Adhyaya 43

Verse 1

बदरीनारायणेन गरुडंप्रति स्वमहिमोक्तिः।। 1 ।। गरुडेन मुनिगणान्प्रति स्वानुभूतनारायणमहिमोक्तिः।। 2 ।। भगवानुवाच। मां न देवा न गन्धर्वा नासुरा न व राक्षसाः। विदुस्तत्वेन सत्वस्थं सूक्ष्मात्मानमवस्थितम्।।

badarīnārāyaṇena garuḍaṃprati svamahimoktiḥ|| 1 || garuḍena munigaṇānprati svānubhūtanārāyaṇamahimoktiḥ|| 2 || bhagavānuvāca| māṃ na devā na gandharvā nāsurā na va rākṣasāḥ| vidustatvena satvasthaṃ sūkṣmātmānamavasthitam||

Verse 2

चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा लोकानां हितकाम्यया। भूतभव्यभविष्यादिरनादिर्विश्वकृत्तमः।।

caturdhā'haṃ vibhaktātmā lokānāṃ hitakāmyayā| bhūtabhavyabhaviṣyādiranādirviśvakṛttamaḥ||

Verse 3

पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम्। मनो बुद्धिश्च चेतश्च तमः सत्वं रजस्तथा।।

pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam| mano buddhiśca cetaśca tamaḥ satvaṃ rajastathā||

Verse 4

प्रकृतिर्विकृतिश्चैव विद्याविद्ये शुभाशुभे। मत्त एतानि जायन्ते नाहमेभ्यः कथञ्चन।।

prakṛtirvikṛtiścaiva vidyāvidye śubhāśubhe| matta etāni jāyante nāhamebhyaḥ kathañcana||

Verse 5

यत्किंचिच्छ्रेयसा युक्तं श्रेयस्करमनुत्तमम्। धर्मयुक्तं च पुण्यं च सोऽहमस्मि निरामयः।।

yatkiṃcicchreyasā yuktaṃ śreyaskaramanuttamam| dharmayuktaṃ ca puṇyaṃ ca so'hamasmi nirāmayaḥ||

Verse 6

यत्स्वभावात्मतत्वज्ञैः कारणैरुपलक्ष्यते। अनादिमध्यनिधनः सोन्तरात्माऽस्मि शाश्वतः।।

yatsvabhāvātmatatvajñaiḥ kāraṇairupalakṣyate| anādimadhyanidhanaḥ sontarātmā'smi śāśvataḥ||

Verse 7

यत्तु मे परमं गुह्यं रूपं सूक्ष्मार्थदर्शिभिः। गृह्यते सूक्ष्मभावज्ञैः सोऽविभाव्योस्मि शाश्वतः।।

yattu me paramaṃ guhyaṃ rūpaṃ sūkṣmārthadarśibhiḥ| gṛhyate sūkṣmabhāvajñaiḥ so'vibhāvyosmi śāśvataḥ||

Verse 8

तत्तु मे परमं गुह्यं येन व्याप्तमिदं जगत्। सोहङ्गतः सर्वसत्वः सर्वस्य प्रभवोऽव्ययः।।

tattu me paramaṃ guhyaṃ yena vyāptamidaṃ jagat| sohaṅgataḥ sarvasatvaḥ sarvasya prabhavo'vyayaḥ||

Verse 9

मत्तो जायन्ति भूतानि मया धार्यन्त्यहर्निशम्। मय्येव विलयं यान्ति प्रलये पन्नगाशन।।

matto jāyanti bhūtāni mayā dhāryantyaharniśam| mayyeva vilayaṃ yānti pralaye pannagāśana||

Verse 10

यो मां यथा वेदयति तथा तस्यास्मि काश्यप। मनोबुद्धिगतः श्रेयो विदधामि विहङ्गम।।

yo māṃ yathā vedayati tathā tasyāsmi kāśyapa| manobuddhigataḥ śreyo vidadhāmi vihaṅgama||

Verse 11

मां तु ज्ञातुं कृता बुद्धिर्भवता पक्षिसत्तम। शृणु योऽहं यतश्चाहं यदर्थश्चाहमुद्यतः।।

māṃ tu jñātuṃ kṛtā buddhirbhavatā pakṣisattama| śṛṇu yo'haṃ yataścāhaṃ yadarthaścāhamudyataḥ||

Verse 12

ये केचिन्नियतात्मानस्त्रेताग्निपरमार्चिताः। अग्निकार्यपरा नित्यं जपहोमपरायणाः।।

ye kecinniyatātmānastretāgniparamārcitāḥ| agnikāryaparā nityaṃ japahomaparāyaṇāḥ||

Verse 13

आत्मन्यग्नीन्समाधाय नियता नियतेन्द्रियाः। अनन्यमनसस्ते मां सर्वे वै समुपासते।।

ātmanyagnīnsamādhāya niyatā niyatendriyāḥ| ananyamanasaste māṃ sarve vai samupāsate||

Verse 14

यजन्तो जपयज्ञैर्मां मानसैश्च सुसंयताः। अग्नीनभ्युद्ययुः शश्वदग्निष्वेवाभिसंश्रिताः।।

yajanto japayajñairmāṃ mānasaiśca susaṃyatāḥ| agnīnabhyudyayuḥ śaśvadagniṣvevābhisaṃśritāḥ||

Verse 15

अनन्यकार्याः शुचयो नित्यमग्निपरायणाः। य एवंबुद्ध्यो धीरास्ते मां गच्छन्ति तादृशाः।।

ananyakāryāḥ śucayo nityamagniparāyaṇāḥ| ya evaṃbuddhyo dhīrāste māṃ gacchanti tādṛśāḥ||

Verse 16

अकामहतसङ्कल्पा ज्ञाने नित्यं समाहिताः। आत्मन्यग्निं समाधाय निराहारा निराशिषः।।

akāmahatasaṅkalpā jñāne nityaṃ samāhitāḥ| ātmanyagniṃ samādhāya nirāhārā nirāśiṣaḥ||

Verse 17

विषयेषु निरारम्भा विमुक्ता ज्ञानचक्षुषः। अनन्यमनसो धीराः स्वभावनियमान्विताः।।

viṣayeṣu nirārambhā vimuktā jñānacakṣuṣaḥ| ananyamanaso dhīrāḥ svabhāvaniyamānvitāḥ||

Verse 18

यत्तद्वियति दृष्टं तत्सरः पद्मोत्पलायुतम्। तत्राग्नयः सन्निहिता दीप्यन्ते स्म निरिन्धनाः।।

yattadviyati dṛṣṭaṃ tatsaraḥ padmotpalāyutam| tatrāgnayaḥ sannihitā dīpyante sma nirindhanāḥ||

Verse 19

ज्ञानामलाशयास्तस्मिन्ये च चन्द्रांशुनिर्मलाः। उपासीना गृणन्तोऽग्निमस्पष्टाक्षरभाषिणः। आकाङ्क्षमाणाः शुचयस्तेष्वग्रिषु विहङ्गम।।

jñānāmalāśayāstasminye ca candrāṃśunirmalāḥ| upāsīnā gṛṇanto'gnimaspaṣṭākṣarabhāṣiṇaḥ| ākāṅkṣamāṇāḥ śucayasteṣvagriṣu vihaṅgama||

Verse 20

ये मया भावितात्मानो मय्येवाभिरताः सदा। उपासते च मामेव ज्योतिर्भूता निरामयाः।।

ye mayā bhāvitātmāno mayyevābhiratāḥ sadā| upāsate ca māmeva jyotirbhūtā nirāmayāḥ||

Verse 21

तैर्हि तत्रैव वस्तव्यं नीरागादिभिरच्युतैः। निराहारा ह्यनिष्पन्दाश्चन्द्रांशुसदृशप्रभाः।।

tairhi tatraiva vastavyaṃ nīrāgādibhiracyutaiḥ| nirāhārā hyaniṣpandāścandrāṃśusadṛśaprabhāḥ||

Verse 22

निर्मला निरहङ्कारा निरालम्बा निराशिषः। मद्भक्ताः सततं तेवै भक्तांस्तानपि चाप्यहम्।।

nirmalā nirahaṅkārā nirālambā nirāśiṣaḥ| madbhaktāḥ satataṃ tevai bhaktāṃstānapi cāpyaham||

Verse 23

चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा चरामि जगतो हितः। लोकानां धारणार्थाय विधानं विदधामि च।।

caturdhā'haṃ vibhaktātmā carāmi jagato hitaḥ| lokānāṃ dhāraṇārthāya vidhānaṃ vidadhāmi ca||

Verse 24

यथावत्तदशेषेण श्रोतुमर्हति मे भवान्।।

yathāvattadaśeṣeṇa śrotumarhati me bhavān||

Verse 25

एका मूर्तिर्निर्गुणाख्या योगं परममास्थिता। द्वितीया सृजते तात भूतग्रामं चराचरम्।।

ekā mūrtirnirguṇākhyā yogaṃ paramamāsthitā| dvitīyā sṛjate tāta bhūtagrāmaṃ carācaram||

Verse 26

सृष्टं संहरते चैका जगत्स्थावरजङ्गमम्। ज्ञातात्मनिष्ठा क्षपयन्मोहयन्तीव मायया। क्षपयन्ती मोहयति आत्मनिष्ठा स्वमायया।।

sṛṣṭaṃ saṃharate caikā jagatsthāvarajaṅgamam| jñātātmaniṣṭhā kṣapayanmohayantīva māyayā| kṣapayantī mohayati ātmaniṣṭhā svamāyayā||

Verse 27

चतुर्थी मे महामूर्तिर्जगद्वृद्धिं ददाति सा। रक्षते चापि नियता सोहमस्मि नभश्वरः।।

caturthī me mahāmūrtirjagadvṛddhiṃ dadāti sā| rakṣate cāpi niyatā sohamasmi nabhaśvaraḥ||

Verse 28

मया सर्वमिदं व्याप्तं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम्। अहं सर्वजगद्बीजं सर्वत्रगतिरव्ययः।।

mayā sarvamidaṃ vyāptaṃ mayi sarvaṃ pratiṣṭhitam| ahaṃ sarvajagadbījaṃ sarvatragatiravyayaḥ||

Verse 29

यानि तान्यग्निहोत्राणि ये च चन्द्रांशुराशयः। गृणन्ति वेदं सततं तेष्वग्निषु विहङ्गम।।

yāni tānyagnihotrāṇi ye ca candrāṃśurāśayaḥ| gṛṇanti vedaṃ satataṃ teṣvagniṣu vihaṅgama||

Verse 30

क्रमेण मां समायान्ति सुखिनो ज्ञानसंयुताः। तेषामहं तपो दीप्तं तेजः सम्यक्समाहितम्। नित्यं ते मयि वर्तन्ते तेषु चाहमतन्द्रितः।।

krameṇa māṃ samāyānti sukhino jñānasaṃyutāḥ| teṣāmahaṃ tapo dīptaṃ tejaḥ samyaksamāhitam| nityaṃ te mayi vartante teṣu cāhamatandritaḥ||

Verse 31

सर्वतो मुक्तसङ्गेन मय्यनन्यसमाधिना। शक्यः समासादयितुमहं वै ज्ञानचक्षुषा।।

sarvato muktasaṅgena mayyananyasamādhinā| śakyaḥ samāsādayitumahaṃ vai jñānacakṣuṣā||

Verse 32

मां स्थूलदर्शनं विद्धि जगतः कार्यकारणम्। मत्तश्च सम्प्रसूतान्वै विद्धि लोकान्सदैवतान्।।

māṃ sthūladarśanaṃ viddhi jagataḥ kāryakāraṇam| mattaśca samprasūtānvai viddhi lokānsadaivatān||

Verse 33

मया चापि चतुर्धात्मा विभक्तः प्राणिषु स्यिथः। आत्मभूतो वासुदेवो ह्यनिरुद्धो मतौ स्यितः।।

mayā cāpi caturdhātmā vibhaktaḥ prāṇiṣu syithaḥ| ātmabhūto vāsudevo hyaniruddho matau syitaḥ||

Verse 34

सङ्कर्षणोऽहङ्कारे च प्रद्युम्नो मनसि स्यितः। अन्यथा च चतुर्दा यत्सम्यक्त्वं श्रोतुमर्हसि।।

saṅkarṣaṇo'haṅkāre ca pradyumno manasi syitaḥ| anyathā ca caturdā yatsamyaktvaṃ śrotumarhasi||

Verse 35

यत्तत्पद्ममभूत्पूर्वं तत्र ब्रह्मा व्यजायत। ब्राह्मणश्चापि सम्भूतः शिव इत्यवधार्यताम्।।

yattatpadmamabhūtpūrvaṃ tatra brahmā vyajāyata| brāhmaṇaścāpi sambhūtaḥ śiva ityavadhāryatām||

Verse 36

शिवात्स्कन्दः संवभूव एतत्सृष्टिचतुष्टयम्। दैत्यदानवदर्पघ्नमेवं मां विद्धि नित्यशः।।

śivātskandaḥ saṃvabhūva etatsṛṣṭicatuṣṭayam| daityadānavadarpaghnamevaṃ māṃ viddhi nityaśaḥ||

Verse 37

दैत्यदानवरक्षोभिर्यदा धर्मः प्रपीड्यते। तदाऽहं धर्मवृद्ध्यर्थं मूर्तिमान्भविताऽऽशुग।।

daityadānavarakṣobhiryadā dharmaḥ prapīḍyate| tadā'haṃ dharmavṛddhyarthaṃ mūrtimānbhavitā''śuga||

Verse 38

वेदव्रतपरा ये तु धीरा निश्चितबुद्ध्यः। योगिनो योगयुक्ताश्च ते मां पश्यन्ति नान्यथा।।

vedavrataparā ye tu dhīrā niścitabuddhyaḥ| yogino yogayuktāśca te māṃ paśyanti nānyathā||

Verse 39

पञ्चभिः सम्प्रयुक्तोऽहं विप्रयुक्तश्च पञ्चभिः। वर्तमानश्च तेष्वेवं निवृत्तश्चैव तेष्वहम्।।

pañcabhiḥ samprayukto'haṃ viprayuktaśca pañcabhiḥ| vartamānaśca teṣvevaṃ nivṛttaścaiva teṣvaham||

Verse 40

ये विदुर्जातसङ्कल्पास्ते मां पश्यन्ति तादृशाः।।

ye vidurjātasaṅkalpāste māṃ paśyanti tādṛśāḥ||

Verse 41

स्वं वायुरापो ज्योतिश्च पृथिवी चेति पञ्चमम्। तदात्मकोऽस्मि विज्ञेयो न चान्योस्मीति निश्चितम्।

svaṃ vāyurāpo jyotiśca pṛthivī ceti pañcamam| tadātmako'smi vijñeyo na cānyosmīti niścitam|

Verse 42

वर्तमानमतीतं च पञ्चवर्गेषु निश्चलम्। शब्दस्पर्शेषु रूपेषु रसगन्धेषु चाप्यहम्।।

vartamānamatītaṃ ca pañcavargeṣu niścalam| śabdasparśeṣu rūpeṣu rasagandheṣu cāpyaham||

Verse 43

रजस्तमोभ्यामाविष्टा येषां बुद्धिरनिश्चिता। ते न पश्यन्ति मे तत्वं तपसा महता ह्यपि।।

rajastamobhyāmāviṣṭā yeṣāṃ buddhiraniścitā| te na paśyanti me tatvaṃ tapasā mahatā hyapi||

Verse 44

नोपवासैर्न नियमैर्न व्रतैर्विविधैरपि। द्रष्टुं वा वेदितुं वाऽपि न शक्या परमा गतिः।।

nopavāsairna niyamairna vratairvividhairapi| draṣṭuṃ vā vedituṃ vā'pi na śakyā paramā gatiḥ||

Verse 45

महामोहार्थपङ्के तु निमग्रानां गतिर्हरिः। एकान्तिनो ध्यानपरा यतिभावाद्ब्रजन्ति माम्।।

mahāmohārthapaṅke tu nimagrānāṃ gatirhariḥ| ekāntino dhyānaparā yatibhāvādbrajanti mām||

Verse 46

सत्वयुक्ता मतिर्येषां केवलाऽऽत्मविनिश्चिता। ते पश्यन्ति स्वमात्मानं परमात्मानमव्ययम्।।

satvayuktā matiryeṣāṃ kevalā''tmaviniścitā| te paśyanti svamātmānaṃ paramātmānamavyayam||

Verse 47

अहिंसा सर्वभूतेषु तेष्ववस्तितमार्जवम्। तेष्वेव च समाधाय सम्यगेति च मामजम्।।

ahiṃsā sarvabhūteṣu teṣvavastitamārjavam| teṣveva ca samādhāya samyageti ca māmajam||

Verse 48

यदेतत्परमं गुह्यमाख्यानं परमाद्भुतम्। यत्तेन तदशेषेण यथावच्छ्रोतुमर्हसि।।

yadetatparamaṃ guhyamākhyānaṃ paramādbhutam| yattena tadaśeṣeṇa yathāvacchrotumarhasi||

Verse 49

ये त्वग्निहोत्रनियता जपयज्ञपरायणाः। ते मामुपासते शश्वद्यांस्तांस्त्वं दृष्टवानसि।।

ye tvagnihotraniyatā japayajñaparāyaṇāḥ| te māmupāsate śaśvadyāṃstāṃstvaṃ dṛṣṭavānasi||

Verse 50

शास्त्रदृष्टविधानज्ञा असक्ताः क्वचिदन्यथा। शक्योऽहं वेदितुं तैस्तु यन्मे परममव्ययम्।।

śāstradṛṣṭavidhānajñā asaktāḥ kvacidanyathā| śakyo'haṃ vedituṃ taistu yanme paramamavyayam||

Verse 51

ये तु सांख्यं च योगं च ज्ञात्वाऽप्यधृतनिश्चयाः। न ते गच्छन्ति कुशलाः परां गतिमनुत्तमाम्।।

ye tu sāṃkhyaṃ ca yogaṃ ca jñātvā'pyadhṛtaniścayāḥ| na te gacchanti kuśalāḥ parāṃ gatimanuttamām||

Verse 52

तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रसन्नात्माऽऽन्मविच्छुचिः। आसादयति तद्ब्रह्म यत्र गत्वा न शोचति।।

tasmājjñānena śuddhena prasannātmā''nmavicchuciḥ| āsādayati tadbrahma yatra gatvā na śocati||

Verse 53

शुद्धाभिजनसम्पन्नाः श्रद्धायुक्तेन चेतसा। मद्भक्त्या च द्विजश्रेष्ठा गच्छन्ति परमां गतिं।।

śuddhābhijanasampannāḥ śraddhāyuktena cetasā| madbhaktyā ca dvijaśreṣṭhā gacchanti paramāṃ gatiṃ||

Verse 54

यद्गह्यं परमं बुद्धेरलिङ्गग्रहणं च यत्। तत्सूक्ष्मं गृह्यते विप्रैर्यतिभिस्तत्त्वदर्शिभिः।।

yadgahyaṃ paramaṃ buddheraliṅgagrahaṇaṃ ca yat| tatsūkṣmaṃ gṛhyate viprairyatibhistattvadarśibhiḥ||

Verse 55

न वायुः पवते तत्र न तस्मिञ्ज्योतिषां गतिः। न चापः पृथिवी चैव नाकाशं न मनोगतिः।।

na vāyuḥ pavate tatra na tasmiñjyotiṣāṃ gatiḥ| na cāpaḥ pṛthivī caiva nākāśaṃ na manogatiḥ||

Verse 56

तस्माच्चैतानि सर्वाणि प्रजायन्ते विहङ्गम। सर्वेभ्यश्च स तेभ्यश्च प्रभवत्यमलो विभुः।।

tasmāccaitāni sarvāṇi prajāyante vihaṅgama| sarvebhyaśca sa tebhyaśca prabhavatyamalo vibhuḥ||

Verse 57

स्थूलदर्शनमेतन्मे यद्दृष्टं भवताऽनघ। एतत्सूक्ष्मस्य तद्द्वारं कार्याणां कारणं त्वहम्।।

sthūladarśanametanme yaddṛṣṭaṃ bhavatā'nagha| etatsūkṣmasya taddvāraṃ kāryāṇāṃ kāraṇaṃ tvaham||

Verse 58

दृष्टो वै भवता तस्मात्सरस्यमितविक्रम। ब्रह्मणो यदहोरात्रसङ्ख्याभिज्ञैर्विभाव्यते।।

dṛṣṭo vai bhavatā tasmātsarasyamitavikrama| brahmaṇo yadahorātrasaṅkhyābhijñairvibhāvyate||

Verse 59

एष कालस्त्वया तत्र सरस्यहमुपागतः। मां यज्ञमाहुर्यज्ञज्ञा वेदं वेदविदो जनाः। मुनयश्चापि मामेव जपयज्ञं प्रचक्षते।।

eṣa kālastvayā tatra sarasyahamupāgataḥ| māṃ yajñamāhuryajñajñā vedaṃ vedavido janāḥ| munayaścāpi māmeva japayajñaṃ pracakṣate||

Verse 60

वक्ता मन्ता रसयिता घ्राता द्रष्टा प्रदर्शकः। बोद्धा बोधयिता चाहं गन्ता श्रोता चिदात्मकः।।

vaktā mantā rasayitā ghrātā draṣṭā pradarśakaḥ| boddhā bodhayitā cāhaṃ gantā śrotā cidātmakaḥ||

Verse 61

मामिष्ट्वा स्वर्गमायान्ति तथा चाप्नुवते महत्। ज्ञात्वा मामेव चैवान्ते निःसङ्गेनान्तरात्मना।।

māmiṣṭvā svargamāyānti tathā cāpnuvate mahat| jñātvā māmeva caivānte niḥsaṅgenāntarātmanā||

Verse 62

अहं तेजो द्विजातीनां मम तेजो द्विजातयः। मम यस्तेजसो देहः सोग्निरित्यवगम्यताम्।।

ahaṃ tejo dvijātīnāṃ mama tejo dvijātayaḥ| mama yastejaso dehaḥ sognirityavagamyatām||

Verse 63

प्राणपालः शरीरेऽहं योगिनामहमीश्वरः। सांख्यानामिदमेवाग्रे मयि सर्वमिदं जगत्।।

prāṇapālaḥ śarīre'haṃ yogināmahamīśvaraḥ| sāṃkhyānāmidamevāgre mayi sarvamidaṃ jagat||

Verse 64

धर्ममर्तं च कामं च मोक्षं चैवार्जवं जपम्। तमः सत्वं रजश्चैव कर्मजं च भवाप्ययम्।।

dharmamartaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ caivārjavaṃ japam| tamaḥ satvaṃ rajaścaiva karmajaṃ ca bhavāpyayam||

Verse 65

स तदाऽहं तथारूपस्त्वया दृष्टः सनातनः। ततस्त्वहं परतरः शक्यः कालेन वेदितुम्।।

sa tadā'haṃ tathārūpastvayā dṛṣṭaḥ sanātanaḥ| tatastvahaṃ parataraḥ śakyaḥ kālena veditum||

Verse 66

मम यत्परमं गुह्यं शाश्वतं ध्रुवमव्ययम्। तदेवं परमो गुह्यो देवो नारायणो हरिः। न तच्छक्यं भुजङ्गारे वेत्तुमभ्युदयान्वितैः।।

mama yatparamaṃ guhyaṃ śāśvataṃ dhruvamavyayam| tadevaṃ paramo guhyo devo nārāyaṇo hariḥ| na tacchakyaṃ bhujaṅgāre vettumabhyudayānvitaiḥ||

Verse 67

निरारम्भनमस्कारा निराशीर्बन्धनास्तथा। गच्छन्ति तं महात्मानः परं ब्रह्म सनातनम्।।

nirārambhanamaskārā nirāśīrbandhanāstathā| gacchanti taṃ mahātmānaḥ paraṃ brahma sanātanam||

Verse 68

स्थूलोऽहमेवं विहग त्वया दृष्टस्तथाऽनघ। एतच्चापि न वेत्त्यन्यस्त्वामृते पन्नगाशन।।

sthūlo'hamevaṃ vihaga tvayā dṛṣṭastathā'nagha| etaccāpi na vettyanyastvāmṛte pannagāśana||

Verse 69

मा मतिस्तव गान्नाशमेषा गतिरनुत्तमा। मद्भक्तो भव नित्यं त्वं ततो वेत्स्यसि मे पदम्।।

mā matistava gānnāśameṣā gatiranuttamā| madbhakto bhava nityaṃ tvaṃ tato vetsyasi me padam||

Verse 70

एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यं दिव्यमानुषम्। एतच्छ्रेयः परं चैतत्पन्थानं विद्धि मोक्षिणाम्।।

etatte sarvamākhyātaṃ rahasyaṃ divyamānuṣam| etacchreyaḥ paraṃ caitatpanthānaṃ viddhi mokṣiṇām||

Verse 71

एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत। पश्यतो मे महायोगी जगामात्मगतिर्गतिम्।।

evamuktvā sa bhagavāṃstatraivāntaradhīyata| paśyato me mahāyogī jagāmātmagatirgatim||

Verse 72

एतदेवंविधं तस्य महिमानं महात्मनः। अच्युतस्याप्रमेयस्य दृष्टवानस्मि यत्पुरा।।

etadevaṃvidhaṃ tasya mahimānaṃ mahātmanaḥ| acyutasyāprameyasya dṛṣṭavānasmi yatpurā||

Verse 73

एतद्वः सर्वमाख्यातं चेष्टितं तस्य धीमतः। मयाऽनुभूतं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा चाद्भुतकर्मणः।।

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ ceṣṭitaṃ tasya dhīmataḥ| mayā'nubhūtaṃ pratyakṣaṃ dṛṣṭvā cādbhutakarmaṇaḥ||