Adhyaya 6

Verse 1

दारुकेण हास्तिनपुरमेत्य पाण्डवेषु सर्वयादवक्षयनिवेदनम्।। 1 ।। अर्जुनेन द्वारकामेत्य रुक्मिण्यादिपरिसान्त्वनपूर्वकं वसुदेवगृहंप्रति गमनम्।। 2 ।। वैशम्पाय उवाच। दारुकोपि कुरून्गत्वा दृष्ट्वा पार्थान्महारथान्। आचष्ट मौसले वृष्णीनन्योन्येनोपसंहृतान्।।

dārukeṇa hāstinapurametya pāṇḍaveṣu sarvayādavakṣayanivedanam|| 1 || arjunena dvārakāmetya rukmiṇyādiparisāntvanapūrvakaṃ vasudevagṛhaṃprati gamanam|| 2 || vaiśampāya uvāca| dārukopi kurūngatvā dṛṣṭvā pārthānmahārathān| ācaṣṭa mausale vṛṣṇīnanyonyenopasaṃhṛtān||

Verse 2

श्रुत्वा विनष्टान्वार्ष्णेयान्सभोजान्धककौकुरान्। पाण्डवाः शोकसंतप्ता वित्रस्तमनसोऽभवन्।।

śrutvā vinaṣṭānvārṣṇeyānsabhojāndhakakaukurān| pāṇḍavāḥ śokasaṃtaptā vitrastamanaso'bhavan||

Verse 3

ततोऽर्जुनस्तानामन्त्र्य केशवस्य प्रियः सखा। प्रययौ मातुलं द्रष्टुं नेदमस्तीति चाब्रवीत्।।

tato'rjunastānāmantrya keśavasya priyaḥ sakhā| prayayau mātulaṃ draṣṭuṃ nedamastīti cābravīt||

Verse 4

स वृष्णिनिलयं गत्वा दारुकेण सह प्रभो। ददर्श द्वारकां वीरो मृतनाथामिव स्त्रियम्।।

sa vṛṣṇinilayaṃ gatvā dārukeṇa saha prabho| dadarśa dvārakāṃ vīro mṛtanāthāmiva striyam||

Verse 5

याः स्म ता लोकनाथेन नाथवत्यः पुराऽभवन्। तास्त्वनाथास्तदा नाथं पार्थं दृष्ट्वा विचुक्रुशुः।।

yāḥ sma tā lokanāthena nāthavatyaḥ purā'bhavan| tāstvanāthāstadā nāthaṃ pārthaṃ dṛṣṭvā vicukruśuḥ||

Verse 6

षोडश स्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहाः। तासामासीन्महान्नादो दृष्ट्वैवार्जुनमागतम्।।

ṣoḍaśa strīsahasrāṇi vāsudevaparigrahāḥ| tāsāmāsīnmahānnādo dṛṣṭvaivārjunamāgatam||

Verse 7

तास्तु दृष्ट्वैव कौरव्यो बाष्पेणापिहितेक्षणः। हीनाः कृष्णेन पुत्रैश्च नाशकत्सोभिवीक्षितुम्।।

tāstu dṛṣṭvaiva kauravyo bāṣpeṇāpihitekṣaṇaḥ| hīnāḥ kṛṣṇena putraiśca nāśakatsobhivīkṣitum||

Verse 8

स तां वृष्ण्यन्धकजलां हयमीनां रथोडुपाम्। वादित्ररथघोषौघां वेश्मतीर्थमहाग्रहाम्।।

sa tāṃ vṛṣṇyandhakajalāṃ hayamīnāṃ rathoḍupām| vāditrarathaghoṣaughāṃ veśmatīrthamahāgrahām||

Verse 9

रत्नशैवलसंघातां वज्रप्राकारमालिनीम्। रथ्यास्रोतोजलावर्तां चत्वरस्तिमितह्रदाम्।।

ratnaśaivalasaṃghātāṃ vajraprākāramālinīm| rathyāsrotojalāvartāṃ catvarastimitahradām||

Verse 10

रामकृष्णमहाग्राहां द्वारकां सरितं तदा। कालपाशग्रहां भीमां नदीं वैतरणीमिव।।

rāmakṛṣṇamahāgrāhāṃ dvārakāṃ saritaṃ tadā| kālapāśagrahāṃ bhīmāṃ nadīṃ vaitaraṇīmiva||

Verse 11

ददर्श वासविर्धीमान्विहीनां वृष्णिपुङ्गवैः। गतश्रियं विरानन्दां पद्मिनीं शिशिरे यथा।

dadarśa vāsavirdhīmānvihīnāṃ vṛṣṇipuṅgavaiḥ| gataśriyaṃ virānandāṃ padminīṃ śiśire yathā|

Verse 12

तां दृष्ट्वा द्वारकां पार्थस्ताश्च कृष्णस्य योषितः। सस्वनं बाष्पमुत्सृज्य निपात महीतले।।

tāṃ dṛṣṭvā dvārakāṃ pārthastāśca kṛṣṇasya yoṣitaḥ| sasvanaṃ bāṣpamutsṛjya nipāta mahītale||

Verse 13

सात्राजिती ततः सत्या रुक्मिणी च विशांपते। अभिपत्य प्ररुरुदुः परिवार्य धनंजयम्।।

sātrājitī tataḥ satyā rukmiṇī ca viśāṃpate| abhipatya praruruduḥ parivārya dhanaṃjayam||

Verse 14

ततस्तं काञ्चने पीठे समुत्ताप्योपवेश्य च। अभिनन्द्य महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे।। ।। इति श्रीमन्महाभारते मौसलपर्वणि षष्ठोऽध्यायः।। 6 ।।

tatastaṃ kāñcane pīṭhe samuttāpyopaveśya ca| abhinandya mahātmānaṃ parivāryopatasthire|| || iti śrīmanmahābhārate mausalaparvaṇi ṣaṣṭho'dhyāyaḥ|| 6 ||

Verse 15

ततः संस्तूय गोविन्दं कथयित्वा च पाण्डवः। आश्वास्य ताः स्त्रियश्चापि मातुलं द्रष्टुमभ्यगात्।।

tataḥ saṃstūya govindaṃ kathayitvā ca pāṇḍavaḥ| āśvāsya tāḥ striyaścāpi mātulaṃ draṣṭumabhyagāt||