Adhyaya 34

Verse 1

ब्राह्मणेन ब्राह्मणींप्रति स्वमाहात्म्यप्रकाशनम्।। 1 ।। ब्राह्मण उवाच। नाहं तथा भूरु चरामि लोके यथा त्वं मां तर्जयसे स्वबुद्ध्या। विप्रोस्मिं मुक्तोस्मि वनेचरोस्मि गृहस्थधर्मा व्रतवांस्तथाऽस्मि।।

brāhmaṇena brāhmaṇīṃprati svamāhātmyaprakāśanam|| 1 || brāhmaṇa uvāca| nāhaṃ tathā bhūru carāmi loke yathā tvaṃ māṃ tarjayase svabuddhyā| viprosmiṃ muktosmi vanecarosmi gṛhasthadharmā vratavāṃstathā'smi||

Verse 2

नाहमस्मि यता मां त्वं पश्यसे च शुभाशुभे। मया व्याप्तमिदं सर्वं यत्किञ्चिज्जगतीगतम्।।

nāhamasmi yatā māṃ tvaṃ paśyase ca śubhāśubhe| mayā vyāptamidaṃ sarvaṃ yatkiñcijjagatīgatam||

Verse 3

ये केचिज्जन्तवो लोके जङ्गमाः स्थावराश्च ह। तेषां मामन्तकं विद्धि दारुणामिव पावकम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आश्वमेधिकपर्वणि अनुगीतापर्वणि चतुस्त्रिंशोऽध्यायः।। 34 ।।

ye kecijjantavo loke jaṅgamāḥ sthāvarāśca ha| teṣāṃ māmantakaṃ viddhi dāruṇāmiva pāvakam|| || iti śrīmanmahābhārate āśvamedhikaparvaṇi anugītāparvaṇi catustriṃśo'dhyāyaḥ|| 34 ||

Verse 4

राज्ये पृथिव्यां सर्वस्यामथवापि त्रिविष्टपे। तथा बुद्धिरियं वेत्ति बुद्धिरेव धनं मम।।

rājye pṛthivyāṃ sarvasyāmathavāpi triviṣṭape| tathā buddhiriyaṃ vetti buddhireva dhanaṃ mama||

Verse 5

एकः पन्था ब्राह्मणानां येन गच्छन्ति तद्विदः। गृहेषु वनवासेषु गुरुवासेषु भिक्षुषु।।

ekaḥ panthā brāhmaṇānāṃ yena gacchanti tadvidaḥ| gṛheṣu vanavāseṣu guruvāseṣu bhikṣuṣu||

Verse 6

लिङ्गैर्बहुभिरव्यग्रैरेका बुद्धिरुपास्यते। नानालिङ्गाश्रमस्थानां येषां बुद्धिः शमात्मिका।।

liṅgairbahubhiravyagrairekā buddhirupāsyate| nānāliṅgāśramasthānāṃ yeṣāṃ buddhiḥ śamātmikā||

Verse 7

ते भावमेकमायान्ति सरितः सागरं यथा। बुद्ध्याऽयं गम्यते मार्गः शरीरेणि न गम्यते। आद्यन्तवन्ति कर्माणि शरीरं कर्मबन्धनम्।। तेषामन्तर्गतं विद्धि इति क.ध.पाठः।।

te bhāvamekamāyānti saritaḥ sāgaraṃ yathā| buddhyā'yaṃ gamyate mārgaḥ śarīreṇi na gamyate| ādyantavanti karmāṇi śarīraṃ karmabandhanam|| teṣāmantargataṃ viddhi iti ka.dha.pāṭhaḥ||

Verse 8

तस्मान्मे सुभगे नास्ति परलोककृतं भयम्। तद्भावभावनिरता ममैवात्मानमेष्यसि।। विद्ध्यान्तवन्ति कर्माणीति क.थ.पाठः।।

tasmānme subhage nāsti paralokakṛtaṃ bhayam| tadbhāvabhāvaniratā mamaivātmānameṣyasi|| viddhyāntavanti karmāṇīti ka.tha.pāṭhaḥ||