Adhyaya 4

Verse 1

युधिष्ठिरेण स्वर्गे निवसतां कृष्णकर्णादीनां दर्शनम्।। 1 ।। इन्द्रेण युधिष्ठिराय द्रौपदेयादीनां तत्तत्स्थानगतानां पृथक्पृथक्प्रदरशनम्।। 2 ।। वैशम्पायन उवाच ततो युधिष्ठिरो राजा देवैः सर्षिमरुद्गणैः। स्तूयमानो ययौ तत्र यत्र ते कुरुपुङ्गवाः।।

yudhiṣṭhireṇa svarge nivasatāṃ kṛṣṇakarṇādīnāṃ darśanam|| 1 || indreṇa yudhiṣṭhirāya draupadeyādīnāṃ tattatsthānagatānāṃ pṛthakpṛthakpradaraśanam|| 2 || vaiśampāyana uvāca tato yudhiṣṭhiro rājā devaiḥ sarṣimarudgaṇaiḥ| stūyamāno yayau tatra yatra te kurupuṅgavāḥ||

Verse 2

ददर्श तत्र गोविन्दं ब्राह्मेण वपुषाऽन्वितम्। तेनैव दृष्टपूर्वेण सादृश्येनैव सूचितम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते स्वार्गारोहणपर्वणि चतुर्थोऽध्यायः।। 4 ।।

dadarśa tatra govindaṃ brāhmeṇa vapuṣā'nvitam| tenaiva dṛṣṭapūrveṇa sādṛśyenaiva sūcitam|| || iti śrīmanmahābhārate svārgārohaṇaparvaṇi caturtho'dhyāyaḥ|| 4 ||

Verse 3

दीप्यमानं स्ववपुषा दिव्यैरस्त्रैरुपस्थितम्। चक्रप्रभृतिभिर्घोरैर्दिव्यैः पुरुषविग्रहैः।। ब्राह्मेण ब्रह्मणा आराध्येन।।

dīpyamānaṃ svavapuṣā divyairastrairupasthitam| cakraprabhṛtibhirghorairdivyaiḥ puruṣavigrahaiḥ|| brāhmeṇa brahmaṇā ārādhyena||

Verse 4

उपास्यमानं वीरेण फल्गुनेन सुवर्चसा। तथास्वरूपं कौन्तेयो ददर्श मधुसूदनम्।।

upāsyamānaṃ vīreṇa phalgunena suvarcasā| tathāsvarūpaṃ kaunteyo dadarśa madhusūdanam||

Verse 5

तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ समुद्वीक्ष्य युधिष्ठिरम्। यथावत्प्रतिपेदाते पूजया देवपूजितौ।।

tāvubhau puruṣavyāghrau samudvīkṣya yudhiṣṭhiram| yathāvatpratipedāte pūjayā devapūjitau||

Verse 6

अपरस्मिन्नथोद्देशे कर्णं शस्त्रभृतां वरम्। द्वादशादित्यसहितं ददर्श कुरुनन्दनः।।

aparasminnathoddeśe karṇaṃ śastrabhṛtāṃ varam| dvādaśādityasahitaṃ dadarśa kurunandanaḥ||

Verse 7

अथापरस्मिन्नुद्देशे मरुद्गणवृतं विभुम्। भीमसेनमथापश्यत्तेनैव वपुषाऽन्वितम्।।

athāparasminnuddeśe marudgaṇavṛtaṃ vibhum| bhīmasenamathāpaśyattenaiva vapuṣā'nvitam||

Verse 8

वायोर्मूर्तिमतः पार्श्वे दिव्यमूर्तिसमन्वितम्। श्रिया परमया युक्तं सिद्धिं परमिकां गतम्।।

vāyormūrtimataḥ pārśve divyamūrtisamanvitam| śriyā paramayā yuktaṃ siddhiṃ paramikāṃ gatam||

Verse 9

अश्विनोस्तु तथा स्थाने दीप्यमानौ स्वतेजसा। नकुलं सहदेवं च ददर्श कुरुनन्दनः।।

aśvinostu tathā sthāne dīpyamānau svatejasā| nakulaṃ sahadevaṃ ca dadarśa kurunandanaḥ||

Verse 10

तथा ददर्श पाञ्चालीं कमलोत्पलमालिनीम्। वपुषा स्वर्गमाक्रम्य तिष्ठन्तीमर्कवर्चसम्।।

tathā dadarśa pāñcālīṃ kamalotpalamālinīm| vapuṣā svargamākramya tiṣṭhantīmarkavarcasam||

Verse 11

तत्रैनां सहसा राजा स्प्रष्टुमैच्छद्युधिष्ठिरः। ततोऽस्य भगवानिन्द्रः कथयामास देवराट्।।

tatraināṃ sahasā rājā spraṣṭumaicchadyudhiṣṭhiraḥ| tato'sya bhagavānindraḥ kathayāmāsa devarāṭ||

Verse 12

श्रीरेषा द्रौपदीरूपा त्वदर्थे मानुषं गता। अयोनिजा लोककान्ता पुण्यगन्धा युधिष्ठिर।। उपस्थितं सेवितं अस्त्रैः।।

śrīreṣā draupadīrūpā tvadarthe mānuṣaṃ gatā| ayonijā lokakāntā puṇyagandhā yudhiṣṭhira|| upasthitaṃ sevitaṃ astraiḥ||

Verse 13

रत्यर्थं भवतां ह्येषा निर्मिता शूलपाणिना। द्रुपदस्य कुले जाता भवद्भिश्चोपजीविता।।

ratyarthaṃ bhavatāṃ hyeṣā nirmitā śūlapāṇinā| drupadasya kule jātā bhavadbhiścopajīvitā||

Verse 14

एते पञ्च महाभागा गन्धर्वाः पावकप्रभाः। द्रौपद्यास्तनया राजन्युष्माकममितौजसः।।

ete pañca mahābhāgā gandharvāḥ pāvakaprabhāḥ| draupadyāstanayā rājanyuṣmākamamitaujasaḥ||

Verse 15

पश्य गन्धर्वराजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम्। एनं च त्वं विजानीहि भ्रातरं पूर्वजं पितुः।।

paśya gandharvarājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇam| enaṃ ca tvaṃ vijānīhi bhrātaraṃ pūrvajaṃ pituḥ||

Verse 16

अयं ते पूर्वजो भ्राता कौन्तेयः पावकद्युतिः। सूर्यपुत्रो रथिश्रेष्ठो राधेय इति विश्रुतः। आदित्यसहितो भाति पश्यैनं पुरुषर्षभम्।।

ayaṃ te pūrvajo bhrātā kaunteyaḥ pāvakadyutiḥ| sūryaputro rathiśreṣṭho rādheya iti viśrutaḥ| ādityasahito bhāti paśyainaṃ puruṣarṣabham||

Verse 17

साध्यानामथ देवानां विश्वेषां मरुतामपि। गणेषु पश्य राजेन्द्र वृष्णन्धकमहारथान्। सात्यकिप्रमुखान्वीरान्भोजांश्चैव महाबलान्।।

sādhyānāmatha devānāṃ viśveṣāṃ marutāmapi| gaṇeṣu paśya rājendra vṛṣṇandhakamahārathān| sātyakipramukhānvīrānbhojāṃścaiva mahābalān||

Verse 18

सोमेन सहितं पश्य सौभद्रमपराजितम्। अभिमन्युं महेष्वासं निशाकरसमद्युतिम्।।

somena sahitaṃ paśya saubhadramaparājitam| abhimanyuṃ maheṣvāsaṃ niśākarasamadyutim||

Verse 19

एष पाण्डुर्महेष्वासः कुन्त्या माद्र्या च सङ्गतः। विमानेन सदाऽभ्येति पिता तव ममान्तिकम्।।

eṣa pāṇḍurmaheṣvāsaḥ kuntyā mādryā ca saṅgataḥ| vimānena sadā'bhyeti pitā tava mamāntikam||

Verse 20

वसुभिः सहितं पश्य भीष्मं शान्तनवं नृपम्। द्रोणं बृहस्पतेः पार्श्वे गुरुमेनं निशामय।।

vasubhiḥ sahitaṃ paśya bhīṣmaṃ śāntanavaṃ nṛpam| droṇaṃ bṛhaspateḥ pārśve gurumenaṃ niśāmaya||

Verse 21

एते चान्ये महीपाला योधास्तव च पाण्डव। गन्धर्वसहिता यान्ति यक्षपुण्यजनैस्तथा।।

ete cānye mahīpālā yodhāstava ca pāṇḍava| gandharvasahitā yānti yakṣapuṇyajanaistathā||

Verse 22

गुह्यकानां गतिं चापि केचित्प्राप्ता नराधिपाः। त्यक्त्वा देहं जितः स्वर्गः पुण्यवाग्बुद्धिकर्मभिः।।

guhyakānāṃ gatiṃ cāpi kecitprāptā narādhipāḥ| tyaktvā dehaṃ jitaḥ svargaḥ puṇyavāgbuddhikarmabhiḥ||