Adhyaya 22

Verse 1

शतयूपपृष्टेन नारदेन तंप्रति धृतराष्ट्रस्य वर्षत्रयादूर्ध्वं गान्धार्या सह कुबेरलोकप्राप्तिकथनम्।। 1 ।। वैशम्पायन उवाच। नारदस्य तु तद्वाक्यं शशंसुर्द्विजसत्तमाः। शतयूपस्तु राजर्षिर्नारदं वाक्यमब्रवीत्।।

śatayūpapṛṣṭena nāradena taṃprati dhṛtarāṣṭrasya varṣatrayādūrdhvaṃ gāndhāryā saha kuberalokaprāptikathanam|| 1 || vaiśampāyana uvāca| nāradasya tu tadvākyaṃ śaśaṃsurdvijasattamāḥ| śatayūpastu rājarṣirnāradaṃ vākyamabravīt||

Verse 2

अहो भगवता श्रद्धा कुरुराजस्य वर्धिता। सर्वस्य च जनस्यास्य मम चैव महाद्युते।।

aho bhagavatā śraddhā kururājasya vardhitā| sarvasya ca janasyāsya mama caiva mahādyute||

Verse 3

अस्ति काचिद्विवक्षा तु तां मे निगदतः शृणु। धृतराष्ट्रं प्रति नृपं देवर्षे लोकपूजित।।

asti kācidvivakṣā tu tāṃ me nigadataḥ śṛṇu| dhṛtarāṣṭraṃ prati nṛpaṃ devarṣe lokapūjita||

Verse 4

सर्ववृत्तान्ततत्त्वज्ञो भवान्दिव्येन चक्षुषा। युक्तः पश्यसि विप्रर्षे गतयो विविधा नृणाम्।।

sarvavṛttāntatattvajño bhavāndivyena cakṣuṣā| yuktaḥ paśyasi viprarṣe gatayo vividhā nṛṇām||

Verse 5

उक्तवान्नृपतीनां त्वं महेन्द्रस्य सलोकताम्। न त्वस्य नृपतेर्लोकाः कथितास्ते महामुने।।

uktavānnṛpatīnāṃ tvaṃ mahendrasya salokatām| na tvasya nṛpaterlokāḥ kathitāste mahāmune||

Verse 6

स्थानमप्यस्य नृपतेः श्रोतुमिच्छाम्यहं विभो। त्वत्तः कीदृक्कदा चेति तन्ममाख्याहि तत्त्वतः।।

sthānamapyasya nṛpateḥ śrotumicchāmyahaṃ vibho| tvattaḥ kīdṛkkadā ceti tanmamākhyāhi tattvataḥ||

Verse 7

इत्युक्तो नारदस्तेन वाक्यं सर्वमनोनुगम्। व्याजहार सभामध्ये दिव्यदर्शी महातपाः।।

ityukto nāradastena vākyaṃ sarvamanonugam| vyājahāra sabhāmadhye divyadarśī mahātapāḥ||

Verse 8

नारद उवाच। यदृच्छया शक्रसदो गत्वा शक्रं शचीपतिम्। दृष्टवानस्मि राजर्षे तत्र पाण्डुं नराधिपम्।।

nārada uvāca| yadṛcchayā śakrasado gatvā śakraṃ śacīpatim| dṛṣṭavānasmi rājarṣe tatra pāṇḍuṃ narādhipam||

Verse 9

तत्रेयं धृतराष्ट्रस्य कथा समभवन्नप। तपसो दुष्करस्यास्य यदयं तपते नृपः।।

tatreyaṃ dhṛtarāṣṭrasya kathā samabhavannapa| tapaso duṣkarasyāsya yadayaṃ tapate nṛpaḥ||

Verse 10

तत्राहमिदमश्रौषं शक्रस्य वदतः स्वयम्। वर्षाणि त्रीणि शिष्टानि राज्ञोस्य परमायुषः।।

tatrāhamidamaśrauṣaṃ śakrasya vadataḥ svayam| varṣāṇi trīṇi śiṣṭāni rājñosya paramāyuṣaḥ||

Verse 11

ततः कुबेरभवनं गान्धारीसहितो नृपः। प्रयाता धृतराष्ट्रोऽयं राजराजाभिसत्कृतः।।

tataḥ kuberabhavanaṃ gāndhārīsahito nṛpaḥ| prayātā dhṛtarāṣṭro'yaṃ rājarājābhisatkṛtaḥ||

Verse 12

कामगेन विमानेन दिव्याभरणभूषितः। ऋषिपुत्रो महाभागस्तपसा दग्धकिल्बिषः।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आश्रमवासिकपर्वणि आश्रमवासपर्वणि द्वाविंशोऽध्यायः।। 22 ।।

kāmagena vimānena divyābharaṇabhūṣitaḥ| ṛṣiputro mahābhāgastapasā dagdhakilbiṣaḥ|| || iti śrīmanmahābhārate āśramavāsikaparvaṇi āśramavāsaparvaṇi dvāviṃśo'dhyāyaḥ|| 22 ||

Verse 13

सञ्चरिष्यति लोकांश्च देवगन्धर्वरक्षसाम्। स्वच्छन्देनेति धर्मात्मा व्यासस्य तु तपोबलात्।।

sañcariṣyati lokāṃśca devagandharvarakṣasām| svacchandeneti dharmātmā vyāsasya tu tapobalāt||

Verse 14

देवगुह्यमिदं प्रीत्या मया वः कथितं महत्। भवन्तो हि श्रुतधनास्तपसा दग्धकिल्बिषाः।।

devaguhyamidaṃ prītyā mayā vaḥ kathitaṃ mahat| bhavanto hi śrutadhanāstapasā dagdhakilbiṣāḥ||

Verse 15

वैशम्पायन उवाच। इति ते तस्य तच्छ्रुत्वा देवर्षेर्मधुरं वचः। सर्वे सुमनसः प्रीता बभूवुः स च पार्थिवः।।

vaiśampāyana uvāca| iti te tasya tacchrutvā devarṣermadhuraṃ vacaḥ| sarve sumanasaḥ prītā babhūvuḥ sa ca pārthivaḥ||

Verse 16

एवं कथाभिरन्वास्य धृतराष्ट्रं मनीषिणः। विप्रजग्मुर्यथाकामं ते सिद्धगतिमास्थिताः।।

evaṃ kathābhiranvāsya dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇaḥ| viprajagmuryathākāmaṃ te siddhagatimāsthitāḥ||