarīriṇī||

Verse 18

चन्द्राग्न्यनिलसूर्याणां कान्तिदीप्तिबलद्युतीः। यौ सदा बिभ्रतुर्वीराविमौ तौ केशवार्जुनौ।।

candrāgnyanilasūryāṇāṃ kāntidīptibaladyutīḥ| yau sadā bibhraturvīrāvimau tau keśavārjunau||

Verse 19

ब्रह्मेशानाविव पुरा वीरावेकरथे स्थितौ। सर्वभूतवरौ वीरौ नरनारायणाविमौ।।

brahmeśānāviva purā vīrāvekarathe sthitau| sarvabhūtavarau vīrau naranārāyaṇāvimau||

Verse 20

इत्येतन्महदाश्चर्यं दृष्ट्वा श्रुत्वा च भारत। अश्वत्थामा सुसङ्क्रुद्धः कृष्णावभ्यद्रवद्रणे।।

ityetanmahadāścaryaṃ dṛṣṭvā śrutvā ca bhārata| aśvatthāmā susaṅkruddhaḥ kṛṣṇāvabhyadravadraṇe||

Verse 21

अथ पाण्डवमस्यन्तममित्रान्तकराञ्छरान्। सेषुणा पाणिनाऽऽहूय प्रहसन्द्रौणिरब्रवीत्।।

atha pāṇḍavamasyantamamitrāntakarāñcharān| seṣuṇā pāṇinā''hūya prahasandrauṇirabravīt||

Verse 22

यदि मां मन्यसे वीर प्राप्तमर्हमिहातिथिम्। ततः सर्वात्मना त्वद्य युद्वातिथ्यं प्रयच्छ मे।। चन्द्रादीनां कान्त्यादीन् यथासंख्यं विभ्रतुः।।

yadi māṃ manyase vīra prāptamarhamihātithim| tataḥ sarvātmanā tvadya yudvātithyaṃ prayaccha me|| candrādīnāṃ kāntyādīn yathāsaṃkhyaṃ vibhratuḥ||

Verse 23

एवमाचार्यपुत्रेण समाहूतो युयुत्सया। बहुमेनेऽर्जुनोऽऽत्मानमिति चाह जनार्दनम्।।

evamācāryaputreṇa samāhūto yuyutsayā| bahumene'rjuno''tmānamiti cāha janārdanam||

Verse 24

संशप्तकाश्च मे वध्या द्रौणिराह्वयते च माम्। यदत्रानन्तरं प्राप्तं शंस मे तद्वि माधव।। अर्हं पूजयितुं योग्यम्।।

saṃśaptakāśca me vadhyā drauṇirāhvayate ca mām| yadatrānantaraṃ prāptaṃ śaṃsa me tadvi mādhava|| arhaṃ pūjayituṃ yogyam||

Verse 25

आतिथ्यकर्माभ्युत्थाय दीयतां यदि मन्यसे। एवमुक्तोऽवहत्पार्थं कृष्णोद्रोणात्मजान्तिके।।

ātithyakarmābhyutthāya dīyatāṃ yadi manyase| evamukto'vahatpārthaṃ kṛṣṇodroṇātmajāntike||

Verse 26

शैक्ष्येण विधिनाऽऽहूतं वायुरिन्द्रमिवाध्वरे। तमामन्त्र्यैकमनसं केशवो द्रौणिमब्रवीत्।। अनन्तरं प्रथमम्।।

śaikṣyeṇa vidhinā''hūtaṃ vāyurindramivādhvare| tamāmantryaikamanasaṃ keśavo drauṇimabravīt|| anantaraṃ prathamam||

Verse 27

अश्वत्थामन्स्थिरो भूत्वा प्रहराशु सहस्व च। निर्वेष्टुं भर्तृपिण्डं हि कालोऽयमुपजीविनाम्।।

aśvatthāmansthiro bhūtvā praharāśu sahasva ca| nirveṣṭuṃ bhartṛpiṇḍaṃ hi kālo'yamupajīvinām||

Verse 28

सूक्ष्मो विवादो विप्राणां सूक्ष्मौ क्षास्त्रौ जयाजयौ।।

sūkṣmo vivādo viprāṇāṃ sūkṣmau kṣāstrau jayājayau||

Verse 29

नहि संक्षमसे मोहाद्दिव्यां पार्थस्य सत्क्रियाम्। समाप्तिमिच्छन्युध्यस्व स्यिरो भूत्वाऽद्य पाण्डवं।।

nahi saṃkṣamase mohāddivyāṃ pārthasya satkriyām| samāptimicchanyudhyasva syiro bhūtvā'dya pāṇḍavaṃ||

Verse 30

इत्युक्तो वासुदेवेन तथेत्युक्त्वा द्विजोत्तमः। विव्याध केशवं षष्ट्या नाराचैरर्जुनं त्रिभिः।।

ityukto vāsudevena tathetyuktvā dvijottamaḥ| vivyādha keśavaṃ ṣaṣṭyā nārācairarjunaṃ tribhiḥ||

Verse 31

तस्यार्जुनः सुसङ्क्रुद्धस्त्रिभिर्बाणैः शरासनम्। चिच्छेदाथान्यदादत्त द्रौणिर्घोरतरं धनुः।।

tasyārjunaḥ susaṅkruddhastribhirbāṇaiḥ śarāsanam| cicchedāthānyadādatta drauṇirghorataraṃ dhanuḥ||

Verse 32

सज्यं कृत्वा निमेषाच्च विव्याधार्जुनकेशवौ। त्रिभिः शतैर्वासुदेवं सहस्रेण च पाण्डवम्।।

sajyaṃ kṛtvā nimeṣācca vivyādhārjunakeśavau| tribhiḥ śatairvāsudevaṃ sahasreṇa ca pāṇḍavam||

Verse 33

ततः शरसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च। ससृजे द्रौणिरायस्तः स्तम्भयामास चार्जुनम्।। जैत्रेण विधिना इति झ.पाठः।।

tataḥ śarasahasrāṇi prayutānyarbudāni ca| sasṛje drauṇirāyastaḥ stambhayāmāsa cārjunam|| jaitreṇa vidhinā iti jha.pāṭhaḥ||

Verse 34

इषुधेर्धनुषो ज्यायास्त्वङ्गुलिभ्यश्च मारिष। बाह्वोः कराभ्यामुरसो वदनाद्व्राणनेत्रतः।। अयन्तः यत्नवान्।।

iṣudherdhanuṣo jyāyāstvaṅgulibhyaśca māriṣa| bāhvoḥ karābhyāmuraso vadanādvrāṇanetrataḥ|| ayantaḥ yatnavān||

Verse 35

कर्णाभ्यां शिरसोऽङ्गेभ्यो लोमवर्मभ्य एव च। रथध्वजाभ्यां च शरा निष्पेतुर्ब्रह्मवादिनः।।

karṇābhyāṃ śiraso'ṅgebhyo lomavarmabhya eva ca| rathadhvajābhyāṃ ca śarā niṣpeturbrahmavādinaḥ||

Verse 36

शरजालेन महता बद्ध्वा माधवपाण्डवौ। ननाद सुदितो द्रौणिर्महामेघौघनिःस्वनम्।।

śarajālena mahatā baddhvā mādhavapāṇḍavau| nanāda sudito drauṇirmahāmeghaughaniḥsvanam||

Verse 37

तैः पतद्भिर्महाराज द्रौणिमुक्तैः समन्ततः। सञ्छादितौ रथस्थौ तावुभौ कृष्णधनञ्जयौ।।

taiḥ patadbhirmahārāja drauṇimuktaiḥ samantataḥ| sañchāditau rathasthau tāvubhau kṛṣṇadhanañjayau||

Verse 38

ततः शरशतैस्तीक्ष्णैर्भारद्वाजः प्रतापवान्। निश्चेष्टा तावुभौ चक्रे रणे माधवपाण्डवौ।।

tataḥ śaraśataistīkṣṇairbhāradvājaḥ pratāpavān| niśceṣṭā tāvubhau cakre raṇe mādhavapāṇḍavau||

Verse 39

महाकृतमभूत् सर्वं स्थावरं जङ्गमं तथा । चराचरसा मोप्तारौ दृष्ट्वा सञ्छादितौ शरैः।।

mahākṛtamabhūt sarvaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā | carācarasā moptārau dṛṣṭvā sañchāditau śaraiḥ||

Verse 40

सिद्धचारxxxxxश्च संपेतुर्शै समन्ततः। अपि xxxxxxxx लोकानामिति चाब्रुवन्।।

siddhacāraxxxxxśca saṃpeturśai samantataḥ| api xxxxxxxx lokānāmiti cābruvan||

Verse 41

न मया xxxxxxxxxx राजन्दृष्टपृर्वः पराकमः। xxxxxxxxxxxx कृष्णो छादयतो रणे।।

na mayā xxxxxxxxxx rājandṛṣṭapṛrvaḥ parākamaḥ| xxxxxxxxxxxx kṛṣṇo chādayato raṇe||

Verse 42

xxxxxxxxxxxशब्दं रथानां त्रासनं रणे। xxxxxxxxxx राजन्सिंहस्य नदतो यथा।।

xxxxxxxxxxxśabdaṃ rathānāṃ trāsanaṃ raṇe| xxxxxxxxxx rājansiṃhasya nadato yathā||

Verse 43

चरतो युद्धे सव्यं दक्षिणमस्यतः। विद्युदम्भोधरस्येव भ्राजमाना व्यदृश्यत।।

carato yuddhe savyaṃ dakṣiṇamasyataḥ| vidyudambhodharasyeva bhrājamānā vyadṛśyata||

Verse 44

स तदा क्षिप्रकारी च दृढहस्तश्च पाण्डवः। प्रमोहं परमं गत्वा प्रेक्षन्नास्ते धनञ्जयः।।

sa tadā kṣiprakārī ca dṛḍhahastaśca pāṇḍavaḥ| pramohaṃ paramaṃ gatvā prekṣannāste dhanañjayaḥ||

Verse 45

विक्रमं चरतो युद्धे सव्यं दक्षिणमस्यतः। विक्रमं च हृतं मेने आत्मनस्तेन संयुगे।।

vikramaṃ carato yuddhe savyaṃ dakṣiṇamasyataḥ| vikramaṃ ca hṛtaṃ mene ātmanastena saṃyuge||

Verse 46

अथास्य समरे राजन्वपुरासीत्सुदुर्दृशम्। द्रौणेस्तत्कुर्वतः कर्म यादृग्रूपं पिनाकिनः।।

athāsya samare rājanvapurāsītsudurdṛśam| drauṇestatkurvataḥ karma yādṛgrūpaṃ pinākinaḥ||

Verse 47

वर्धमाने ततस्तत्र द्रोणपुत्रे विशाम्पते। हीयमाने च कौन्तेये कृष्णं रोषः समाविशत्।।

vardhamāne tatastatra droṇaputre viśāmpate| hīyamāne ca kaunteye kṛṣṇaṃ roṣaḥ samāviśat||

Verse 48

स रोषान्निश्वसन्राजन्निर्दहन्निव चक्षुषा। द्रौणिं ददर्श सङ्ग्रामे फल्गुनं च मुहुर्मुहुः।।

sa roṣānniśvasanrājannirdahanniva cakṣuṣā| drauṇiṃ dadarśa saṅgrāme phalgunaṃ ca muhurmuhuḥ||

Verse 49

ततः कृष्णोऽब्रवीत्क्रुद्धः पार्थं सप्रणयं वचः।।

tataḥ kṛṣṇo'bravītkruddhaḥ pārthaṃ sapraṇayaṃ vacaḥ||

Verse 50

अत्यद्भुततमिदं पार्थ त्वयि पश्यामि संयुगे। यत्त्वां विशेषयत्याजौ द्रोणपुत्रोऽद्य भारत।।

atyadbhutatamidaṃ pārtha tvayi paśyāmi saṃyuge| yattvāṃ viśeṣayatyājau droṇaputro'dya bhārata||

Verse 51

कच्चित्ते गाण्डिवं हस्ते मुष्टिर्वा न व्यशीर्यत। कच्चिद्वीर्यं यथापूर्वं भुजयोर्वा बलं तव।।

kaccitte gāṇḍivaṃ haste muṣṭirvā na vyaśīryata| kaccidvīryaṃ yathāpūrvaṃ bhujayorvā balaṃ tava||

Verse 52

उदीर्यमाणं हि रणे पश्यामि द्रौणिमाहवे। गुरुपुत्र इति ह्येनं मानयन्पाण्डवर्षभ। उपेक्षां मा कृथाः पार्थ नायं काल उपेक्षितुम्।। काण्डकोशं बाणनिषङ्गम्।।

udīryamāṇaṃ hi raṇe paśyāmi drauṇimāhave| guruputra iti hyenaṃ mānayanpāṇḍavarṣabha| upekṣāṃ mā kṛthāḥ pārtha nāyaṃ kāla upekṣitum|| kāṇḍakośaṃ bāṇaniṣaṅgam||

Verse 53

अर्जुन उवाच। पश्य माधव दौरात्म्यं गुरुपुत्रस्य मां प्रति। वधं प्राप्तौ मन्यते नौ प्रावेश्य शवरेश्मनि। एषोस्मि हन्मि सङ्कल्पं शिक्षया च बलेन च।।

arjuna uvāca| paśya mādhava daurātmyaṃ guruputrasya māṃ prati| vadhaṃ prāptau manyate nau prāveśya śavareśmani| eṣosmi hanmi saṅkalpaṃ śikṣayā ca balena ca||

Verse 54

एवमुक्त्वाऽस्य चिच्छेद भल्लैः कर्मारमार्जितैः। धनुश्छत्रं पताकां च रथशक्तिं गदां वराम्।।

evamuktvā'sya ciccheda bhallaiḥ karmāramārjitaiḥ| dhanuśchatraṃ patākāṃ ca rathaśaktiṃ gadāṃ varām||

Verse 55

अश्वत्थाम्नः शरानस्ताञ्छित्त्वैकैकं त्रिधा त्रिधा। व्यधमद्भरतश्रेष्ठो नीहारमिव मारुतः।।

aśvatthāmnaḥ śarānastāñchittvaikaikaṃ tridhā tridhā| vyadhamadbharataśreṣṭho nīhāramiva mārutaḥ||

Verse 56

ततः संशप्तकान्भूयः साश्वसूतरथद्विपान्। ध्वजपत्तिगणानुर्ग्रैर्बाणैर्विव्याध पाण्डवः।।

tataḥ saṃśaptakānbhūyaḥ sāśvasūtarathadvipān| dhvajapattigaṇānurgrairbāṇairvivyādha pāṇḍavaḥ||

Verse 57

ये ये ददृशिरे तत्र यद्यद्रूपास्तदा जनाः। ते ते तत्र शरैर्व्याप्तं मेनिरेऽऽत्मानमात्मना।।

ye ye dadṛśire tatra yadyadrūpāstadā janāḥ| te te tatra śarairvyāptaṃ menire''tmānamātmanā||

Verse 58

ते गाण्डीवप्रमुक्तास्तु नानारूपाः पतत्रिणः। क्रोशे साग्रे स्थिताञ्जघ्नुर्द्विपांश्च पुरुषान्रणे।।

te gāṇḍīvapramuktāstu nānārūpāḥ patatriṇaḥ| krośe sāgre sthitāñjaghnurdvipāṃśca puruṣānraṇe||

Verse 59

भल्लैश्छिन्नाः कराः पेतुः करिणां मदवर्षिणाम्। यथा वने परशुभिर्निकृत्ताः शाल्मलिद्रुमाः।।

bhallaiśchinnāḥ karāḥ petuḥ kariṇāṃ madavarṣiṇām| yathā vane paraśubhirnikṛttāḥ śālmalidrumāḥ||

Verse 60

पश्चात्तु शैलवत्पतुस्ते गजाः सह सादिभिः। वज्रिवज्रावमथिता यथैवाद्रिचयास्तथा।।

paścāttu śailavatpatuste gajāḥ saha sādibhiḥ| vajrivajrāvamathitā yathaivādricayāstathā||

Verse 61

गन्धर्वनगराकारान्रथांश्चैव सुकल्पितान्। विनीतैर्जवनैर्युक्तानास्थितान्युद्वदुर्मदैः।।

gandharvanagarākārānrathāṃścaiva sukalpitān| vinītairjavanairyuktānāsthitānyudvadurmadaiḥ||

Verse 62

शरैर्विशकलीकुर्वन्नमित्रानभ्यवीवृषत्। स्वलङ्कृतानश्वसादीन्पत्तींश्चाहन्धनञ्जयः।।

śarairviśakalīkurvannamitrānabhyavīvṛṣat| svalaṅkṛtānaśvasādīnpattīṃścāhandhanañjayaḥ||

Verse 63

धनञ्जययुगान्तार्कः संशप्तकमहार्णवम्। व्यशोषयत दुःशोषं तीक्ष्णैः शरगभस्तिभिः।।

dhanañjayayugāntārkaḥ saṃśaptakamahārṇavam| vyaśoṣayata duḥśoṣaṃ tīkṣṇaiḥ śaragabhastibhiḥ||

Verse 64

पुनर्द्रौणिमहाशैलं नाराचैर्वज्रसन्निभैः। निर्बिभेद महावेगैस्त्वरन्वज्रीव पर्वतम्।। इषुषिप्रभृतिभ्यः शराः पेतुः लोमभ्योऽपि च चेतुस्तत्र हेतुः ब्रह्मवादिनः योगबलवत इत्यर्थः।।

punardrauṇimahāśailaṃ nārācairvajrasannibhaiḥ| nirbibheda mahāvegaistvaranvajrīva parvatam|| iṣuṣiprabhṛtibhyaḥ śarāḥ petuḥ lomabhyo'pi ca cetustatra hetuḥ brahmavādinaḥ yogabalavata ityarthaḥ||

Verse 65

तमाचार्यसुतः क्रुद्धः साश्वयन्तारमाशुगैः। युयुत्सुरागमद्योद्धुं पार्थस्तानच्छिनच्छरान्।।

tamācāryasutaḥ kruddhaḥ sāśvayantāramāśugaiḥ| yuyutsurāgamadyoddhuṃ pārthastānacchinaccharān||

Verse 66

ततः परमसङ्क्रुद्धः काण्डकोशमवासृजत्। अश्वत्थामाभिरूपाय गृहानतिथये यथा।। महत् शैलं शिलासमूहो यस्मिन् तं महाशैलं पर्वतमिव।।

tataḥ paramasaṅkruddhaḥ kāṇḍakośamavāsṛjat| aśvatthāmābhirūpāya gṛhānatithaye yathā|| mahat śailaṃ śilāsamūho yasmin taṃ mahāśailaṃ parvatamiva||

Verse 67

अथ संशप्तकांस्त्यक्त्वा पाण्डवो द्रौणिमभ्ययात्। अपाङ्क्तेयानिव त्यक्त्वा दाता पाङ्क्तेयमर्थिनम्।।

atha saṃśaptakāṃstyaktvā pāṇḍavo drauṇimabhyayāt| apāṅkteyāniva tyaktvā dātā pāṅkteyamarthinam||

Verse 68

स्थिताः संशप्तका राजन्दृष्ट्वा युद्वं महात्मनोः।।

sthitāḥ saṃśaptakā rājandṛṣṭvā yudvaṃ mahātmanoḥ||