Adhyaya 32

Verse 1

कर्णेन स्वस्यार्जुनप्रदर्शकाय तदभिमतपारितोषिकप्रदानप्रतिज्ञानम्।। 1 ।। सञ्जय उवाच। प्रयत्नेन तदा कर्णो हर्षयन्वाहिनीं तव। एकैकं समरे दृष्ट्वा पाण्डवं पर्यपृच्छत।।

karṇena svasyārjunapradarśakāya tadabhimatapāritoṣikapradānapratijñānam|| 1 || sañjaya uvāca| prayatnena tadā karṇo harṣayanvāhinīṃ tava| ekaikaṃ samare dṛṣṭvā pāṇḍavaṃ paryapṛcchata||

Verse 2

यो ममाद्य महात्मानं दर्शयेच्छ्वेतवाहनम्। तस्मै दद्यामभिप्रेतं धनं यन्मनसेच्छति।।

yo mamādya mahātmānaṃ darśayecchvetavāhanam| tasmai dadyāmabhipretaṃ dhanaṃ yanmanasecchati||

Verse 3

न चेत्तदभिमन्येत तस्मै दद्यामहं पुनः। शकटं रत्नसम्पूर्णं यो मे ब्रूयाद्वनञ्जयम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि द्वात्रिंशोऽध्यायः।। 32 ।।

na cettadabhimanyeta tasmai dadyāmahaṃ punaḥ| śakaṭaṃ ratnasampūrṇaṃ yo me brūyādvanañjayam|| || iti śrīmanmahābhārate karṇaparvaṇi dvātriṃśo'dhyāyaḥ|| 32 ||

Verse 4

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। शतं दद्यां गवां तस्मै नैत्यकं कांस्यदोहनम्।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| śataṃ dadyāṃ gavāṃ tasmai naityakaṃ kāṃsyadohanam||

Verse 5

शतं ग्रामवरांश्चैव दद्यामर्जुनदर्शिने। तथा तस्मै पुनर्दद्यां श्वेतमश्वतरीरथम्। युक्तमञ्जनकेशीभिर्यो मे ब्रूयाद्वनञ्जयम्।। अभिमन्येत अल्पमित्यवजानीत।।

śataṃ grāmavarāṃścaiva dadyāmarjunadarśine| tathā tasmai punardadyāṃ śvetamaśvatarīratham| yuktamañjanakeśībhiryo me brūyādvanañjayam|| abhimanyeta alpamityavajānīta||

Verse 6

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। अन्यं वाऽस्मै पुनर्दद्यां सौवर्णं हस्तिषङ्गवम्।। अञ्जनकेशीभिः कृष्णकेशीभिरश्वतरीभिर्युवतीभिर्वा युक्तम्।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| anyaṃ vā'smai punardadyāṃ sauvarṇaṃ hastiṣaṅgavam|| añjanakeśībhiḥ kṛṣṇakeśībhiraśvatarībhiryuvatībhirvā yuktam||

Verse 7

तथाप्यस्मै पुनर्दद्यां स्त्रीणां शतमलङ्कृतम्। श्यामानां निष्ककण्ठीनां गीतवाद्यविपश्चिताम्।। हस्तिषङ्गवं हस्तिषट्कम् षट्रत्वे षङ्गवजित्यनेन षङ्गवच्प्रत्ययः। हस्तिषङ्गवमिच्छन्ति वीराः षट्के च दन्तिनामिति प्राञ्चः। अन्यं वा सौवर्णरथमिति शेषः। हस्तितुल्याः षट् गाव उक्षाणो यस्मिन् तम्। षट्‌हस्तिन एव गोवत् वोढारो यस्य तादृशम्।।

tathāpyasmai punardadyāṃ strīṇāṃ śatamalaṅkṛtam| śyāmānāṃ niṣkakaṇṭhīnāṃ gītavādyavipaścitām|| hastiṣaṅgavaṃ hastiṣaṭkam ṣaṭratve ṣaṅgavajityanena ṣaṅgavacpratyayaḥ| hastiṣaṅgavamicchanti vīrāḥ ṣaṭke ca dantināmiti prāñcaḥ| anyaṃ vā sauvarṇarathamiti śeṣaḥ| hastitulyāḥ ṣaṭ gāva ukṣāṇo yasmin tam| ṣaṭ‌hastina eva govat voḍhāro yasya tādṛśam||

Verse 8

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। तस्मै दद्यां शतं नागाञ्शतं ग्रामाञ्शतं रथान्।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| tasmai dadyāṃ śataṃ nāgāñśataṃ grāmāñśataṃ rathān||

Verse 9

सुवर्णस्य च मुख्यस्य हयाग्र्याणां शतं शतान्। ऋद्व्या गुणैः सुदान्तांश्च धुर्यवाहान्सुशिक्षितान्।। श्यामानामप्रजातानाम्। निष्कमुरोभूषणम्।।

suvarṇasya ca mukhyasya hayāgryāṇāṃ śataṃ śatān| ṛdvyā guṇaiḥ sudāntāṃśca dhuryavāhānsuśikṣitān|| śyāmānāmaprajātānām| niṣkamurobhūṣaṇam||

Verse 10

तथा सुवर्णशृङ्गीणां गोधेनूनां चतुःशतम्। दद्यां तस्मै सवत्सानां यो मे ब्रूयाद्वनञ्जयम्।।

tathā suvarṇaśṛṅgīṇāṃ godhenūnāṃ catuḥśatam| dadyāṃ tasmai savatsānāṃ yo me brūyādvanañjayam||

Verse 11

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। अन्यदस्मै वरं दद्यां श्वेतान्पञ्चशतान्हयान्।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| anyadasmai varaṃ dadyāṃ śvetānpañcaśatānhayān||

Verse 12

हेमभाण्डपरिच्छन्नान्सुमृष्टमणिभूषणान्। सुदान्तानपि चैवाहं दद्यामष्टादशापरान्।। शतंशतान्दशसहस्राणि। ऋद्व्या पुष्ट्या। सुदान्तान् विनीतान्। धुर्यवाहान् रथोद्वहनक्षमान्।।

hemabhāṇḍaparicchannānsumṛṣṭamaṇibhūṣaṇān| sudāntānapi caivāhaṃ dadyāmaṣṭādaśāparān|| śataṃśatāndaśasahasrāṇi| ṛdvyā puṣṭyā| sudāntān vinītān| dhuryavāhān rathodvahanakṣamān||

Verse 13

रथं च शुभ्रं सौवर्णं दद्यां तस्मै स्वलङ्कृतम्। युक्तं परमकाम्भोजैर्यो मे ब्रूयाद्वनञ्जयम्।।

rathaṃ ca śubhraṃ sauvarṇaṃ dadyāṃ tasmai svalaṅkṛtam| yuktaṃ paramakāmbhojairyo me brūyādvanañjayam||

Verse 14

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। अन्यदस्मै वरं दद्यां कुञ्जराणां शतानि षट्।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| anyadasmai varaṃ dadyāṃ kuñjarāṇāṃ śatāni ṣaṭ||

Verse 15

काञ्चनैर्विविधैर्भाण्डैराच्छन्नान्हेममालिनः। उत्पन्नानपरान्तेषु विनीतान्हस्तिशिक्षकैः।। भाण्डमाभरणम्।।

kāñcanairvividhairbhāṇḍairācchannānhemamālinaḥ| utpannānaparānteṣu vinītānhastiśikṣakaiḥ|| bhāṇḍamābharaṇam||

Verse 16

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। अन्यदस्मै वरं दद्यां वैश्यग्रामांश्चतुर्दश।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| anyadasmai varaṃ dadyāṃ vaiśyagrāmāṃścaturdaśa||

Verse 17

सुस्फीतान्धनसंयुक्तान्प्रत्यासन्नवनोदकान्। अकुतोभयान्सुसम्पन्नान्राजभोज्यांश्चतुर्दश।।

susphītāndhanasaṃyuktānpratyāsannavanodakān| akutobhayānsusampannānrājabhojyāṃścaturdaśa||

Verse 18

दासीनां निष्ककण्ठीनां मागधीनां शतं तथा। प्रत्यग्रवयसां दद्यां यो मे ब्रूयाद्धनञ्जयम्।। अपरान्तेषु पश्चिमकच्छेषु।।

dāsīnāṃ niṣkakaṇṭhīnāṃ māgadhīnāṃ śataṃ tathā| pratyagravayasāṃ dadyāṃ yo me brūyāddhanañjayam|| aparānteṣu paścimakaccheṣu||

Verse 19

न चेत्तदभिमन्येत पुरुषोऽर्जुनदर्शिवान्। अन्यं तस्मै वरं दद्यां यमसौ कामयेत्स्वयम्।।

na cettadabhimanyeta puruṣo'rjunadarśivān| anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ yamasau kāmayetsvayam||

Verse 20

पुत्रदारान्विहायैव यदन्यद्वित्तमस्ति मे। तच्च तस्मै पुनर्दद्यां यद्यच्च मनसेच्छति।।

putradārānvihāyaiva yadanyadvittamasti me| tacca tasmai punardadyāṃ yadyacca manasecchati||

Verse 21

हत्वा च सहितौ कृष्णौ तयोर्वित्तानि सर्वशः। तस्मै दद्यामहं यो मे प्रब्रूयात्केशवार्जुनौ।।

hatvā ca sahitau kṛṣṇau tayorvittāni sarvaśaḥ| tasmai dadyāmahaṃ yo me prabrūyātkeśavārjunau||

Verse 22

सञ्जय उवाच। एता वाचः सुबहुशः कर्ण उच्चारयन्युधि। दध्मौ सागरसम्भूतं सुस्वरं शङ्खमुत्तमम्।।

sañjaya uvāca| etā vācaḥ subahuśaḥ karṇa uccārayanyudhi| dadhmau sāgarasambhūtaṃ susvaraṃ śaṅkhamuttamam||

Verse 23

ता वाचः सूतपुत्रस्य तथा युक्ता निशम्य तु। दुर्योधनो महाराज संहृष्टः सानुजोऽभवत्।।

tā vācaḥ sūtaputrasya tathā yuktā niśamya tu| duryodhano mahārāja saṃhṛṣṭaḥ sānujo'bhavat||

Verse 24

ततो दुन्दुभिनिर्घोषो मृदङ्गानां च सर्वशा। सिंहनादः सवादित्रः कुञ्चराणां च निःस्वनः।।

tato dundubhinirghoṣo mṛdaṅgānāṃ ca sarvaśā| siṃhanādaḥ savāditraḥ kuñcarāṇāṃ ca niḥsvanaḥ||

Verse 25

प्रादुरासीत्तदा राजंस्त्वत्सैन्ये पुरुषर्षभ। योधानां सम्प्रहृष्टानां तथा समभवत्स्वनः।।

prādurāsīttadā rājaṃstvatsainye puruṣarṣabha| yodhānāṃ samprahṛṣṭānāṃ tathā samabhavatsvanaḥ||

Verse 26

तथा प्रहृष्टे सैन्ये तं प्लुवमानं महारथम्। विकत्थमानं च तदा राधेयमरिकर्शनम्। मद्रराजः प्रहस्येदं वचनं प्रत्यभाषत।। प्रत्यग्रवयसामभिनवयौवनानाम्।।

tathā prahṛṣṭe sainye taṃ pluvamānaṃ mahāratham| vikatthamānaṃ ca tadā rādheyamarikarśanam| madrarājaḥ prahasyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣata|| pratyagravayasāmabhinavayauvanānām||

Verse 32

प्लवमानं प्रयान्तम्।।

plavamānaṃ prayāntam||