Adhyaya 236

Verse 1

प्रियोक्तिभिर्द्रौपदीं परिसान्त्वितवत्या सत्यभामया सह श्रीकृष्णेन स्वपुरंप्रति गमनम् ।। 1 ।। वैशंपायन उवाच। मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैः पाण्डवैश्च महात्मभिः। कथाभिरनुकूलाभिः सह स्तित्वा जनार्दनः ।।

priyoktibhirdraupadīṃ parisāntvitavatyā satyabhāmayā saha śrīkṛṣṇena svapuraṃprati gamanam || 1 || vaiśaṃpāyana uvāca| mārkaṇḍeyādibhirvipraiḥ pāṇḍavaiśca mahātmabhiḥ| kathābhiranukūlābhiḥ saha stitvā janārdanaḥ ||

Verse 2

ततस्तैः संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदनः। आरुरुक्षू रथं सत्यामाह्वयामास भारत ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि द्रौपदीसत्यभामासंवादपर्वणि षट्‌त्रिंशदधिकद्विशततमोऽध्यायः ।। 236 ।।

tatastaiḥ saṃvidaṃ kṛtvā yathāvanmadhusūdanaḥ| ārurukṣū rathaṃ satyāmāhvayāmāsa bhārata || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi draupadīsatyabhāmāsaṃvādaparvaṇi ṣaṭ‌triṃśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ || 236 ||

Verse 3

सत्यभामा ततस्तत्र स्वजित्वा द्रुपदात्मजाम्। उवाच वचनं हृद्यं यथाभावं समाहितम् ।। संविदं संभाषाम् ।।

satyabhāmā tatastatra svajitvā drupadātmajām| uvāca vacanaṃ hṛdyaṃ yathābhāvaṃ samāhitam || saṃvidaṃ saṃbhāṣām ||

Verse 4

कृष्णे माभूत्तवोत्कण्ठा मा व्यथा मा प्रजागरः। भर्तृभिर्देवसंकाशैर्जितां प्राप्स्यसि मेदिनीम् ।। स्वजित्वा आश्लिष्य ।।

kṛṣṇe mābhūttavotkaṇṭhā mā vyathā mā prajāgaraḥ| bhartṛbhirdevasaṃkāśairjitāṃ prāpsyasi medinīm || svajitvā āśliṣya ||

Verse 5

न ह्येवं शीलसंपन्ना नैवं पूजितलक्षणाः। प्राप्नुवन्ति चिरं क्लेशं यथा त्वमसितेक्षणे ।।

na hyevaṃ śīlasaṃpannā naivaṃ pūjitalakṣaṇāḥ| prāpnuvanti ciraṃ kleśaṃ yathā tvamasitekṣaṇe ||

Verse 6

अवश्यं च त्वया भूमिरियं निहतकण्टका। भर्तृभिः सहभोक्तव्या निर्द्वन्द्वेति श्रुतं मया ।। कृष्णे हेद्रौपदि ।।

avaśyaṃ ca tvayā bhūmiriyaṃ nihatakaṇṭakā| bhartṛbhiḥ sahabhoktavyā nirdvandveti śrutaṃ mayā || kṛṣṇe hedraupadi ||

Verse 7

धार्तराष्ट्रवधं कृत्वावैराणि प्तियात्य च। युधिष्ठिरस्थां पृथिवीं द्रष्टासि द्रुपदात्मजे ।।

dhārtarāṣṭravadhaṃ kṛtvāvairāṇi ptiyātya ca| yudhiṣṭhirasthāṃ pṛthivīṃ draṣṭāsi drupadātmaje ||

Verse 8

यास्ताः प्रव्राजपानां त्वां प्राहसन्दर्पमोहिताः। ताः क्षिप्रं हतसंकल्पा द्रक्ष्यसि त्वं कुरुस्त्रियः ।।

yāstāḥ pravrājapānāṃ tvāṃ prāhasandarpamohitāḥ| tāḥ kṣipraṃ hatasaṃkalpā drakṣyasi tvaṃ kurustriyaḥ ||

Verse 9

तव दुःखोपपन्नाया यैराचरितमप्रियम्। विद्धि संप्रस्थितान्सर्वांस्तान्कृष्णे यमसादनम् ।।

tava duḥkhopapannāyā yairācaritamapriyam| viddhi saṃprasthitānsarvāṃstānkṛṣṇe yamasādanam ||

Verse 10

पुत्रस्ते प्रतिविन्ध्यश्च सुतसोमस्तथाविधः। श्रुतकर्माऽर्जुनिश्चैव शतानीकश्च नाकुलिः ।।

putraste prativindhyaśca sutasomastathāvidhaḥ| śrutakarmā'rjuniścaiva śatānīkaśca nākuliḥ ||

Verse 11

सहदेवाच्च यो जातः श्रुतसेनस्तवात्मजः। सर्वेकुशलिनो वीराः कृतास्त्राश्च सुतास्तव ।।

sahadevācca yo jātaḥ śrutasenastavātmajaḥ| sarvekuśalino vīrāḥ kṛtāstrāśca sutāstava ||

Verse 12

अभिमन्युरिव प्रीता द्वारवत्यां रता भृशम्। त्वमिवैषां सुभद्रा च प्रीत्या सर्वात्मना स्थिता ।।

abhimanyuriva prītā dvāravatyāṃ ratā bhṛśam| tvamivaiṣāṃ subhadrā ca prītyā sarvātmanā sthitā ||

Verse 13

प्रीयते तव निर्द्वन्द्वा तेभ्यश्च विगतज्वरा। दुःखिता तेन दुःखेन सुखेन सुखिता तथा ।।

prīyate tava nirdvandvā tebhyaśca vigatajvarā| duḥkhitā tena duḥkhena sukhena sukhitā tathā ||

Verse 14

भजेत्सर्वात्मना चैव प्रद्युम्नजननी तथा। भानुप्रभृतिभिश्चैनान्विशिनष्टि च केशवः ।।

bhajetsarvātmanā caiva pradyumnajananī tathā| bhānuprabhṛtibhiścainānviśinaṣṭi ca keśavaḥ ||

Verse 15

भोजनाच्छादने चैषां नित्यं मे श्वशुरः स्थितः। रामप्रभृतयः सर्वे भजन्त्यन्धकवृष्णयः ।।

bhojanācchādane caiṣāṃ nityaṃ me śvaśuraḥ sthitaḥ| rāmaprabhṛtayaḥ sarve bhajantyandhakavṛṣṇayaḥ ||

Verse 16

तुल्यो हिप्रणयस्तेषां प्रद्युम्नस्य च भामिनि। एवमादि प्रियं सत्यंहृद्यमुक्त्वा मनोनुगम् ।। निर्द्वन्द्वा निष्प्रतिपक्षा ।।

tulyo hipraṇayasteṣāṃ pradyumnasya ca bhāmini| evamādi priyaṃ satyaṃhṛdyamuktvā manonugam || nirdvandvā niṣpratipakṣā ||

Verse 17

गमनाय मनश्चक्रेवासुदेवरथं प्रति। तां कृष्णां कृष्णमहिषी चकाराभिप्रदक्षिणम् ।।

gamanāya manaścakrevāsudevarathaṃ prati| tāṃ kṛṣṇāṃ kṛṣṇamahiṣī cakārābhipradakṣiṇam ||

Verse 18

आरुरोह रथं शौरेः सत्यभामाऽथ भामिनी। स्मयित्वातु यदुश्रेष्ठो द्रौपदीं परिसान्त्व्य च। उपावर्त्य ततः शीघ्रैर्हयैः प्रायात्परंतपः ।। प्रणयः स्नेहः ।।

āruroha rathaṃ śaureḥ satyabhāmā'tha bhāminī| smayitvātu yaduśreṣṭho draupadīṃ parisāntvya ca| upāvartya tataḥ śīghrairhayaiḥ prāyātparaṃtapaḥ || praṇayaḥ snehaḥ ||