Adhyaya 56

Verse 1

भीष्मेण युधिष्ठिरम्प्रति स्त्रीणां भार्यात्वेन परिग्रहयोग्यताप्रतिपादकनारदमार्कण्डेयसंवादानुवादः।। 1 ।। मार्कण्डेय उवाच। श्रुतं बहुविधं वृत्तं कन्यकानां महामते। इच्छामि योषितां श्रोतुं धर्माधर्मौ परिग्रहे।।

bhīṣmeṇa yudhiṣṭhiramprati strīṇāṃ bhāryātvena parigrahayogyatāpratipādakanāradamārkaṇḍeyasaṃvādānuvādaḥ|| 1 || mārkaṇḍeya uvāca| śrutaṃ bahuvidhaṃ vṛttaṃ kanyakānāṃ mahāmate| icchāmi yoṣitāṃ śrotuṃ dharmādharmau parigrahe||

Verse 2

नारद उवाच। अष्टौ भार्यागमा धर्म्या नराणां दारकर्मणि। प्रेत्येह च हिता यास्तु सपुत्रा हव्यकव्यदाः।।

nārada uvāca| aṣṭau bhāryāgamā dharmyā narāṇāṃ dārakarmaṇi| pretyeha ca hitā yāstu saputrā havyakavyadāḥ||

Verse 3

साध्वी पाणिगृहीता या कौमारी पाणिवर्जिता। भ्रातृभार्या स्वभार्येति प्रसूयेत्पुत्रमौरसम्।।

sādhvī pāṇigṛhītā yā kaumārī pāṇivarjitā| bhrātṛbhāryā svabhāryeti prasūyetputramaurasam||

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच। त्रयो भार्यागमा ज्ञेया यत्र धर्मो न नश्यति। पञ्चान्याः पश्चिमा ब्रूहि भार्यास्तासां च ये सुताः।।

mārkaṇḍeya uvāca| trayo bhāryāgamā jñeyā yatra dharmo na naśyati| pañcānyāḥ paścimā brūhi bhāryāstāsāṃ ca ye sutāḥ||

Verse 5

नारद उवाच। सगोत्रभार्या क्रीता च परभार्या च कारिता। गतागता च या भार्या आश्रमादाहृता च या।।

nārada uvāca| sagotrabhāryā krītā ca parabhāryā ca kāritā| gatāgatā ca yā bhāryā āśramādāhṛtā ca yā||

Verse 6

एता भार्यागमाः पञ्च पुनर्भार्या भवन्ति याः। एता भार्या नृणां गम्यास्तत्पुत्रा हव्यकव्यदाः।।

etā bhāryāgamāḥ pañca punarbhāryā bhavanti yāḥ| etā bhāryā nṛṇāṃ gamyāstatputrā havyakavyadāḥ||