Adhyaya 272

Verse 1

युधिष्ठिरादीनां जयद्रथादिभिरायोधनम् ।। 1 ।। जयद्रथेन मीमादिभिः स्वसहायानां निधने द्रौपदीविमोचनपूर्वकं पलायनम् ।। 2 ।। भीमार्जुनाभ्यां परुषोक्तिपूर्वकं तदनुधावनम् ।। 3 ।। वैशंपायन उवाच। संतिष्ठध्वं प्रहरत तूर्णं विपरिधावत। इति स्म सैन्धवो राजा चोदयामास तान्नृपन् ।।

yudhiṣṭhirādīnāṃ jayadrathādibhirāyodhanam || 1 || jayadrathena mīmādibhiḥ svasahāyānāṃ nidhane draupadīvimocanapūrvakaṃ palāyanam || 2 || bhīmārjunābhyāṃ paruṣoktipūrvakaṃ tadanudhāvanam || 3 || vaiśaṃpāyana uvāca| saṃtiṣṭhadhvaṃ praharata tūrṇaṃ viparidhāvata| iti sma saindhavo rājā codayāmāsa tānnṛpan ||

Verse 2

ततो घोरतमः शब्दोरणे समभवत्तदा। भीमार्जुनयमान्दृष्ट्वा सैन्यानां सयुधिष्ठिरान् ।।

tato ghoratamaḥ śabdoraṇe samabhavattadā| bhīmārjunayamāndṛṣṭvā sainyānāṃ sayudhiṣṭhirān ||

Verse 3

शिबिसिंधुत्रिगर्तानां विषादश्चाप्यजायत। तान्दृष्ट्वापुरुषव्याघ्रान्व्याघ्रानिव बलोत्कटान् ।।

śibisiṃdhutrigartānāṃ viṣādaścāpyajāyata| tāndṛṣṭvāpuruṣavyāghrānvyāghrāniva balotkaṭān ||

Verse 4

हेमबिन्दुं महोत्सेधां सर्वशैक्यायसीं गदाम्। प्रगृह्याभ्यद्रवद्भीमः सैन्धवं कालचोदितम् ।।

hemabinduṃ mahotsedhāṃ sarvaśaikyāyasīṃ gadām| pragṛhyābhyadravadbhīmaḥ saindhavaṃ kālacoditam ||

Verse 5

तदन्तरमथावृत्य कोटिकाश्योऽभ्यहारयत्। महता रथवंशेन परिवार्य वृकोधरम् ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि द्रौपदीहरणपर्वणि द्विसप्तत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः ।। 272 ।।

tadantaramathāvṛtya koṭikāśyo'bhyahārayat| mahatā rathavaṃśena parivārya vṛkodharam || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi draupadīharaṇaparvaṇi dvisaptatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ || 272 ||

Verse 6

शक्तितोमरनाराचैर्वीरबाहुप्रचोदितैः। कीर्यमाणोपि बहुभिर्न स्म भीमोऽभ्यकम्पत ।।

śaktitomaranārācairvīrabāhupracoditaiḥ| kīryamāṇopi bahubhirna sma bhīmo'bhyakampata ||

Verse 7

गजं तु सगजारोहं पदातींश्च चतुर्दश। जघान गदया भीमः सैन्धवध्वजंनीमुखे ।।

gajaṃ tu sagajārohaṃ padātīṃśca caturdaśa| jaghāna gadayā bhīmaḥ saindhavadhvajaṃnīmukhe ||

Verse 8

पार्थः पञ्चशताञ्शूरान्पार्वतीयान्महारथान्। परीप्समानः सौवीरं जघान ध्वजिनीमुखे ।।

pārthaḥ pañcaśatāñśūrānpārvatīyānmahārathān| parīpsamānaḥ sauvīraṃ jaghāna dhvajinīmukhe ||

Verse 9

राजा स्वयं सुवीराणां प्रवराणां प्रहारिणाम्। निमेषमात्रेण शतं जघान समरे तदा ।।

rājā svayaṃ suvīrāṇāṃ pravarāṇāṃ prahāriṇām| nimeṣamātreṇa śataṃ jaghāna samare tadā ||

Verse 10

ददृशे नकुलस्तत्ररथात्प्रस्कन्द्य खङ्गधृत्। शिरांसि पादरक्षाणां बीजवत्प्रवपन्मुहुः ।।

dadṛśe nakulastatrarathātpraskandya khaṅgadhṛt| śirāṃsi pādarakṣāṇāṃ bījavatpravapanmuhuḥ ||

Verse 11

सहदेवस्तु संयाय रथेन गजयोधिनः। पातयामास नाराचैर्द्रुमेभ्य इव बर्हिणः ।।

sahadevastu saṃyāya rathena gajayodhinaḥ| pātayāmāsa nārācairdrumebhya iva barhiṇaḥ ||

Verse 12

ततस्त्रिगर्तः सधनुरवतीर्य महारथात्। गदया चतुरो वाहान्राज्ञस्तस् तदाऽवधीत् ।।

tatastrigartaḥ sadhanuravatīrya mahārathāt| gadayā caturo vāhānrājñastas tadā'vadhīt ||

Verse 13

तमथाभ्यागतं राजा पदातिं कुन्तिनन्दनः। अर्धचन्द्रेण बाणएन विव्याधोरसि धर्मराट् ।।

tamathābhyāgataṃ rājā padātiṃ kuntinandanaḥ| ardhacandreṇa bāṇaena vivyādhorasi dharmarāṭ ||

Verse 14

स भिन्नहृदयो वीरो वक्राच्छोणितमुद्वमन्। पपाताभिमुखं प्राप्तश्चिन्नमूल इव द्रुमः ।।

sa bhinnahṛdayo vīro vakrācchoṇitamudvaman| papātābhimukhaṃ prāptaścinnamūla iva drumaḥ ||

Verse 15

इन्द्रसेनद्वितीयस्तु रथात्प्रस्कन्द्य धर्मराट्। हताश्वः सहदेवस्य प्रतिपेदे महारथम् ।।

indrasenadvitīyastu rathātpraskandya dharmarāṭ| hatāśvaḥ sahadevasya pratipede mahāratham ||

Verse 16

नकुलं त्वभिसंवार्य क्षेमंकरमहामुखौ। उभावुभतस्तीक्ष्णैः शरवर्षैरवर्षताम् ।। अन्तरं अभ्यहारयत् भीमजयद्रथयोर्मध्ये प्रवेशेन व्यवधानं कृतवान्। रथवंशेन रथवर्ग्रेण ।।

nakulaṃ tvabhisaṃvārya kṣemaṃkaramahāmukhau| ubhāvubhatastīkṣṇaiḥ śaravarṣairavarṣatām || antaraṃ abhyahārayat bhīmajayadrathayormadhye praveśena vyavadhānaṃ kṛtavān| rathavaṃśena rathavargreṇa ||

Verse 17

तौ शरैरभिवर्षन्तौ जीमूताविव वार्षिकौ। एकैकेन विपाठेन जघ्ने माद्रवतीसुतः ।।

tau śarairabhivarṣantau jīmūtāviva vārṣikau| ekaikena vipāṭhena jaghne mādravatīsutaḥ ||

Verse 18

त्रिगर्तराजः सुरथस्तस्याथ गजूर्गतः। रथमाक्षेपयामास गजेन गजयानवित् ।।

trigartarājaḥ surathastasyātha gajūrgataḥ| rathamākṣepayāmāsa gajena gajayānavit ||

Verse 19

नकुलस्त्वपभीस्तस्माद्रथाच्चर्मासिपाणिमान्। उद्धाम्य स्तानमास्थाय तस्थौ गिरिवाचलः ।।

nakulastvapabhīstasmādrathāccarmāsipāṇimān| uddhāmya stānamāsthāya tasthau girivācalaḥ ||

Verse 20

सुरथस्तं गजवरं वधाय नकुलस्य तु। प्रेषयामास सक्रोधमत्युच्छ्रितकरं ततः ।।

surathastaṃ gajavaraṃ vadhāya nakulasya tu| preṣayāmāsa sakrodhamatyucchritakaraṃ tataḥ ||

Verse 21

नकुलस्तस्य नागस्य समीपपरिवर्तिनः। सविषाणं भुजं मूले खङ्गेन निरकृन्तत ।। क्षेमंकरसुमालवौ इति क. पाठः। क्षेमंकरमहामलौ इति थ. ध. पाठः ।।

nakulastasya nāgasya samīpaparivartinaḥ| saviṣāṇaṃ bhujaṃ mūle khaṅgena nirakṛntata || kṣemaṃkarasumālavau iti ka. pāṭhaḥ| kṣemaṃkaramahāmalau iti tha. dha. pāṭhaḥ ||

Verse 22

स विनद्यमहानादं गजः किङ्किणिभूषणः। पतन्नवाक्शिरा भूमौ हस्त्यारोहमपोथयत् ।।

sa vinadyamahānādaṃ gajaḥ kiṅkiṇibhūṣaṇaḥ| patannavākśirā bhūmau hastyārohamapothayat ||

Verse 23

स तत्कर्म महत्कृत्वा शूरो माद्रवतीसुतः। भीमसेनरथं प्राप्य शर्म लेभे महारथः ।।

sa tatkarma mahatkṛtvā śūro mādravatīsutaḥ| bhīmasenarathaṃ prāpya śarma lebhe mahārathaḥ ||

Verse 24

भीमस्त्वापततो राज्ञः कोटिकाश्यस् संगरे। सूतस्य नुदतो वाहान्क्षुरेणापाहरच्छिरः ।।

bhīmastvāpatato rājñaḥ koṭikāśyas saṃgare| sūtasya nudato vāhānkṣureṇāpāharacchiraḥ ||

Verse 25

न बुबोध हतं सूतं स राजा बाहुशालिना। तस्याश्वा व्यद्रवन्सङ्ख्ये हतमसूतास्ततस्ततः ।।

na bubodha hataṃ sūtaṃ sa rājā bāhuśālinā| tasyāśvā vyadravansaṅkhye hatamasūtāstatastataḥ ||

Verse 26

विरथं हतसूतं तं भीमः प्रहरतांवरः। जघान तलयुक्तेन प्रासेनाभ्येत्य पाण्डवः ।। सविषाणं भुजं सदन्तं शुण्डादण्डम्। मूले गण्डप्रदेशे ।।

virathaṃ hatasūtaṃ taṃ bhīmaḥ praharatāṃvaraḥ| jaghāna talayuktena prāsenābhyetya pāṇḍavaḥ || saviṣāṇaṃ bhujaṃ sadantaṃ śuṇḍādaṇḍam| mūle gaṇḍapradeśe ||

Verse 27

द्वादशानां तु सर्वेषां सौवीराणां धनंजयः। चकर्त निशितैर्भल्लैर्धनूंषि च शिरांसि च ।।

dvādaśānāṃ tu sarveṣāṃ sauvīrāṇāṃ dhanaṃjayaḥ| cakarta niśitairbhallairdhanūṃṣi ca śirāṃsi ca ||

Verse 28

शिबीनिक्ष्वाकुमुख्यांश्च त्रिगर्तान्सैन्धवानपि। जघानातिरथः सङ्ख्ये बाणगोचरमागतान् ।।

śibīnikṣvākumukhyāṃśca trigartānsaindhavānapi| jaghānātirathaḥ saṅkhye bāṇagocaramāgatān ||

Verse 29

सूदिताः प्रत्यदृश्यन्त बहवः सव्यसाचिना। सपताकाश्च मातङ्गाः सध्वजाश्च महारथाः ।।

sūditāḥ pratyadṛśyanta bahavaḥ savyasācinā| sapatākāśca mātaṅgāḥ sadhvajāśca mahārathāḥ ||

Verse 30

प्रच्छाद्य पृथिवीं तस्थुः सर्वमायोधनं प्रति। शरीराण्यशिरस्कानि विदेहानि शिरांसि च ।।

pracchādya pṛthivīṃ tasthuḥ sarvamāyodhanaṃ prati| śarīrāṇyaśiraskāni videhāni śirāṃsi ca ||

Verse 31

श्वगृध्रकङ्ककाकोलभासगोमायुवायसाः। अतृप्यंस्तत्रवीराणां हतानां मासशोणितैः ।।

śvagṛdhrakaṅkakākolabhāsagomāyuvāyasāḥ| atṛpyaṃstatravīrāṇāṃ hatānāṃ māsaśoṇitaiḥ ||

Verse 32

एवं तीक्ष्णशरज्वालैर्गाण्डीवानिलचोदितैः। सेनेन्धनं ददाहाशु सरोषः पार्थपावकः ।।

evaṃ tīkṣṇaśarajvālairgāṇḍīvānilacoditaiḥ| senendhanaṃ dadāhāśu saroṣaḥ pārthapāvakaḥ ||

Verse 33

चक्राणां पतितानां च युगानां च महीपते। तूणीराणआं पताकानां ध्वजानां च रथैः सह ।।

cakrāṇāṃ patitānāṃ ca yugānāṃ ca mahīpate| tūṇīrāṇaāṃ patākānāṃ dhvajānāṃ ca rathaiḥ saha ||

Verse 34

ईषाणामनुकर्षाणां त्रिवेणूनां तथैव च। अक्षाणामथ योक्राणां प्रतोदानां च राशयः ।।

īṣāṇāmanukarṣāṇāṃ triveṇūnāṃ tathaiva ca| akṣāṇāmatha yokrāṇāṃ pratodānāṃ ca rāśayaḥ ||

Verse 35

शिरसां पतितानां च कुण्डलोष्णीषधारिणाम्। भुजानां मकुटानां च हाराणामङ्गदैः सह ।।

śirasāṃ patitānāṃ ca kuṇḍaloṣṇīṣadhāriṇām| bhujānāṃ makuṭānāṃ ca hārāṇāmaṅgadaiḥ saha ||

Verse 36

छत्राणां व्यजनानां च चर्मणआं वर्मणां तथा। छिन्नानां कार्मुकाणां च पट्टसानां तथैव च ।।

chatrāṇāṃ vyajanānāṃ ca carmaṇaāṃ varmaṇāṃ tathā| chinnānāṃ kārmukāṇāṃ ca paṭṭasānāṃ tathaiva ca ||

Verse 37

शक्तीनामथ खङ्गानां दण्डानां सह तेमरैः। राशयश्चात्रदृश्यन्ते तत्रतत्र विशांपते ।।

śaktīnāmatha khaṅgānāṃ daṇḍānāṃ saha temaraiḥ| rāśayaścātradṛśyante tatratatra viśāṃpate ||

Verse 38

पतितैश्चैव मातङ्गैः सयोधैः पर्वतोपमैः। हयैर्द्विधाकृतैः सार्धं सादिभिः सायुधैस्तथा ।।

patitaiścaiva mātaṅgaiḥ sayodhaiḥ parvatopamaiḥ| hayairdvidhākṛtaiḥ sārdhaṃ sādibhiḥ sāyudhaistathā ||

Verse 39

विप्रविद्धै रथैश्चैव निहतैश्चपदातिभिः। अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ।।

vipraviddhai rathaiścaiva nihataiścapadātibhiḥ| agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā ||

Verse 40

हतेषु तेषु वीरेषु सिन्धुराजो जयद्रथः। विमुच्य कृष्णां संत्रस्तः पलायनपरोऽभवत् ।।

hateṣu teṣu vīreṣu sindhurājo jayadrathaḥ| vimucya kṛṣṇāṃ saṃtrastaḥ palāyanaparo'bhavat ||

Verse 41

स तस्मिन्संकुले सैन्ये द्रौपदीमवतार्य ताम्। प्राणप्रेप्सुरुपाधावद्वनं तत्र नराधमः ।।

sa tasminsaṃkule sainye draupadīmavatārya tām| prāṇaprepsurupādhāvadvanaṃ tatra narādhamaḥ ||

Verse 42

द्रौपदीं धर्मराजस्तु दृष्ट्वा धौम्यपुरस्कृताम्। माद्रीपुत्रेण वीरेण रथमारोपयत्तदा ।।

draupadīṃ dharmarājastu dṛṣṭvā dhaumyapuraskṛtām| mādrīputreṇa vīreṇa rathamāropayattadā ||

Verse 43

ततस्तद्विद्रुतं सैन्यमपयाते जयद्रथे। आदिश्यादिश्य नाराचैराजघान वृकोदरः ।।

tatastadvidrutaṃ sainyamapayāte jayadrathe| ādiśyādiśya nārācairājaghāna vṛkodaraḥ ||

Verse 44

सव्यसाची तु तं दृष्ट्वा पलायन्तं जयद्रथम्। वारयामास निघ्नन्तं भीमं सैन्धवसैनिकान् ।।

savyasācī tu taṃ dṛṣṭvā palāyantaṃ jayadratham| vārayāmāsa nighnantaṃ bhīmaṃ saindhavasainikān ||

Verse 45

अर्जुन उवाच। यस्यापचारात्प्राप्तोऽयमस्मान्क्लेशो दुरासदः। तमस्मिन्समरोद्देशे न पश्यामि जयद्रथम् ।।

arjuna uvāca| yasyāpacārātprāpto'yamasmānkleśo durāsadaḥ| tamasminsamaroddeśe na paśyāmi jayadratham ||

Verse 46

मूढं नैकृतिकं दुष्टं द्रौपद्याः क्लेशकारिणम्। तमेवान्विष भद्रं ते किं ते योधैर्निपातितैः। अनामिषमिदं कर्म कथं वा मन्यते भवान् ।। तलयुक्तेन मुष्टियुक्तेन ।।

mūḍhaṃ naikṛtikaṃ duṣṭaṃ draupadyāḥ kleśakāriṇam| tamevānviṣa bhadraṃ te kiṃ te yodhairnipātitaiḥ| anāmiṣamidaṃ karma kathaṃ vā manyate bhavān || talayuktena muṣṭiyuktena ||

Verse 47

वैशंपायन उवाच। इत्युक्तो भीमसेनस्तु गुडाकेशेन धीमता। युधिष्ठिरमभिप्रेत्य वाग्मी वचनमब्रवीत् ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| ityukto bhīmasenastu guḍākeśena dhīmatā| yudhiṣṭhiramabhipretya vāgmī vacanamabravīt ||

Verse 48

हतप्रवीरा रिपवो भूयिष्ठं विद्रुता दिशः। गृहीत्वा द्रौपदीं राजन्निवर्ततु भवानितः ।।

hatapravīrā ripavo bhūyiṣṭhaṃ vidrutā diśaḥ| gṛhītvā draupadīṃ rājannivartatu bhavānitaḥ ||

Verse 49

यमाभ्यां सह राजेन्द्र धौम्येन च महात्मना। प्राप्याश्रमपदं राजन्द्रौपदीं परिसान्त्वय ।।

yamābhyāṃ saha rājendra dhaumyena ca mahātmanā| prāpyāśramapadaṃ rājandraupadīṃ parisāntvaya ||

Verse 50

न हि मे मोक्ष्यतेजीवन्मूढः सैन्धवको नृपः। पातालतलसंस्थोपि यदि शक्रोस्य सारथिः ।।

na hi me mokṣyatejīvanmūḍhaḥ saindhavako nṛpaḥ| pātālatalasaṃsthopi yadi śakrosya sārathiḥ ||

Verse 51

युधिष्ठिर उवाच। न हन्तव्यो महाबाहो दुरात्माऽपिस सैन्धवः। दुःशलामभिसंस्मृत्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ।। अन्विष अन्विच्छ ।।

yudhiṣṭhira uvāca| na hantavyo mahābāho durātmā'pisa saindhavaḥ| duḥśalāmabhisaṃsmṛtya gāndhārīṃ ca yaśasvinīm || anviṣa anviccha ||

Verse 52

वैशंपायन उवाच। तच्छ्रुत्वा द्रौपदी भीममुवाच व्याकुलेन्द्रिया। कुपिता ह्रीमती प्राज्ञा पती भीमार्जुनावुभौ ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tacchrutvā draupadī bhīmamuvāca vyākulendriyā| kupitā hrīmatī prājñā patī bhīmārjunāvubhau ||

Verse 53

कर्तव्यं चेत्प्रियं मह्यं वध्यः स पुरुषाधमः। सैन्धवापशदः पापो दुर्मतिः कुलपांसनः ।।

kartavyaṃ cetpriyaṃ mahyaṃ vadhyaḥ sa puruṣādhamaḥ| saindhavāpaśadaḥ pāpo durmatiḥ kulapāṃsanaḥ ||

Verse 54

भार्याभिहर्ता वैरी यो यश्च राज्यहरो रिपुः। याचमानोऽपिसंग्रामे न मोक्तव्यः कथंचन ।।

bhāryābhihartā vairī yo yaśca rājyaharo ripuḥ| yācamāno'pisaṃgrāme na moktavyaḥ kathaṃcana ||

Verse 55

इत्युक्तौ तौ नरव्याघ्रौ ययतुर्यत्र सैन्धवः। राजा निववृतेकृष्णामादाय सपुरोहितः ।।

ityuktau tau naravyāghrau yayaturyatra saindhavaḥ| rājā nivavṛtekṛṣṇāmādāya sapurohitaḥ ||

Verse 56

स प्रविश्याश्रमपदमपविद्धवृसीकटम्। मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैरनुकीर्णं ददर्श ह ।। दुःशलां दुर्योधनभगिनीम् ।।

sa praviśyāśramapadamapaviddhavṛsīkaṭam| mārkaṇḍeyādibhirviprairanukīrṇaṃ dadarśa ha || duḥśalāṃ duryodhanabhaginīm ||

Verse 57

द्रौपदीमनुशोचद्भिर्ब्राह्मणैस्तैः समाहितैः। समेयाय महाप्राज्ञः सभार्य भ्रातृमध्यगः ।।

draupadīmanuśocadbhirbrāhmaṇaistaiḥ samāhitaiḥ| sameyāya mahāprājñaḥ sabhārya bhrātṛmadhyagaḥ ||

Verse 58

ते स्म तं मुदिता दृष्ट्वा पुनरप्यागतं नृपम्। जित्वा तान्सिनधुसौवीरान्द्रौपदीं चाहृतां पुनः ।।

te sma taṃ muditā dṛṣṭvā punarapyāgataṃ nṛpam| jitvā tānsinadhusauvīrāndraupadīṃ cāhṛtāṃ punaḥ ||

Verse 59

स तैः परिवृतो राजातत्रैवोपविवेश ह। प्रविवेशाश्रमं कृष्णा यमाभ्यां सह भामिनी ।।

sa taiḥ parivṛto rājātatraivopaviveśa ha| praviveśāśramaṃ kṛṣṇā yamābhyāṃ saha bhāminī ||

Verse 60

भीमसेनार्जुनौ चापि श्रुत्वा क्रोशगतं रिपुम्। स्वयमश्वांस्तुदन्तौ तौ जवेनैवाभ्यधावताम् ।।

bhīmasenārjunau cāpi śrutvā krośagataṃ ripum| svayamaśvāṃstudantau tau javenaivābhyadhāvatām ||

Verse 61

इदमत्यद्भुतं चात्र चकारातिरथोऽर्जुनः। क्रोशमात्रगतानश्वान्सैन्धवस्य जघान यत् ।।

idamatyadbhutaṃ cātra cakārātiratho'rjunaḥ| krośamātragatānaśvānsaindhavasya jaghāna yat ||

Verse 62

स हि दिव्यास्त्रसंपन्नः कृच्छ्रकालेऽप्यसंभ्रमः। अकरोद्दुष्करं कर्म शरैरस्त्रानुमन्त्रितैः ।।

sa hi divyāstrasaṃpannaḥ kṛcchrakāle'pyasaṃbhramaḥ| akarodduṣkaraṃ karma śarairastrānumantritaiḥ ||

Verse 63

ततोऽभ्यधावतां वीरावुभौ भीमधनंजयौ। हताश्वं सैन्धवं भीतमेकं व्याकुलचेतसम् ।।

tato'bhyadhāvatāṃ vīrāvubhau bhīmadhanaṃjayau| hatāśvaṃ saindhavaṃ bhītamekaṃ vyākulacetasam ||

Verse 64

सैन्धवस्तु हतान्दृष्ट्वा तथाऽश्वान्स्वान्सुदुःखितः। रथात्प्रस्कन्द्य पद्भ्यां वै पलायनपरोऽभवत् ।।

saindhavastu hatāndṛṣṭvā tathā'śvānsvānsuduḥkhitaḥ| rathātpraskandya padbhyāṃ vai palāyanaparo'bhavat ||

Verse 65

दृष्ट्वा रविक्रमकर्माणि कुर्वाणं च धनंजयम्। पलायनकृतोत्साहः प्राद्रवद्येन वै वनम् ।। अपविद्धा इतस्ततो विशीर्णा बस्यः ऋषीणामासनानि ।।

dṛṣṭvā ravikramakarmāṇi kurvāṇaṃ ca dhanaṃjayam| palāyanakṛtotsāhaḥ prādravadyena vai vanam || apaviddhā itastato viśīrṇā basyaḥ ṛṣīṇāmāsanāni ||

Verse 66

सैन्धवं त्वमिसंप्रेक्ष्यपराक्रान्तं पलायने। अनुयाय महाबाहुः फल्गुनो वाक्यमब्रवीत् ।।

saindhavaṃ tvamisaṃprekṣyaparākrāntaṃ palāyane| anuyāya mahābāhuḥ phalguno vākyamabravīt ||

Verse 67

अनन वीर्येण कथं स्त्रियं प्रार्थयसे बलात्। राजपुत्र निवर्तस्व न ते युक्तं पलायनम् ।।

anana vīryeṇa kathaṃ striyaṃ prārthayase balāt| rājaputra nivartasva na te yuktaṃ palāyanam ||

Verse 68

कथं ह्यनुचरान्हित्वा शत्रुमध्ये पलायसे। इत्युच्यमानः पार्थेन सैन्धवो न न्यवर्तत ।।

kathaṃ hyanucarānhitvā śatrumadhye palāyase| ityucyamānaḥ pārthena saindhavo na nyavartata ||

Verse 69

तिष्ठतिष्ठेति तं भीमः सहसाऽभ्यद्रवद्बली। मा वधीरिति पार्थस्तं दयावान्प्रत्यभाषत ।।

tiṣṭhatiṣṭheti taṃ bhīmaḥ sahasā'bhyadravadbalī| mā vadhīriti pārthastaṃ dayāvānpratyabhāṣata ||