Adhyaya 25

Verse 1

युधिष्ठिरेण नानायानारूढैः पौरैर्भ्रातृभिश्च सह धृतराष्ट्रादिदिदृक्षया शतयूपाश्रमवनप्रवेशः।। 1 ।। वैशम्पायन उवाच। आज्ञापयामास ततः सेनां भरतसत्तमः। अर्जुनप्रमुखैर्गुप्तां लोकपालोपमैर्नरैः।।

yudhiṣṭhireṇa nānāyānārūḍhaiḥ paurairbhrātṛbhiśca saha dhṛtarāṣṭrādididṛkṣayā śatayūpāśramavanapraveśaḥ|| 1 || vaiśampāyana uvāca| ājñāpayāmāsa tataḥ senāṃ bharatasattamaḥ| arjunapramukhairguptāṃ lokapālopamairnaraiḥ||

Verse 2

योगोयोग इति प्रीत्या ततः शब्दो महानभूत्। क्रोशतां सादिनां तत्र युज्यतां युज्यतामिति।।

yogoyoga iti prītyā tataḥ śabdo mahānabhūt| krośatāṃ sādināṃ tatra yujyatāṃ yujyatāmiti||

Verse 3

केचिद्यानैर्नरा जग्मुः केचिदश्वैर्महाजवैः। काञ्चनैश्च रथैः केचिज्ज्वलितज्वलनोपमैः।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आश्रमिवासिकपर्वणि आश्रमिवासपर्वणि पञ्चविंशोऽध्यायः।। 25 ।।

kecidyānairnarā jagmuḥ kecidaśvairmahājavaiḥ| kāñcanaiśca rathaiḥ kecijjvalitajvalanopamaiḥ|| || iti śrīmanmahābhārate āśramivāsikaparvaṇi āśramivāsaparvaṇi pañcaviṃśo'dhyāyaḥ|| 25 ||

Verse 4

गजेन्द्रैश्च तथैवान्ये केचिदुष्ट्रैर्नराधिप। पदातयस्तथैवान्ये नखरप्रासयोधिनः।। यानैमनुष्यवाह्यः।।

gajendraiśca tathaivānye keciduṣṭrairnarādhipa| padātayastathaivānye nakharaprāsayodhinaḥ|| yānaimanuṣyavāhyaḥ||

Verse 5

पौरजानपदाश्चैव यानैर्बहुविधैस्तथा। अन्वयुः कुरुराजानं धृतराष्ट्रं दिदक्षवः।।

paurajānapadāścaiva yānairbahuvidhaistathā| anvayuḥ kururājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ didakṣavaḥ||

Verse 6

स चापि राजवचनादाचार्यो गौतमः कृपः। सेनामादाय सेनानीः प्रययावाश्रमं प्रति।।

sa cāpi rājavacanādācāryo gautamaḥ kṛpaḥ| senāmādāya senānīḥ prayayāvāśramaṃ prati||

Verse 7

ततो द्विजैः परिवृतः कुरुराजो युधिष्ठिरः। संस्तूयमानो बहुभिः सूतमागधबन्दिभिः।।

tato dvijaiḥ parivṛtaḥ kururājo yudhiṣṭhiraḥ| saṃstūyamāno bahubhiḥ sūtamāgadhabandibhiḥ||

Verse 8

पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि। रतानीकेन महता निर्जगाम कुरूद्वहः।।

pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani| ratānīkena mahatā nirjagāma kurūdvahaḥ||

Verse 9

गजैश्चाचलसंकाशैर्भीमकर्मा वृकोदरः। सज्जयन्त्रायुधोपेतैः प्रययौ पवनात्मजः।।

gajaiścācalasaṃkāśairbhīmakarmā vṛkodaraḥ| sajjayantrāyudhopetaiḥ prayayau pavanātmajaḥ||

Verse 10

माद्रीपुत्रावपि तथा हयारोहौ सुसंवृतौ। जग्मतुः शीघ्रगमनौ सन्नद्धकवचध्वजौ।।

mādrīputrāvapi tathā hayārohau susaṃvṛtau| jagmatuḥ śīghragamanau sannaddhakavacadhvajau||

Verse 11

अर्जुनश्च महातेजा रथेनादित्यवर्चसा। वशी श्वेतैर्हयैर्युक्तैर्दिव्येनान्वगमन्नृपम्।।

arjunaśca mahātejā rathenādityavarcasā| vaśī śvetairhayairyuktairdivyenānvagamannṛpam||

Verse 12

द्रौपदीप्रमुखाश्चापि स्त्रीसङ्घाः शिबिकागताः। स्त्र्यध्यक्षगुप्ताः प्रययुर्विसृजन्तोऽमितं वसु।।

draupadīpramukhāścāpi strīsaṅghāḥ śibikāgatāḥ| stryadhyakṣaguptāḥ prayayurvisṛjanto'mitaṃ vasu||

Verse 13

समृद्धरथहस्त्यश्वं वेणुवीणानुनादितम्। शुशुभे पाण्डवं सैन्यं तत्तदा भरतर्षभ।।

samṛddharathahastyaśvaṃ veṇuvīṇānunāditam| śuśubhe pāṇḍavaṃ sainyaṃ tattadā bharatarṣabha||

Verse 14

नदीतीरेषु रम्येषु सरःसु च विशाम्पते। वासान्कृत्वा क्रमेणाथ जग्मुस्ते कुरुपुङ्गवाः।।

nadītīreṣu ramyeṣu saraḥsu ca viśāmpate| vāsānkṛtvā krameṇātha jagmuste kurupuṅgavāḥ||

Verse 15

युयुत्सुश्च महातेजा धौम्यश्चैवि पुरोहितः। युधिष्ठिरस्य वचनात्पुरगुप्तिं प्रचक्रतुः।।

yuyutsuśca mahātejā dhaumyaścaivi purohitaḥ| yudhiṣṭhirasya vacanātpuraguptiṃ pracakratuḥ||

Verse 16

ततो युधिष्ठिरो राजा कुरुक्षेत्रमवातरत्। क्रमोणोत्तीर्य यमुनां नदीं परमपाविनीम्।।

tato yudhiṣṭhiro rājā kurukṣetramavātarat| kramoṇottīrya yamunāṃ nadīṃ paramapāvinīm||

Verse 17

स ददर्शाश्रमं दूराद्राजर्षेस्तस्य धीमतः। शतयूपस्य कौरव्य धृतराष्ट्रस्य चैव ह।।

sa dadarśāśramaṃ dūrādrājarṣestasya dhīmataḥ| śatayūpasya kauravya dhṛtarāṣṭrasya caiva ha||

Verse 18

ततः प्रमुदितः सर्वो जनस्तद्वनमञ्जसा। विवेश सुमहानादैरापूर्य भरतर्षभ।।

tataḥ pramuditaḥ sarvo janastadvanamañjasā| viveśa sumahānādairāpūrya bharatarṣabha||