Adhyaya 185

Verse 1

पाण्डवानां पुनः कामय्कागमनं श्रुतवता कृष्णेन सत्यभामया सह तत्रागमनम् ।। 1 ।। तथा नारदमार्कण्डेययोरागमनं च ।। 2 ।। मार्कण्डेयेन श्रीकृष्णचोदनया पुराणकथाकथनारम्भः ।। 3 ।। वैशंपायन उवाच। काम्यकं प्राप्य कौरव्य युधिष्ठिरपुरोगमाः। कृतातिथ्या मुनिगणैर्निषेदुः सह कृष्णया ।।

pāṇḍavānāṃ punaḥ kāmaykāgamanaṃ śrutavatā kṛṣṇena satyabhāmayā saha tatrāgamanam || 1 || tathā nāradamārkaṇḍeyayorāgamanaṃ ca || 2 || mārkaṇḍeyena śrīkṛṣṇacodanayā purāṇakathākathanārambhaḥ || 3 || vaiśaṃpāyana uvāca| kāmyakaṃ prāpya kauravya yudhiṣṭhirapurogamāḥ| kṛtātithyā munigaṇairniṣeduḥ saha kṛṣṇayā ||

Verse 2

ततस्तान्परिविश्वस्तान्वसतः पाण्डुनन्दनान्। ब्राह्मणा बहवस्तत्र समन्तात्पर्यवारयन् ।।

tatastānpariviśvastānvasataḥ pāṇḍunandanān| brāhmaṇā bahavastatra samantātparyavārayan ||

Verse 3

अथाब्रवीद्द्विजः कश्चिदर्जुनस्य प्रियः सखा। स एष्यति महाबाहुर्वशी शौरिरुदारधीः ।।

athābravīddvijaḥ kaścidarjunasya priyaḥ sakhā| sa eṣyati mahābāhurvaśī śaurirudāradhīḥ ||

Verse 4

विदिता हि हरेर्यूयमिहायाताः कुरूद्वहाः। सदा हि दर्शनाकाङ्क्षी श्रेयोन्वेषी च वो हरिः ।।

viditā hi hareryūyamihāyātāḥ kurūdvahāḥ| sadā hi darśanākāṅkṣī śreyonveṣī ca vo hariḥ ||

Verse 5

बहुवत्सरजीवी च मार्कण्डेयो महातपाः। स्वाध्यायतपसा युक्तः क्षिप्रं युष्मान्समेष्यति ।।

bahuvatsarajīvī ca mārkaṇḍeyo mahātapāḥ| svādhyāyatapasā yuktaḥ kṣipraṃ yuṣmānsameṣyati ||

Verse 6

तथैव ब्रुवतस्तस्य प्रत्यदृश्यत केशवः। शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेन रथिनारः ।।

tathaiva bruvatastasya pratyadṛśyata keśavaḥ| śaibyasugrīvayuktena rathena rathināraḥ ||

Verse 7

मघवानिव पौलोम्या सहितः सत्यभामया। उपायाद्देवकीपुत्रो दिदृक्षुः कुरुसत्तमान् ।।

maghavāniva paulomyā sahitaḥ satyabhāmayā| upāyāddevakīputro didṛkṣuḥ kurusattamān ||

Verse 8

अवतीर्य रथात्कृष्णो धर्मराजं यथाविधि। ववन्दे मुदितो धीमान्भीमं च बलिनां वरम् ।।

avatīrya rathātkṛṣṇo dharmarājaṃ yathāvidhi| vavande mudito dhīmānbhīmaṃ ca balināṃ varam ||

Verse 9

पूजयामास धौम्यं च यमाभ्यामभिवादितः। परिष्वज्यमहाभागां द्रौपदीं पर्यसान्त्वयत् ।।

pūjayāmāsa dhaumyaṃ ca yamābhyāmabhivāditaḥ| pariṣvajyamahābhāgāṃ draupadīṃ paryasāntvayat ||

Verse 10

स दृष्ट्वा फल्गुनं वीरं चिरस्य प्रियमागतम्। पर्यष्वजत दाशार्हः पुनः पुनररिंदमः ।।

sa dṛṣṭvā phalgunaṃ vīraṃ cirasya priyamāgatam| paryaṣvajata dāśārhaḥ punaḥ punarariṃdamaḥ ||

Verse 11

तथैव सत्यभामाऽपि द्रौपदीं परिषस्वजे। पाण्डवानां प्रियं भार्यां कृष्णस्य महिषी प्रिया ।।

tathaiva satyabhāmā'pi draupadīṃ pariṣasvaje| pāṇḍavānāṃ priyaṃ bhāryāṃ kṛṣṇasya mahiṣī priyā ||

Verse 12

ततस्ते पाण्डवाः सर्वेसभार्याः सपुरोहिताः। आनर्चुः पुण्डरीकाक्षं परिवव्रुश्च सर्वशः ।।

tataste pāṇḍavāḥ sarvesabhāryāḥ sapurohitāḥ| ānarcuḥ puṇḍarīkākṣaṃ parivavruśca sarvaśaḥ ||

Verse 13

कृष्णस्तु पार्थेन समेत्य विद्वान् धनंजयेनासुरमर्दनेन। बभौ यथा भूतपतिर्महात्मा समेत्य साक्षाद्भगवान्गुहेन ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि मार्कण्‍डेयसमास्यापर्वणि पञ्चाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः ।। 185 ।।

kṛṣṇastu pārthena sametya vidvān dhanaṃjayenāsuramardanena| babhau yathā bhūtapatirmahātmā sametya sākṣādbhagavānguhena || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi mārkaṇ‍ḍeyasamāsyāparvaṇi pañcāśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 185 ||

Verse 14

ततः समस्तानि किरीटमाली वनेषु वृत्तानि गदाग्रजाय। उक्त्वा यथावत्पुनरन्वपृच्छ- त्तस्मिन्सुभद्रां च तथाऽभिमन्युम् ।।

tataḥ samastāni kirīṭamālī vaneṣu vṛttāni gadāgrajāya| uktvā yathāvatpunaranvapṛccha- ttasminsubhadrāṃ ca tathā'bhimanyum ||

Verse 15

धौम्यं च कृष्णां च युधिष्ठिरं च यमौ च भीमं च दशार्हसिंहः। उवाच दिष्ट्या भवतां शिवेन प्राप्तः किरीटी मुदितः कृतास्त्रः ।।

dhaumyaṃ ca kṛṣṇāṃ ca yudhiṣṭhiraṃ ca yamau ca bhīmaṃ ca daśārhasiṃhaḥ| uvāca diṣṭyā bhavatāṃ śivena prāptaḥ kirīṭī muditaḥ kṛtāstraḥ ||

Verse 16

स पूजयित्वा मधुहा यथाव- त्पार्थांश्च कृष्णां च पुरोहितं च। उवाच राजानमभिप्रशंसन् युधिष्ठिरं तेन सहोपविश्य ।।

sa pūjayitvā madhuhā yathāva- tpārthāṃśca kṛṣṇāṃ ca purohitaṃ ca| uvāca rājānamabhipraśaṃsan yudhiṣṭhiraṃ tena sahopaviśya ||

Verse 17

धर्मः परः पाण्डव राज्यलाभा- त्तस्यादिमाहुस्तप एव राजन्। सत्यार्जवाभ्यां चरता स्वधर्मं जितस्त्वयाऽचं परश्च लोकः ।।

dharmaḥ paraḥ pāṇḍava rājyalābhā- ttasyādimāhustapa eva rājan| satyārjavābhyāṃ caratā svadharmaṃ jitastvayā'caṃ paraśca lokaḥ ||

Verse 18

अधीतमग्रे चरता व्रतानि सम्यग्धनुर्वेदमवाप्य कृत्स्नम्। क्षात्रेण धर्मेण वसूनि लब्ध्वा सर्वे ह्यवाप्ताः क्रतवः पुराणाः ।।

adhītamagre caratā vratāni samyagdhanurvedamavāpya kṛtsnam| kṣātreṇa dharmeṇa vasūni labdhvā sarve hyavāptāḥ kratavaḥ purāṇāḥ ||

Verse 19

न ग्राम्यधर्मेषु रतिस्तवास्ति कामान्न किंचित्कुरुषे नरेन्द्र। न चार्तलोभात्प्रजहासि धर्मं तस्मात्प्रभावादसि धर्मराजः ।। भूतमतिः रुद्रः। गुहेन कार्तिकेयेन ।।

na grāmyadharmeṣu ratistavāsti kāmānna kiṃcitkuruṣe narendra| na cārtalobhātprajahāsi dharmaṃ tasmātprabhāvādasi dharmarājaḥ || bhūtamatiḥ rudraḥ| guhena kārtikeyena ||

Verse 20

दानं च सत्यं च तपश्च राजन् क्षमा च शान्तिश्च दमो धृतिश्च। अवाप्य राष्ट्राणि वसूनि भोगा- नेषा परा पार्थ सदा रतिस्ते ।। कोपो न कश्चित्परुषो नरेन्द्रेति ध. पाठः ।।

dānaṃ ca satyaṃ ca tapaśca rājan kṣamā ca śāntiśca damo dhṛtiśca| avāpya rāṣṭrāṇi vasūni bhogā- neṣā parā pārtha sadā ratiste || kopo na kaścitparuṣo narendreti dha. pāṭhaḥ ||

Verse 21

हृतं च देशं कुरुजाङ्गलानां कृष्णां सभायामशां च पश्यन्। अपेतधर्मव्यवहारवृत्तं सहेत तत्पाण्डव कस्त्वदन्यः ।। एषा दानादिरूपा सदारतिः नित्यंप्रीतिविषयः ।।

hṛtaṃ ca deśaṃ kurujāṅgalānāṃ kṛṣṇāṃ sabhāyāmaśāṃ ca paśyan| apetadharmavyavahāravṛttaṃ saheta tatpāṇḍava kastvadanyaḥ || eṣā dānādirūpā sadāratiḥ nityaṃprītiviṣayaḥ ||

Verse 22

असंशयं सर्वसमृद्धकामः क्षिप्रं प्रजाः पालयितासि सम्यक्। अद्यैव तन्निग्रहणं कुरूणां यदि प्रतिज्ञा भवतः समाप्ता ।।

asaṃśayaṃ sarvasamṛddhakāmaḥ kṣipraṃ prajāḥ pālayitāsi samyak| adyaiva tannigrahaṇaṃ kurūṇāṃ yadi pratijñā bhavataḥ samāptā ||

Verse 23

प्रोवाच कृष्णामपि याज्ञसेनीं दशार्हभर्ता सहितः सुहृद्भिः। कदिष्ट्या समग्राऽसि धनंजयेन समागतेत्येवमुवाच कृष्णः ।।

provāca kṛṣṇāmapi yājñasenīṃ daśārhabhartā sahitaḥ suhṛdbhiḥ| kadiṣṭyā samagrā'si dhanaṃjayena samāgatetyevamuvāca kṛṣṇaḥ ||

Verse 24

कृष्णे धनुर्वेदरतिप्रदाना- स्तवात्मजास्ते शिशवः शुशीलाः। सद्भिः सदैवाचरितं समाधिं चरन्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि ।।

kṛṣṇe dhanurvedaratipradānā- stavātmajāste śiśavaḥ śuśīlāḥ| sadbhiḥ sadaivācaritaṃ samādhiṃ caranti putrāstava yājñaseni ||

Verse 25

राज्ये नियुक्तैश्च निमन्त्र्यमाणाः पित्रा च कृष्णे तव सोदरैश्च। न यज्ञसेनस्य न मातुलानां गृहेषु बाला रतिमाप्नुवन्ति ।।

rājye niyuktaiśca nimantryamāṇāḥ pitrā ca kṛṣṇe tava sodaraiśca| na yajñasenasya na mātulānāṃ gṛheṣu bālā ratimāpnuvanti ||

Verse 26

आनर्तमेवाभिमुखाः शिवेन गत्वाधनुर्वेदरतिप्रधानाः। तवात्मजा वृष्णिपुरं प्रविश्य न दैवतेभ्यः स्पृहयन्ति कृष्णे ।। राज्ये निविष्टः कुरुजांगलानां कृष्णां सभायां सभवानपश्यदिति ध. पाठः ।।

ānartamevābhimukhāḥ śivena gatvādhanurvedaratipradhānāḥ| tavātmajā vṛṣṇipuraṃ praviśya na daivatebhyaḥ spṛhayanti kṛṣṇe || rājye niviṣṭaḥ kurujāṃgalānāṃ kṛṣṇāṃ sabhāyāṃ sabhavānapaśyaditi dha. pāṭhaḥ ||

Verse 27

यथा त्वमेवार्हसि तेषु वृत्तं प्रयोक्तुमार्या च यथैव कुन्ती। तेष्वप्रमादेन तथा करोति तथैव भूयश्च तथा सुभद्रा ।।

yathā tvamevārhasi teṣu vṛttaṃ prayoktumāryā ca yathaiva kuntī| teṣvapramādena tathā karoti tathaiva bhūyaśca tathā subhadrā ||

Verse 28

यथाऽनिरुद्धस्य यथाऽभिमन्यो- र्यथा सुनीथस्य यथैव भानोः। तथा विनेता च गतिश्च कृष्णे तवात्मजानामपि रौक्मिणेयः ।। आनर्तं द्वारकादेशम् ।।

yathā'niruddhasya yathā'bhimanyo- ryathā sunīthasya yathaiva bhānoḥ| tathā vinetā ca gatiśca kṛṣṇe tavātmajānāmapi raukmiṇeyaḥ || ānartaṃ dvārakādeśam ||

Verse 29

गदासिचर्मग्रहणेषु शूरा- नस्त्रेषु शिक्षासु रथाश्वयाने। सम्यग्विनेता विनयेदतन्द्री- स्तांश्चाभिमन्युं च सदा कुमारान् ।।

gadāsicarmagrahaṇeṣu śūrā- nastreṣu śikṣāsu rathāśvayāne| samyagvinetā vinayedatandrī- stāṃścābhimanyuṃ ca sadā kumārān ||

Verse 30

स चापि सम्यक्प्रणिधाय शिक्षां शस्त्राणइ चैषां विधिवत्प्रदाय। तवात्मजानां च तथाऽभिमन्योः पराक्रमैस्तुष्यति रौक्मिणेयः ।।

sa cāpi samyakpraṇidhāya śikṣāṃ śastrāṇai caiṣāṃ vidhivatpradāya| tavātmajānāṃ ca tathā'bhimanyoḥ parākramaistuṣyati raukmiṇeyaḥ ||

Verse 31

यथा विहारं प्रसमीक्षमाणाः प्रयान्ति पुत्रास्तव याज्ञसेनि। एकैकमेषामनुयान्ति यत्र रथाश्च यानानि च दन्तिनश्च ।।

yathā vihāraṃ prasamīkṣamāṇāḥ prayānti putrāstava yājñaseni| ekaikameṣāmanuyānti yatra rathāśca yānāni ca dantinaśca ||

Verse 32

अथाब्रवीद्धर्मराजं तु कृष्णो दशार्हयोधाः कुकुरान्धकाश्च। एते निदेशं तव पालयन्त- स्तिष्ठन्तु यत्रेच्छसि तत्र राजन् ।।

athābravīddharmarājaṃ tu kṛṣṇo daśārhayodhāḥ kukurāndhakāśca| ete nideśaṃ tava pālayanta- stiṣṭhantu yatrecchasi tatra rājan ||

Verse 33

आवर्ततां कार्मुकवेगवाता हलायुधप्रग्रणा मधूनाम्। सेना तवार्थेषु नरेन्द्र यत्ता ससादिपत्त्यश्वरथा सनागा ।। विनेता शिक्षयिता रौविमणेयः प्रद्युम्नः ।।

āvartatāṃ kārmukavegavātā halāyudhapragraṇā madhūnām| senā tavārtheṣu narendra yattā sasādipattyaśvarathā sanāgā || vinetā śikṣayitā rauvimaṇeyaḥ pradyumnaḥ ||

Verse 34

प्रस्थाप्यतां पाण्डव धार्तराष्ट्रः सुयोधनः पापकृतां वरिष्ठः। स सानुबन्धः ससुहद्गणश्च भौमस्य सौबाधिपतेश्च मार्गम् ।। मधूनां माथुराणाम्। हलायुधः प्रग्रहणो नियन्ता यस्या सा सेना। यत्ता सन्नद्धा ।।

prasthāpyatāṃ pāṇḍava dhārtarāṣṭraḥ suyodhanaḥ pāpakṛtāṃ variṣṭhaḥ| sa sānubandhaḥ sasuhadgaṇaśca bhaumasya saubādhipateśca mārgam || madhūnāṃ māthurāṇām| halāyudhaḥ pragrahaṇo niyantā yasyā sā senā| yattā sannaddhā ||

Verse 35

कामं तथा तिष्ठ नरेन्द्र तस्मि- न्यथा कृतस्ते समयः सभायाम्। दाशार्हयोधैस्तु हतारियोधं प्रतीक्षतां नागपुरं प्रभग्नम् ।।

kāmaṃ tathā tiṣṭha narendra tasmi- nyathā kṛtaste samayaḥ sabhāyām| dāśārhayodhaistu hatāriyodhaṃ pratīkṣatāṃ nāgapuraṃ prabhagnam ||

Verse 36

व्यपेतमन्युर्व्यपनीतपाप्मा विहृत् यत्रेच्छसि तत्र कामम्। ततः समृद्धिप्रभवं विशोकः प्रपत्स्यसे नागपुरं सराष्ट्रम् ।।

vyapetamanyurvyapanītapāpmā vihṛt yatrecchasi tatra kāmam| tataḥ samṛddhiprabhavaṃ viśokaḥ prapatsyase nāgapuraṃ sarāṣṭram ||

Verse 37

ततस्तदाज्ञाय मतं महात्मा यथावदुक्तं पुरुषोत्तमेन। प्रशस्य विप्रेक्ष्य च धर्मराजः कृताञ्जलिः केशवमित्युवाच ।।

tatastadājñāya mataṃ mahātmā yathāvaduktaṃ puruṣottamena| praśasya viprekṣya ca dharmarājaḥ kṛtāñjaliḥ keśavamityuvāca ||

Verse 38

असंशयं केशव पाण्डवानां भवान्गतिस्त्वच्छरणा हि पार्थाः। कालोदये तच्च ततश्च भूयः कर्ता भवान्कर्म न संशयोस्ति ।।

asaṃśayaṃ keśava pāṇḍavānāṃ bhavāngatistvaccharaṇā hi pārthāḥ| kālodaye tacca tataśca bhūyaḥ kartā bhavānkarma na saṃśayosti ||

Verse 39

यथाप्रतिज्ञं विहृतश्च कालः सर्वाः समा द्वादश निर्जनेषु। अज्ञातचर्यां विधिवत्समाप्य भवद्गताः केशव पाण्डवेयाः ।।

yathāpratijñaṃ vihṛtaśca kālaḥ sarvāḥ samā dvādaśa nirjaneṣu| ajñātacaryāṃ vidhivatsamāpya bhavadgatāḥ keśava pāṇḍaveyāḥ ||

Verse 40

एषैव बुद्धिर्जुषतां सदा त्वां सत्ये स्थिताः केशव पाण्डवेयाः। सदानधर्माः सजलाः सदाराः सबान्धवास्त्वच्छरणा हि पार्थाः ।।

eṣaiva buddhirjuṣatāṃ sadā tvāṃ satye sthitāḥ keśava pāṇḍaveyāḥ| sadānadharmāḥ sajalāḥ sadārāḥ sabāndhavāstvaccharaṇā hi pārthāḥ ||

Verse 41

वैशंपायन उवाच। तथा वदतिवार्ष्णेये धर्मराजे च भारत। अथ पश्चात्तपोवृद्धो बहुवर्षसहस्रधृक्। प्रत्यदृश्यत धर्मात्मा मार्कण्डेयो महातपाः ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tathā vadativārṣṇeye dharmarāje ca bhārata| atha paścāttapovṛddho bahuvarṣasahasradhṛk| pratyadṛśyata dharmātmā mārkaṇḍeyo mahātapāḥ ||

Verse 42

अजरश्चामरंश्चैव रूपौदार्यगुणान्वितः। व्यदृश्यत तथा युक्तो यथा स्यात्पञ्चविंशकः ।। भौमस्य नरकासुरस्य सौभाधिपतेः सात्वस्य। सात्वस्य सौभाधिपतेश्च मार्गमिति ख. पाठः ।।

ajaraścāmaraṃścaiva rūpaudāryaguṇānvitaḥ| vyadṛśyata tathā yukto yathā syātpañcaviṃśakaḥ || bhaumasya narakāsurasya saubhādhipateḥ sātvasya| sātvasya saubhādhipateśca mārgamiti kha. pāṭhaḥ ||

Verse 43

तमागतमृषिं वृद्धं बहुवर्षसहस्रिणम्। उपातिष्ठन्त ते सर्वेपाण्डवाः सहयादवाः ।।

tamāgatamṛṣiṃ vṛddhaṃ bahuvarṣasahasriṇam| upātiṣṭhanta te sarvepāṇḍavāḥ sahayādavāḥ ||

Verse 44

तमर्चितं सुविश्वस्तमासीनमृषिसत्तमम्। ब्राह्मणानां मतेनाह पाण्डवानां च केशवः ।।

tamarcitaṃ suviśvastamāsīnamṛṣisattamam| brāhmaṇānāṃ matenāha pāṇḍavānāṃ ca keśavaḥ ||

Verse 45

शुश्रूपवः पाण्डवास्ते ब्राह्मणाश्च समागताः। द्रौपदी सत्यभामा च तथाऽहंपरमं वचः ।।

śuśrūpavaḥ pāṇḍavāste brāhmaṇāśca samāgatāḥ| draupadī satyabhāmā ca tathā'haṃparamaṃ vacaḥ ||

Verse 46

पुरावृत्ताः कथाः पुण्याः सदाचारान्सनातनान्। राज्ञांस्त्रीणामृषीणां च मार्कणअडेय प्रचक्ष्व नः ।।

purāvṛttāḥ kathāḥ puṇyāḥ sadācārānsanātanān| rājñāṃstrīṇāmṛṣīṇāṃ ca mārkaṇaaḍeya pracakṣva naḥ ||

Verse 47

वैशंपायन उवाच। तेषु तत्रोपविष्टेषु देवर्षिरपि नारदः। आजगाम विशुद्धात्मा पाण्डवानवलोककः ।। पञ्चविंशकः वर्षैरिति शेषः ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| teṣu tatropaviṣṭeṣu devarṣirapi nāradaḥ| ājagāma viśuddhātmā pāṇḍavānavalokakaḥ || pañcaviṃśakaḥ varṣairiti śeṣaḥ ||

Verse 48

तमप्यथ महात्मानं सर्वे ते पुरुषर्षभाः। पाद्यार्ध्याभ्यां यथान्यायमुपतस्थुर्मनीषिणः ।।

tamapyatha mahātmānaṃ sarve te puruṣarṣabhāḥ| pādyārdhyābhyāṃ yathānyāyamupatasthurmanīṣiṇaḥ ||

Verse 49

नारदस्त्वथ देवर्षिर्ज्ञात्वा तांस्तु कृतक्षणान्। मार्कण्डेयस्य वदतस्तां कथामन्वमोदत ।।

nāradastvatha devarṣirjñātvā tāṃstu kṛtakṣaṇān| mārkaṇḍeyasya vadatastāṃ kathāmanvamodata ||

Verse 50

उवाच चैनं कालज्ञं स्मयन्निव सनारदः। ब्रह्मर्षे कथ्यतां यत्ते पाण्डवेषु विवक्षितम् ।।

uvāca cainaṃ kālajñaṃ smayanniva sanāradaḥ| brahmarṣe kathyatāṃ yatte pāṇḍaveṣu vivakṣitam ||

Verse 51

एवमुक्तः प्रत्युवाच मार्कण्डेयो महातपाः। क्षणं कुरुध्वंविपुलमाख्यातव्यं भविष्यति ।।

evamuktaḥ pratyuvāca mārkaṇḍeyo mahātapāḥ| kṣaṇaṃ kurudhvaṃvipulamākhyātavyaṃ bhaviṣyati ||

Verse 52

एवमुक्ताः क्षणं चक्रुः पाण्डवाः सह तैर्द्विजैः। मध्यंदिने यथादित्यं प्रेक्षन्तस्ते महामुनिम् ।।

evamuktāḥ kṣaṇaṃ cakruḥ pāṇḍavāḥ saha tairdvijaiḥ| madhyaṃdine yathādityaṃ prekṣantaste mahāmunim ||