Adhyaya 67

Verse 1

सुभद्रया श्रीकृष्णंप्रति तन्महिमसंस्तवनपूर्वकं परिक्षिदुज्जीवनप्रार्थना।। 1 ।। वैशंपायन उवाच। उत्थितायां पृथायां तु सुभद्रा भ्रातरं तदा। दृष्ट्वा चुक्रोश दुःखार्ता वचनं चेदमब्रवीत्।।

subhadrayā śrīkṛṣṇaṃprati tanmahimasaṃstavanapūrvakaṃ parikṣidujjīvanaprārthanā|| 1 || vaiśaṃpāyana uvāca| utthitāyāṃ pṛthāyāṃ tu subhadrā bhrātaraṃ tadā| dṛṣṭvā cukrośa duḥkhārtā vacanaṃ cedamabravīt||

Verse 2

पुण्डरीकाक्ष पश्य त्वं पौत्रं पार्थस्य धीमतः। परिक्षीणेषु कुरुषु परिक्षीणां गतायुषम्।।

puṇḍarīkākṣa paśya tvaṃ pautraṃ pārthasya dhīmataḥ| parikṣīṇeṣu kuruṣu parikṣīṇāṃ gatāyuṣam||

Verse 3

इषीका द्रोणपुत्रेणि भीमसेनार्थमुद्यता। सोत्तरायां निपतिता विजये मयि चैव ह।।

iṣīkā droṇaputreṇi bhīmasenārthamudyatā| sottarāyāṃ nipatitā vijaye mayi caiva ha||

Verse 4

सेयं ज्वलन्ती हृदये मयि तिष्टति केशव। यन्न पश्यामि दुर्धर्ष सहपुत्रं तु तं प्रभो।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आश्वमेधिकपर्वणि अनुगीतापर्वि सप्तषष्टितमोऽध्यायः।। 67 ।।

seyaṃ jvalantī hṛdaye mayi tiṣṭati keśava| yanna paśyāmi durdharṣa sahaputraṃ tu taṃ prabho|| || iti śrīmanmahābhārate āśvamedhikaparvaṇi anugītāparvi saptaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ|| 67 ||

Verse 5

किंनु वक्ष्यति धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः। भीमसेनार्जुनौ चापि माद्रवत्याः सुतौ च तौ।।

kiṃnu vakṣyati dharmātmā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ| bhīmasenārjunau cāpi mādravatyāḥ sutau ca tau||

Verse 6

श्रुत्वाऽभिमन्योस्तनयं जातं च मृतमेव च। मुषिता इव वार्ष्णेय द्रोणपुत्रेण पाण्डवाः।।

śrutvā'bhimanyostanayaṃ jātaṃ ca mṛtameva ca| muṣitā iva vārṣṇeya droṇaputreṇa pāṇḍavāḥ||

Verse 7

अभिमन्युः प्रियः कृष्ण पितॄणां नात्र संशयः। ते श्रुत्वा किंनु वक्ष्यन्ति द्रोणपुत्रास्त्रनिर्जिताः।।

abhimanyuḥ priyaḥ kṛṣṇa pitṝṇāṃ nātra saṃśayaḥ| te śrutvā kiṃnu vakṣyanti droṇaputrāstranirjitāḥ||

Verse 8

भविता नः परं दुःखं किंनु मन्ये जनार्दन। अभिमन्योः सुतं कृष्ण मृतं जातमरिंदम।।

bhavitā naḥ paraṃ duḥkhaṃ kiṃnu manye janārdana| abhimanyoḥ sutaṃ kṛṣṇa mṛtaṃ jātamariṃdama||

Verse 9

साऽहं प्रसादये कृष्ण त्वामद्य शिरसा नता। पृथेयं द्रौपदी चैव ताः पश्य पुरुषोत्तम।।

sā'haṃ prasādaye kṛṣṇa tvāmadya śirasā natā| pṛtheyaṃ draupadī caiva tāḥ paśya puruṣottama||

Verse 10

यदा द्रोणसुतो गर्भान्पाण्डूनां हन्ति माधव। तदा किल त्वया द्रौणिः क्रुद्धेनोक्तोऽरिमर्दन।।

yadā droṇasuto garbhānpāṇḍūnāṃ hanti mādhava| tadā kila tvayā drauṇiḥ kruddhenokto'rimardana||

Verse 11

अकामं त्वां करिष्यामि ब्रह्मबन्धो नराधम। अहं संजीवयिष्यामि किरीटितनयात्मजम्।।

akāmaṃ tvāṃ kariṣyāmi brahmabandho narādhama| ahaṃ saṃjīvayiṣyāmi kirīṭitanayātmajam||

Verse 12

इत्येद्वचनं श्रुत्वा जानानाऽहं बलं तव। प्रसादये त्वां दुर्धर्ष जीवतामभिमन्युजः।।

ityedvacanaṃ śrutvā jānānā'haṃ balaṃ tava| prasādaye tvāṃ durdharṣa jīvatāmabhimanyujaḥ||

Verse 13

यद्येतत्त्वं प्रतिश्रुत्य न करोषि वच शुभम्। सकलं वृष्णिशार्दूल मृतां मामवधारय।।

yadyetattvaṃ pratiśrutya na karoṣi vaca śubham| sakalaṃ vṛṣṇiśārdūla mṛtāṃ māmavadhāraya||

Verse 14

अभिमन्योः सुतो वीर न संजीवति यद्ययम्। जीवति त्वयि दुर्धर्ष किं करिष्याम्यहं त्वया।।

abhimanyoḥ suto vīra na saṃjīvati yadyayam| jīvati tvayi durdharṣa kiṃ kariṣyāmyahaṃ tvayā||

Verse 15

संजीवयैनं दुर्धर्ष मृतं त्वमभिमन्युजम्। सदृशाक्षसुतं वीर सस्यं वर्षन्निवांम्बुदः।।

saṃjīvayainaṃ durdharṣa mṛtaṃ tvamabhimanyujam| sadṛśākṣasutaṃ vīra sasyaṃ varṣannivāṃmbudaḥ||

Verse 16

त्वं हि केशव धर्मात्मा सत्यवान्सत्यविक्रमः। स तां वाचमृतां कर्तुमर्हसि त्वमरिंदम।।

tvaṃ hi keśava dharmātmā satyavānsatyavikramaḥ| sa tāṃ vācamṛtāṃ kartumarhasi tvamariṃdama||

Verse 17

इच्छन्नपि हि लोकांस्त्रीञ्जीवयेथा मृतानिमान्। किं पुनर्दयितं जातं स्वस्रीयस्यात्मजं मृतम्।।

icchannapi hi lokāṃstrīñjīvayethā mṛtānimān| kiṃ punardayitaṃ jātaṃ svasrīyasyātmajaṃ mṛtam||

Verse 18

प्रभावज्ञाऽस्मि ते कृष्ण तस्मात्त्वां याचयाम्यहम्। कुरुष्व पाण्डुपुत्राणामिमं परमनुग्रहम्।।

prabhāvajñā'smi te kṛṣṇa tasmāttvāṃ yācayāmyaham| kuruṣva pāṇḍuputrāṇāmimaṃ paramanugraham||

Verse 19

स्वसेति वा महाबाहो हतपुत्रेति वा पुनः। प्रपन्ना मामियं चेति दयां कर्तुमिहार्हसि।।

svaseti vā mahābāho hataputreti vā punaḥ| prapannā māmiyaṃ ceti dayāṃ kartumihārhasi||