Lipi
Sign in
Classic reading room ↗

Adhyaya 17

Sabha Parva · 65 verses

65 verses · free forever

English has not yet been added to this adhyaya. You can read the Ganesha passage or Vana Parva 312–315 with English.

Show
Listen to this section

Uses your saved HI voice · Narration settings

Narration reads the opening of this section. Longer passages are split to keep playback responsive.

  1. Verse 1

    युधिष्ठिरेण जरासन्धप्रभावप्रश्ने श्रीकृष्णेन तदुपोद्घाततया बृहद्रथराजोपा ख्यानकथनारम्भः।। 1।। अपुत्रस्य बृहथस्य पत्नीभ्यां सह तपोवनगमनम्।। 2।। तत्र चण्डकौशिकमुनिना बृहद्रथाय पुत्रीयाम्रफलदानम्।। 3।। प्रविभक्ततत्फलभोजनेन सञ्जातगर्भयोस्तद्भार्ययोः पृथगेकैकशरीरखण्डसम्भवः।।4।। तत्पत्नीभ्यां दासीद्वारा बहिस्त्याजितयोः खण्डयोः जरानाम्न्या राक्षस्या स न्धानाजरासन्धसम्भवः।। 5।। बालकं गृहीत्वा आगतया जरया सह बृहद्रथस्य संवादः।। 6।। वासुदेव उवाच।। जातस्य भारते वंशे तथा कुन्त्याः सुतस्य च। या वै युक्ता मतिः सेयमर्जुनेन प्रदर्शिता।।

    yudhiṣṭhireṇa jarāsandhaprabhāvapraśne śrīkṛṣṇena tadupodghātatayā bṛhadratharājopā khyānakathanārambhaḥ|| 1|| aputrasya bṛhathasya patnībhyāṃ saha tapovanagamanam|| 2|| tatra caṇḍakauśikamuninā bṛhadrathāya putrīyāmraphaladānam|| 3|| pravibhaktatatphalabhojanena sañjātagarbhayostadbhāryayoḥ pṛthagekaikaśarīrakhaṇḍasambhavaḥ||4|| tatpatnībhyāṃ dāsīdvārā bahistyājitayoḥ khaṇḍayoḥ jarānāmnyā rākṣasyā sa ndhānājarāsandhasambhavaḥ|| 5|| bālakaṃ gṛhītvā āgatayā jarayā saha bṛhadrathasya saṃvādaḥ|| 6|| vāsudeva uvāca|| jātasya bhārate vaṃśe tathā kuntyāḥ sutasya ca| yā vai yuktā matiḥ seyamarjunena pradarśitā||

  2. Verse 2

    न स्म मृत्युं वयं विद्म रात्रौ वा यदि वा दिवा। न चापि कञ्चिदमरमयुद्धेनानुशुश्रुम।।

    na sma mṛtyuṃ vayaṃ vidma rātrau vā yadi vā divā| na cāpi kañcidamaramayuddhenānuśuśruma||

  3. Verse 3

    एतावदेव पुरुषैः कार्यं हृदयतोषणम्। नयेन विधिदृष्टेन यदुपक्रमते परान्।।

    etāvadeva puruṣaiḥ kāryaṃ hṛdayatoṣaṇam| nayena vidhidṛṣṭena yadupakramate parān||

  4. Verse 4

    सुनयस्यानपायस्य संयोगे परमः क्रमः। सङ्गत्या जायतेऽसाम्यं साम्यं च न भवेद्द्वयोः।। ।। इति श्रीमन्महाभारते सभापर्वणि मन्त्रपर्वणि सप्तदशोऽध्यायः।। 17।।

    sunayasyānapāyasya saṃyoge paramaḥ kramaḥ| saṅgatyā jāyate'sāmyaṃ sāmyaṃ ca na bhaveddvayoḥ|| || iti śrīmanmahābhārate sabhāparvaṇi mantraparvaṇi saptadaśo'dhyāyaḥ|| 17||

  5. Verse 5

    अनयस्यानुपायस्य संयुगे परमः क्षयटः। संशयो जायते साम्याज्जयश्च न भवेद्द्वयोः।।

    anayasyānupāyasya saṃyuge paramaḥ kṣayaṭaḥ| saṃśayo jāyate sāmyājjayaśca na bhaveddvayoḥ||

  6. Verse 6

    ते वयं नयमास्थाय शत्रुदेशसमीपगाः। कथमन्तं न गच्छेम वृक्षस्येव नदीरयाः।। पररन्ध्रे पराक्रान्ताः स्वरन्ध्रावरणे स्थिताः।।

    te vayaṃ nayamāsthāya śatrudeśasamīpagāḥ| kathamantaṃ na gacchema vṛkṣasyeva nadīrayāḥ|| pararandhre parākrāntāḥ svarandhrāvaraṇe sthitāḥ||

  7. Verse 7

    व्यूढानीकैरतिबलैर्न युद्व्येदरिभिः सह। इति बुद्धिमतां नीतिस्तन्ममापीह रोचते।।

    vyūḍhānīkairatibalairna yudvyedaribhiḥ saha| iti buddhimatāṃ nītistanmamāpīha rocate||

  8. Verse 8

    अनवद्या ह्यसम्बुद्धाः प्रविष्टाः शत्रुसद्म तत्। शत्रुदेशमुपाक्रम्य तं कामं प्राप्नुयामहे।।

    anavadyā hyasambuddhāḥ praviṣṭāḥ śatrusadma tat| śatrudeśamupākramya taṃ kāmaṃ prāpnuyāmahe||

  9. Verse 9

    एको ह्येव श्रियं नित्यं बिभर्ति पुरुषर्षभः। अन्तरात्मेव भूतानां तत्क्षयं नैव लक्षये।। क्रमः उपक्रमः।।

    eko hyeva śriyaṃ nityaṃ bibharti puruṣarṣabhaḥ| antarātmeva bhūtānāṃ tatkṣayaṃ naiva lakṣaye|| kramaḥ upakramaḥ||

  10. Verse 10

    अथवैनं निहत्याजौ शेषेणापि समाहताः। प्राप्नुयाम ततः स्वर्गं ज्ञातित्राणपरायणाः।।

    athavainaṃ nihatyājau śeṣeṇāpi samāhatāḥ| prāpnuyāma tataḥ svargaṃ jñātitrāṇaparāyaṇāḥ||

  11. Verse 11

    युधिष्ठिर उवाच।। कृष्ण कोऽयं जरासन्धः किंवीर्यः किम्पराक्रमः। यस्त्वां स्पृष्ट्वाऽग्निसदृशं न दग्धः शलभो यथा।।

    yudhiṣṭhira uvāca|| kṛṣṇa ko'yaṃ jarāsandhaḥ kiṃvīryaḥ kimparākramaḥ| yastvāṃ spṛṣṭvā'gnisadṛśaṃ na dagdhaḥ śalabho yathā||

  12. Verse 12

    कृष्ण उवाच।। शृणु राजञ्जरासन्धो यद्वीर्यो यत्पराक्रमः। यथा चोपेक्षितोऽस्माभिर्बहुशः कृतविप्रियः।।

    kṛṣṇa uvāca|| śṛṇu rājañjarāsandho yadvīryo yatparākramaḥ| yathā copekṣito'smābhirbahuśaḥ kṛtavipriyaḥ||

  13. Verse 13

    अक्षौहिणीनां तिसृणां पतिः समरदर्पितः। राजा बृहद्रथो नाम मगधाधिपतिर्बली।।

    akṣauhiṇīnāṃ tisṛṇāṃ patiḥ samaradarpitaḥ| rājā bṛhadratho nāma magadhādhipatirbalī||

  14. Verse 14

    रूपवान्वीर्यसम्पन्नः श्रीमानतुलविक्रमः। नित्यं दीक्षाङ्किततनुः शतक्रतुरिवापरः।।

    rūpavānvīryasampannaḥ śrīmānatulavikramaḥ| nityaṃ dīkṣāṅkitatanuḥ śatakraturivāparaḥ||

  15. Verse 15

    तेजसा सूर्यसङ्काशः क्षमया पृथिवीसमः। यश्चान्तकसमः क्रोधे श्रिया वैश्रवणोपमः।।

    tejasā sūryasaṅkāśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ| yaścāntakasamaḥ krodhe śriyā vaiśravaṇopamaḥ||

  16. Verse 16

    स्वराज्यं कारयामास मगधेषु गिरिव्रजे। तस्याभिजनसंयुक्तैर्गणैर्भरतसत्तम। व्याप्तेयं पृथिवी सर्वा सूर्यस्येव गभस्तिभिः।।

    svarājyaṃ kārayāmāsa magadheṣu girivraje| tasyābhijanasaṃyuktairgaṇairbharatasattama| vyāpteyaṃ pṛthivī sarvā sūryasyeva gabhastibhiḥ||

  17. Verse 17

    स काशिराजस्य सुते यमजे भरतर्षभः। उपयेमे महावीर्यो रूपद्रविणसंयुते। तयोश्चकार समयं मिथः स पुरुषर्षभः।।

    sa kāśirājasya sute yamaje bharatarṣabhaḥ| upayeme mahāvīryo rūpadraviṇasaṃyute| tayoścakāra samayaṃ mithaḥ sa puruṣarṣabhaḥ||

  18. Verse 18

    नातिवर्तिष्य इत्येवं पत्नीभ्यां सन्निधौ तदा। स ताभ्यां शुशुभे राजा पत्नीभ्यां वसुधाधिपः।।

    nātivartiṣya ityevaṃ patnībhyāṃ sannidhau tadā| sa tābhyāṃ śuśubhe rājā patnībhyāṃ vasudhādhipaḥ||

  19. Verse 19

    प्रियाम्भामनुरूपाभ्यां करेणुभ्यामिव द्विपः। तयोर्मध्यगतश्चापि रराज वसुधाधिपः।।

    priyāmbhāmanurūpābhyāṃ kareṇubhyāmiva dvipaḥ| tayormadhyagataścāpi rarāja vasudhādhipaḥ||

  20. Verse 20

    गङ्गायमुनयोर्मध्ये मूर्तिमानिव सागरः। विषयेषु निमग्रस्य तस्य यौवनमत्यगात्।।

    gaṅgāyamunayormadhye mūrtimāniva sāgaraḥ| viṣayeṣu nimagrasya tasya yauvanamatyagāt||

  21. Verse 21

    न च वंशकरः पुत्रस्तस्याजायत कश्चन। मङ्गलैर्बभिर्होमैः पुत्रकामाभिरिष्टिभिः।।

    na ca vaṃśakaraḥ putrastasyājāyata kaścana| maṅgalairbabhirhomaiḥ putrakāmābhiriṣṭibhiḥ||

  22. Verse 22

    नाससाद नृपश्रेष्ठः पुत्रं कुलविवर्धनम्। स भार्याभ्यां च सहितो निर्वेदमगमद्धृशम्।।

    nāsasāda nṛpaśreṣṭhaḥ putraṃ kulavivardhanam| sa bhāryābhyāṃ ca sahito nirvedamagamaddhṛśam||

  23. Verse 23

    राज्यं चापि परित्यज्य तपोवनमथाश्रयत्। वार्यमाणः प्रकृतिभिर्नृपभक्त्या विशाम्पते।।

    rājyaṃ cāpi parityajya tapovanamathāśrayat| vāryamāṇaḥ prakṛtibhirnṛpabhaktyā viśāmpate||

  24. Verse 24

    अथ काक्षीवतः पुत्रं गौतमस्य महात्मनः।। शुश्राव तपसि श्रेष्ठमुदारं चण्डकौशिकम्।।

    atha kākṣīvataḥ putraṃ gautamasya mahātmanaḥ|| śuśrāva tapasi śreṣṭhamudāraṃ caṇḍakauśikam||

  25. Verse 25

    यदृच्छयाऽऽगतं तं तु वृक्षमूलमुपाश्रितम्। पत्नीभ्यां सहितो राजा सर्वयत्नैरतोषयत्।।

    yadṛcchayā''gataṃ taṃ tu vṛkṣamūlamupāśritam| patnībhyāṃ sahito rājā sarvayatnairatoṣayat||

  26. Verse 26

    बृहद्रथं च स ऋषिर्यथावच्चाभ्यनन्दत। उपविष्टः स तेनाथ अनुज्ञातो महात्मना।।

    bṛhadrathaṃ ca sa ṛṣiryathāvaccābhyanandata| upaviṣṭaḥ sa tenātha anujñāto mahātmanā||

  27. Verse 27

    तमपृच्छत्तदा विप्रः किमागमनमित्यथ। विप्रैरनुगतस्यैव पत्नीभ्यां सहितस्य च।।

    tamapṛcchattadā vipraḥ kimāgamanamityatha| viprairanugatasyaiva patnībhyāṃ sahitasya ca||

  28. Verse 28

    स उवाच मुनिं राजा भगवन्नास्ति मे सुतः। अपुत्रस्य तु राज्येन वृद्धत्वे किं प्रयोजनम्।।

    sa uvāca muniṃ rājā bhagavannāsti me sutaḥ| aputrasya tu rājyena vṛddhatve kiṃ prayojanam||

  29. Verse 29

    सोऽहं तपश्चरिष्यामि पत्नीभ्यां सहितो वने। नाप्रजस्य मुने किर्तिः स्वधा चैवाक्षया भवेत्। एवमुक्तः स राज्ञा तु मुनिः कारुण्यमागतः।।

    so'haṃ tapaścariṣyāmi patnībhyāṃ sahito vane| nāprajasya mune kirtiḥ svadhā caivākṣayā bhavet| evamuktaḥ sa rājñā tu muniḥ kāruṇyamāgataḥ||

  30. Verse 30

    तमब्रवीत्सत्यधृतिः सत्यवागृषिसत्तमः। परितुष्टोऽस्मि राजेन्द्र वरं वरय सुव्रत।।

    tamabravītsatyadhṛtiḥ satyavāgṛṣisattamaḥ| parituṣṭo'smi rājendra varaṃ varaya suvrata||

  31. Verse 31

    ततः सभार्यः प्रणतस्तमुवाच बृहद्रथः। पुत्रदर्शननैराश्याद्बाष्पसन्दिग्धया गिरा।।

    tataḥ sabhāryaḥ praṇatastamuvāca bṛhadrathaḥ| putradarśananairāśyādbāṣpasandigdhayā girā||

  32. Verse 32

    राजोवाच।। भगवन् राज्यमुत्सृज्य प्रस्थितस्य तपोवनम्। किं वरेणाल्पभाग्यस्य किं राज्येनाप्रजस्य मे।।

    rājovāca|| bhagavan rājyamutsṛjya prasthitasya tapovanam| kiṃ vareṇālpabhāgyasya kiṃ rājyenāprajasya me||

  33. Verse 33

    कृष्ण उवाच। एतच्छ्रुत्वा मुनिर्ध्यानमगमन्क्षुभितेन्द्रियः। तस्यैव चाम्रवृक्षस्य छायायां समुपाविशत।।

    kṛṣṇa uvāca| etacchrutvā munirdhyānamagamankṣubhitendriyaḥ| tasyaiva cāmravṛkṣasya chāyāyāṃ samupāviśata||

  34. Verse 34

    तस्योपविष्टस्य मुनेरुत्सङ्गे निपपात ह। अवानमशुकादष्टमेकमाम्रफलं किल।। तत्क्षये बलक्षयः इति पाठः।।

    tasyopaviṣṭasya munerutsaṅge nipapāta ha| avānamaśukādaṣṭamekamāmraphalaṃ kila|| tatkṣaye balakṣayaḥ iti pāṭhaḥ||

  35. Verse 35

    तत्प्रगृह्य मुनिश्रेष्ठो हृदयेनाभिमन्त्र्य च। राज्ञे ददावप्रतिमं पुत्रसम्प्राप्तिकारणम्।।

    tatpragṛhya muniśreṣṭho hṛdayenābhimantrya ca| rājñe dadāvapratimaṃ putrasamprāptikāraṇam||

  36. Verse 36

    उवाच च महाप्राज्ञस्तं राजानं महामुनिः। गच्छ राजन्कृतार्थोऽसि निवर्तस्व नराधिप।।

    uvāca ca mahāprājñastaṃ rājānaṃ mahāmuniḥ| gaccha rājankṛtārtho'si nivartasva narādhipa||

  37. Verse 37

    एष ते तनयो राजन्मा तपेह तपोवने। प्रजाः पालय धर्मेण एव धर्मो महीक्षिताम्।।

    eṣa te tanayo rājanmā tapeha tapovane| prajāḥ pālaya dharmeṇa eva dharmo mahīkṣitām||

  38. Verse 38

    यजस्व विविधैर्यज्ञैरिन्द्रं तर्पय चेन्दुना। पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य तत आश्रममाव्रज।।

    yajasva vividhairyajñairindraṃ tarpaya cendunā| putraṃ rājye pratiṣṭhāpya tata āśramamāvraja||

  39. Verse 39

    अष्टौ वरान्प्रयच्छामि तव पुत्रस्य पार्थिव। ब्रह्मण्यत्वमजेयत्वं युद्धेषु च तथा मतिः।।

    aṣṭau varānprayacchāmi tava putrasya pārthiva| brahmaṇyatvamajeyatvaṃ yuddheṣu ca tathā matiḥ||

  40. Verse 40

    प्रियातिथेयतां चैव दीनानामन्ववेक्षणम्। तथा बलं च सुभहल्लोके कीर्ति च शाश्वतीम्।।

    priyātitheyatāṃ caiva dīnānāmanvavekṣaṇam| tathā balaṃ ca subhahalloke kīrti ca śāśvatīm||

  41. Verse 41

    अनुरागं प्रजानां चेत्येवमष्टौ वरान्नृप। गच्छ त्वं कृतकृत्योऽसि निवर्तस्व जनाधिप।।

    anurāgaṃ prajānāṃ cetyevamaṣṭau varānnṛpa| gaccha tvaṃ kṛtakṛtyo'si nivartasva janādhipa||

  42. Verse 42

    अनुज्ञातः स ऋषिणा पत्नीभ्यां सहितो नृपः। पौरैरनुगतश्चापि विवेश स्वपुरं ततः।।

    anujñātaḥ sa ṛṣiṇā patnībhyāṃ sahito nṛpaḥ| paurairanugataścāpi viveśa svapuraṃ tataḥ||

  43. Verse 43

    यथासमयमाज्ञाय तदा स नृपसत्तमः। द्वाभ्यामेकं फलं प्रादात्पत्नीभ्यां भरतर्षभ।।

    yathāsamayamājñāya tadā sa nṛpasattamaḥ| dvābhyāmekaṃ phalaṃ prādātpatnībhyāṃ bharatarṣabha||

  44. Verse 44

    मुनेश्च बहुमानेन कालस्य च विपर्ययात्। ते तदाम्रं द्विधा कृत्वा भक्षयामासतुः शुभे।

    muneśca bahumānena kālasya ca viparyayāt| te tadāmraṃ dvidhā kṛtvā bhakṣayāmāsatuḥ śubhe|

  45. Verse 45

    तयोः समभवद्गर्भः फलप्राशनसम्भवः। ते च दृष्ट्वा स नृपतिः परां मुदमवाप ह।।

    tayoḥ samabhavadgarbhaḥ phalaprāśanasambhavaḥ| te ca dṛṣṭvā sa nṛpatiḥ parāṃ mudamavāpa ha||

  46. Verse 46

    अथ काले महाप्राज्ञ यथासमयमागते। जायेतामुभे राजञ्शरीरशकले तदा।। अवानमशुष्कं सरसमिति यावत्। अमारुतमनाविद्धं इति घ.पाठः।।

    atha kāle mahāprājña yathāsamayamāgate| jāyetāmubhe rājañśarīraśakale tadā|| avānamaśuṣkaṃ sarasamiti yāvat| amārutamanāviddhaṃ iti gha.pāṭhaḥ||

  47. Verse 47

    एकाक्षिबाहुचरणे अर्धोदरमुखस्फिचे। दृष्ट्वा शरीरशकले प्रवेपतुरुभे भृशम्।। प्रजायेतां सुषुवतुः।।

    ekākṣibāhucaraṇe ardhodaramukhasphice| dṛṣṭvā śarīraśakale pravepaturubhe bhṛśam|| prajāyetāṃ suṣuvatuḥ||

  48. Verse 48

    उद्विग्रे सह संमन्त्र्य ते भगित्यौ तदाऽबले। सजीवे प्राणिशकले तत्यजाते सुदुःखिते।।

    udvigre saha saṃmantrya te bhagityau tadā'bale| sajīve prāṇiśakale tatyajāte suduḥkhite||

  49. Verse 49

    तयोर्धात्र्यौ सुसंवीते कृत्वा ते गर्भसम्प्लवे। निर्गम्यान्तः पुरद्वारात्समुत्सृज्याभिजग्मतुः।।

    tayordhātryau susaṃvīte kṛtvā te garbhasamplave| nirgamyāntaḥ puradvārātsamutsṛjyābhijagmatuḥ||

  50. Verse 50

    दुकूलाभ्यां सुसञ्छन्ने पाण्डराभ्यामुभे तदा। अज्ञाते कस्यचित्ते तु जहतुस्ते चतुष्पथे।।

    dukūlābhyāṃ susañchanne pāṇḍarābhyāmubhe tadā| ajñāte kasyacitte tu jahatuste catuṣpathe||

  51. Verse 51

    ततो विविशतुर्धात्र्यौ पुनरन्तः पुरं तदा। कथयामासतुरुभे देवीभ्यां तु पृथक्पृथक्।।

    tato viviśaturdhātryau punarantaḥ puraṃ tadā| kathayāmāsaturubhe devībhyāṃ tu pṛthakpṛthak||

  52. Verse 52

    ते चतुष्पथनिक्षिप्ते जरा नामाथ राक्षसी। जग्राह मनुजव्याघ्र मांसशोणितभोजना।।

    te catuṣpathanikṣipte jarā nāmātha rākṣasī| jagrāha manujavyāghra māṃsaśoṇitabhojanā||

  53. Verse 53

    कर्तुकामा सुखवहे शकले सा तु राक्षसी। संयोजयामास तदा विधानबलचोदिता।। स्फिक् कट्या अधोभागः।।

    kartukāmā sukhavahe śakale sā tu rākṣasī| saṃyojayāmāsa tadā vidhānabalacoditā|| sphik kaṭyā adhobhāgaḥ||

  54. Verse 54

    ते समानीतमात्रे तु शकले पुरुषर्षभ। एकमूर्तिधरो वीरः कुमारः समपद्यत।। सुखवहे एकीकृतयोर्वहनं हि सुखेन भवतीति प्रसिद्धम्।।

    te samānītamātre tu śakale puruṣarṣabha| ekamūrtidharo vīraḥ kumāraḥ samapadyata|| sukhavahe ekīkṛtayorvahanaṃ hi sukhena bhavatīti prasiddham||

  55. Verse 55

    ततः सा राक्षसी राजन्विस्मयोत्फुल्ललोचना। न शशाक समुद्वोदुं वज्रसारमयं शिशुम्।।

    tataḥ sā rākṣasī rājanvismayotphullalocanā| na śaśāka samudvoduṃ vajrasāramayaṃ śiśum||

  56. Verse 56

    बालस्ताम्रतलं मुष्टिं कृत्वा चास्ये निधाय सः। प्राक्रोशदतिसंरब्धः सतोय इव तोयदः।।

    bālastāmratalaṃ muṣṭiṃ kṛtvā cāsye nidhāya saḥ| prākrośadatisaṃrabdhaḥ satoya iva toyadaḥ||

  57. Verse 57

    तेन शब्देन सम्भ्रान्तः सहसाऽन्तः पुरे जनः। निर्जगाम नरव्याघ्र राज्ञा सह परन्तप।।

    tena śabdena sambhrāntaḥ sahasā'ntaḥ pure janaḥ| nirjagāma naravyāghra rājñā saha parantapa||

  58. Verse 58

    ते चाबले परिम्लाने पयः पूर्णपयोधरे। निराशे पुत्रलाभाय सहसैवाब्यगच्छताम्।।

    te cābale parimlāne payaḥ pūrṇapayodhare| nirāśe putralābhāya sahasaivābyagacchatām||

  59. Verse 59

    ते च दृष्ट्वा तथाभूते राजानं चेष्टसंततिम्। तं च बालं सुबलिनं चिन्तयामास राक्षसी।।

    te ca dṛṣṭvā tathābhūte rājānaṃ ceṣṭasaṃtatim| taṃ ca bālaṃ subalinaṃ cintayāmāsa rākṣasī||

  60. Verse 60

    नार्हामि विषये राज्ञो वसन्ती पुत्रगृद्धिनः। बालं पुत्रमिमं हन्तुं धार्मिकस्य महात्मनः।।

    nārhāmi viṣaye rājño vasantī putragṛddhinaḥ| bālaṃ putramimaṃ hantuṃ dhārmikasya mahātmanaḥ||

  61. Verse 61

    सा तं बालमुपादाय मेघलेखेन भास्करम्। कृत्वा च मानुषं रूपमुवाच वसुधाधिपम्।।

    sā taṃ bālamupādāya meghalekhena bhāskaram| kṛtvā ca mānuṣaṃ rūpamuvāca vasudhādhipam||

  62. Verse 62

    बृहद्रथ सुतस्तेऽयं मया दत्तः प्रगृह्यताम्। तव पत्नीद्वये जातो द्विजातिवरशासनात्। धात्रीजनपरित्यक्तो मयाऽयं परिरक्षितः।।

    bṛhadratha sutaste'yaṃ mayā dattaḥ pragṛhyatām| tava patnīdvaye jāto dvijātivaraśāsanāt| dhātrījanaparityakto mayā'yaṃ parirakṣitaḥ||

  63. Verse 63

    कृष्ण उवाच। ततस्ते भरतश्रेष्ठ काशिराजसुते शुभे। तं बालमभिपद्याशु प्रस्रवैरभ्यषिञ्जताम्।।

    kṛṣṇa uvāca| tataste bharataśreṣṭha kāśirājasute śubhe| taṃ bālamabhipadyāśu prasravairabhyaṣiñjatām||

  64. Verse 64

    ततः स राजा संहृष्टः सर्वं तदुपलभ्य च। अपृच्छद्धेमगर्भाभां राक्षसीं तामराक्षसीम्।। समानीतमात्रे संयोजितमात्रे।।

    tataḥ sa rājā saṃhṛṣṭaḥ sarvaṃ tadupalabhya ca| apṛcchaddhemagarbhābhāṃ rākṣasīṃ tāmarākṣasīm|| samānītamātre saṃyojitamātre||

  65. Verse 65

    कात्वं कमलगर्भाभे मम पुत्रप्रदायिनी। कामं मा ब्रूहि कल्याणि देवता प्रतिभासि मे।।

    kātvaṃ kamalagarbhābhe mama putrapradāyinī| kāmaṃ mā brūhi kalyāṇi devatā pratibhāsi me||