Adhyaya 25

Verse 1

कद्र्वाऽमृताहरणं चोदितेन गरुडेन स्वपितरि कश्यपे तन्निवेदनम्।। 1 ।। तेन तस्य दुष्करत्वकथने गरुडेन स्वेन तस्य सुकरत्वोक्तिः।। 2 ।। कश्यपेन गरुडंप्रति गजकच्छपवृत्तान्तकथनपूर्वकं तयोर्भक्षणाद्बलाप्यायनसम्पादनेनामृताहरणचोदना।। 3 ।। भीष्म उवाच। तथेत्युक्त्वा तु विहगः प्रतिज्ञाय महाद्युतिः। अमृताहरणे वाचं ततः पितरमब्रवीत्।।

kadrvā'mṛtāharaṇaṃ coditena garuḍena svapitari kaśyape tannivedanam|| 1 || tena tasya duṣkaratvakathane garuḍena svena tasya sukaratvoktiḥ|| 2 || kaśyapena garuḍaṃprati gajakacchapavṛttāntakathanapūrvakaṃ tayorbhakṣaṇādbalāpyāyanasampādanenāmṛtāharaṇacodanā|| 3 || bhīṣma uvāca| tathetyuktvā tu vihagaḥ pratijñāya mahādyutiḥ| amṛtāharaṇe vācaṃ tataḥ pitaramabravīt||

Verse 2

कामं वै सूनृता वाचो विसृज्य च मुहुर्मुहुः। यच्चाप्यनुज्ञां मातुर्वै न च सा ह्यनुमन्यते।।

kāmaṃ vai sūnṛtā vāco visṛjya ca muhurmuhuḥ| yaccāpyanujñāṃ māturvai na ca sā hyanumanyate||

Verse 3

सा मा बहुविधा वाचो वज्रकल्पा विसृज्य वै। भगवन्विनता दासी मम माता महाद्युते।।

sā mā bahuvidhā vāco vajrakalpā visṛjya vai| bhagavanvinatā dāsī mama mātā mahādyute||

Verse 4

कद्रूः प्रेषयते चैव दासीयमिति चाब्रवीत्। आहरामृतमित्येव मोक्ष्यते विनता ततः।।

kadrūḥ preṣayate caiva dāsīyamiti cābravīt| āharāmṛtamityeva mokṣyate vinatā tataḥ||

Verse 5

सोहं मातृविमोक्षार्थमाहरिष्य इति ब्रुवन्। अमृतं प्रार्थितस्तूर्णमाहर्तुं प्रतिनन्द्य वै।।

sohaṃ mātṛvimokṣārthamāhariṣya iti bruvan| amṛtaṃ prārthitastūrṇamāhartuṃ pratinandya vai||

Verse 6

पितोवाच। अमृतं तात दुष्प्रापं देवैरपि कुतस्त्वया। रक्ष्यते हि भृशं पुत्र रक्षिभिस्तन्निबोध मे।।

pitovāca| amṛtaṃ tāta duṣprāpaṃ devairapi kutastvayā| rakṣyate hi bhṛśaṃ putra rakṣibhistannibodha me||

Verse 7

गुप्तमद्भिर्भृशं साधु सर्वतः परिवारितम्। अनन्तरमथो गुप्तं ज्वलता जातवेदसा।।

guptamadbhirbhṛśaṃ sādhu sarvataḥ parivāritam| anantaramatho guptaṃ jvalatā jātavedasā||

Verse 8

ततः शतसहस्राणि अयुतान्यर्बुदानि च। रक्षन्त्यमृतमत्यन्तं किङ्करा नाम राक्षसाः।।

tataḥ śatasahasrāṇi ayutānyarbudāni ca| rakṣantyamṛtamatyantaṃ kiṅkarā nāma rākṣasāḥ||

Verse 9

तेषां शक्त्यृष्टिशूलांश्च शतघ्न्यः पट्टसास्तथा। आयुधा रक्षिणां तात वज्रकल्पाः शिलास्तथा।।

teṣāṃ śaktyṛṣṭiśūlāṃśca śataghnyaḥ paṭṭasāstathā| āyudhā rakṣiṇāṃ tāta vajrakalpāḥ śilāstathā||

Verse 10

ततो जालेन महता अवनद्धं समन्ततः। अयस्मयेन वै तात वृत्रहन्तुः स्म शासनात्।।

tato jālena mahatā avanaddhaṃ samantataḥ| ayasmayena vai tāta vṛtrahantuḥ sma śāsanāt||

Verse 11

तत्त्वमेवंविधं तात कथं प्रार्थयसेऽमृतम्। सुरक्षितं वज्रभृतां वैनतेय विहङ्गम। इन्द्रेण देवैर्नागैश्च खड्गैर्गिरिजलादिभिः।।

tattvamevaṃvidhaṃ tāta kathaṃ prārthayase'mṛtam| surakṣitaṃ vajrabhṛtāṃ vainateya vihaṅgama| indreṇa devairnāgaiśca khaḍgairgirijalādibhiḥ||

Verse 12

पुत्रगृद्ध्या ब्रवीष्येतच्छृणु तात विनिश्चयम्। बलवानुपायवानस्मि भूयः किं करवाणि ते।।

putragṛddhyā bravīṣyetacchṛṇu tāta viniścayam| balavānupāyavānasmi bhūyaḥ kiṃ karavāṇi te||

Verse 13

गरुड उवाच। तमब्रवीत्पिता हृष्टः प्रहसन्वै पुनः पुनः। यदि तौ भक्षयेस्तात क्रूरौ कच्छपवारणौ।।

garuḍa uvāca| tamabravītpitā hṛṣṭaḥ prahasanvai punaḥ punaḥ| yadi tau bhakṣayestāta krūrau kacchapavāraṇau||

Verse 14

तथा बलममेयं ते भविता तन्न संशयः। अमृतस्यैव चाहर्ता भविष्यसि न संशयः।।

tathā balamameyaṃ te bhavitā tanna saṃśayaḥ| amṛtasyaiva cāhartā bhaviṣyasi na saṃśayaḥ||

Verse 15

गरुड उवाच। क्व तौ क्रूरौ महाभाग वर्तेते हस्तिकच्छपौ। भक्षयिष्याम्यहं तात बलस्याप्यायनं प्रति।।

garuḍa uvāca| kva tau krūrau mahābhāga vartete hastikacchapau| bhakṣayiṣyāmyahaṃ tāta balasyāpyāyanaṃ prati||

Verse 17

।। इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पञ्चविंशोऽध्यायः।। 25।।

|| iti śrīmanmahābhārate anuśāsanaparvaṇi dānadharmaparvaṇi pañcaviṃśo'dhyāyaḥ|| 25||