Adhyaya 162

Verse 1

भीमादर्शनेन दुर्मनायमानैर्युधिष्ठिरादिभिः पर्वताग्रारोहणेन भीमसमीपगमनम् ।। 1 ।। भीमहतावशिष्टैर्निवेदितमणिमदादिवधेन कुबेरेण युयुत्सया भीमंप्रत्यागमनम् ।। 2 ।। तत्रयुधिष्ठिरादिदर्शनेन शान्तमन्युना तेन तान्प्रति स्वस्याग स्त्यशापावासिकथनपूर्वकं भीमसेनकार्यानुमोदनम् ।। 3 ।। वैशंपायन उवाच। श्रुत्वा बहुविधैः शब्दैर्नाद्यमानां गिरेर्गुहाम्। अजातशत्रुः कौन्तेयो माद्रीपुत्रावुभावपि ।।

bhīmādarśanena durmanāyamānairyudhiṣṭhirādibhiḥ parvatāgrārohaṇena bhīmasamīpagamanam || 1 || bhīmahatāvaśiṣṭairniveditamaṇimadādivadhena kubereṇa yuyutsayā bhīmaṃpratyāgamanam || 2 || tatrayudhiṣṭhirādidarśanena śāntamanyunā tena tānprati svasyāga styaśāpāvāsikathanapūrvakaṃ bhīmasenakāryānumodanam || 3 || vaiśaṃpāyana uvāca| śrutvā bahuvidhaiḥ śabdairnādyamānāṃ girerguhām| ajātaśatruḥ kaunteyo mādrīputrāvubhāvapi ||

Verse 2

धौम्यः कृष्णा च विप्राश्च सर्वे च सुहृदस्तथा। भीमसेनमपश्यन्तः सर्वे विमनसोऽभवन् ।।

dhaumyaḥ kṛṣṇā ca viprāśca sarve ca suhṛdastathā| bhīmasenamapaśyantaḥ sarve vimanaso'bhavan ||

Verse 3

द्रौपदीमार्ष्टिषेणाय संप्रधार्य महारथाः। सहिताः सायुधाः शूराः शैलमारुरुहुस्तदा ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि यक्षयुद्धपर्वणि द्विषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः ।। 162 ।।

draupadīmārṣṭiṣeṇāya saṃpradhārya mahārathāḥ| sahitāḥ sāyudhāḥ śūrāḥ śailamāruruhustadā || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi yakṣayuddhaparvaṇi dviṣaṣṭyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 162 ||

Verse 4

ततः संप्राप्य शैलाग्रं वीक्षमाणा महारथाः। ददृशुस्ते महेष्वासा भीमसेनमरिंदमम् ।।

tataḥ saṃprāpya śailāgraṃ vīkṣamāṇā mahārathāḥ| dadṛśuste maheṣvāsā bhīmasenamariṃdamam ||

Verse 5

स्फुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान्। महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेव पातितान् ।।

sphurataśca mahākāyāngatasatvāṃśca rākṣasān| mahābalānmahāsatvānbhīmaseneva pātitān ||

Verse 6

शुशुरतश्च महाकायान्गतसत्वांश्च राक्षसान्। महाबलान्महासत्वान्भीमसेनेन पातितान् ।।

śuśurataśca mahākāyāngatasatvāṃśca rākṣasān| mahābalānmahāsatvānbhīmasenena pātitān ||

Verse 7

ततस्ते समतिक्रम्य परिष्वज्य वृकोदरम्। तत्रोपविविशुः पार्थाः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ।।

tataste samatikramya pariṣvajya vṛkodaram| tatropaviviśuḥ pārthāḥ prāptā gatimanuttamām ||

Verse 8

तैश्चतुर्भिर्महेष्वासैर्गिरिशृङ्गमशोभत। लोकपालैर्महाभागैर्दिवं देववरैरिव ।।

taiścaturbhirmaheṣvāsairgiriśṛṅgamaśobhata| lokapālairmahābhāgairdivaṃ devavarairiva ||

Verse 9

कुबेरसदनं दृष्ट्वा राक्षसांश्च निपातितान्। भ्राता भ्रातरमासीनमथोवाच युधिष्ठिरः ।।

kuberasadanaṃ dṛṣṭvā rākṣasāṃśca nipātitān| bhrātā bhrātaramāsīnamathovāca yudhiṣṭhiraḥ ||

Verse 10

साहसाद्यदिवा मोहाद्बीम पापमिदं कृतम्। नैतत्ते सदृशं वीर मुनेरिव मृषा वधाः ।। संप्रधार्य रक्षार्थं समर्प्य ।।

sāhasādyadivā mohādbīma pāpamidaṃ kṛtam| naitatte sadṛśaṃ vīra muneriva mṛṣā vadhāḥ || saṃpradhārya rakṣārthaṃ samarpya ||

Verse 11

राजद्विष्टं न कर्तव्यमिति धर्मविदो विदुः। त्रिदशानामिदं द्विष्टं भीमसेन त्वया कृतम् ।।

rājadviṣṭaṃ na kartavyamiti dharmavido viduḥ| tridaśānāmidaṃ dviṣṭaṃ bhīmasena tvayā kṛtam ||

Verse 12

अर्थधर्मावनादृत्य यः पापे कुरुते मनः। कर्मणां पार्थ पापानां स फलं विन्दते ध्रुवम् ।।

arthadharmāvanādṛtya yaḥ pāpe kurute manaḥ| karmaṇāṃ pārtha pāpānāṃ sa phalaṃ vindate dhruvam ||

Verse 13

साहसंवत भद्रं ते देवानामपि चाप्रियम्। पुनरेवं न कर्तव्यं मम चेदिच्छसि प्रियम् ।।

sāhasaṃvata bhadraṃ te devānāmapi cāpriyam| punarevaṃ na kartavyaṃ mama cedicchasi priyam ||

Verse 14

वैशंपायन उवाच। एवमुक्त्वा स धर्मात्मा भ्राता भ्रातरमच्युतम्। भीमसेनं महाबाहुमप्रधृष्यपराक्रमम् ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| evamuktvā sa dharmātmā bhrātā bhrātaramacyutam| bhīmasenaṃ mahābāhumapradhṛṣyaparākramam ||

Verse 15

अर्थतत्त्वविभागज्ञः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। विराम महातेजास्तमेवार्थं विचिन्तयन् ।।

arthatattvavibhāgajñaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ| virāma mahātejāstamevārthaṃ vicintayan ||

Verse 16

ततस्ते हतशिष्टा ये भीमसेनेन राक्षसाः। सहिताः प्रत्यपद्यन्त कुबेरसदनं प्रति ।। मुनेरिव वनवासिनस्ते तवैतत् सदृशं नोचितम्। यत् मृषा निर्निमित्तम्. वधो रक्षसां हिंसा ।।

tataste hataśiṣṭā ye bhīmasenena rākṣasāḥ| sahitāḥ pratyapadyanta kuberasadanaṃ prati || muneriva vanavāsinaste tavaitat sadṛśaṃ nocitam| yat mṛṣā nirnimittam. vadho rakṣasāṃ hiṃsā ||

Verse 17

ते जवेन महावेगाः प्राप्य वैश्रवणालयम्। भीममार्तस्वरं चक्रुर्भीमसेनभयार्दिताः ।।

te javena mahāvegāḥ prāpya vaiśravaṇālayam| bhīmamārtasvaraṃ cakrurbhīmasenabhayārditāḥ ||

Verse 18

न्यस्तशस्त्रायुधाः क्लान्ताः शोणिताक्तपरिच्छदाः। प्रकीर्णमूर्धजा राजन्यक्षाधिपतिमब्रुवन् ।।

nyastaśastrāyudhāḥ klāntāḥ śoṇitāktaparicchadāḥ| prakīrṇamūrdhajā rājanyakṣādhipatimabruvan ||

Verse 19

गदापरिघनिस्त्रिंसतोमरप्रासयोधिनः। राक्षसा निहताः सर्वे तव देवपुरःसराः ।।

gadāparighanistriṃsatomaraprāsayodhinaḥ| rākṣasā nihatāḥ sarve tava devapuraḥsarāḥ ||

Verse 20

प्रमृद्यतरसा शैलं मानुषेण धनेश्वर। एकेन निहताः सङ्ख्ये गताः क्रोधवशा गणाः ।।

pramṛdyatarasā śailaṃ mānuṣeṇa dhaneśvara| ekena nihatāḥ saṅkhye gatāḥ krodhavaśā gaṇāḥ ||

Verse 21

प्रवरा राक्षसेन्द्राणां यक्षाणां च नराधिप। शेरते निहता देव गतसत्वाः परासवः ।।

pravarā rākṣasendrāṇāṃ yakṣāṇāṃ ca narādhipa| śerate nihatā deva gatasatvāḥ parāsavaḥ ||

Verse 22

भग्नः शैलो वयं भग्ना मणिमांस्ते सखा हतः। मानुषेणं कृतं कर्म विधत्स्व यदनन्तरम् ।।

bhagnaḥ śailo vayaṃ bhagnā maṇimāṃste sakhā hataḥ| mānuṣeṇaṃ kṛtaṃ karma vidhatsva yadanantaram ||

Verse 23

स तच्छ्रुत्वा तु संक्रुद्धः सर्वयक्षगणाधिपः। कोपसंरक्तनयनः कथमित्यब्रवीद्वचः ।।

sa tacchrutvā tu saṃkruddhaḥ sarvayakṣagaṇādhipaḥ| kopasaṃraktanayanaḥ kathamityabravīdvacaḥ ||

Verse 24

द्वितीयमपराध्यन्तं भीमं श्रुत्वा धनेश्वरः। चुक्रोध यक्षाधिपतिर्युज्यतामिति चाब्रवीत् ।। सहिता मिलिताः ।।

dvitīyamaparādhyantaṃ bhīmaṃ śrutvā dhaneśvaraḥ| cukrodha yakṣādhipatiryujyatāmiti cābravīt || sahitā militāḥ ||

Verse 25

अथाभ्रघनसंकाशं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम्। रथं संयोजयामासुर्गर्न्धैवर्हेममालिभिः ।। युज्यतां रथ इवि शेषः ।।

athābhraghanasaṃkāśaṃ girikūṭamivocchritam| rathaṃ saṃyojayāmāsurgarndhaivarhemamālibhiḥ || yujyatāṃ ratha ivi śeṣaḥ ||

Verse 26

तस्य सर्वगुणोपेता विमलाक्षा हयोत्तमाः। तेजोबलगुणोपेता नानारत्नविभूषिताः। शोभमाना रथे युक्तास्तरिष्यन्त इवाशुगाः ।। अभ्रघनः सजलमेघः। गन्धर्वैर्हयैर्योजयामासुः यक्षा इति शेषः ।।

tasya sarvaguṇopetā vimalākṣā hayottamāḥ| tejobalaguṇopetā nānāratnavibhūṣitāḥ| śobhamānā rathe yuktāstariṣyanta ivāśugāḥ || abhraghanaḥ sajalameghaḥ| gandharvairhayairyojayāmāsuḥ yakṣā iti śeṣaḥ ||

Verse 27

ततस्ते तु महायक्षाः क्रुद्धं दृष्ट्वा धनेश्वरम्। हर्षयामासुरन्योन्यमिङ्गितैर्विजयावहैः ।।

tataste tu mahāyakṣāḥ kruddhaṃ dṛṣṭvā dhaneśvaram| harṣayāmāsuranyonyamiṅgitairvijayāvahaiḥ ||

Verse 28

स तमास्थाय भगवान्राजराजो महारथम्। प्रययौ देवगनधर्वैः स्तूयमानो महाद्युतिः ।।

sa tamāsthāya bhagavānrājarājo mahāratham| prayayau devaganadharvaiḥ stūyamāno mahādyutiḥ ||

Verse 29

तं प्रयान्तं महात्मानं सर्वे यक्षा धनाधिपम्। अनुजग्मुर्महात्मानं धनदं घोरदर्शनाः ।।

taṃ prayāntaṃ mahātmānaṃ sarve yakṣā dhanādhipam| anujagmurmahātmānaṃ dhanadaṃ ghoradarśanāḥ ||

Verse 30

रक्ताक्षा हेमसंकाशा महाकाया महाबलाः। सायुधा बद्धनिस्त्रिंशा यक्षा बहुशतायुधाः ।।

raktākṣā hemasaṃkāśā mahākāyā mahābalāḥ| sāyudhā baddhanistriṃśā yakṣā bahuśatāyudhāḥ ||

Verse 31

ते जवेन महावेगाः प्लवमाना विहायसा। गन्धमादनमाजग्मुः प्रकर्षन्त इवाम्बरम् ।।

te javena mahāvegāḥ plavamānā vihāyasā| gandhamādanamājagmuḥ prakarṣanta ivāmbaram ||

Verse 32

तत्केसरिमहाजालं धनाधिपतिपालितम्। रम्यं चैव गिरेः शृङ्गमासेदुर्यत्रपाण्डवाः ।।

tatkesarimahājālaṃ dhanādhipatipālitam| ramyaṃ caiva gireḥ śṛṅgamāseduryatrapāṇḍavāḥ ||

Verse 33

कुबेरं च महात्मानं यक्षरक्षोगणावृतम्। ददृशुर्हृष्टरोमाणः पाण्डवाः प्रियदर्शनम् ।।

kuberaṃ ca mahātmānaṃ yakṣarakṣogaṇāvṛtam| dadṛśurhṛṣṭaromāṇaḥ pāṇḍavāḥ priyadarśanam ||

Verse 34

कुबेरस्तु महासत्वान्पाण्डोः पुत्रान्महारथान्। आत्तकार्मुकनिस्त्रिंशान्दृष्ट्वा प्रीतोऽभवत्तदा ।।

kuberastu mahāsatvānpāṇḍoḥ putrānmahārathān| āttakārmukanistriṃśāndṛṣṭvā prīto'bhavattadā ||

Verse 35

सर्वे चेमे नरव्याघ्राः पुरन्दरसमौजसः। देवकार्यं करिष्यन्ति हृदयेन तुतोष ह ।।

sarve ceme naravyāghrāḥ purandarasamaujasaḥ| devakāryaṃ kariṣyanti hṛdayena tutoṣa ha ||

Verse 36

ते पक्षिण इवापेतुर्गिरिशृङ्गं महाजवाः। तस्थुस्तेषां सकाशे वै धनेश्वरपुरःसराः ।।

te pakṣiṇa ivāpeturgiriśṛṅgaṃ mahājavāḥ| tasthusteṣāṃ sakāśe vai dhaneśvarapuraḥsarāḥ ||

Verse 37

ततस्तं हृष्टमनसं पाण्डवान्प्रति भारत। समीक्ष्ययक्षगन्धर्वा निर्विकारमवस्थिताः ।।

tatastaṃ hṛṣṭamanasaṃ pāṇḍavānprati bhārata| samīkṣyayakṣagandharvā nirvikāramavasthitāḥ ||

Verse 38

पाण्डवाश्च महात्मानः प्रणम्य धनदं प्रभुम्। नकुलः सहदेवश् धर्मपुत्रश्च धर्मवित् ।।

pāṇḍavāśca mahātmānaḥ praṇamya dhanadaṃ prabhum| nakulaḥ sahadevaś dharmaputraśca dharmavit ||

Verse 39

अपराद्धमिवात्मानं मन्यमाना महारथाः। तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे परिवार्य धनेश्वरम् ।।

aparāddhamivātmānaṃ manyamānā mahārathāḥ| tasthuḥ prāñjalayaḥ sarve parivārya dhaneśvaram ||

Verse 40

शय्यासनयुतं श्रीमत्पुष्पकं विश्वकर्मणा। विहितं चित्रपर्यन्तमातिष्ठत धनाधिपः ।।

śayyāsanayutaṃ śrīmatpuṣpakaṃ viśvakarmaṇā| vihitaṃ citraparyantamātiṣṭhata dhanādhipaḥ ||

Verse 41

तमासीनं महाकायाः शङ्कुकर्णा महाजवाः। उपोपविविशुर्यक्षा राक्षसाश् सहस्रशः ।।

tamāsīnaṃ mahākāyāḥ śaṅkukarṇā mahājavāḥ| upopaviviśuryakṣā rākṣasāś sahasraśaḥ ||

Verse 42

शतशश्चापि गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणाः। परिवार्योपतिष्ठन्ति यथा देवाः शतक्रतुम् ।।

śataśaścāpi gandharvāstathaivāpsarasāṃ gaṇāḥ| parivāryopatiṣṭhanti yathā devāḥ śatakratum ||

Verse 43

काञ्जनीं शिरसा बिभ्रद्भीमसेनः स्रजं शुभाम्। बाणखङ्गधनुष्पाणिरुदैक्षत धनाधिपम् ।।

kāñjanīṃ śirasā bibhradbhīmasenaḥ srajaṃ śubhām| bāṇakhaṅgadhanuṣpāṇirudaikṣata dhanādhipam ||

Verse 44

न भीर्भीमस्य न ग्लानिर्विक्षतस्यापि राक्षसैः। आसीत्तस्यामवस्तायां कुबेरमपि पश्यतः ।।

na bhīrbhīmasya na glānirvikṣatasyāpi rākṣasaiḥ| āsīttasyāmavastāyāṃ kuberamapi paśyataḥ ||

Verse 45

आददानं शितान्बाणान्योद्धुकाममवस्थितम्। दृष्ट्वा भीमं धर्मसुतमब्रवीन्नरवाहनः ।।

ādadānaṃ śitānbāṇānyoddhukāmamavasthitam| dṛṣṭvā bhīmaṃ dharmasutamabravīnnaravāhanaḥ ||

Verse 46

विदुस्त्वां सर्वभूतानि पार्थ भूतहिते रतम्। निर्भयश्चापिशैलाग्रे वस त्वं सह बन्धुभिः ।।

vidustvāṃ sarvabhūtāni pārtha bhūtahite ratam| nirbhayaścāpiśailāgre vasa tvaṃ saha bandhubhiḥ ||

Verse 47

न च मन्युस्त्वया कार्यो भीमसेनस्य पाण्डव। कालेनैते हताः पूर्वं निमित्तमनुजस्तव ।।

na ca manyustvayā kāryo bhīmasenasya pāṇḍava| kālenaite hatāḥ pūrvaṃ nimittamanujastava ||

Verse 48

व्रीडा चात्रन कर्तव्या साहसं यदिदं कृतम्। दृष्टश्चापि सुरैः पूर्वंविनाशो यक्षरक्षसाम् ।। विमलाक्षाः दशावर्तशुद्धाः ।।

vrīḍā cātrana kartavyā sāhasaṃ yadidaṃ kṛtam| dṛṣṭaścāpi suraiḥ pūrvaṃvināśo yakṣarakṣasām || vimalākṣāḥ daśāvartaśuddhāḥ ||

Verse 49

न भीमसेने कोपो मे प्रीतोस्मि भरतर्षभ। कर्मणा भीमसेनस्य मम तुष्टिरभूत्पुरा ।।

na bhīmasene kopo me prītosmi bharatarṣabha| karmaṇā bhīmasenasya mama tuṣṭirabhūtpurā ||

Verse 50

वैशंपायन उवाच। स एवमुक्त्वा राजानं भीमसेनमभाषत। नैतन्मनसि मे तात वर्तते कुरुसत्तम ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| sa evamuktvā rājānaṃ bhīmasenamabhāṣata| naitanmanasi me tāta vartate kurusattama ||

Verse 51

यदिदं साहसं भीम कृष्णार्थे कृतवानसि। मामनादृत्य देवांश्च विनाशं यक्षरक्षसाम् ।।

yadidaṃ sāhasaṃ bhīma kṛṣṇārthe kṛtavānasi| māmanādṛtya devāṃśca vināśaṃ yakṣarakṣasām ||

Verse 52

स्वबाहुबलमाश्रित्य तेनाहं प्रीतिमांस्त्वयि। शापादद्य विनिर्मुक्तो घोरादस्माद्वृकोदर ।।

svabāhubalamāśritya tenāhaṃ prītimāṃstvayi| śāpādadya vinirmukto ghorādasmādvṛkodara ||

Verse 53

अहं पूर्वमगस्त्येन क्रुद्धेन परमर्षिणा। शप्तोऽपराधे कस्मिंश्चित्तस्यैषा निष्कृतिर्ध्रुवम् ।।

ahaṃ pūrvamagastyena kruddhena paramarṣiṇā| śapto'parādhe kasmiṃścittasyaiṣā niṣkṛtirdhruvam ||

Verse 54

दृष्टो हि मम संक्लेशः पुरा पाण्डवनन्दन। न तवात्रापराधोस्ति कथंचिदपि पाण्डव ।। दृष्टो ज्ञातः ।।

dṛṣṭo hi mama saṃkleśaḥ purā pāṇḍavanandana| na tavātrāparādhosti kathaṃcidapi pāṇḍava || dṛṣṭo jñātaḥ ||

Verse 55

युधिष्ठिर उवाच। कथं शप्तोसि भगवन्नगस्त्येन महात्मना। श्रोतुमिच्छाम्यहं देव यथैतच्छापकारणम् ।।

yudhiṣṭhira uvāca| kathaṃ śaptosi bhagavannagastyena mahātmanā| śrotumicchāmyahaṃ deva yathaitacchāpakāraṇam ||

Verse 56

इदं चाश्चर्यभूतं मे यत्क्रोधात्तस् धीमतः। तदैव त्वं न निर्दग्धः सबलः सपदानुगः ।।

idaṃ cāścaryabhūtaṃ me yatkrodhāttas dhīmataḥ| tadaiva tvaṃ na nirdagdhaḥ sabalaḥ sapadānugaḥ ||

Verse 57

धनेश्वर उवाच। देवतानामभून्मन्त्रः कुशावत्यां नरेश्वर ।। मम मया। संक्लेशो भाविदुःखम् ।।

dhaneśvara uvāca| devatānāmabhūnmantraḥ kuśāvatyāṃ nareśvara || mama mayā| saṃkleśo bhāviduḥkham ||

Verse 58

वृतस्तत्राहमगमं महापद्मशतैस्त्रिभिः। यक्षाणआं घोररूपाणां विविधायुधधारिणाम् ।।

vṛtastatrāhamagamaṃ mahāpadmaśataistribhiḥ| yakṣāṇaāṃ ghorarūpāṇāṃ vividhāyudhadhāriṇām ||

Verse 59

अध्वन्यहमथापश्यमगस्त्यमृपिसत्तमम्। उग्रं तपस्तप्यभानं यमुनातीरमाश्रितम्। नानापक्षिगणाकीर्णं पुष्पितद्रुमशोभितम् ।।

adhvanyahamathāpaśyamagastyamṛpisattamam| ugraṃ tapastapyabhānaṃ yamunātīramāśritam| nānāpakṣigaṇākīrṇaṃ puṣpitadrumaśobhitam ||

Verse 60

तमूर्द्वबाहुं दृष्ट्वैव सूर्यस्याभिमुखे स्थितम्। तेजोराशिं दीप्यमानं हुताशनमिवैधितम् ।। कुशावत्यां कुशस्थलीसंज्ञे देशविशेषे ।।

tamūrdvabāhuṃ dṛṣṭvaiva sūryasyābhimukhe sthitam| tejorāśiṃ dīpyamānaṃ hutāśanamivaidhitam || kuśāvatyāṃ kuśasthalīsaṃjñe deśaviśeṣe ||

Verse 61

राक्षसाधिपतिः श्रीमान्मणिमान्नाम मे सखा। मौर्क्यादज्ञानभावाच्च दर्पान्मोहाच्च पार्थिव ।। एधितं समिद्धम् ।।

rākṣasādhipatiḥ śrīmānmaṇimānnāma me sakhā| maurkyādajñānabhāvācca darpānmohācca pārthiva || edhitaṃ samiddham ||

Verse 62

न्यष्ठीवदाकाशगतो महर्षेस्तस्य मूर्धनि। ततः क्रुद्धः स भगवानुवाचेदं तपोधनः ।। मौर्ख्यात् विचाराक्षमत्वात्। अतएव अगस्त्योयमित्यज्ञानभावात्। मौर्ख्यमपि दर्पात्संपत्तिगर्वात्। सोपि मोहात् संपत्तेर्नश्वरत्वाज्ञानात् ।।

nyaṣṭhīvadākāśagato maharṣestasya mūrdhani| tataḥ kruddhaḥ sa bhagavānuvācedaṃ tapodhanaḥ || maurkhyāt vicārākṣamatvāt| ataeva agastyoyamityajñānabhāvāt| maurkhyamapi darpātsaṃpattigarvāt| sopi mohāt saṃpatternaśvaratvājñānāt ||

Verse 63

मामवज्ञाय दुष्टात्मा यस्मादेष सखा तव। धर्षणां कृतवानेतां पश्यतस्ते धनेश्वर ।।

māmavajñāya duṣṭātmā yasmādeṣa sakhā tava| dharṣaṇāṃ kṛtavānetāṃ paśyataste dhaneśvara ||

Verse 64

त्वं चाप्येभिर्हतैः सैन्यैः क्लेशं प्राप्नुहि दुर्भते। तमेव मानुषं दृष्ट्वाकिल्विषाद्विप्रमोक्ष्यसे ।।

tvaṃ cāpyebhirhataiḥ sainyaiḥ kleśaṃ prāpnuhi durbhate| tameva mānuṣaṃ dṛṣṭvākilviṣādvipramokṣyase ||

Verse 65

सैन्यानां तु तवैतेषां पुत्रपौत्रबलान्वितम्। न शापं प्राप्यते घोरं गच्छ तेऽऽज्ञां करिष्यति ।।

sainyānāṃ tu tavaiteṣāṃ putrapautrabalānvitam| na śāpaṃ prāpyate ghoraṃ gaccha te''jñāṃ kariṣyati ||

Verse 66

एष शापो मया प्राप्तः प्राक्तस्मादृषिसत्तमात्। स भीमेन महाराज भ्रात्रा तव विमोक्षितः ।।

eṣa śāpo mayā prāptaḥ prāktasmādṛṣisattamāt| sa bhīmena mahārāja bhrātrā tava vimokṣitaḥ ||