Adhyaya 154

Verse 1

सौगन्धिकसरोविविक्षुं भीमंप्रति तद्रक्षिभिः क्रोधवशनामकै राक्षसैस्तच्चिकीर्षिप्रश्नः ।। 1 ।। वैशंपायन उवाच। स गत्वानलिनीं रम्यां राक्षसैरभिरक्षिताम्। कैलासशिरे रम्ये ददर्श शुभकानने ।।

saugandhikasarovivikṣuṃ bhīmaṃprati tadrakṣibhiḥ krodhavaśanāmakai rākṣasaistaccikīrṣipraśnaḥ || 1 || vaiśaṃpāyana uvāca| sa gatvānalinīṃ ramyāṃ rākṣasairabhirakṣitām| kailāsaśire ramye dadarśa śubhakānane ||

Verse 2

कुबेरभुवनाभ्याशे जातां पर्वतनिर्झरैः। सुरम्यां विपुलच्छायां नानाद्रुमलताकुलाम् ।।

kuberabhuvanābhyāśe jātāṃ parvatanirjharaiḥ| suramyāṃ vipulacchāyāṃ nānādrumalatākulām ||

Verse 3

हरिताम्बुजसंछन्नां दिव्यां कनकपुष्कराम्। नानापक्षिजनाकीर्णां सूपतीर्थामकर्दमाम् ।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि तीर्तयात्रापर्वणि चतुःपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः ।। 154 ।।

haritāmbujasaṃchannāṃ divyāṃ kanakapuṣkarām| nānāpakṣijanākīrṇāṃ sūpatīrthāmakardamām || || iti śrīmanmahābhārate araṇyaparvaṇi tīrtayātrāparvaṇi catuḥpañcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 154 ||

Verse 4

अतीव रम्यां सुजलां जातां पर्वतसानुषु। विचित्रभूतां लोकस्य शुभामद्भुतदर्शनाम् ।।

atīva ramyāṃ sujalāṃ jātāṃ parvatasānuṣu| vicitrabhūtāṃ lokasya śubhāmadbhutadarśanām ||

Verse 5

तत्रामृतरसं शीतं लघु कुन्तीसुतः शुभम्। ददर्शविमलं तोयं पिबंश्च बहु पाण्डवः ।। सूपतीर्थां शोभनानि उपतीर्थानि तीराणि यस्यां सा ।।

tatrāmṛtarasaṃ śītaṃ laghu kuntīsutaḥ śubham| dadarśavimalaṃ toyaṃ pibaṃśca bahu pāṇḍavaḥ || sūpatīrthāṃ śobhanāni upatīrthāni tīrāṇi yasyāṃ sā ||

Verse 6

तां तु कपुष्करिणीं रम्यां दिव्यसौगन्धिकावृताम्। जातरूपमयैः पद्मैश्छन्नां परमगन्धिभिः ।। लघु आरोग्यकरम् ।।

tāṃ tu kapuṣkariṇīṃ ramyāṃ divyasaugandhikāvṛtām| jātarūpamayaiḥ padmaiśchannāṃ paramagandhibhiḥ || laghu ārogyakaram ||

Verse 7

वैडूर्यवरनालैश्च बहुचित्रैर्मनोरमैः। हंसकारण्डवोद्धूतैः सृजद्भिरमलं रजः ।।

vaiḍūryavaranālaiśca bahucitrairmanoramaiḥ| haṃsakāraṇḍavoddhūtaiḥ sṛjadbhiramalaṃ rajaḥ ||

Verse 8

आक्रीडं राजराजस् कुबेरस्य महात्मनः। गन्धर्वैरप्सरोभिश्च देवैश्च परमार्चिताम् ।। जातरूपं स्वर्णम् ।।

ākrīḍaṃ rājarājas kuberasya mahātmanaḥ| gandharvairapsarobhiśca devaiśca paramārcitām || jātarūpaṃ svarṇam ||

Verse 9

सेवितामृषिभिर्दिव्यैर्यक्षैः किंपुरुषैस्तथा। राक्षसैः किंनरैश्चापि गुप्तां वैश्रवणेन च ।।

sevitāmṛṣibhirdivyairyakṣaiḥ kiṃpuruṣaistathā| rākṣasaiḥ kiṃnaraiścāpi guptāṃ vaiśravaṇena ca ||

Verse 10

तां च दृष्ट्वैव कौन्तेयो भीमसेनो महाहलः। बभूव परमप्रीतो दिव्यंप्रेक्ष्य सरो महत् ।।

tāṃ ca dṛṣṭvaiva kaunteyo bhīmaseno mahāhalaḥ| babhūva paramaprīto divyaṃprekṣya saro mahat ||

Verse 11

तच्च क्रोवशा नाम राक्षसा राजशासनात्। रक्षन्ति शतसाहस्राश्चित्रायुधपरिच्छदाः ।।

tacca krovaśā nāma rākṣasā rājaśāsanāt| rakṣanti śatasāhasrāścitrāyudhaparicchadāḥ ||

Verse 12

ते तु दृष्ट्वैव कौन्तेयमजिनैः परिवारितम्। रुक्माङ्गदधरं वीरं भीमं भीमपराक्रमम् ।।

te tu dṛṣṭvaiva kaunteyamajinaiḥ parivāritam| rukmāṅgadadharaṃ vīraṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam ||

Verse 13

सायुधं बद्धनिस्त्रिंशमशङ्कितमरिंदमम्। पुष्करप्सुमुपायान्तमन्योन्यमभिचुक्रुशुः ।।

sāyudhaṃ baddhanistriṃśamaśaṅkitamariṃdamam| puṣkarapsumupāyāntamanyonyamabhicukruśuḥ ||

Verse 14

अयं पुरुषशार्दूलः सायुधोऽजिनसंवृतः। यच्चिकीर्षुरिह प्राप्तस्तत्संप्रष्टुमिहार्हथ ।।

ayaṃ puruṣaśārdūlaḥ sāyudho'jinasaṃvṛtaḥ| yaccikīrṣuriha prāptastatsaṃpraṣṭumihārhatha ||

Verse 15

ततः सर्वे महाबाहुं समासाद्यवृकोदरम्। तेजोयुक्तमपृच्छन्त कस्त्वमाख्यातुमर्हसि ।।

tataḥ sarve mahābāhuṃ samāsādyavṛkodaram| tejoyuktamapṛcchanta kastvamākhyātumarhasi ||

Verse 16

मुनिवेषधरश्चैव सायुधश्चैव लक्ष्यसे। यदर्थमाभिसंप्राप्तस्तदाचक्ष्यमहामते ।।

muniveṣadharaścaiva sāyudhaścaiva lakṣyase| yadarthamābhisaṃprāptastadācakṣyamahāmate ||