Adhyaya 43

Verse 1

सङ्कुलयुद्धम्।। 1 ।। धृतराष्ट्र उवाच। युक्तं प्रविश्य पार्थानां सैन्यं कुर्वञ्जनक्षयम्। कर्णो राजानमभ्येत्य तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय।। ।। इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि सप्तदशदिवसयुद्धे त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः।। 43 ।।

saṅkulayuddham|| 1 || dhṛtarāṣṭra uvāca| yuktaṃ praviśya pārthānāṃ sainyaṃ kurvañjanakṣayam| karṇo rājānamabhyetya tanmamācakṣva sa़ñjaya|| || iti śrīmanmahābhārate karṇaparvaṇi saptadaśadivasayuddhe tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ|| 43 ||

Verse 2

के च प्रवीराः पार्थानां युधि कर्णमवारयन्। कांश्च प्रमथ्याधिरथिर्युधिष्ठिरमपीडयत्।।

ke ca pravīrāḥ pārthānāṃ yudhi karṇamavārayan| kāṃśca pramathyādhirathiryudhiṣṭhiramapīḍayat||

Verse 3

सञ्जय उवाच। धृष्टद्युम्नमुखान्पार्थान्दृष्ट्वा कर्णो व्यवस्थितान्। समभ्यधावत्त्वरितः पाञ्चालाञ्छत्रुकर्शनः।।

sañjaya uvāca| dhṛṣṭadyumnamukhānpārthāndṛṣṭvā karṇo vyavasthitān| samabhyadhāvattvaritaḥ pāñcālāñchatrukarśanaḥ||

Verse 4

तं तूर्णमभिधावन्तं पाञ्चाला जितकाशिनः। प्रत्युद्ययुर्महात्मानं हंसाः सर इवोष्णगे।।

taṃ tūrṇamabhidhāvantaṃ pāñcālā jitakāśinaḥ| pratyudyayurmahātmānaṃ haṃsāḥ sara ivoṣṇage||

Verse 5

ततः शङ्खसहस्राणां निःस्वनो हृदयङ्गमः। प्रादुरासीदुभयतो भेरीशब्दश्च दारुणः।।

tataḥ śaṅkhasahasrāṇāṃ niḥsvano hṛdayaṅgamaḥ| prādurāsīdubhayato bherīśabdaśca dāruṇaḥ||

Verse 6

नानाबाणनिनादश्च द्विपाश्वरथनिःस्वनः। सिंहनादश्च वीराणामभवद्दारुणस्तदा।।

nānābāṇaninādaśca dvipāśvarathaniḥsvanaḥ| siṃhanādaśca vīrāṇāmabhavaddāruṇastadā||

Verse 7

साद्रिद्रुमार्णवा भूमिः सवाताम्बुदमम्बरम्। सार्केन्दुग्रहनक्षत्रा द्यौश्च व्यक्तं विघूर्णिता।।

sādridrumārṇavā bhūmiḥ savātāmbudamambaram| sārkendugrahanakṣatrā dyauśca vyaktaṃ vighūrṇitā||

Verse 8

इति भूतानि तं शब्दं मेनिरे ते च विव्यथुः। यानि चाप्यल्पसत्वानि प्रायस्तानि मृतानि वै।।

iti bhūtāni taṃ śabdaṃ menire te ca vivyathuḥ| yāni cāpyalpasatvāni prāyastāni mṛtāni vai||

Verse 9

अथ कर्णो भृशं क्रुद्धः शीघ्रमस्त्रमुदीरयन्। जघान पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव।।

atha karṇo bhṛśaṃ kruddhaḥ śīghramastramudīrayan| jaghāna pāṇḍavīṃ senāmāsurīṃ maghavāniva||

Verse 10

स पाण्डवबलं कर्णः प्रविश्य विसृजञ्छरान्। प्रभद्रकाणां प्रवरानहनत्सप्तसप्ततिम्।।

sa pāṇḍavabalaṃ karṇaḥ praviśya visṛjañcharān| prabhadrakāṇāṃ pravarānahanatsaptasaptatim||

Verse 11

ततः सुपुङ्खैर्निशितैरथ श्रष्ठो रथेषुभिः। अवधीत्पञ्चविंशत्या पाञ्चालान्पञ्चविंशतिम्।।

tataḥ supuṅkhairniśitairatha śraṣṭho ratheṣubhiḥ| avadhītpañcaviṃśatyā pāñcālānpañcaviṃśatim||

Verse 12

सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैः परकायविदारणैः। चेदिकानवधीद्वीरः शतशोऽथ सहस्रशः।।

suvarṇapuṅkhairnārācaiḥ parakāyavidāraṇaiḥ| cedikānavadhīdvīraḥ śataśo'tha sahasraśaḥ||

Verse 13

तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमतिमानुषम्। परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालानां रथव्रजाः।।

taṃ tathā samare karma kurvāṇamatimānuṣam| parivavrurmahārāja pāñcālānāṃ rathavrajāḥ||

Verse 14

ततः सन्धाय विशिखान्पञ्च भारत दुःसहान्। पाञ्चालानवधीत्पञ्च कर्णो वैकर्तनो वृषः।।

tataḥ sandhāya viśikhānpañca bhārata duḥsahān| pāñcālānavadhītpañca karṇo vaikartano vṛṣaḥ||

Verse 15

भानुदेवं चित्रसेनं सेनाबिन्दुं च भारत। तपनं शूरसेनं च पाञ्चालानहनद्रणे।।

bhānudevaṃ citrasenaṃ senābinduṃ ca bhārata| tapanaṃ śūrasenaṃ ca pāñcālānahanadraṇe||

Verse 16

पाञ्चालेषु च शूरेषु वध्यमानेषु सायकैः। हाहाकारो महानासीत्पाञ्चालानां महाहवे।।

pāñcāleṣu ca śūreṣu vadhyamāneṣu sāyakaiḥ| hāhākāro mahānāsītpāñcālānāṃ mahāhave||

Verse 17

तेषां सह्क्रीडमानानां हाहाकारं प्रकुर्वताम्। पुनरेव च तान्कर्णो जघानाशु पतत्त्रिभिः।।

teṣāṃ sahkrīḍamānānāṃ hāhākāraṃ prakurvatām| punareva ca tānkarṇo jaghānāśu patattribhiḥ||

Verse 18

चक्ररक्षौ तु कर्णस्य पुत्रौ मारिष दुर्जयौ। सुषेणः सत्यसेनश्च त्यक्त्वा प्राणानयुध्यताम्।।

cakrarakṣau tu karṇasya putrau māriṣa durjayau| suṣeṇaḥ satyasenaśca tyaktvā prāṇānayudhyatām||

Verse 19

पृष्ठगोप्ता तु कर्णस्य ज्येष्ठः पुत्रो महारथः। वृषसेनोऽन्वयात्कर्णं पृष्ठतः परिपालयन्।।

pṛṣṭhagoptā tu karṇasya jyeṣṭhaḥ putro mahārathaḥ| vṛṣaseno'nvayātkarṇaṃ pṛṣṭhataḥ paripālayan||

Verse 20

धृष्टद्युम्नः सात्यकिश्च द्रौपदेया वृकोदरः। जनमेजयः शिखण्डी च प्रवीराश्च प्रभद्रकाः।।

dhṛṣṭadyumnaḥ sātyakiśca draupadeyā vṛkodaraḥ| janamejayaḥ śikhaṇḍī ca pravīrāśca prabhadrakāḥ||

Verse 21

चेदिकेकयपाञ्चाला यमौ मात्स्याश्च दंशिताः। समभ्यधावन्राधेयं जिघांसन्तः प्रहारिणम्।।

cedikekayapāñcālā yamau mātsyāśca daṃśitāḥ| samabhyadhāvanrādheyaṃ jighāṃsantaḥ prahāriṇam||

Verse 22

त एनं विविधैः शस्त्रैः शरधाराभिरेव च। अभ्यवर्षन्विमर्दन्तं प्रावृषीवाम्बुदा गिरिम्।। अभ्येत्य यदकरोत्तन्ममाचक्ष्वेत्यन्वयः।।

ta enaṃ vividhaiḥ śastraiḥ śaradhārābhireva ca| abhyavarṣanvimardantaṃ prāvṛṣīvāmbudā girim|| abhyetya yadakarottanmamācakṣvetyanvayaḥ||

Verse 23

पितरं तु परीप्सन्तः कर्णपुत्राः प्रहारिणः। त्वदीयाश्चापरे राजन्वीरा वीरानवारयन्।।

pitaraṃ tu parīpsantaḥ karṇaputrāḥ prahāriṇaḥ| tvadīyāścāpare rājanvīrā vīrānavārayan||

Verse 24

सुषेणो भीमसेनस्य च्छित्त्वा भल्लेन कार्मुकम्। नाराचैः सप्तबिर्विद्ध्वा हृदि भीमं ननाद ह।।

suṣeṇo bhīmasenasya cchittvā bhallena kārmukam| nārācaiḥ saptabirviddhvā hṛdi bhīmaṃ nanāda ha||

Verse 25

अथान्यद्वनुरादाय सुदृढं भीमविक्रमः। सज्यं वृकोदरः कृत्वा सुषेणस्याच्छिनद्वनुः।।

athānyadvanurādāya sudṛḍhaṃ bhīmavikramaḥ| sajyaṃ vṛkodaraḥ kṛtvā suṣeṇasyācchinadvanuḥ||

Verse 26

विव्याध चैनं दशभिः क्रुद्धो नृत्यन्निवेषुभिः। कर्णं च तूर्णं विव्याध त्रिसप्तत्या शितैः शरैः।।

vivyādha cainaṃ daśabhiḥ kruddho nṛtyanniveṣubhiḥ| karṇaṃ ca tūrṇaṃ vivyādha trisaptatyā śitaiḥ śaraiḥ||

Verse 27

सत्यसेनं च दशभिः साश्वसूतायुधध्वजम्। पश्यतां सुहृदां मध्ये कर्णपुत्रमपातयत्।।

satyasenaṃ ca daśabhiḥ sāśvasūtāyudhadhvajam| paśyatāṃ suhṛdāṃ madhye karṇaputramapātayat||

Verse 28

क्षुरप्रणुन्नं तत्तस्य शिरश्चन्द्रनिभाननम्। शुभदर्शनमेवासीन्नालभ्रष्टमिवाम्बुजम्।।

kṣurapraṇunnaṃ tattasya śiraścandranibhānanam| śubhadarśanamevāsīnnālabhraṣṭamivāmbujam||

Verse 29

हत्वा कर्णसुतं भीमस्तावकान्पुनरार्दयत्। कृपहार्दिक्ययोश्छित्त्वा चापौ तावप्यथार्दयत्।।

hatvā karṇasutaṃ bhīmastāvakānpunarārdayat| kṛpahārdikyayośchittvā cāpau tāvapyathārdayat||

Verse 30

दुःशासनं त्रिभिर्विद्ध्वा शकुनिं षड्भिरायसैः। उलूकं च पतत्रिं च चकार विरथावुभौ।।

duḥśāsanaṃ tribhirviddhvā śakuniṃ ṣaḍbhirāyasaiḥ| ulūkaṃ ca patatriṃ ca cakāra virathāvubhau||

Verse 31

हे सुषेण हतोऽसीति ब्रुवन्नादत्त सायकम्। तमस्य कर्णश्चिच्छेद त्रिभिश्चैनमताडयत्।।

he suṣeṇa hato'sīti bruvannādatta sāyakam| tamasya karṇaściccheda tribhiścainamatāḍayat||

Verse 32

अथान्यं परिजग्राह सुपर्वाणं सुतेजनम्। सुषेणायासृजद्भीमस्तमप्यस्याच्छिनद्वृषः।।

athānyaṃ parijagrāha suparvāṇaṃ sutejanam| suṣeṇāyāsṛjadbhīmastamapyasyācchinadvṛṣaḥ||

Verse 33

पुनः कर्णस्त्रिसप्तत्या भीमसेनमथेषुभिः। पुत्रं परीप्सन्विव्याध क्रुद्धः शत्रुजिघांसया।।

punaḥ karṇastrisaptatyā bhīmasenamatheṣubhiḥ| putraṃ parīpsanvivyādha kruddhaḥ śatrujighāṃsayā||

Verse 34

सुषेणस्तु धनुर्गृह्य भारसाधनमुत्तमम्। नकुलंपञ्चभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत्।।

suṣeṇastu dhanurgṛhya bhārasādhanamuttamam| nakulaṃpañcabhirbāṇairbāhvorurasi cārpayat||

Verse 35

नकुलस्तं तु विंशत्या विद्व्वा भारसहैर्दृढैः। ननाद बलवन्नादं कर्णस्य भयमादधत्।।

nakulastaṃ tu viṃśatyā vidvvā bhārasahairdṛḍhaiḥ| nanāda balavannādaṃ karṇasya bhayamādadhat||

Verse 36

तं सुषेणो महाराज विद्ध्वा दशभिराशुगैः। चिच्छेद च धनुः शीघ्रं क्षुरप्रेण महारथः।।

taṃ suṣeṇo mahārāja viddhvā daśabhirāśugaiḥ| ciccheda ca dhanuḥ śīghraṃ kṣurapreṇa mahārathaḥ||

Verse 37

अथान्यद्वनुरादाय नकुलः क्रोधमूर्च्छितः। सुषेणं नवभिर्बाणैर्वारयामास संयुगे।।

athānyadvanurādāya nakulaḥ krodhamūrcchitaḥ| suṣeṇaṃ navabhirbāṇairvārayāmāsa saṃyuge||

Verse 38

स तु बाणैर्दिशो राजन्नाच्छाद्य परवीरहा।। आजघ्ने सारथिं चास्य सुषेणं च ततस्त्रिभिः। चिच्छेद चास्य सुदृढं धनुर्भल्लैस्त्रिभिस्त्रिधा।।

sa tu bāṇairdiśo rājannācchādya paravīrahā|| ājaghne sārathiṃ cāsya suṣeṇaṃ ca tatastribhiḥ| ciccheda cāsya sudṛḍhaṃ dhanurbhallaistribhistridhā||

Verse 39

अथान्यद्वनुरादाय सुषेणः क्रोधमूर्च्छितः। आविध्यन्नकुलं षष्ट्या सहदेवं च सप्तभिः।।

athānyadvanurādāya suṣeṇaḥ krodhamūrcchitaḥ| āvidhyannakulaṃ ṣaṣṭyā sahadevaṃ ca saptabhiḥ||

Verse 40

तद्युद्धं सुमहद्धोरमासीद्देवासुरोपमम्। निघ्नतां सायकैस्तूर्णमन्योन्यस्य वधं प्रति।।

tadyuddhaṃ sumahaddhoramāsīddevāsuropamam| nighnatāṃ sāyakaistūrṇamanyonyasya vadhaṃ prati||

Verse 41

सात्यकिर्वृषसेनं तु विद्ध्वा सप्तभिरायसैः। पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं च त्रिभिः शितैः।।

sātyakirvṛṣasenaṃ tu viddhvā saptabhirāyasaiḥ| punarvivyādha saptatyā sārathiṃ ca tribhiḥ śitaiḥ||

Verse 42

वृषसेनस्तु शैनेयं शरेणानतपर्वणा। आजघान महाराज शङ्खदेशे महारथम्।।

vṛṣasenastu śaineyaṃ śareṇānataparvaṇā| ājaghāna mahārāja śaṅkhadeśe mahāratham||

Verse 43

शैनेयो वृषसेनेन पत्रिणा परिपीडितः। कोपं चक्रे महाराज क्रुद्धो वेगं च दारुणम्।। विवरं अन्तरं ददुः प्रसृता इत्यर्थः।।

śaineyo vṛṣasenena patriṇā paripīḍitaḥ| kopaṃ cakre mahārāja kruddho vegaṃ ca dāruṇam|| vivaraṃ antaraṃ daduḥ prasṛtā ityarthaḥ||

Verse 44

जग्राहेषुवरान्वीरः शीघ्रं वै दश पञ्च च। सात्यकिर्वृषसेनस्य सूतं हत्वा त्रिभिः शरैः।।

jagrāheṣuvarānvīraḥ śīghraṃ vai daśa pañca ca| sātyakirvṛṣasenasya sūtaṃ hatvā tribhiḥ śaraiḥ||

Verse 45

धनुश्चिच्छेद भल्लेन जघानाश्वांश्च सप्तभिः। ध्वजमेकेषुणोन्मथ्य त्रिभिश्तं हृद्यताडयत्।।

dhanuściccheda bhallena jaghānāśvāṃśca saptabhiḥ| dhvajamekeṣuṇonmathya tribhiśtaṃ hṛdyatāḍayat||

Verse 46

अथावसन्नः स्वरथे मुहूर्तात्पुनरुत्थितः। स रणे युयुधानेन विसूताश्वरथध्वजः। कृतो जिघांसुः शैनेयं खङ्गचर्मधृगभ्ययात्।।

athāvasannaḥ svarathe muhūrtātpunarutthitaḥ| sa raṇe yuyudhānena visūtāśvarathadhvajaḥ| kṛto jighāṃsuḥ śaineyaṃ khaṅgacarmadhṛgabhyayāt||

Verse 47

तस्य चापततः शीघ्रं वृषसेनस्य सात्यकिः। वाराहकर्णैर्दशभिरविध्यदसिचर्मणी।।

tasya cāpatataḥ śīghraṃ vṛṣasenasya sātyakiḥ| vārāhakarṇairdaśabhiravidhyadasicarmaṇī||

Verse 48

दुःशासनस्तु तं दृष्ट्वा विरथं व्यायुधं कृतम्। आरोप्य स्वरथं तूर्णमपोवाह रथान्तरम्।।

duḥśāsanastu taṃ dṛṣṭvā virathaṃ vyāyudhaṃ kṛtam| āropya svarathaṃ tūrṇamapovāha rathāntaram||

Verse 49

अथान्यं रथमास्थाय वृषसेनो महारथः। द्रौपदेयांस्त्रिसप्तत्या युयुधानं च पञ्चभिः।।

athānyaṃ rathamāsthāya vṛṣaseno mahārathaḥ| draupadeyāṃstrisaptatyā yuyudhānaṃ ca pañcabhiḥ||

Verse 50

भीमसेनं चतुःषष्ट्या सहदेवं च पञ्चभिः। नकुलं त्रिंशता बाणैः शतानीकं च सप्तभिः।।

bhīmasenaṃ catuḥṣaṣṭyā sahadevaṃ ca pañcabhiḥ| nakulaṃ triṃśatā bāṇaiḥ śatānīkaṃ ca saptabhiḥ||

Verse 51

शिखण्डिनं च दशभिर्धर्मराजं शतेन च। एतांश्चान्यांश्च राजेन्द्र प्रवीराञ्चयगृद्धिनः।।

śikhaṇḍinaṃ ca daśabhirdharmarājaṃ śatena ca| etāṃścānyāṃśca rājendra pravīrāñcayagṛddhinaḥ||

Verse 52

अभ्यर्दयन्महेष्वासः कर्णपुत्रो विशाम्पते। कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्ततः पृष्ठमपालयत्।।

abhyardayanmaheṣvāsaḥ karṇaputro viśāmpate| karṇasya yudhi durdharṣastataḥ pṛṣṭhamapālayat||

Verse 53

युयुधानं च राधेयो नवैर्नवभिरायसैः। विसूताश्वरथं कृत्वा ललाटे त्रिभिरार्पयत्।।

yuyudhānaṃ ca rādheyo navairnavabhirāyasaiḥ| visūtāśvarathaṃ kṛtvā lalāṭe tribhirārpayat||

Verse 54

स त्वन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः। युयुधे पाण्डुभिः सार्धं कर्णस्य व्यधमद्बलम्।।

sa tvanyaṃ rathamāsthāya vidhivatkalpitaṃ punaḥ| yuyudhe pāṇḍubhiḥ sārdhaṃ karṇasya vyadhamadbalam||

Verse 55

धृष्टद्युम्नस्ततः कर्णमविध्यद्दशभिः शरैः। द्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या युयुधानस्तु सप्तभिः।।

dhṛṣṭadyumnastataḥ karṇamavidhyaddaśabhiḥ śaraiḥ| draupadeyāstrisaptatyā yuyudhānastu saptabhiḥ||

Verse 56

भीमसेनश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च सप्तिभिः। नकुलस्त्रिंशता बाणैः शतानीकस्तु सप्तभिः।।

bhīmasenaścatuḥṣaṣṭyā sahadevaśca saptibhiḥ| nakulastriṃśatā bāṇaiḥ śatānīkastu saptabhiḥ||

Verse 57

शिखण्डी दशभिर्वीरो धर्मराजः शतेन तु। एते चान्ये च राजेन्द्र प्रवीरा जयगृद्विनः। अभ्यर्दयन्महेष्वासं सूतपुत्रं महामृधे।।

śikhaṇḍī daśabhirvīro dharmarājaḥ śatena tu| ete cānye ca rājendra pravīrā jayagṛdvinaḥ| abhyardayanmaheṣvāsaṃ sūtaputraṃ mahāmṛdhe||

Verse 58

तान्सूतपुत्रो विशिखैर्दशभिर्दशभिः शरैः। रथेनानुचरन्वीरः प्रत्यविध्यदरिन्दमः।

tānsūtaputro viśikhairdaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ| rathenānucaranvīraḥ pratyavidhyadarindamaḥ|

Verse 59

सात्यकिं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं शिखण्डिनम्। द्रौपदेयांश्च संरब्धान्यतमानान्महारथान्।।

sātyakiṃ bhīmasenaṃ ca dhṛṣṭadyumnaṃ śikhaṇḍinam| draupadeyāṃśca saṃrabdhānyatamānānmahārathān||

Verse 60

विरथान्रथिनः श्रेष्ठान्निमेषार्धाच्चकार ह।।

virathānrathinaḥ śreṣṭhānnimeṣārdhāccakāra ha||

Verse 61

अमोघत्वाच्च बाणानां भूतसङ्घा विसिप्मयुः।।

amoghatvācca bāṇānāṃ bhūtasaṅghā visipmayuḥ||

Verse 62

तत्रास्त्रवीर्यं कर्णस्य लाघवं च महात्मनः। अपश्याम महाभाग तदद्भुतमिवाभवत्।।

tatrāstravīryaṃ karṇasya lāghavaṃ ca mahātmanaḥ| apaśyāma mahābhāga tadadbhutamivābhavat||

Verse 63

न ह्याददानं ददृशुः सन्दधानं च सायकान्। विमुञ्चन्तं च संरम्भाद पश्यन्नैव तं जनाः।।

na hyādadānaṃ dadṛśuḥ sandadhānaṃ ca sāyakān| vimuñcantaṃ ca saṃrambhāda paśyannaiva taṃ janāḥ||

Verse 64

प्रतीच्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्राच्यां पश्याम लाघवात्। न च पश्याम राजेन्द्र क्व नु कर्णो व्यतिष्ठत।।

pratīcyāṃ diśi taṃ dṛṣṭvā prācyāṃ paśyāma lāghavāt| na ca paśyāma rājendra kva nu karṇo vyatiṣṭhata||

Verse 65

इषूनेवास्य पश्यामो विनिकीर्णाऽन्समन्ततः। छादयानान्दिशो राजञ्शलभानामिव व्रजान्।।

iṣūnevāsya paśyāmo vinikīrṇā'nsamantataḥ| chādayānāndiśo rājañśalabhānāmiva vrajān||

Verse 66

तस्य तैरिषुभिस्त्रीक्ष्णैः सम्पतद्भिः सहस्रशः। मरीचिभिरिवोष्णांशोः शरैः सन्नतपर्वभिः।।

tasya tairiṣubhistrīkṣṇaiḥ sampatadbhiḥ sahasraśaḥ| marīcibhirivoṣṇāṃśoḥ śaraiḥ sannataparvabhiḥ||

Verse 67

व्याप्ताः सर्वा दिशो राजन्योधाश्च ददृशुस्तदा। शरैः संवृतमाकाशं तत्राभ्रैरिव चाभवत्।।

vyāptāḥ sarvā diśo rājanyodhāśca dadṛśustadā| śaraiḥ saṃvṛtamākāśaṃ tatrābhrairiva cābhavat||

Verse 68

द्यौर्वियद्भूर्दिशश्चैव प्रच्छन्ना निशितैः शरैः। अरुणाभ्रावृताकारं तस्मिन्देशे बभौ वियत्।।

dyaurviyadbhūrdiśaścaiva pracchannā niśitaiḥ śaraiḥ| aruṇābhrāvṛtākāraṃ tasmindeśe babhau viyat||

Verse 69

ततः पुनरमेयात्मा कर्णो राजा महारथः। न्यहनत्समरे योधान्योधवृत्तमनुष्ठितः।।

tataḥ punarameyātmā karṇo rājā mahārathaḥ| nyahanatsamare yodhānyodhavṛttamanuṣṭhitaḥ||

Verse 70

नृत्यन्निव हि राधेयश्चापहस्तो रणाजिरे। यैर्विद्वः प्रत्यविद्व्यत्तानेकैकं त्रिगुणैः शरैः।।

nṛtyanniva hi rādheyaścāpahasto raṇājire| yairvidvaḥ pratyavidvyattānekaikaṃ triguṇaiḥ śaraiḥ||

Verse 71

शतैश्च दशभिश्चैतान्पुनर्विद्ध्वा ननाद च। साश्वसूतध्वजच्छत्रास्ततस्ते विवरं ददुः।। विमर्दन्तं विमृद्रन्तम्।।

śataiśca daśabhiścaitānpunarviddhvā nanāda ca| sāśvasūtadhvajacchatrāstataste vivaraṃ daduḥ|| vimardantaṃ vimṛdrantam||

Verse 72

ते हन्यमानाः कर्णेन पलायन्त दिशो दश। नादयन्तो दिशः सर्वाः कर्मत्रस्ता विचेतसः।।

te hanyamānāḥ karṇena palāyanta diśo daśa| nādayanto diśaḥ sarvāḥ karmatrastā vicetasaḥ||

Verse 73

तान्प्रमथ्य महेष्वासान्राधेयः शरवृष्टिभिः। राजानीकमसम्बाधं प्राविशच्छत्रुकर्शनः।।

tānpramathya maheṣvāsānrādheyaḥ śaravṛṣṭibhiḥ| rājānīkamasambādhaṃ prāviśacchatrukarśanaḥ||

Verse 74

स रथांस्त्रिशतं हत्वा चेदीनामनिवर्तिनाम्। राधेयो निशितैर्बाणैस्ततोऽभ्यागाद्युधिष्ठिरम्।।

sa rathāṃstriśataṃ hatvā cedīnāmanivartinām| rādheyo niśitairbāṇaistato'bhyāgādyudhiṣṭhiram||

Verse 75

ततस्ते विरथाः शूरा रथानन्यान्समास्थिताः। परिवव्रुर्महाराज धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्।।

tataste virathāḥ śūrā rathānanyānsamāsthitāḥ| parivavrurmahārāja dharmaputraṃ yudhiṣṭhiram||

Verse 76

ततस्ते तु परे राजञ्छिखण्डी च ससात्यकिः। राधेयात्परिरक्षन्तो राजानं पर्यवारयन्। मुञ्चन्तो विविधान्बाणान्स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान्।।

tataste tu pare rājañchikhaṇḍī ca sasātyakiḥ| rādheyātparirakṣanto rājānaṃ paryavārayan| muñcanto vividhānbāṇānsvarṇapuṅkhāñśilāśitān||

Verse 77

तथैव तावकाः सर्वे कर्णं दुर्वारणं रणे। यत्ताः शूरा महेष्वासाः पर्यरक्षन्त सर्वशः।।

tathaiva tāvakāḥ sarve karṇaṃ durvāraṇaṃ raṇe| yattāḥ śūrā maheṣvāsāḥ paryarakṣanta sarvaśaḥ||

Verse 78

नानावादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्विशाम्पते। सिंहनादश्च सञ्जज्ञे शूराणामभिगर्जताम्।।

nānāvāditraghoṣāśca prādurāsanviśāmpate| siṃhanādaśca sañjajñe śūrāṇāmabhigarjatām||

Verse 79

ततः पुनः समाजग्मुरभीताः कुरुपाण्डवाः। युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः सूतपुत्रमुखा वयम्।।

tataḥ punaḥ samājagmurabhītāḥ kurupāṇḍavāḥ| yudhiṣṭhiramukhāḥ pārthāḥ sūtaputramukhā vayam||