Adhyaya 38

Verse 1

अर्जुनेन हिमवच्छिखरे तपश्चरणम् ।। 1 ।। पार्थतपोभीरुभिर्महर्षिभिः प्रार्थितेन महादेवेनाश्वासनपूर्वकमृषीणां प्रति निवर्तनम् ।। 2 ।। जनमेजय उवाच।। भगवञ्श्रोतुमिच्छामि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः । विस्तरेण कथामेतां यथास्त्राण्युपलब्धवान् ।।१।। कथं स पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर्धनञ्जयः । वनं प्रविष्टस्तेजस्वी निर्मनुष्यमभीतवत् ।।२।। किं च तेन कृतं तत्र वसता ब्रह्मवित्तम । कथं च भगवान्स्थाणुर्देवराजश्च तोषितः ।।३।। एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । त्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ह ।।४।। अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणमर्जुनः । भवेन सह सङ्ग्रामं चकाराप्रतिमं किल ।।५।। पुरा प्रहरतां श्रेष्ठः सङ्ग्रामेष्वपराजितः ।।५।। यच्छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात् । शूराणामपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे ।।६।। यद्यच्च कृतवानन्यत्पार्थस्तदखिलं वद । न ह्यस्य निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्ममपि लक्षये ।।७।। चरितं तस्य शूरस्य तन्मे सर्वं प्रकीर्तय ।।७।। वैशम्पायन उवाच।। कथयिष्यामि ते तात कथामेतां महात्मनः । दिव्यां कौरवशार्दूल महतीमद्भुतोपमाम् ।।८।। गात्रसंस्पर्शसम्बन्धं त्र्यम्बकेण सहानघ । पार्थस्य देवदेवेन शृणु सम्यक्समागमम् ।।९।। युधिष्ठिरनियोगात्स जगामामितविक्रमः । शक्रं सुरेश्वरं द्रष्टुं देवदेवं च शङ्करम् ।।१०।। दिव्यं तद्धनुरादाय खड्गं च पुरुषर्षभः । महाबलो महाबाहुरर्जुनः कार्यसिद्धये ।।११।। दिशं ह्युदीचीं कौरव्यो हिमवच्छिखरं प्रति ।।११।। ऐन्द्रिः स्थिरमना राजन्सर्वलोकमहारथः । त्वरया परया युक्तस्तपसे धृतनिश्चयः ।।१२।। वनं कण्टकितं घोरमेक एवान्वपद्यत ।।१२।। नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिषेवितम् । नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ।।१३।। ततः प्रयाते कौन्तेये वनं मानुषवर्जितम् । शङ्खानां पटहानां च शब्दः समभवद्दिवि ।।१४।। पुष्पवर्षं च सुमहन्निपपात महीतले । मेघजालं च विततं छादयामास सर्वतः ।।१५।। अतीत्य वनदुर्गाणि संनिकर्षे महागिरेः । शुशुभे हिमवत्पृष्ठे वसमानोऽर्जुनस्तदा ।।१६।। तत्रापश्यद्द्रुमान्फुल्लान्विहगैर्वल्गु नादितान् । नदीश्च बहुलावर्ता नीलवैडूर्यसंनिभाः ।।१७।। हंसकारण्डवोद्गीताः सारसाभिरुतास्तथा । पुंस्कोकिलरुताश्चैव क्रौञ्चबर्हिणनादिताः ।।१८।। मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथोऽर्जुनः । पुण्यशीतामलजलाः पश्यन्प्रीतमनाभवत् ।।१९।। रमणीये वनोद्देशे रममाणोऽर्जुनस्तदा । तपस्युग्रे वर्तमान उग्रतेजा महामनाः ।।२०।। दर्भचीरं निवस्याथ दण्डाजिनविभूषितः । पूर्णे पूर्णे त्रिरात्रे तु मासमेकं फलाशनः ।।२१।। द्विगुणेनैव कालेन द्वितीयं मासमत्यगात् ।।२१।। तृतीयमपि मासं स पक्षेणाहारमाचरन् । शीर्णं च पतितं भूमौ पर्णं समुपयुक्तवान् ।।२२।। चतुर्थे त्वथ सम्प्राप्ते मासि पूर्णे ततः परम् । वायुभक्षो महाबाहुरभवत्पाण्डुनन्दनः ।।२३।। ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रविष्ठितः ।।२३।। सदोपस्पर्शनाच्चास्य बभूवुरमितौजसः । विद्युदम्भोरुहनिभा जटास्तस्य महात्मनः ।।२४।। ततो महर्षयः सर्वे जग्मुर्देवं पिनाकिनम् । शितिकण्ठं महाभागं प्रणिपत्य प्रसाद्य च ।।२५।। सर्वे निवेदयामासुः कर्म तत्फल्गुनस्य ह ।।२५।। एष पार्थो महातेजा हिमवत्पृष्ठमाश्रितः । उग्रे तपसि दुष्पारे स्थितो धूमाययन्दिशः ।।२६।। तस्य देवेश न वयं विद्मः सर्वे चिकीर्षितम् । सन्तापयति नः सर्वानसौ साधु निवार्यताम् ।।२७।। महेश्वर उवाच।। शीघ्रं गच्छत संहृष्टा यथागतमतन्द्रिताः । अहमस्य विजानामि सङ्कल्पं मनसि स्थितम् ।।२८।। नास्य स्वर्गस्पृहा काचिन्नैश्वर्यस्य न चायुषः । यत्त्वस्य काङ्क्षितं सर्वं तत्करिष्येऽहमद्य वै ।।२९।। वैशम्पायन उवाच।। ते श्रुत्व शर्ववचनमृषयः सत्यवादिनः । प्रहृष्टमनसो जग्मुर्यथास्वं पुनराश्रमान् ।।३०।। 3.38.35 जनमेजय उवाच। भगवञ्श्रोतुमिच्छासमि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः। विस्तरेण कथामेतां यथाऽस्त्राण्युपलब्धवान् ।।

arjunena himavacchikhare tapaścaraṇam || 1 || pārthatapobhīrubhirmaharṣibhiḥ prārthitena mahādevenāśvāsanapūrvakamṛṣīṇāṃ prati nivartanam || 2 || janamejaya uvāca|| bhagavañśrotumicchāmi pārthasyākliṣṭakarmaṇaḥ | vistareṇa kathāmetāṃ yathāstrāṇyupalabdhavān ||1|| kathaṃ sa puruṣavyāghro dīrghabāhurdhanañjayaḥ | vanaṃ praviṣṭastejasvī nirmanuṣyamabhītavat ||2|| kiṃ ca tena kṛtaṃ tatra vasatā brahmavittama | kathaṃ ca bhagavānsthāṇurdevarājaśca toṣitaḥ ||3|| etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tvatprasādāddvijottama | tvaṃ hi sarvajña divyaṃ ca mānuṣaṃ caiva vettha ha ||4|| atyadbhutaṃ mahāprājña romaharṣaṇamarjunaḥ | bhavena saha saṅgrāmaṃ cakārāpratimaṃ kila ||5|| purā praharatāṃ śreṣṭhaḥ saṅgrāmeṣvaparājitaḥ ||5|| yacchrutvā narasiṃhānāṃ dainyaharṣātivismayāt | śūrāṇāmapi pārthānāṃ hṛdayāni cakampire ||6|| yadyacca kṛtavānanyatpārthastadakhilaṃ vada | na hyasya ninditaṃ jiṣṇoḥ susūkṣmamapi lakṣaye ||7|| caritaṃ tasya śūrasya tanme sarvaṃ prakīrtaya ||7|| vaiśampāyana uvāca|| kathayiṣyāmi te tāta kathāmetāṃ mahātmanaḥ | divyāṃ kauravaśārdūla mahatīmadbhutopamām ||8|| gātrasaṃsparśasambandhaṃ tryambakeṇa sahānagha | pārthasya devadevena śṛṇu samyaksamāgamam ||9|| yudhiṣṭhiraniyogātsa jagāmāmitavikramaḥ | śakraṃ sureśvaraṃ draṣṭuṃ devadevaṃ ca śaṅkaram ||10|| divyaṃ taddhanurādāya khaḍgaṃ ca puruṣarṣabhaḥ | mahābalo mahābāhurarjunaḥ kāryasiddhaye ||11|| diśaṃ hyudīcīṃ kauravyo himavacchikharaṃ prati ||11|| aindriḥ sthiramanā rājansarvalokamahārathaḥ | tvarayā parayā yuktastapase dhṛtaniścayaḥ ||12|| vanaṃ kaṇṭakitaṃ ghorameka evānvapadyata ||12|| nānāpuṣpaphalopetaṃ nānāpakṣiniṣevitam | nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam ||13|| tataḥ prayāte kaunteye vanaṃ mānuṣavarjitam | śaṅkhānāṃ paṭahānāṃ ca śabdaḥ samabhavaddivi ||14|| puṣpavarṣaṃ ca sumahannipapāta mahītale | meghajālaṃ ca vitataṃ chādayāmāsa sarvataḥ ||15|| atītya vanadurgāṇi saṃnikarṣe mahāgireḥ | śuśubhe himavatpṛṣṭhe vasamāno'rjunastadā ||16|| tatrāpaśyaddrumānphullānvihagairvalgu nāditān | nadīśca bahulāvartā nīlavaiḍūryasaṃnibhāḥ ||17|| haṃsakāraṇḍavodgītāḥ sārasābhirutāstathā | puṃskokilarutāścaiva krauñcabarhiṇanāditāḥ ||18|| manoharavanopetāstasminnatiratho'rjunaḥ | puṇyaśītāmalajalāḥ paśyanprītamanābhavat ||19|| ramaṇīye vanoddeśe ramamāṇo'rjunastadā | tapasyugre vartamāna ugratejā mahāmanāḥ ||20|| darbhacīraṃ nivasyātha daṇḍājinavibhūṣitaḥ | pūrṇe pūrṇe trirātre tu māsamekaṃ phalāśanaḥ ||21|| dviguṇenaiva kālena dvitīyaṃ māsamatyagāt ||21|| tṛtīyamapi māsaṃ sa pakṣeṇāhāramācaran | śīrṇaṃ ca patitaṃ bhūmau parṇaṃ samupayuktavān ||22|| caturthe tvatha samprāpte māsi pūrṇe tataḥ param | vāyubhakṣo mahābāhurabhavatpāṇḍunandanaḥ ||23|| ūrdhvabāhurnirālambaḥ pādāṅguṣṭhāgraviṣṭhitaḥ ||23|| sadopasparśanāccāsya babhūvuramitaujasaḥ | vidyudambhoruhanibhā jaṭāstasya mahātmanaḥ ||24|| tato maharṣayaḥ sarve jagmurdevaṃ pinākinam | śitikaṇṭhaṃ mahābhāgaṃ praṇipatya prasādya ca ||25|| sarve nivedayāmāsuḥ karma tatphalgunasya ha ||25|| eṣa pārtho mahātejā himavatpṛṣṭhamāśritaḥ | ugre tapasi duṣpāre sthito dhūmāyayandiśaḥ ||26|| tasya deveśa na vayaṃ vidmaḥ sarve cikīrṣitam | santāpayati naḥ sarvānasau sādhu nivāryatām ||27|| maheśvara uvāca|| śīghraṃ gacchata saṃhṛṣṭā yathāgatamatandritāḥ | ahamasya vijānāmi saṅkalpaṃ manasi sthitam ||28|| nāsya svargaspṛhā kācinnaiśvaryasya na cāyuṣaḥ | yattvasya kāṅkṣitaṃ sarvaṃ tatkariṣye'hamadya vai ||29|| vaiśampāyana uvāca|| te śrutva śarvavacanamṛṣayaḥ satyavādinaḥ | prahṛṣṭamanaso jagmuryathāsvaṃ punarāśramān ||30|| 3.38.35 janamejaya uvāca| bhagavañśrotumicchāsami pārthasyākliṣṭakarmaṇaḥ| vistareṇa kathāmetāṃ yathā'strāṇyupalabdhavān ||

Verse 2

कथं च पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर्धनंजयः। वनं प्रविष्टस्तेजस्वी निर्मनुष्यमभीतवत् ।।

kathaṃ ca puruṣavyāghro dīrghabāhurdhanaṃjayaḥ| vanaṃ praviṣṭastejasvī nirmanuṣyamabhītavat ||

Verse 3

किंचानेन कृतंतत्रवसता ब्रह्मवित्तम। कथं च भगवान्स्थाणुर्देवराजश्च तोषितः ।।

kiṃcānena kṛtaṃtatravasatā brahmavittama| kathaṃ ca bhagavānsthāṇurdevarājaśca toṣitaḥ ||

Verse 4

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम। त्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ।।

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ tvatprasādāddvijottama| tvaṃ hi sarvajña divyaṃ ca mānuṣaṃ caiva vettha ||

Verse 5

अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणमर्जुनः। भवेन सह संग्रामं चकाराप्रतिमं किल। पुरा प्रहरतांश्रेष्ठः संग्रामेष्वपराजितः ।।

atyadbhutaṃ mahāprājña romaharṣaṇamarjunaḥ| bhavena saha saṃgrāmaṃ cakārāpratimaṃ kila| purā praharatāṃśreṣṭhaḥ saṃgrāmeṣvaparājitaḥ ||

Verse 6

यच्छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात्। शूराणामपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे ।।

yacchrutvā narasiṃhānāṃ dainyaharṣātivismayāt| śūrāṇāmapi pārthānāṃ hṛdayāni cakampire ||

Verse 7

यद्यच्च कृतवानन्यत्पार्थस्तदस्विलं वद ।।

yadyacca kṛtavānanyatpārthastadasvilaṃ vada ||

Verse 8

न ह्यस् निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्ममपि लक्षये। चरितं यस्य शूरस्य तन्मे सर्वं प्रकीर्तय ।।

na hyas ninditaṃ jiṣṇoḥ susūkṣmamapi lakṣaye| caritaṃ yasya śūrasya tanme sarvaṃ prakīrtaya ||

Verse 9

वैशंपायन उवाच। कथयिष्यामि ते तात कथामेतां महात्मनः। दिव्यां कौरवशार्दूल महतीमद्भुतोपमाम् ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| kathayiṣyāmi te tāta kathāmetāṃ mahātmanaḥ| divyāṃ kauravaśārdūla mahatīmadbhutopamām ||

Verse 10

गात्रसंस्पर्शसंबद्धां त्र्यम्बकेण महाहवे। पार्थस्य देवदेवेन शृणु सम्यक्समागमम् ।।

gātrasaṃsparśasaṃbaddhāṃ tryambakeṇa mahāhave| pārthasya devadevena śṛṇu samyaksamāgamam ||

Verse 11

युधिष्ठिरनियोगात्स जगामामितविक्रमः। शक्रं सुरेश्वरं द्रष्टुं देवदेवं च शंकरम् ।।

yudhiṣṭhiraniyogātsa jagāmāmitavikramaḥ| śakraṃ sureśvaraṃ draṣṭuṃ devadevaṃ ca śaṃkaram ||

Verse 12

दिव्यं तद्धनुरादाय खङ्गं च पुरुषर्षभः। महाबलो महाबाहुरर्जुनः कार्यसिद्धये ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि कैरातपर्वणि अष्टत्रिंशोऽध्यायः ।। 38 ।। ==टिप्पणी==

divyaṃ taddhanurādāya khaṅgaṃ ca puruṣarṣabhaḥ| mahābalo mahābāhurarjunaḥ kāryasiddhaye || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi kairātaparvaṇi aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ || 38 || ==ṭippaṇī==

Verse 13

दिशं ह्युदीचीं कौरव्यो हिमवच्छिखरं प्रति। ऐन्द्रिः स्थिरमना राजन्सर्वलोकमहारथः ।। खङ्गं च कनकत्सरुं इति झ. पाठः। तत्र कनकत्सरुं स्वर्णमुष्टिंमित्यर्तः ।।

diśaṃ hyudīcīṃ kauravyo himavacchikharaṃ prati| aindriḥ sthiramanā rājansarvalokamahārathaḥ || khaṅgaṃ ca kanakatsaruṃ iti jha. pāṭhaḥ| tatra kanakatsaruṃ svarṇamuṣṭiṃmityartaḥ ||

Verse 14

त्वरया परया युक्तस्तपसे धृतनिश्चयः। वनं कण्टकितं घोरमेक एवान्वपद्यत ।। ऐन्द्रिरर्जुनः ।।

tvarayā parayā yuktastapase dhṛtaniścayaḥ| vanaṃ kaṇṭakitaṃ ghorameka evānvapadyata || aindrirarjunaḥ ||

Verse 15

नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिनादितम्। नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ।।

nānāpuṣpaphalopetaṃ nānāpakṣinināditam| nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam ||

Verse 16

ततः प्रयाते बीभत्सौ वनं मानुषवर्जितम्। शङ्खानां पटहानां च शब्दः समभवद्दिवि ।।

tataḥ prayāte bībhatsau vanaṃ mānuṣavarjitam| śaṅkhānāṃ paṭahānāṃ ca śabdaḥ samabhavaddivi ||

Verse 17

पुष्पवर्षं च सुमहन्निपपात महीतले। मेघजालं च सततं छादयामास सर्वतः ।।

puṣpavarṣaṃ ca sumahannipapāta mahītale| meghajālaṃ ca satataṃ chādayāmāsa sarvataḥ ||

Verse 18

सोतीत्य वनदुर्गाणि सन्निकर्षे महागिरेः। शुशुभे हिमवत्पृष्ठे वसमानोऽर्जुनस्तदा ।।

sotītya vanadurgāṇi sannikarṣe mahāgireḥ| śuśubhe himavatpṛṣṭhe vasamāno'rjunastadā ||

Verse 19

तत्रतत्र द्रुमान्फुल्लान्विहगैर्वल्गुनादितान्। नदीश्च विपुलावर्ता वैदूर्यनीलसंनिभाः ।।

tatratatra drumānphullānvihagairvalgunāditān| nadīśca vipulāvartā vaidūryanīlasaṃnibhāḥ ||

Verse 20

हंसकारण्डवोद्गीताः सारसाभिरुतास्तथा। पुंस्कोकिलरुताश्चैव क्रौञ्चबर्हिणनादिताः ।।

haṃsakāraṇḍavodgītāḥ sārasābhirutāstathā| puṃskokilarutāścaiva krauñcabarhiṇanāditāḥ ||

Verse 21

मनोहरवनोपेतास्तस्मिन्नतिरथोऽर्जुनः। पुण्यशीतामलजलाः पश्यन्प्रीतमनाऽभवत् ।।

manoharavanopetāstasminnatiratho'rjunaḥ| puṇyaśītāmalajalāḥ paśyanprītamanā'bhavat ||

Verse 22

रमणीये वनोद्देशे रममाणोऽर्जुनस्तदा। तपस्युग्रे वर्तमान उग्रतेजा महामनाः ।।

ramaṇīye vanoddeśe ramamāṇo'rjunastadā| tapasyugre vartamāna ugratejā mahāmanāḥ ||

Verse 23

दर्भचीरं निवस्याथ दण्डाजिनबिभूषितः। शीर्णं च पतितं भूमौ पर्णं समुपभुक्तवान् ।। कण्टकितं कण्टकाक्रान्तम् ।।

darbhacīraṃ nivasyātha daṇḍājinabibhūṣitaḥ| śīrṇaṃ ca patitaṃ bhūmau parṇaṃ samupabhuktavān || kaṇṭakitaṃ kaṇṭakākrāntam ||

Verse 24

पूर्णेपूर्णे त्रिररात्रे तु मासमेकं फलाशनः। द्विगुणेनैव कालेन द्वितीयं मासमत्ययात् ।। दर्भचीरं तृणमयं वासः। निवस्य परिधाय ।।

pūrṇepūrṇe trirarātre tu māsamekaṃ phalāśanaḥ| dviguṇenaiva kālena dvitīyaṃ māsamatyayāt || darbhacīraṃ tṛṇamayaṃ vāsaḥ| nivasya paridhāya ||

Verse 25

तृतीयमपि मासं स क्रमेणाहारमाचरन्। चतुर्थे त्वथ संप्राप्ते मासे भरतसत्तमः ।। द्विगुणेन षट्रात्रेण अत्ययात् अतिवाहितवान् ।।

tṛtīyamapi māsaṃ sa krameṇāhāramācaran| caturthe tvatha saṃprāpte māse bharatasattamaḥ || dviguṇena ṣaṭrātreṇa atyayāt ativāhitavān ||

Verse 26

वायुभक्षो महाबाहुरभवत्पाण्डुनन्दनः। ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बः पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितः ।। पक्षेणाहारमाचरन् इति झ. पाठः ।।

vāyubhakṣo mahābāhurabhavatpāṇḍunandanaḥ| ūrdhvabāhurnirālambaḥ pādāṅguṣṭhāgradhiṣṭhitaḥ || pakṣeṇāhāramācaran iti jha. pāṭhaḥ ||

Verse 27

सदोपस्पर्शनाच्चास्य बभूवुरमितौजसः। विद्युदम्भोरुहनिभा जटास्तस्य महात्मनः ।।

sadopasparśanāccāsya babhūvuramitaujasaḥ| vidyudambhoruhanibhā jaṭāstasya mahātmanaḥ ||

Verse 28

ततो महर्षयः सर्वे जग्मुर्देवं पिनाकिनम्। विवेदयिषवः पार्थं तपस्युग्रे समास्थितम् ।।

tato maharṣayaḥ sarve jagmurdevaṃ pinākinam| vivedayiṣavaḥ pārthaṃ tapasyugre samāsthitam ||

Verse 29

नीलकण्ठं महादेवमभिवाद्य प्रणम्य च। सर्वे निवेदयामासुः कर्म तत्फल्गुनस्य ह ।।

nīlakaṇṭhaṃ mahādevamabhivādya praṇamya ca| sarve nivedayāmāsuḥ karma tatphalgunasya ha ||

Verse 30

एकः पार्थो महातेजा हिमवत्पृष्ठमाश्रितः। उग्रे तपरसि दुष्पारे स्थितो धूमापयन्दिशः ।। निरालम्बो निराश्रयः ।।

ekaḥ pārtho mahātejā himavatpṛṣṭhamāśritaḥ| ugre taparasi duṣpāre sthito dhūmāpayandiśaḥ || nirālambo nirāśrayaḥ ||

Verse 31

तस्य देवेश न वयं विद्मः सर्वे चिकीर्षितम्। संतापयति नः सर्वानसौ साधु निवार्यताम् ।।

tasya deveśa na vayaṃ vidmaḥ sarve cikīrṣitam| saṃtāpayati naḥ sarvānasau sādhu nivāryatām ||

Verse 32

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मुननां भावितात्मनाम्। उमापतिर्भूतपतिर्वाक्यमेतदुवाच ह ।।

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā munanāṃ bhāvitātmanām| umāpatirbhūtapatirvākyametaduvāca ha ||

Verse 33

न वो विषादः कर्तव्यः फल्गुनं प्रति सर्वशः। शीघ्रं गच्छत संहृष्टा यथागतमतन्द्रिताः ।।

na vo viṣādaḥ kartavyaḥ phalgunaṃ prati sarvaśaḥ| śīghraṃ gacchata saṃhṛṣṭā yathāgatamatandritāḥ ||

Verse 34

अहमस्य विजानामि संकल्पं मनसि स्थितम्। नास्य स्वर्गस्पृहा काचिन्नैश्वर्यस्य न चायुषः। यत्तस्य काङ्क्षितं प्राप्तुं तत्करिष्येऽहमद्य वै ।। धूमापयन् धूमवतीरिव कुर्वन् ।।

ahamasya vijānāmi saṃkalpaṃ manasi sthitam| nāsya svargaspṛhā kācinnaiśvaryasya na cāyuṣaḥ| yattasya kāṅkṣitaṃ prāptuṃ tatkariṣye'hamadya vai || dhūmāpayan dhūmavatīriva kurvan ||

Verse 35

वैशंपायन उवाच। तच्छ्रुत्वा शर्ववचनमृषयः सत्यवादिनः। प्रहृष्टमनसो जग्मुर्यथास्वं पुनराश्रमम् ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tacchrutvā śarvavacanamṛṣayaḥ satyavādinaḥ| prahṛṣṭamanaso jagmuryathāsvaṃ punarāśramam ||