Adhyaya 59

Verse 1

कृष्णेनाहृतविभूतिविलोकनाय देवकीरुक्मिण्यादिस्त्रीणामागमनम्।।1।। सभामागतायाः यशोदासुतायाः रामकृष्णाभ्यां सत्कारः।। 2।। सर्वेषां स्वस्वभवनगमनम्।। 3।। भीष्म उवाच।। ततः सर्वदशार्हाणामाहुकस्य च याः स्त्रियः। नन्दगोपस्य महिषी यशोदा लोकविश्रुता।।

kṛṣṇenāhṛtavibhūtivilokanāya devakīrukmiṇyādistrīṇāmāgamanam||1|| sabhāmāgatāyāḥ yaśodāsutāyāḥ rāmakṛṣṇābhyāṃ satkāraḥ|| 2|| sarveṣāṃ svasvabhavanagamanam|| 3|| bhīṣma uvāca|| tataḥ sarvadaśārhāṇāmāhukasya ca yāḥ striyaḥ| nandagopasya mahiṣī yaśodā lokaviśrutā||

Verse 2

रेवती च महाभागा रुक्मिणी च पत्रिव्रता। सत्या जाम्बवती चोभे गान्धारी शिंशुमापि च।।

revatī ca mahābhāgā rukmiṇī ca patrivratā| satyā jāmbavatī cobhe gāndhārī śiṃśumāpi ca||

Verse 3

विशोका लक्षणा चापि सुमित्रा केतुमा तथा। वासुदेवमहिष्योऽन्याः श्रिया सार्धं ययुस्तदा।।

viśokā lakṣaṇā cāpi sumitrā ketumā tathā| vāsudevamahiṣyo'nyāḥ śriyā sārdhaṃ yayustadā||

Verse 4

विभूतिं द्रष्टुमनसः केशवस्य महात्मनः। प्रीयमाणाः सभां जग्मुरालोकयितुमच्युतम्।।

vibhūtiṃ draṣṭumanasaḥ keśavasya mahātmanaḥ| prīyamāṇāḥ sabhāṃ jagmurālokayitumacyutam||

Verse 5

देवकी सर्वदेवीनां रोहिणी च पुरस्कृता। ददृशुर्देवमासीनं कृष्णं हलभृता सह।।

devakī sarvadevīnāṃ rohiṇī ca puraskṛtā| dadṛśurdevamāsīnaṃ kṛṣṇaṃ halabhṛtā saha||

Verse 6

तौ तु पूर्वमतिक्रम्य रोहिणीमभिवाद्य च। अभ्यवादयतां देवौ देवकीं रामकेशवौ।।

tau tu pūrvamatikramya rohiṇīmabhivādya ca| abhyavādayatāṃ devau devakīṃ rāmakeśavau||

Verse 7

सा ताभ्यामृषभाक्षाभ्यां पुत्राभ्यां शुशुभेऽधिकम्। देवकी देवमातेव मित्रेण वरुणेन च।।

sā tābhyāmṛṣabhākṣābhyāṃ putrābhyāṃ śuśubhe'dhikam| devakī devamāteva mitreṇa varuṇena ca||

Verse 8

ततः प्राप्ता यशोदाया दुहिता वै क्षणेन हि। जाज्वल्यमाना वपुषा प्रभयाऽतीव भारत।।

tataḥ prāptā yaśodāyā duhitā vai kṣaṇena hi| jājvalyamānā vapuṣā prabhayā'tīva bhārata||

Verse 9

एकानङ्गेति यामाहुः कन्यां वै कामरूपिणीम्। यत्कृते सगणं कंसं जघान पुरुषोत्तमः।।

ekānaṅgeti yāmāhuḥ kanyāṃ vai kāmarūpiṇīm| yatkṛte sagaṇaṃ kaṃsaṃ jaghāna puruṣottamaḥ||

Verse 10

ततः स भगवान्रामस्तामुपाक्रम्य भामिनाम्। मूर्ध्न्युपाघ्राय सव्येन परिजग्राह पाणिना।।

tataḥ sa bhagavānrāmastāmupākramya bhāminām| mūrdhnyupāghrāya savyena parijagrāha pāṇinā||

Verse 11

तां च तत्रोपसम्प्राप्य प्रियामिव सखीमिमाम्। दक्षिणेन कराग्रेण पिरजग्राह माधवः।।

tāṃ ca tatropasamprāpya priyāmiva sakhīmimām| dakṣiṇena karāgreṇa pirajagrāha mādhavaḥ||

Verse 12

ददृशुस्तां सभामध्ये भगिनीं रामकृष्णयोः। रुक्मपद्मशां पद्मश्रीमिवोत्तमनाभयोः।।

dadṛśustāṃ sabhāmadhye bhaginīṃ rāmakṛṣṇayoḥ| rukmapadmaśāṃ padmaśrīmivottamanābhayoḥ||

Verse 13

अथाक्षतमहावष्ट्या लाजपुष्पघृतैरपि। वृष्णयोऽवाकिरन्प्रीताः सङ्कर्षणजनार्दनौ।।

athākṣatamahāvaṣṭyā lājapuṣpaghṛtairapi| vṛṣṇayo'vākiranprītāḥ saṅkarṣaṇajanārdanau||

Verse 14

सबालाः सहवृद्धाश्च ये ज्ञातिकुलबान्धवाः। उपोपविविशुः प्रीता वृष्णयो मधुसूदनम्।।

sabālāḥ sahavṛddhāśca ye jñātikulabāndhavāḥ| upopaviviśuḥ prītā vṛṣṇayo madhusūdanam||

Verse 15

पूज्यमानो महाबाहुः पौराणां रतिवर्धनः। विवेश पुरुषव्याघ्रः स्ववेश्म मधुसूदनः।।

pūjyamāno mahābāhuḥ paurāṇāṃ rativardhanaḥ| viveśa puruṣavyāghraḥ svaveśma madhusūdanaḥ||

Verse 16

रुक्मिण्या सहितो देव्या प्रमुमोद सुखी सुखम्। अनन्तरं च सत्याया जाम्बवत्याश्च भारत।।

rukmiṇyā sahito devyā pramumoda sukhī sukham| anantaraṃ ca satyāyā jāmbavatyāśca bhārata||

Verse 17

सर्वासां च यदुश्रेष्ठो गेहे गेहे विहारवान्। जगाम च हृषीकेशो रुक्मिण्याः सदनं पुनः।।

sarvāsāṃ ca yaduśreṣṭho gehe gehe vihāravān| jagāma ca hṛṣīkeśo rukmiṇyāḥ sadanaṃ punaḥ||

Verse 18

एष तात महाबाहो विजयः शार्ङ्गधन्वनः। एतदर्थं च जन्माहुर्मानुषेषु महात्मनः।।

eṣa tāta mahābāho vijayaḥ śārṅgadhanvanaḥ| etadarthaṃ ca janmāhurmānuṣeṣu mahātmanaḥ||