Adhyaya 47

Verse 1

वैशंपायनेन जनमेजयंप्रति पाण्डवानां वने भोज्यवस्तुकथनम् ।। 1 ।। जनमेजय उवाच। यदिदं शोचितं राज्ञा धृतराष्ट्रेण वै मुने। प्रव्राज्यपाण्डवान्वीरान्सर्वमेतन्निर्रथकम् ।।

vaiśaṃpāyanena janamejayaṃprati pāṇḍavānāṃ vane bhojyavastukathanam || 1 || janamejaya uvāca| yadidaṃ śocitaṃ rājñā dhṛtarāṣṭreṇa vai mune| pravrājyapāṇḍavānvīrānsarvametannirrathakam ||

Verse 2

कथं च राजपुत्रं तमुपेक्षेताल्पचेतसम्। दुर्योधनं पाण्डुपुत्रान्कोपयानं महारथान् ।।

kathaṃ ca rājaputraṃ tamupekṣetālpacetasam| duryodhanaṃ pāṇḍuputrānkopayānaṃ mahārathān ||

Verse 3

किमासीत्पाण्डुपुत्राणां वने भोजनमुच्यताम्। वन्यं वाऽप्यवा कृष्टमेतदाख्यातु नो भवान् ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि इन्द्रलोकाभिगमनपर्वणि सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः ।। 47 ।।

kimāsītpāṇḍuputrāṇāṃ vane bhojanamucyatām| vanyaṃ vā'pyavā kṛṣṭametadākhyātu no bhavān || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi indralokābhigamanaparvaṇi saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 47 ||

Verse 4

वैंशंपायन उवाच। वानेयं च मृगांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान्। ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जता महारथाः ।। कृष्टं कर्षणजं ग्राम्यधान्यम् ।।

vaiṃśaṃpāyana uvāca| vāneyaṃ ca mṛgāṃścaiva śuddhairbāṇairnipātitān| brāhmaṇānāṃ nivedyāgramabhuñjatā mahārathāḥ || kṛṣṭaṃ karṣaṇajaṃ grāmyadhānyam ||

Verse 5

तांस्तु शूरान्महेष्वासांस्तदा निवसतो वने। अन्वयुर्ब्राह्मणा राजन्साग्नयोऽनग्नयस्तथा ।। शुद्धैर्विषालिप्तैः। आनेयं वनभवम् ।।

tāṃstu śūrānmaheṣvāsāṃstadā nivasato vane| anvayurbrāhmaṇā rājansāgnayo'nagnayastathā || śuddhairviṣāliptaiḥ| āneyaṃ vanabhavam ||

Verse 6

ब्राह्मणानां सहस्राणि स्नातकानां महात्मनाम्। दश मोक्षविदां तद्वद्यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ।।

brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi snātakānāṃ mahātmanām| daśa mokṣavidāṃ tadvadyānbibharti yudhiṣṭhiraḥ ||

Verse 7

रुरून्कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान्मनोरमान्। बाणैरुन्मथ्य विविधैर्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ।।

rurūnkṛṣṇamṛgāṃścaiva medhyāṃścānyānmanoramān| bāṇairunmathya vividhairbrāhmaṇebhyo nyavedayat ||

Verse 8

न तत्र कश्चिद्दुर्वर्णो व्याधितो वाऽपि दृश्यते। कृशो वा दुर्बलो वाऽपि दीनो भीतोपि वा पुनाः ।।

na tatra kaściddurvarṇo vyādhito vā'pi dṛśyate| kṛśo vā durbalo vā'pi dīno bhītopi vā punāḥ ||

Verse 9

पुत्रानिव प्रियान्भ्रातॄन्ज्ञातीनिव सहोदरान्। पुरोष कौरवश्रेष्ठो धर्मेराजो युधिष्ठिरः।

putrāniva priyānbhrātṝnjñātīniva sahodarān| puroṣa kauravaśreṣṭho dharmerājo yudhiṣṭhiraḥ|

Verse 10

पतीश्च द्रौपदी सर्वाञ्द्विजातीश्च यशस्विनी। मातेव भोजयित्वाऽग्रे शिष्टमाहारयत्तदा ।। अनग्नयः परिव्राजकाः ।।

patīśca draupadī sarvāñdvijātīśca yaśasvinī| māteva bhojayitvā'gre śiṣṭamāhārayattadā || anagnayaḥ parivrājakāḥ ||

Verse 11

प्राचीं राजा दक्षिणां भीमसेनो यमौ प्रतीचीमथवाऽप्युदीचीम्। धनुर्धरा मांसहेतोर्मृगाणां क्षयं चक्रुर्नित्यमेवोपगम्य ।।

prācīṃ rājā dakṣiṇāṃ bhīmaseno yamau pratīcīmathavā'pyudīcīm| dhanurdharā māṃsahetormṛgāṇāṃ kṣayaṃ cakrurnityamevopagamya ||

Verse 12

तथा तेषां कवसतां काम्यके वै विहीनानामर्जुनेनोत्सुकानाम्। पञ्चैव वर्षाणि तथा व्यतीयु- रथीयतां जपतां जुह्वतां च ।।

tathā teṣāṃ kavasatāṃ kāmyake vai vihīnānāmarjunenotsukānām| pañcaiva varṣāṇi tathā vyatīyu- rathīyatāṃ japatāṃ juhvatāṃ ca ||