Adhyaya 47

Verse 1

उपमन्युना कृष्णंप्रति तण्डिकृतमहादेवस्तुत्यनुवादः।। 1 ।। उपमन्युरुवाच। ऋषिरासीत्कृते तात तण्डिरित्येव विश्रुतः। दशवर्षसहस्राणि तेन देवः समाधिना।।

upamanyunā kṛṣṇaṃprati taṇḍikṛtamahādevastutyanuvādaḥ|| 1 || upamanyuruvāca| ṛṣirāsītkṛte tāta taṇḍirityeva viśrutaḥ| daśavarṣasahasrāṇi tena devaḥ samādhinā||

Verse 2

आराधितोऽभूद्भक्तेन तस्योदर्कं निशामय। स दृष्टवान्महादेवमस्तौषीच्च स्तवैर्विभुम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः।। 47 ।।

ārādhito'bhūdbhaktena tasyodarkaṃ niśāmaya| sa dṛṣṭavānmahādevamastauṣīcca stavairvibhum|| || iti śrīmanmahābhārate anuśāsanaparvaṇi dānadharmaparvaṇi saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ|| 47 ||

Verse 3

[इति तण्डिस्तपोयोगात्परमात्मानमव्ययम्। चिन्तयित्वा महात्मानमिदमाह सुविस्मितः।।

[iti taṇḍistapoyogātparamātmānamavyayam| cintayitvā mahātmānamidamāha suvismitaḥ||

Verse 4

यं पठन्ति सदा साङ्ख्याश्चिन्तयन्ति च योगिनः। परं प्रधानं पुरुषमधिष्ठातारमीश्वरम्।

yaṃ paṭhanti sadā sāṅkhyāścintayanti ca yoginaḥ| paraṃ pradhānaṃ puruṣamadhiṣṭhātāramīśvaram|

Verse 5

उत्पत्तौ च विनाशे च कारणं यं विदुर्बुधाः। देवासुरमुनीनां च परं यस्मान्न विद्यते।।

utpattau ca vināśe ca kāraṇaṃ yaṃ vidurbudhāḥ| devāsuramunīnāṃ ca paraṃ yasmānna vidyate||

Verse 6

अजं तमहमीशानमनादिनिधनं प्रभुम्। अत्यन्तसुखिनं देवमनघं शरणं व्रजे।।

ajaṃ tamahamīśānamanādinidhanaṃ prabhum| atyantasukhinaṃ devamanaghaṃ śaraṇaṃ vraje||

Verse 7

एवं ब्रुवन्नेव तदा ददर्श तपसान्निधिम्। तमव्ययमनौपम्यमचिन्त्यं शाश्वतं ध्रुवम्।।

evaṃ bruvanneva tadā dadarśa tapasānnidhim| tamavyayamanaupamyamacintyaṃ śāśvataṃ dhruvam||

Verse 8

निष्कलं सकलं ब्रह्म निर्गुणं गुणगोचरम्। योगिनां परमानन्दमक्षरं मोक्षसंज्ञितम्।।

niṣkalaṃ sakalaṃ brahma nirguṇaṃ guṇagocaram| yogināṃ paramānandamakṣaraṃ mokṣasaṃjñitam||

Verse 9

मनोरिन्द्राग्निमरुतां विश्वस्य ब्रह्मणो गतिम्‌। अग्राह्यमचलं शुद्धं बुद्धिग्राह्यं मनोमयम्।।

manorindrāgnimarutāṃ viśvasya brahmaṇo gatim‌| agrāhyamacalaṃ śuddhaṃ buddhigrāhyaṃ manomayam||

Verse 10

दुर्विज्ञेयमसङ्ख्ये दुष्प्रापमकृतात्मभिः। योनि विश्वस्य जगतस्तमसः परतः परम्।।

durvijñeyamasaṅkhye duṣprāpamakṛtātmabhiḥ| yoni viśvasya jagatastamasaḥ parataḥ param||

Verse 11

यः प्राणवन्तमात्मानं ज्योतिर्जीवस्थितं मनः। तं देवं दर्शनाकाङ्क्षी बहून्वर्षगणानृषिः। तपस्युग्रे स्थितो भूत्वा दृष्ट्वा तुष्टाव चेश्वरम्।।]

yaḥ prāṇavantamātmānaṃ jyotirjīvasthitaṃ manaḥ| taṃ devaṃ darśanākāṅkṣī bahūnvarṣagaṇānṛṣiḥ| tapasyugre sthito bhūtvā dṛṣṭvā tuṣṭāva ceśvaram||]

Verse 12

तण्डिरुवाच। पवित्राणां पवित्रस्त्वं गतिर्गतिमतांवर।।

taṇḍiruvāca| pavitrāṇāṃ pavitrastvaṃ gatirgatimatāṃvara||

Verse 13

अत्युग्रं तेजसां तेजस्तपसां परमं तपः। विश्वावसुहिरण्याक्षपुरुहूतनमस्तृत।।

atyugraṃ tejasāṃ tejastapasāṃ paramaṃ tapaḥ| viśvāvasuhiraṇyākṣapuruhūtanamastṛta||

Verse 14

भूरिकल्याणद विभो परं सत्यं नमोस्तु ते। जातीमरणभीरूणां यतीनां यततां विभो।।

bhūrikalyāṇada vibho paraṃ satyaṃ namostu te| jātīmaraṇabhīrūṇāṃ yatīnāṃ yatatāṃ vibho||

Verse 15

निर्वाणद सहस्रांशो नमस्तेऽस्तु सुखाश्रय। ब्रह्मा शतक्रतुर्विष्णुर्विश्वेदेवा महर्षयः।।

nirvāṇada sahasrāṃśo namaste'stu sukhāśraya| brahmā śatakraturviṣṇurviśvedevā maharṣayaḥ||

Verse 16

न विदुस्त्वां तु तत्त्वेन कुतो वेत्स्यामहे वयम्। त्वत्तः प्रवर्तते सर्वं त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्।।

na vidustvāṃ tu tattvena kuto vetsyāmahe vayam| tvattaḥ pravartate sarvaṃ tvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam||

Verse 17

कालाख्यः पुरुषाख्यश्च ब्रह्माख्यश्च त्वमेव हि। तनवस्ते स्मृतास्तिस्रः पुराणज्ञैः सुरर्षिभिः।।

kālākhyaḥ puruṣākhyaśca brahmākhyaśca tvameva hi| tanavaste smṛtāstisraḥ purāṇajñaiḥ surarṣibhiḥ||

Verse 18

अधिपौरुषमध्यात्ममधिभूताधिदैवतम्। अधिलोकाधिविज्ञानमधियज्ञस्त्वमेव हि।।

adhipauruṣamadhyātmamadhibhūtādhidaivatam| adhilokādhivijñānamadhiyajñastvameva hi||

Verse 19

त्वां विदित्वाऽऽत्मदेवस्थं दुर्विदं दैवतैरपि। विद्वांसो यान्ति निर्मुक्ताः परं भावमनामयम्।।

tvāṃ viditvā''tmadevasthaṃ durvidaṃ daivatairapi| vidvāṃso yānti nirmuktāḥ paraṃ bhāvamanāmayam||

Verse 20

अनिच्छतस्तव विभो जन्ममृत्युरनेकतः। द्वारं तु स्वर्गमोक्षाणामाक्षेप्ता त्वं ददासि च।।

anicchatastava vibho janmamṛtyuranekataḥ| dvāraṃ tu svargamokṣāṇāmākṣeptā tvaṃ dadāsi ca||

Verse 21

त्वं वै स्वर्गश्च मोक्षश्च कामः क्रोधस्त्वमेव च। सत्वं रजस्ममश्चैव अधश्चोर्ध्वं त्वमेव हि।।

tvaṃ vai svargaśca mokṣaśca kāmaḥ krodhastvameva ca| satvaṃ rajasmamaścaiva adhaścordhvaṃ tvameva hi||

Verse 22

ब्रह्मा भवश्च विष्णुश्च स्कन्देन्द्रौ सविता यमः। वरुणेन्दू मनुर्धाता विधाता त्वं धनेश्वरः।।

brahmā bhavaśca viṣṇuśca skandendrau savitā yamaḥ| varuṇendū manurdhātā vidhātā tvaṃ dhaneśvaraḥ||

Verse 23

भूर्वायुः सलिलाग्निश्च खं वाग्बुद्धिः स्थितिर्मतिः। कर्म सत्यानृते चोभे त्वमेवास्ति च नास्ति च।।

bhūrvāyuḥ salilāgniśca khaṃ vāgbuddhiḥ sthitirmatiḥ| karma satyānṛte cobhe tvamevāsti ca nāsti ca||

Verse 24

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश्च प्रकृतिभ्यः परं ध्रुवम्। विश्वाविश्वपरो भावश्चिन्त्याचिन्त्यस्त्वमेव हि।।

indriyāṇīndriyārthāśca prakṛtibhyaḥ paraṃ dhruvam| viśvāviśvaparo bhāvaścintyācintyastvameva hi||

Verse 25

यच्चैतत्परमं ब्रह्म यच्च तत्परमं पदम्। या गतिः साङ्ख्ययोगानां स भवान्नात्र संशयः।।

yaccaitatparamaṃ brahma yacca tatparamaṃ padam| yā gatiḥ sāṅkhyayogānāṃ sa bhavānnātra saṃśayaḥ||

Verse 26

नूनमद्य कृतार्थाः स्म नूनं प्राप्ताः सतां गतिम्। यां गतिं प्रार्तयन्तीह ज्ञाननिर्मलबुद्धयः।।

nūnamadya kṛtārthāḥ sma nūnaṃ prāptāḥ satāṃ gatim| yāṃ gatiṃ prārtayantīha jñānanirmalabuddhayaḥ||

Verse 27

अयो मूढाः स्म सुचिरमिमं कालमचेतसा। यन्न विद्मः परं देवं शाश्वतं यं विदुर्बुधाः।। उदर्कं फलोदयम्।।

ayo mūḍhāḥ sma suciramimaṃ kālamacetasā| yanna vidmaḥ paraṃ devaṃ śāśvataṃ yaṃ vidurbudhāḥ|| udarkaṃ phalodayam||

Verse 28

सेयमासादिता साक्षात्त्वद्भक्तिर्जन्मभिर्मया। भक्तानुग्रहकृद्देवो यं ज्ञात्वाऽमृतमश्नुते।।

seyamāsāditā sākṣāttvadbhaktirjanmabhirmayā| bhaktānugrahakṛddevo yaṃ jñātvā'mṛtamaśnute||

Verse 29

देवासुरमुनीनां तु यच्च गुह्यं सनातनम्। गुहायां निहितं ब्रह्मि दुर्विज्ञेयं मुनेरपि।।

devāsuramunīnāṃ tu yacca guhyaṃ sanātanam| guhāyāṃ nihitaṃ brahmi durvijñeyaṃ munerapi||

Verse 30

स एष भगवान्देवः सर्वकृत्सर्वतोमुखः। सर्वात्मा सर्वदर्शी च सर्वगः सर्ववेदिता।।

sa eṣa bhagavāndevaḥ sarvakṛtsarvatomukhaḥ| sarvātmā sarvadarśī ca sarvagaḥ sarvaveditā||

Verse 31

देहकृद्देहभृद्देही देहभुग्देहिनां गतिः। प्राणकृत्प्राणभृत्प्राणी प्राणदः प्राणिनां गतिः।।

dehakṛddehabhṛddehī dehabhugdehināṃ gatiḥ| prāṇakṛtprāṇabhṛtprāṇī prāṇadaḥ prāṇināṃ gatiḥ||

Verse 32

अध्यात्मगतिरिष्टानां ध्यायिनामात्मवेदिनाम्। अपुनर्भवकामानां या गतिः सोऽयमीश्वरः।।

adhyātmagatiriṣṭānāṃ dhyāyināmātmavedinām| apunarbhavakāmānāṃ yā gatiḥ so'yamīśvaraḥ||

Verse 33

अयं च सर्वभूतानां शुभाशुभगतिप्रदः। अयं च जन्ममरणे विदध्यात्सर्वजन्तुषु। अयं संसिद्धिकामानां या गतिः सोयमीस्वरः।

ayaṃ ca sarvabhūtānāṃ śubhāśubhagatipradaḥ| ayaṃ ca janmamaraṇe vidadhyātsarvajantuṣu| ayaṃ saṃsiddhikāmānāṃ yā gatiḥ soyamīsvaraḥ|

Verse 34

भूराद्यान्सर्वभुवनानुत्पाद्य सदिवौकसः। दधाति देवस्तनुभिरष्टाभिर्यो बिभर्ति च।।

bhūrādyānsarvabhuvanānutpādya sadivaukasaḥ| dadhāti devastanubhiraṣṭābhiryo bibharti ca||

Verse 35

अतः प्रवर्तते सर्वमस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम्। अस्मिंश्च प्रलयं याति अयमेकः सनातनः।।

ataḥ pravartate sarvamasminsarvaṃ pratiṣṭhitam| asmiṃśca pralayaṃ yāti ayamekaḥ sanātanaḥ||

Verse 36

अयं स सत्यकामानां सत्यलोकः परं सताम्। अपवर्गश्च मुक्तानां कैवल्यं चात्मवेदिनाम्।।

ayaṃ sa satyakāmānāṃ satyalokaḥ paraṃ satām| apavargaśca muktānāṃ kaivalyaṃ cātmavedinām||

Verse 37

अयं ब्रह्मादिभिः सिद्धैर्गुहायां गोपितः प्रुभुः। देवासुरमनुष्याणामप्रकाशो भवेदिति।।

ayaṃ brahmādibhiḥ siddhairguhāyāṃ gopitaḥ prubhuḥ| devāsuramanuṣyāṇāmaprakāśo bhavediti||

Verse 38

तं त्वां देवासुरनरास्तत्त्वेन न विदुर्भवम्। मोहिताः खल्वनेनैव हृदिस्थेनाप्रकाशिना

taṃ tvāṃ devāsuranarāstattvena na vidurbhavam| mohitāḥ khalvanenaiva hṛdisthenāprakāśinā

Verse 39

ये चैनं प्रतिपद्यन्ते भक्तियोगेन भाविताः। तेषामेवात्मनात्मानं दर्शयत्येष हृच्छयः।।

ye cainaṃ pratipadyante bhaktiyogena bhāvitāḥ| teṣāmevātmanātmānaṃ darśayatyeṣa hṛcchayaḥ||

Verse 40

यं ज्ञात्वा न पुनर्जन्म मरणं चापि विद्यते। यं विदित्वा परं वेद्यं वेदितव्यं न विद्यते।।

yaṃ jñātvā na punarjanma maraṇaṃ cāpi vidyate| yaṃ viditvā paraṃ vedyaṃ veditavyaṃ na vidyate||

Verse 41

यं लब्ध्वा परमं लाभं नाधिकं मन्यते बुधः। यां सूक्ष्मां परमां प्राप्तिं गच्छन्नव्ययमक्षयम्।।

yaṃ labdhvā paramaṃ lābhaṃ nādhikaṃ manyate budhaḥ| yāṃ sūkṣmāṃ paramāṃ prāptiṃ gacchannavyayamakṣayam||

Verse 42

यं साङ्ख्या गुणतत्त्वज्ञाः साङ्ख्यशास्त्रविशारदाः। सूक्ष्मज्ञानतराः सूक्ष्मं ज्ञात्वा मुच्यन्ति बन्धनैः अचेतसा अज्ञानेन ।।

yaṃ sāṅkhyā guṇatattvajñāḥ sāṅkhyaśāstraviśāradāḥ| sūkṣmajñānatarāḥ sūkṣmaṃ jñātvā mucyanti bandhanaiḥ acetasā ajñānena ||

Verse 43

यं च वेदविदो वेद्यं वेदान्ते च प्रतिष्ठितम्। प्राणायामपरा नित्यं यं विशन्ति जपन्ति च।।

yaṃ ca vedavido vedyaṃ vedānte ca pratiṣṭhitam| prāṇāyāmaparā nityaṃ yaṃ viśanti japanti ca||

Verse 44

ओंकाररथमारुह्य ते विशन्ति महेश्वरम्। अयं स देवयानानामादित्यो द्वारमुच्यते।।

oṃkārarathamāruhya te viśanti maheśvaram| ayaṃ sa devayānānāmādityo dvāramucyate||

Verse 45

अयं च पितृयानानां चन्द्रमा द्वारमुच्यते। एष काष्ठा दिशश्चैव संवत्सरयुगादि च।।

ayaṃ ca pitṛyānānāṃ candramā dvāramucyate| eṣa kāṣṭhā diśaścaiva saṃvatsarayugādi ca||

Verse 46

दिव्यादिव्यः परो लाभ अयने दक्षिणोत्तरे। एनं प्रजापतिः पूर्वमाराध्य बहुभिः स्तवैः।।

divyādivyaḥ paro lābha ayane dakṣiṇottare| enaṃ prajāpatiḥ pūrvamārādhya bahubhiḥ stavaiḥ||

Verse 47

प्रजार्थं वरयामास नीललोहितसंज्ञितम्। क्रग्भिर्यमनुशासन्ति तत्त्वे कर्मणि बह्वृचाः।।

prajārthaṃ varayāmāsa nīlalohitasaṃjñitam| kragbhiryamanuśāsanti tattve karmaṇi bahvṛcāḥ||

Verse 48

यजुर्भिर्यत्त्रिधा वेद्यं जुह्वत्यध्वर्यवोऽध्वरे। सामभिर्यं च गायन्ति सामगाः शुद्धबुद्धयः।।

yajurbhiryattridhā vedyaṃ juhvatyadhvaryavo'dhvare| sāmabhiryaṃ ca gāyanti sāmagāḥ śuddhabuddhayaḥ||

Verse 49

ऋतं सत्यं परं ब्रह्म स्तुवन्त्याथर्वणा द्विजाः। यज्ञस्य परमा योनिः परिश्चायं परः स्मृतः।।

ṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma stuvantyātharvaṇā dvijāḥ| yajñasya paramā yoniḥ pariścāyaṃ paraḥ smṛtaḥ||

Verse 50

रात्र्यहः श्रोत्रनयनः पक्षमासशिरोभुजः। ऋतुवीर्यस्तपोधैर्यो ह्यब्दगुह्योरुपादवान्।।

rātryahaḥ śrotranayanaḥ pakṣamāsaśirobhujaḥ| ṛtuvīryastapodhairyo hyabdaguhyorupādavān||

Verse 51

मृत्युर्यमो हुताशश्च कालः संहारवेगवान्। कालस्य परमा योनिः कालश्चायं सनातनः।।

mṛtyuryamo hutāśaśca kālaḥ saṃhāravegavān| kālasya paramā yoniḥ kālaścāyaṃ sanātanaḥ||

Verse 52

चन्द्रादित्यौ सनक्षत्रौ ग्रहाश्च सह वायुना। ध्रुवः सप्तर्षयश्चैव भुवनाः सप्त एव च।।

candrādityau sanakṣatrau grahāśca saha vāyunā| dhruvaḥ saptarṣayaścaiva bhuvanāḥ sapta eva ca||

Verse 53

प्रधानं महदव्यक्तं विशेषान्तं सवैकृतम्। ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं भूतादि सदसच्च यत्।।

pradhānaṃ mahadavyaktaṃ viśeṣāntaṃ savaikṛtam| brahmādistambaparyantaṃ bhūtādi sadasacca yat||

Verse 54

अष्टौ प्रकृतयश्चैव प्रकृतिभ्यश्च यः परः। अस्य देवस्य यद्भागं कृत्स्नं सम्परिवर्तते।।

aṣṭau prakṛtayaścaiva prakṛtibhyaśca yaḥ paraḥ| asya devasya yadbhāgaṃ kṛtsnaṃ samparivartate||

Verse 55

एतत्परममानन्दं यत्तच्छाश्वतमेव च। एषा गतिर्विरक्तानामेष भावः परः सताम्।।

etatparamamānandaṃ yattacchāśvatameva ca| eṣā gatirviraktānāmeṣa bhāvaḥ paraḥ satām||

Verse 56

एतत्पदमनुद्विग्नमेतद्ब्रह्म सनातनम्। शास्त्रवेदाङ्गविदुषामेतद्ध्यानं परं पदम्।।

etatpadamanudvignametadbrahma sanātanam| śāstravedāṅgaviduṣāmetaddhyānaṃ paraṃ padam||

Verse 57

इयं सा परमा काष्ठा इयं सा परमा कला। इयं सा परमा सिद्धिरियं सा परमा गतिः।।

iyaṃ sā paramā kāṣṭhā iyaṃ sā paramā kalā| iyaṃ sā paramā siddhiriyaṃ sā paramā gatiḥ||

Verse 58

इयं सा परमा शान्तिरियं सा निर्वृतिः परा। यं प्राप्य कृतकृत्याः स्म इत्यमन्यन्त योगिनः।।

iyaṃ sā paramā śāntiriyaṃ sā nirvṛtiḥ parā| yaṃ prāpya kṛtakṛtyāḥ sma ityamanyanta yoginaḥ||

Verse 59

इयं तुष्टिरियं सिद्धिरियं श्रुतिरियं स्मृतिः। अध्यात्मगतिरिष्टानां विदुषां प्राप्तिरव्यया।।

iyaṃ tuṣṭiriyaṃ siddhiriyaṃ śrutiriyaṃ smṛtiḥ| adhyātmagatiriṣṭānāṃ viduṣāṃ prāptiravyayā||

Verse 60

यजतां कामयानानां मखैर्विपुलदक्षिणैः। या गतिर्यज्ञशीलानां सा गतिस्त्वं न संशयः।।

yajatāṃ kāmayānānāṃ makhairvipuladakṣiṇaiḥ| yā gatiryajñaśīlānāṃ sā gatistvaṃ na saṃśayaḥ||

Verse 61

सम्यग्योगजपैः शान्तिर्नियमैर्देहतापनैः। तप्यतां या गतिर्देव परमा सा गतिर्भवान्।।

samyagyogajapaiḥ śāntirniyamairdehatāpanaiḥ| tapyatāṃ yā gatirdeva paramā sā gatirbhavān||

Verse 62

कर्मन्यासकृतानां च विरक्तानां ततस्ततः। या गतिर्ब्रह्मिसदने सा गतिस्त्वं सनातन।।

karmanyāsakṛtānāṃ ca viraktānāṃ tatastataḥ| yā gatirbrahmisadane sā gatistvaṃ sanātana||

Verse 63

अपुनर्भवकामानां वैराग्ये वर्ततां च या। प्रकृतीनां लयानां च सा गतिस्त्वं सनातन।।

apunarbhavakāmānāṃ vairāgye vartatāṃ ca yā| prakṛtīnāṃ layānāṃ ca sā gatistvaṃ sanātana||

Verse 64

ज्ञानविज्ञानयुक्तानां निरुपाख्या निरञ्जना। कैवल्या या गतिर्देव परमा सा गतिर्भवान्।।

jñānavijñānayuktānāṃ nirupākhyā nirañjanā| kaivalyā yā gatirdeva paramā sā gatirbhavān||

Verse 65

वेदशास्त्रपुराणोक्ताः पञ्च ता गतयः स्मृताः। त्वत्प्रसादाद्धि लभ्यन्ते न लभ्यन्तेऽन्यथा विभो।।

vedaśāstrapurāṇoktāḥ pañca tā gatayaḥ smṛtāḥ| tvatprasādāddhi labhyante na labhyante'nyathā vibho||

Verse 66

इति तण्डिस्तपोराशिस्तुष्टावेसानमात्मना। जगौ च परमं ब्रह्म यत्पुरा लोककृज्जगौ।।

iti taṇḍistaporāśistuṣṭāvesānamātmanā| jagau ca paramaṃ brahma yatpurā lokakṛjjagau||

Verse 67

उपमन्युरुवाच। एवं स्तुतो महादेवस्तण्डिना ब्रह्मवादिना। उवाच भगवान्देव उमया सहितः प्रभुः।।

upamanyuruvāca| evaṃ stuto mahādevastaṇḍinā brahmavādinā| uvāca bhagavāndeva umayā sahitaḥ prabhuḥ||

Verse 68

ब्रह्मा शतक्रतुर्विष्णुर्विश्वेदेवा महर्षयः। न विदुस्त्वामिति ततस्तुष्टः प्रोवाच तं शिवः।।

brahmā śatakraturviṣṇurviśvedevā maharṣayaḥ| na vidustvāmiti tatastuṣṭaḥ provāca taṃ śivaḥ||

Verse 69

अक्षयश्चाव्ययश्चैव भविता दुःखवर्जितः। यशस्वी तेजसा युक्तो दिव्यज्ञानसमन्वितः।।

akṣayaścāvyayaścaiva bhavitā duḥkhavarjitaḥ| yaśasvī tejasā yukto divyajñānasamanvitaḥ||

Verse 70

ऋषीणामभिगम्यश्च सूत्रकर्ता सुतस्तव। मत्प्रसादाद्द्विजश्रेष्ठ भविष्यति न संशयः।।

ṛṣīṇāmabhigamyaśca sūtrakartā sutastava| matprasādāddvijaśreṣṭha bhaviṣyati na saṃśayaḥ||

Verse 71

कं वा कामं ददाम्यद्य ब्रूहि यद्वत्स काङ्क्षसे। प्राञ्जलिः स उवाचेदं त्वयि भक्तिर्दृढाऽस्तु मे।।

kaṃ vā kāmaṃ dadāmyadya brūhi yadvatsa kāṅkṣase| prāñjaliḥ sa uvācedaṃ tvayi bhaktirdṛḍhā'stu me||

Verse 72

उपमन्युरुवाच। एतान्दत्त्वा वरान्देवो वन्द्यमानः सुरर्षिभिः। स्तूयमानश्च विबुधैस्तत्रैवान्तरधीयत।।

upamanyuruvāca| etāndattvā varāndevo vandyamānaḥ surarṣibhiḥ| stūyamānaśca vibudhaistatraivāntaradhīyata||

Verse 73

अन्तर्हिते भगवति सानुगे यादवेश्वर। ऋषिराश्रममागम्य ममैतत्प्रोक्तवानिह।।

antarhite bhagavati sānuge yādaveśvara| ṛṣirāśramamāgamya mamaitatproktavāniha||

Verse 74

यानि च प्रथितान्यादौ तण्डिराख्यातवान्मम मानानि मानवश्रेष्ठ तानि त्वं शृणु सिद्धये।।

yāni ca prathitānyādau taṇḍirākhyātavānmama mānāni mānavaśreṣṭha tāni tvaṃ śṛṇu siddhaye||

Verse 75

दश नामसहस्राणि देवेष्वाह पितामहः। सर्वस्य शास्त्रेषु तथा दश नामशतानि च।।

daśa nāmasahasrāṇi deveṣvāha pitāmahaḥ| sarvasya śāstreṣu tathā daśa nāmaśatāni ca||

Verse 76

गुह्यानीमानि नामानि तण्डिर्भगवतोऽच्युत। देवप्रसादाद्देवेशः पुरा प्राह महात्मने।।

guhyānīmāni nāmāni taṇḍirbhagavato'cyuta| devaprasādāddeveśaḥ purā prāha mahātmane||