Adhyaya 23

Verse 1

दुर्योधनप्रार्थनया शल्येन कृच्छ्रात्कर्णरथसारथ्यकरणाक्ष्युपगमः।। 1 ।। सञ्जय उवाच। एवमुक्तो महाराज तव पुत्रः प्रतापवान्। मद्रेश्वरं प्रति रणे सुरसैन्यभयङ्करम्। सर्वं तथाऽकरोत्तूर्णं राधेयस्तद्यथाऽब्रवीत्।।

duryodhanaprārthanayā śalyena kṛcchrātkarṇarathasārathyakaraṇākṣyupagamaḥ|| 1 || sañjaya uvāca| evamukto mahārāja tava putraḥ pratāpavān| madreśvaraṃ prati raṇe surasainyabhayaṅkaram| sarvaṃ tathā'karottūrṇaṃ rādheyastadyathā'bravīt||

Verse 2

मद्राजं च समरे प्रणम्य च महारथम्। विनयेनोपसङ्गम्य प्रणयाद्वाक्यमब्रवीत्।।

madrājaṃ ca samare praṇamya ca mahāratham| vinayenopasaṅgamya praṇayādvākyamabravīt||

Verse 3

सत्यव्रत महाभाग द्विषतां तापवर्धन। मद्रेश्वर रणेशूर परसैन्यभयङ्कर।।

satyavrata mahābhāga dviṣatāṃ tāpavardhana| madreśvara raṇeśūra parasainyabhayaṅkara||

Verse 4

मत्प्रियार्थं हितार्थं च तथा पार्थवधाय च। श्रुतवानसि कर्णस्य ब्रुवतो वदतां वर। यथा नृपतिसिंहानां मध्ये त्वां वरये स्वयम्।।

matpriyārthaṃ hitārthaṃ ca tathā pārthavadhāya ca| śrutavānasi karṇasya bruvato vadatāṃ vara| yathā nṛpatisiṃhānāṃ madhye tvāṃ varaye svayam||

Verse 5

तत्त्वामप्रतिवीर्याद्य शत्रुपक्षक्षयावह। मद्रेश्वर प्रयाचेऽहं शिरसा विनयेन च।।

tattvāmaprativīryādya śatrupakṣakṣayāvaha| madreśvara prayāce'haṃ śirasā vinayena ca||

Verse 6

तस्मात्पार्थविनाशार्थं हितार्थं मम चैव हि। त्वं पाहि सर्वतः कर्णं भवं ब्रह्मेव सुव्रत।।

tasmātpārthavināśārthaṃ hitārthaṃ mama caiva hi| tvaṃ pāhi sarvataḥ karṇaṃ bhavaṃ brahmeva suvrata||

Verse 7

सारथ्यं रथिनां श्रेष्ठ प्रणयात्कर्तुमर्हसि। त्वयि यन्तरि राधेयो विद्विषो मे विजेष्यते।।

sārathyaṃ rathināṃ śreṣṭha praṇayātkartumarhasi| tvayi yantari rādheyo vidviṣo me vijeṣyate||

Verse 8

अभीषूणां हि कर्णस्य ग्रहीतान्यो न विद्यते। ऋते हि त्वां महाभाग वासुदेवसमं युधि।। ।। इति श्रीमन्महाभारते कर्णपर्वणि त्रयोविंशोऽध्यायः।। 23 ।।

abhīṣūṇāṃ hi karṇasya grahītānyo na vidyate| ṛte hi tvāṃ mahābhāga vāsudevasamaṃ yudhi|| || iti śrīmanmahābhārate karṇaparvaṇi trayoviṃśo'dhyāyaḥ|| 23 ||

Verse 9

स पाहि सर्वथा कर्णं यथा ब्रह्मा महेश्वरम्। यथा च सर्वथाऽऽपत्सु वार्ष्णेयः पाति पाण्डवम्। तथा मद्रेश्वराद्य त्वं राधेयं प्रतिपालय।।

sa pāhi sarvathā karṇaṃ yathā brahmā maheśvaram| yathā ca sarvathā''patsu vārṣṇeyaḥ pāti pāṇḍavam| tathā madreśvarādya tvaṃ rādheyaṃ pratipālaya||

Verse 10

भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो भवान्भोजश्च वीर्यवान्। शकुनिः सौबलो द्रौणिरहमेव च नो बलम्।।

bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ karṇo bhavānbhojaśca vīryavān| śakuniḥ saubalo drauṇirahameva ca no balam||

Verse 11

एवमेष कृतो भागो नवधा पृथिवीपते। न च भागोऽत्र भीष्मस्य द्रोणस्य च महात्मनः।।

evameṣa kṛto bhāgo navadhā pṛthivīpate| na ca bhāgo'tra bhīṣmasya droṇasya ca mahātmanaḥ||

Verse 12

ताभ्यामतीत्य तौ भागौ निहता मम शत्रवः। वृद्वौ हि तौ महेष्वासौ छलेन निहतौ युधि।।

tābhyāmatītya tau bhāgau nihatā mama śatravaḥ| vṛdvau hi tau maheṣvāsau chalena nihatau yudhi||

Verse 13

कृत्वा चासुकरं कर्म गतौ स्वर्गमितोऽनघ। तथान्ये पुरुषव्याघ्राः परैर्विनिहता युधि।।

kṛtvā cāsukaraṃ karma gatau svargamito'nagha| tathānye puruṣavyāghrāḥ parairvinihatā yudhi||

Verse 14

अस्मदीयाश्च बहवः स्वर्गाय गमिताः परैः। त्यक्त्वा प्राणानय्थाशक्ति चेष्टां कृत्वा च पुष्कलाम्।

asmadīyāśca bahavaḥ svargāya gamitāḥ paraiḥ| tyaktvā prāṇānaythāśakti ceṣṭāṃ kṛtvā ca puṣkalām|

Verse 15

तदिदं हतभूयिष्ठं बलं मम नराधिप। पूर्वमप्यल्पकैः पार्थैर्हतं किमुत साम्प्रतम्।।

tadidaṃ hatabhūyiṣṭhaṃ balaṃ mama narādhipa| pūrvamapyalpakaiḥ pārthairhataṃ kimuta sāmpratam||

Verse 16

बलवन्तो महात्मानः कौन्तेयाः सत्यविक्रमाः। बलं शेषं न हन्युर्मे यथा तत्कुरु पार्थिव।।

balavanto mahātmānaḥ kaunteyāḥ satyavikramāḥ| balaṃ śeṣaṃ na hanyurme yathā tatkuru pārthiva||

Verse 17

हतवीरमिदं सैन्यं पाण्डवैः समरे विभो। कर्णो ह्येको महाबाहुरस्मत्प्रियहिते रतः।।

hatavīramidaṃ sainyaṃ pāṇḍavaiḥ samare vibho| karṇo hyeko mahābāhurasmatpriyahite rataḥ||

Verse 18

भवांश्च पुरुषव्याघ्र सर्वलोकमहारथः। शल्य कर्णोऽर्जुनेनाद्य योद्वुमिच्छति संयुगे।।

bhavāṃśca puruṣavyāghra sarvalokamahārathaḥ| śalya karṇo'rjunenādya yodvumicchati saṃyuge||

Verse 19

तस्मिञ्जयाशा विपुला मद्रराज नराधिप। तस्याभीषुग्रहवरो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन।।

tasmiñjayāśā vipulā madrarāja narādhipa| tasyābhīṣugrahavaro nānyo'sti bhuvi kaścana||

Verse 20

पार्थस्य समरे कृष्णो यथाऽभीषुग्रहो वरः। तथा त्वमपि कर्णस्य रथेऽभीषुग्रहो भव।।

pārthasya samare kṛṣṇo yathā'bhīṣugraho varaḥ| tathā tvamapi karṇasya rathe'bhīṣugraho bhava||

Verse 21

तेन युक्तो रणे पार्थो रक्ष्यमाणश्च पार्थिव। यानि कर्माणि कुरुते प्रत्यक्षाणि तथैव तत्।।

tena yukto raṇe pārtho rakṣyamāṇaśca pārthiva| yāni karmāṇi kurute pratyakṣāṇi tathaiva tat||

Verse 22

पूर्वं नः समरे ह्येवमधीदर्जुनो रिपून्। इदानीं विक्रमो ह्यस्य कृष्णेन सहितस्य च।। अभीषूणां हयरश्मीनाम्।।

pūrvaṃ naḥ samare hyevamadhīdarjuno ripūn| idānīṃ vikramo hyasya kṛṣṇena sahitasya ca|| abhīṣūṇāṃ hayaraśmīnām||

Verse 23

कृष्णेन सहितः पार्थो धार्तराष्ट्रीं महाचमूम्। अहन्यहनि मद्रेश द्रावयन्दृश्यते युधि।। वाच उत्सृजेयं ताः अनेन क्षन्तव्या इति भावः।।

kṛṣṇena sahitaḥ pārtho dhārtarāṣṭrīṃ mahācamūm| ahanyahani madreśa drāvayandṛśyate yudhi|| vāca utsṛjeyaṃ tāḥ anena kṣantavyā iti bhāvaḥ||

Verse 24

भागोऽवशिष्टः कर्णस्य तव चैव महाद्युते। तं भागं सह कर्णेन युगपन्नाशयाद्य हि।।

bhāgo'vaśiṣṭaḥ karṇasya tava caiva mahādyute| taṃ bhāgaṃ saha karṇena yugapannāśayādya hi||

Verse 25

अरुणेन यथा सार्धं तमः सूर्यो व्यपोहति। तथा कर्णेन सहितो जहि पार्थं महाहवे।।

aruṇena yathā sārdhaṃ tamaḥ sūryo vyapohati| tathā karṇena sahito jahi pārthaṃ mahāhave||

Verse 26

उद्यन्तौ च यथा सूर्यौ बालसूर्यसमप्रभौ। कर्णशल्यौ रणे दृष्ट्वा विद्रवन्तु महारथाः।।

udyantau ca yathā sūryau bālasūryasamaprabhau| karṇaśalyau raṇe dṛṣṭvā vidravantu mahārathāḥ||

Verse 27

सूर्यारुषौ यथा दृष्ट्वा तमो नश्यति मारिष। तथा नश्यन्तु कौन्तेयाः सपाञ्चालाः ससृञ्जयाः।।

sūryāruṣau yathā dṛṣṭvā tamo naśyati māriṣa| tathā naśyantu kaunteyāḥ sapāñcālāḥ sasṛñjayāḥ||

Verse 28

रथिनां प्रवरः कर्णो यन्तॄणां प्रवरो भवान्। संयोगो युवयोर्लोके नाभून्न च भविष्यति।।

rathināṃ pravaraḥ karṇo yantṝṇāṃ pravaro bhavān| saṃyogo yuvayorloke nābhūnna ca bhaviṣyati||

Verse 29

यथा सर्वास्ववस्थासु वार्ष्मेयः पाति पाण्डवम्। तथा भवान्परित्रातु कर्णं वैकर्तनं रणे। सारथ्यं क्रियतां तस्य युध्यमानस्य संयुगे।। पुनर्नः समरे राजन्मावधीदर्जुनो रिपून्। इति क.पाठः।।

yathā sarvāsvavasthāsu vārṣmeyaḥ pāti pāṇḍavam| tathā bhavānparitrātu karṇaṃ vaikartanaṃ raṇe| sārathyaṃ kriyatāṃ tasya yudhyamānasya saṃyuge|| punarnaḥ samare rājanmāvadhīdarjuno ripūn| iti ka.pāṭhaḥ||

Verse 30

यथा च समरे कृष्णो रक्षते सर्वतोऽर्जुनम्। तथा त्वमपि राधेयं रक्षस्व च महारणे।।

yathā ca samare kṛṣṇo rakṣate sarvato'rjunam| tathā tvamapi rādheyaṃ rakṣasva ca mahāraṇe||

Verse 31

त्वया सारथिना ह्येष अप्रधृष्यो भविष्यति। देवतानामपि रणे सशक्राणां महीपते। किं पुनः पाण्डवेयानां मा विशङ्कीर्वचो मम।।

tvayā sārathinā hyeṣa apradhṛṣyo bhaviṣyati| devatānāmapi raṇe saśakrāṇāṃ mahīpate| kiṃ punaḥ pāṇḍaveyānāṃ mā viśaṅkīrvaco mama||

Verse 32

सञ्जय उवाच। दुर्योधनवचः श्रुत्वा शल्यः क्रोधसमन्वितः। धार्तराष्ट्रमथोवाच सृक्विणी परिलेलिहन्।।

sañjaya uvāca| duryodhanavacaḥ śrutvā śalyaḥ krodhasamanvitaḥ| dhārtarāṣṭramathovāca sṛkviṇī parilelihan||

Verse 33

त्रिशिखां भ्रुकुटिं कृत्वा धुन्वन्हस्तौ पुनःपुनः। क्रोधरक्ते महानेत्रे परिवृत्य महाभुजः। कुलैश्वर्यश्रुतबलैर्दृप्तः शल्योऽब्रवीदिदम्।।

triśikhāṃ bhrukuṭiṃ kṛtvā dhunvanhastau punaḥpunaḥ| krodharakte mahānetre parivṛtya mahābhujaḥ| kulaiśvaryaśrutabalairdṛptaḥ śalyo'bravīdidam||

Verse 34

शल्य उवाच। न मामर्हसि राजेद्र नियोक्तुं कर्मणीदृशे। न हि पापीयसः श्रेयान्प्रेष्यत्वं कर्तुमर्हति।। त्रातु त्रायताम्।।

śalya uvāca| na māmarhasi rājedra niyoktuṃ karmaṇīdṛśe| na hi pāpīyasaḥ śreyānpreṣyatvaṃ kartumarhati|| trātu trāyatām||

Verse 35

यो ह्यभ्युपगतं मित्रं गरीयांसं विशेषतः। वशे पापीयसो धत्ते तत्कार्यमधरोत्तरम्।।

yo hyabhyupagataṃ mitraṃ garīyāṃsaṃ viśeṣataḥ| vaśe pāpīyaso dhatte tatkāryamadharottaram||

Verse 36

ब्रह्मणा ब्राह्मणाः सृष्टा मुखात्क्षत्रं च बाहुतः। ऊरुभ्यामथ वैश्या वै शूद्राः पद्भ्यामिति श्रुतिः।।

brahmaṇā brāhmaṇāḥ sṛṣṭā mukhātkṣatraṃ ca bāhutaḥ| ūrubhyāmatha vaiśyā vai śūdrāḥ padbhyāmiti śrutiḥ||

Verse 37

तेभ्यो वर्णविशेषाश्च प्रतिलोमानुलोमजाः। अथान्योन्यस्य संयोगाच्चातुर्वर्ण्यस्य भारत।।

tebhyo varṇaviśeṣāśca pratilomānulomajāḥ| athānyonyasya saṃyogāccāturvarṇyasya bhārata||

Verse 38

गोप्तारः सङ्गृहीतारो दातारः क्षत्रियाः स्मृताः।।

goptāraḥ saṅgṛhītāro dātāraḥ kṣatriyāḥ smṛtāḥ||

Verse 39

याजनाध्यापनैर्विप्रा विशुद्वैश्च प्रतिग्रहैः। लोकस्यानुग्रहार्थाय स्थापिता ब्राह्मणा भुवि।।

yājanādhyāpanairviprā viśudvaiśca pratigrahaiḥ| lokasyānugrahārthāya sthāpitā brāhmaṇā bhuvi||

Verse 40

कृषिश्च पाशुपाल्यं च विशां दानं च धर्मतः। ब्रह्मक्षत्रविशां शूद्रा विहिताः परिचारकाः।।

kṛṣiśca pāśupālyaṃ ca viśāṃ dānaṃ ca dharmataḥ| brahmakṣatraviśāṃ śūdrā vihitāḥ paricārakāḥ||

Verse 41

ब्रह्मक्षत्रस्य विहिताः सूता वै परिचारकाः। न क्षत्रियो वै सूतानां शृणुयाच्च कथञ्चन।। पापीयसः नीचयोनेः प्रेष्यत्वं दासत्वम्।।

brahmakṣatrasya vihitāḥ sūtā vai paricārakāḥ| na kṣatriyo vai sūtānāṃ śṛṇuyācca kathañcana|| pāpīyasaḥ nīcayoneḥ preṣyatvaṃ dāsatvam||

Verse 42

अहं मूर्धाभिषिक्तो हि राजर्षिकुलजो नृपः। महारथसमाख्यातः सेव्यः स्तुत्यश्च वन्दिनां।।

ahaṃ mūrdhābhiṣikto hi rājarṣikulajo nṛpaḥ| mahārathasamākhyātaḥ sevyaḥ stutyaśca vandināṃ||

Verse 43

सोऽमहेतादृशो भूत्वा नेहारिबलसूदनः। सूतपुत्रस्य सङ्ग्रामे सारथ्यं कर्तुमुत्सहे।।

so'mahetādṛśo bhūtvā nehāribalasūdanaḥ| sūtaputrasya saṅgrāme sārathyaṃ kartumutsahe||

Verse 44

अवमन्यसे मां गान्धारे ध्रुवं चाप्यतिशङ्कसे। यस्माद्ब्रवीषि विस्रब्धः सारथ्यं क्रियतामिति।।

avamanyase māṃ gāndhāre dhruvaṃ cāpyatiśaṅkase| yasmādbravīṣi visrabdhaḥ sārathyaṃ kriyatāmiti||

Verse 45

अस्मत्तोऽभ्यधिकं कर्णं मन्वानस्तं प्रशंससि। न चाहं युधि राधेयं गणये तुल्यमात्मनः।।

asmatto'bhyadhikaṃ karṇaṃ manvānastaṃ praśaṃsasi| na cāhaṃ yudhi rādheyaṃ gaṇaye tulyamātmanaḥ||

Verse 46

आदिश्यतामभ्यधिको ममांशः पृथिवीपते। तमहं समरे हत्वा गमिष्यामि यथागतम्।।

ādiśyatāmabhyadhiko mamāṃśaḥ pṛthivīpate| tamahaṃ samare hatvā gamiṣyāmi yathāgatam||

Verse 47

अथवाप्येक एवाहं योत्स्यामि तव शत्रुभिः। पश्य वीर्यं ममाद्य त्वं सङ्ग्रामे दहतो रिपून्।।

athavāpyeka evāhaṃ yotsyāmi tava śatrubhiḥ| paśya vīryaṃ mamādya tvaṃ saṅgrāme dahato ripūn||

Verse 48

न चापि कामान्कौरव्य निधाय हृदये पुमान्। अस्मद्विधः प्रवर्तेत मा मा त्वमतिशङ्किथाः।।

na cāpi kāmānkauravya nidhāya hṛdaye pumān| asmadvidhaḥ pravarteta mā mā tvamatiśaṅkithāḥ||

Verse 49

अपि चाप्यवमानो मे न कर्तव्यः कथञ्चन। पश्य भीमौ मम भुजौ वज्रसंहननौ दृढौ।।

api cāpyavamāno me na kartavyaḥ kathañcana| paśya bhīmau mama bhujau vajrasaṃhananau dṛḍhau||

Verse 50

धनुः पश्य च मे चित्रं शरांश्चाशीविषपमान्। रथं च पश्य मे चित्रं सदश्वैर्वातवेगिभिः।।

dhanuḥ paśya ca me citraṃ śarāṃścāśīviṣapamān| rathaṃ ca paśya me citraṃ sadaśvairvātavegibhiḥ||

Verse 51

गदां च पश्य गान्धारे हेमपट्टविभूषिताम्। दारयेयं महीं क्रुद्धो विकिरेयं च पर्वतान्। शोषयेयं समुद्रांश्च पातयेयं च भास्करम्।।

gadāṃ ca paśya gāndhāre hemapaṭṭavibhūṣitām| dārayeyaṃ mahīṃ kruddho vikireyaṃ ca parvatān| śoṣayeyaṃ samudrāṃśca pātayeyaṃ ca bhāskaram||

Verse 52

तं मामेवंविधं राजन्समर्थमरिनिग्रहे। कस्माद्युनङ्क्षि सारथ्ये सूतस्याधिरथेस्तु माम्।।

taṃ māmevaṃvidhaṃ rājansamarthamarinigrahe| kasmādyunaṅkṣi sārathye sūtasyādhirathestu mām||

Verse 53

न चापि मम राधेयः कलामर्हति षोडशीम्।।

na cāpi mama rādheyaḥ kalāmarhati ṣoḍaśīm||

Verse 54

सकर्णा ये त्रयो लोकाः सार्जुनाः सजनार्दनाः। निबद्वांस्तन्त्रणे राजन्न गणेयं कथञ्चन।।

sakarṇā ye trayo lokāḥ sārjunāḥ sajanārdanāḥ| nibadvāṃstantraṇe rājanna gaṇeyaṃ kathañcana||

Verse 55

न चाहं प्राकृतः कश्चिन्न चास्म्यधिगतः स्वयम्। अयं चाप्यवमानो मे न कर्तव्यः कथञ्चन।।

na cāhaṃ prākṛtaḥ kaścinna cāsmyadhigataḥ svayam| ayaṃ cāpyavamāno me na kartavyaḥ kathañcana||

Verse 56

आपृच्छे त्वाद्य गान्धारे यास्यामि विषयं प्रति। न चाहं सूतपुत्रस्य सारथ्यमुपजग्मिवान्।।

āpṛcche tvādya gāndhāre yāsyāmi viṣayaṃ prati| na cāhaṃ sūtaputrasya sārathyamupajagmivān||

Verse 57

अवमानमहं प्राप्य न योत्स्यामि कथञ्चन। आपृच्छे त्वाऽद्य गान्धारे गमिष्यामि गृहाय वै।।

avamānamahaṃ prāpya na yotsyāmi kathañcana| āpṛcche tvā'dya gāndhāre gamiṣyāmi gṛhāya vai||

Verse 58

सञ्जय उवाच। एवमुक्त्वा महाराज शल्यः समितिशोभनः। उत्थाय प्रययौ तूर्णं राजमध्यादमर्षितः।।

sañjaya uvāca| evamuktvā mahārāja śalyaḥ samitiśobhanaḥ| utthāya prayayau tūrṇaṃ rājamadhyādamarṣitaḥ||

Verse 59

प्रणयाद्बहुमानाच्च तं निगृह्य सुतस्तव। अब्रवीन्मधुरं वाक्यं साम्ना सर्वार्थसाधकम्।।

praṇayādbahumānācca taṃ nigṛhya sutastava| abravīnmadhuraṃ vākyaṃ sāmnā sarvārthasādhakam||

Verse 60

यथा शल्य त्वमात्थेदमेवमेतदसंशयम्। अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तं निबोध जनेश्वर।।

yathā śalya tvamātthedamevametadasaṃśayam| abhiprāyastu me kaścittaṃ nibodha janeśvara||

Verse 61

न कर्णोऽभ्यधिकस्त्वत्तो न चान्ये चैव पार्थिवाः। न च मद्रेश्वर त्वां वै कृष्णः सोढुं च शक्ष्यति।।

na karṇo'bhyadhikastvatto na cānye caiva pārthivāḥ| na ca madreśvara tvāṃ vai kṛṣṇaḥ soḍhuṃ ca śakṣyati||

Verse 62

ऋतमेव हि पूर्वास्ते वदन्ति पुरुषोत्तमाः। तस्मादार्तायनिः प्रोक्तो भवानिति मतिर्मम।। न विट्शूद्रस्य संयोगं शृणु चान्यं ममानघ इति क.ख.पाठः।।

ṛtameva hi pūrvāste vadanti puruṣottamāḥ| tasmādārtāyaniḥ prokto bhavāniti matirmama|| na viṭśūdrasya saṃyogaṃ śṛṇu cānyaṃ mamānagha iti ka.kha.pāṭhaḥ||

Verse 63

शल्यबूतस्तु शत्रूणां यस्मात्त्वं युधि मानद। तस्माच्छल्येति ते नाम कथ्यते पृथिवीतले।।

śalyabūtastu śatrūṇāṃ yasmāttvaṃ yudhi mānada| tasmācchalyeti te nāma kathyate pṛthivītale||

Verse 64

यदेतद्व्याहृतं पूर्वं भवता भूरिदक्षिण। तदेव कुरु धर्मज्ञ मदर्थं यद्यदुच्यते।।

yadetadvyāhṛtaṃ pūrvaṃ bhavatā bhūridakṣiṇa| tadeva kuru dharmajña madarthaṃ yadyaducyate||

Verse 65

न च त्वत्तो हि राधेयो न चाहमपि वीर्यवान्। वृणेऽहं त्वां हयाग्र्याणां यन्तारमिह संयुगे।।

na ca tvatto hi rādheyo na cāhamapi vīryavān| vṛṇe'haṃ tvāṃ hayāgryāṇāṃ yantāramiha saṃyuge||

Verse 66

मन्ये चाभ्यधिकं शल्य गुणैः कर्णं धनञ्जयात्। भवन्तं वासुदेवाच्च लोकोऽयमतिमन्यते।।

manye cābhyadhikaṃ śalya guṇaiḥ karṇaṃ dhanañjayāt| bhavantaṃ vāsudevācca loko'yamatimanyate||

Verse 67

कर्णो ह्यभ्यधिकः पार्थादस्त्रैरेव नरर्षभ। भवानभ्यधिकः कृष्णादश्वज्ञाने बले तथा।।

karṇo hyabhyadhikaḥ pārthādastraireva nararṣabha| bhavānabhyadhikaḥ kṛṣṇādaśvajñāne bale tathā||

Verse 68

यथाऽश्वहृदयं वेद वासुदेवो महामनाः। द्विगुणं त्वं तथा वेत्सि मद्रराजेश्वरात्मज।।

yathā'śvahṛdayaṃ veda vāsudevo mahāmanāḥ| dviguṇaṃ tvaṃ tathā vetsi madrarājeśvarātmaja||

Verse 69

शल्य उवाच। यन्मां ब्रवीषि गान्धारे मध्ये सैन्यस्य कौरव। विशिष्टं देवकीपुत्रात्प्रीतिमानस्म्यहं त्वयि।।

śalya uvāca| yanmāṃ bravīṣi gāndhāre madhye sainyasya kaurava| viśiṣṭaṃ devakīputrātprītimānasmyahaṃ tvayi||

Verse 70

एष सारथ्यमातिष्ठे राधेयस्य यशस्विनः। युध्यतः पाण्डवाग्र्येण यथा त्वं वीर मन्यसे।।

eṣa sārathyamātiṣṭhe rādheyasya yaśasvinaḥ| yudhyataḥ pāṇḍavāgryeṇa yathā tvaṃ vīra manyase||

Verse 71

समयश्च हि मे वीर कश्चिद्वैकर्तनं प्रति। उत्सृजेयं यथाश्रद्वमहं वाचोऽस्य सन्निधौ।। ऋतमेव अयनं आश्रयो येषां ते ऋतायनास्तेषां गोत्रापत्यमार्तायनिस्त्वम्।।

samayaśca hi me vīra kaścidvaikartanaṃ prati| utsṛjeyaṃ yathāśradvamahaṃ vāco'sya sannidhau|| ṛtameva ayanaṃ āśrayo yeṣāṃ te ṛtāyanāsteṣāṃ gotrāpatyamārtāyanistvam||

Verse 72

सञ्जय उवाच। तथेति राजन्पुत्रस्ते सह कर्णेन भारत। अब्रवीन्मद्रराजस्य मतं भरतसxxxx।।

sañjaya uvāca| tatheti rājanputraste saha karṇena bhārata| abravīnmadrarājasya mataṃ bharatasaxxxx||