Adhyaya 235

Verse 1

परमेश्वरेण पार्वतींप्रति अन्नस्वर्णगोभूकन्याविद्यादानानां महिमप्रतिपादनम्।। 1 ।। उमोवाच। भगवन्कानि देयानि धर्ममुद्दिश्य मानवैः। तान्यहं श्रोतुमिच्छामि तन्मे शंसितुमर्हसि।।

parameśvareṇa pārvatīṃprati annasvarṇagobhūkanyāvidyādānānāṃ mahimapratipādanam|| 1 || umovāca| bhagavankāni deyāni dharmamuddiśya mānavaiḥ| tānyahaṃ śrotumicchāmi tanme śaṃsitumarhasi||

Verse 2

महेश्वर उवाच। अजस्रं धर्मकार्यं च तथा नैमित्तिकं प्रिये। अन्नं प्रतिश्रयो दीपः पानीयं तृणमिन्धनम्।।

maheśvara uvāca| ajasraṃ dharmakāryaṃ ca tathā naimittikaṃ priye| annaṃ pratiśrayo dīpaḥ pānīyaṃ tṛṇamindhanam||

Verse 3

स्नेहो गन्धश्च भैषज्यं तिलाश्च लवणं तथा। एवमादि तथाऽन्यश्च दानमाजस्रमुच्यते।।

sneho gandhaśca bhaiṣajyaṃ tilāśca lavaṇaṃ tathā| evamādi tathā'nyaśca dānamājasramucyate||

Verse 4

अजस्रदानात्सततमाजस्रमिति निश्चितम्। सामान्यं सर्ववर्णानां दानं शृणु समाहिता।।

ajasradānātsatatamājasramiti niścitam| sāmānyaṃ sarvavarṇānāṃ dānaṃ śṛṇu samāhitā||

Verse 5

अन्नं प्राणो मनुष्याणामन्नदः प्राणदो भवेत्। तस्माकदन्नं विशेषेण दातुमिच्छति मानवः।।

annaṃ prāṇo manuṣyāṇāmannadaḥ prāṇado bhavet| tasmākadannaṃ viśeṣeṇa dātumicchati mānavaḥ||

Verse 6

ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमीप्सितम्। निदधाति निधिं श्रेष्ठं सोऽनन्तं पारलौकिकम्।।

brāhmaṇāyābhirūpāya yo dadyādannamīpsitam| nidadhāti nidhiṃ śreṣṭhaṃ so'nantaṃ pāralaukikam||

Verse 7

श्रान्तमध्वपरिश्रान्तमतिथिं गृहमागतम्। अर्चयीत प्रयत्नेन स हि यज्ञो वरप्रदः।।

śrāntamadhvapariśrāntamatithiṃ gṛhamāgatam| arcayīta prayatnena sa hi yajño varapradaḥ||

Verse 8

कृत्वा तु पातकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिनाम्। ब्राह्मणानां विशेषेण सोपहन्ति स्वकं तमः।।

kṛtvā tu pātakaṃ karma yo dadyādannamarthinām| brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa sopahanti svakaṃ tamaḥ||

Verse 9

पितरस्तस्य नन्दन्ति सुवृष्ट्या कर्षका इव। पुत्रो यस्य तु पौत्रो वा श्रोत्रियं भोजयिष्यति।।

pitarastasya nandanti suvṛṣṭyā karṣakā iva| putro yasya tu pautro vā śrotriyaṃ bhojayiṣyati||

Verse 10

अपि चण्डालशूद्राणामन्नदानं न गर्हते। तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दद्यादन्नममत्सरः।।

api caṇḍālaśūdrāṇāmannadānaṃ na garhate| tasmātsarvaprayatnena dadyādannamamatsaraḥ||

Verse 11

कलत्रं पीडयित्वाऽपि पोषयेदतिथीन्सदा। जन्मापि मानुषे लोके तदर्थं हि विधीयते।।

kalatraṃ pīḍayitvā'pi poṣayedatithīnsadā| janmāpi mānuṣe loke tadarthaṃ hi vidhīyate||

Verse 12

अन्नदानाच्च लोकांस्तान्सम्प्रवक्ष्याम्यनिन्दिते। भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनाम्।।

annadānācca lokāṃstānsampravakṣyāmyanindite| bhavanāni prakāśante divi teṣāṃ mahātmanām||

Verse 13

अनेकशतभौमानि सान्तर्जलवनानि च। वैडूर्यार्चिःप्रकाशपनि हेमरूप्यमयानि च।।

anekaśatabhaumāni sāntarjalavanāni ca| vaiḍūryārciḥprakāśapani hemarūpyamayāni ca||

Verse 14

नानारूपाणि संस्थानां नानारत्नमयानि च। चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किङ्किणीजालवन्ति च।।

nānārūpāṇi saṃsthānāṃ nānāratnamayāni ca| candramaṇḍalaśubhrāṇi kiṅkiṇījālavanti ca||

Verse 15

तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च। यथेष्टभक्ष्यभोज्यानि शयनासनवन्ति च।।

taruṇādityavarṇāni sthāvarāṇi carāṇi ca| yatheṣṭabhakṣyabhojyāni śayanāsanavanti ca||

Verse 16

सर्वकामफलाश्चात्र वृक्षा भवनसंस्थिताः। वाप्यो बह्व्यश्च कूपाश्च दीर्घिकाश्च सहस्रशः।।

sarvakāmaphalāścātra vṛkṣā bhavanasaṃsthitāḥ| vāpyo bahvyaśca kūpāśca dīrghikāśca sahasraśaḥ||

Verse 17

अरुजानि विशोकानि नित्यानि विविधानि च। भवनानि विचित्राणि प्राणदानां त्रिविष्टपे।।

arujāni viśokāni nityāni vividhāni ca| bhavanāni vicitrāṇi prāṇadānāṃ triviṣṭape||

Verse 18

विवस्वतश्च सोमस्य ब्रह्मणश्च प्रजापतेः। विशन्ति लोकांस्ते नित्यं जगत्यन्नोदकप्रदाः।।

vivasvataśca somasya brahmaṇaśca prajāpateḥ| viśanti lokāṃste nityaṃ jagatyannodakapradāḥ||

Verse 19

तत्र ते सुचिरं कालं विहृत्याप्सरसां गणैः। जायन्ते मानुषे लोके सर्वकल्याणसंयुताः।।

tatra te suciraṃ kālaṃ vihṛtyāpsarasāṃ gaṇaiḥ| jāyante mānuṣe loke sarvakalyāṇasaṃyutāḥ||

Verse 20

बलसंहननोपेता नीरोगाश्चिरजीविनः। कुलीना मतिमन्तश्च भवन्त्यन्नप्रदा नराः।।

balasaṃhananopetā nīrogāścirajīvinaḥ| kulīnā matimantaśca bhavantyannapradā narāḥ||

Verse 21

तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता। सर्वकालं च सर्वस्य सर्वत्र च सदैव च।।

tasmādannaṃ viśeṣeṇa dātavyaṃ bhūtimicchatā| sarvakālaṃ ca sarvasya sarvatra ca sadaiva ca||

Verse 22

सुवर्णदानं परमं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत्। तस्मात्ते वर्णयिष्यामि यथावदनुपूर्वशः।।

suvarṇadānaṃ paramaṃ svargyaṃ svastyayanaṃ mahat| tasmātte varṇayiṣyāmi yathāvadanupūrvaśaḥ||

Verse 23

अपि पापकृतं क्रूरं दत्तं रुक्मं प्रकाशयेत्।।

api pāpakṛtaṃ krūraṃ dattaṃ rukmaṃ prakāśayet||

Verse 24

सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रिभेभ्यः सुचेतसः। देवतास्ते तर्पयन्ति समस्ता इति वैदिकम्।।

suvarṇaṃ ye prayacchanti śrotribhebhyaḥ sucetasaḥ| devatāste tarpayanti samastā iti vaidikam||

Verse 25

अग्निर्हि देवताः सर्वाः सुवर्णं चाग्निरुच्यते। तस्मात्सुवर्णदानेन तृप्ताः स्युः सर्वदेवताः।।

agnirhi devatāḥ sarvāḥ suvarṇaṃ cāgnirucyate| tasmātsuvarṇadānena tṛptāḥ syuḥ sarvadevatāḥ||

Verse 26

अग्न्यभावे तु कुर्वन्ति वह्निस्थानेषु काञ्चनम्। तस्मात्सुवर्णदातारः सर्वान्कामानवाप्नुयुः।।

agnyabhāve tu kurvanti vahnisthāneṣu kāñcanam| tasmātsuvarṇadātāraḥ sarvānkāmānavāpnuyuḥ||

Verse 27

आदित्यस्य हुताशस्य लोकान्नानाविधाञ्शुभान्। काञ्चनं सम्प्रदायाशु प्रविशन्ति न संशयः।।

ādityasya hutāśasya lokānnānāvidhāñśubhān| kāñcanaṃ sampradāyāśu praviśanti na saṃśayaḥ||

Verse 28

अलङ्कारं कृतं चापि केवलान्प्रविशिष्यते। सौवर्णैर्ब्राह्मणं काले तैरलङ्कृत्य भोजयेत्।।

alaṅkāraṃ kṛtaṃ cāpi kevalānpraviśiṣyate| sauvarṇairbrāhmaṇaṃ kāle tairalaṅkṛtya bhojayet||

Verse 29

य एतत्परमं दानं दत्त्वा सौवर्णमद्भुतम्। द्युतिं मेधां वपुः कीर्तिं पुनर्जाते लबेद्ध्रुवम्।।

ya etatparamaṃ dānaṃ dattvā sauvarṇamadbhutam| dyutiṃ medhāṃ vapuḥ kīrtiṃ punarjāte labeddhruvam||

Verse 30

तस्मात्स्वशक्त्या दातव्यं काञ्चनं भुवि मानवैः। न ह्येतस्मात्परं लोकेष्वन्यत्पापात्प्रमुच्यते।।

tasmātsvaśaktyā dātavyaṃ kāñcanaṃ bhuvi mānavaiḥ| na hyetasmātparaṃ lokeṣvanyatpāpātpramucyate||

Verse 31

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि गवां दानमनिन्दिते। नहि गोभ्यः परं दानं विद्यते जगति प्रिये।।

ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi gavāṃ dānamanindite| nahi gobhyaḥ paraṃ dānaṃ vidyate jagati priye||

Verse 32

लोकान्सिसृक्षुणा पूर्वं गावः सृष्टाः स्वयंभुवा। वृत्त्यर्थं सर्वभूतानां तस्मात्ता मातरः स्मृताः।।

lokānsisṛkṣuṇā pūrvaṃ gāvaḥ sṛṣṭāḥ svayaṃbhuvā| vṛttyarthaṃ sarvabhūtānāṃ tasmāttā mātaraḥ smṛtāḥ||

Verse 33

लोकज्येष्ठा लोकवृत्त्या प्रवृत्ता मय्यायत्ताः सोमनिष्यन्दभूताः। सौम्याः पुण्याः प्राणदाः कामदाश्च तस्मात्पूज्याः पुण्यकामैर्मनुष्यैः।।

lokajyeṣṭhā lokavṛttyā pravṛttā mayyāyattāḥ somaniṣyandabhūtāḥ| saumyāḥ puṇyāḥ prāṇadāḥ kāmadāśca tasmātpūjyāḥ puṇyakāmairmanuṣyaiḥ||

Verse 34

धेनुं दत्त्वा निभृतां सुशीलां कल्याणवत्सां च पयस्विनीं च। यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या- स्तावत्समाः स्वर्गफलानि भुङ्क्ते।।

dhenuṃ dattvā nibhṛtāṃ suśīlāṃ kalyāṇavatsāṃ ca payasvinīṃ ca| yāvanti romāṇi bhavanti tasyā- stāvatsamāḥ svargaphalāni bhuṅkte||

Verse 35

प्रयच्छते यः कपिलां सचेलां सकांस्यदोहां कनकाग्र्यशृङ्गीम्। पुत्राश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व- मासप्तमं तारयते परत्र च।।

prayacchate yaḥ kapilāṃ sacelāṃ sakāṃsyadohāṃ kanakāgryaśṛṅgīm| putrāśca pautrāṃśca kulaṃ ca sarva- māsaptamaṃ tārayate paratra ca||

Verse 36

अन्तर्जाताः क्रीतका द्यूतलब्धाः। प्राणक्रीताः सोदकाश्चौजसा वा। कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणार्थागताश्च द्वारैरेतैस्ताः प्रलब्धाः प्रदद्यात्।।

antarjātāḥ krītakā dyūtalabdhāḥ| prāṇakrītāḥ sodakāścaujasā vā| kṛcchrotsṛṣṭāḥ poṣaṇārthāgatāśca dvārairetaistāḥ pralabdhāḥ pradadyāt||

Verse 37

कृसाय बहुपुत्राय श्रोत्रियायाहिताग्नये। प्रदाय नीरुजां धेनुं लोकान्प्राप्नोत्यनुत्तमान्।।

kṛsāya bahuputrāya śrotriyāyāhitāgnaye| pradāya nīrujāṃ dhenuṃ lokānprāpnotyanuttamān||

Verse 38

नृशंसस्य कृतघ्नस्य लुब्धस्यानृतवादिनः। हव्यकव्यव्यपेतस्य न दद्याद्गाः कथञ्चन।।

nṛśaṃsasya kṛtaghnasya lubdhasyānṛtavādinaḥ| havyakavyavyapetasya na dadyādgāḥ kathañcana||

Verse 39

समानवत्सां यो दद्याद्धेर्नुं विप्रे पयस्विनीम्। सुवृत्तां वस्त्रसंछन्नां सोमलोके महीयते।।

samānavatsāṃ yo dadyāddhernuṃ vipre payasvinīm| suvṛttāṃ vastrasaṃchannāṃ somaloke mahīyate||

Verse 40

समानवत्सां यो दद्यात्कृष्णां धेनुं पयस्विनीम्। सुवृत्तां वस्त्रसंछन्नां लोकान्प्राप्नोत्यपांपतेः।।

samānavatsāṃ yo dadyātkṛṣṇāṃ dhenuṃ payasvinīm| suvṛttāṃ vastrasaṃchannāṃ lokānprāpnotyapāṃpateḥ||

Verse 41

हिरण्यवर्णां पिङ्गाक्षीं सवत्सां कांस्यदोहनाम्। प्रदाय वस्त्रसम्पन्नां यान्ति कौकबेरसद्मनः।।

hiraṇyavarṇāṃ piṅgākṣīṃ savatsāṃ kāṃsyadohanām| pradāya vastrasampannāṃ yānti kaukaberasadmanaḥ||

Verse 42

वायुरेणुसवर्मां च सवत्सां कांस्यदोहनाम्। प्रदाय वस्त्रसम्पन्नां वायुलोके महीयते।।

vāyureṇusavarmāṃ ca savatsāṃ kāṃsyadohanām| pradāya vastrasampannāṃ vāyuloke mahīyate||

Verse 43

समानवत्सां यो धेनुं दत्त्वा गौरीं पयस्विनीम्। सुवृत्तां वस्त्रसंछन्नामग्निलोके महीयते।।

samānavatsāṃ yo dhenuṃ dattvā gaurīṃ payasvinīm| suvṛttāṃ vastrasaṃchannāmagniloke mahīyate||

Verse 44

युवानं बलिनं श्यामं शतेन सह यूथपम्। गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गमलंकृतम्।।

yuvānaṃ balinaṃ śyāmaṃ śatena saha yūthapam| gavendraṃ brāhmaṇendrāya bhūriśṛṅgamalaṃkṛtam||

Verse 45

ऋषभं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियाणां महात्मनाम्। ऐश्वर्यमभिजायन्ते जायमानाः पुनःपुनः।।

ṛṣabhaṃ ye prayacchanti śrotriyāṇāṃ mahātmanām| aiśvaryamabhijāyante jāyamānāḥ punaḥpunaḥ||

Verse 46

गवां मूत्रपुरीषाणि नोद्विजेन कदाचन। न चासां मांसमश्नीयाद्गोषु भक्तः सदा भवेत्।।

gavāṃ mūtrapurīṣāṇi nodvijena kadācana| na cāsāṃ māṃsamaśnīyādgoṣu bhaktaḥ sadā bhavet||

Verse 47

ग्रासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं शुचि। अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत्सार्वकामिकम्।।

grāsamuṣṭiṃ paragave dadyātsaṃvatsaraṃ śuci| akṛtvā svayamāhāraṃ vrataṃ tatsārvakāmikam||

Verse 48

गवामुभयतः काले नित्यं स्वस्त्ययनं वदेत्। न चासां चिन्तयेत्पापमिति धर्मविदो विदुः।।

gavāmubhayataḥ kāle nityaṃ svastyayanaṃ vadet| na cāsāṃ cintayetpāpamiti dharmavido viduḥ||

Verse 49

गावः पवित्रं परमं गोषु लोकाः प्रतिष्ठिताः। कथञ्चिन्नावमन्तव्या गावो लोकस्य मातरः।।

gāvaḥ pavitraṃ paramaṃ goṣu lokāḥ pratiṣṭhitāḥ| kathañcinnāvamantavyā gāvo lokasya mātaraḥ||

Verse 50

तस्मादेव गवां दानं विशिष्टमिति कथ्यते। गोषु पूजा च भक्तिश्च नरस्यायुष्यतां वहेत्।।

tasmādeva gavāṃ dānaṃ viśiṣṭamiti kathyate| goṣu pūjā ca bhaktiśca narasyāyuṣyatāṃ vahet||

Verse 51

अतःपरं प्रवक्ष्यामि भूमिदानं महाफलम्। भूमिदानसमं दानं लोके नास्तीति निश्चयः।।

ataḥparaṃ pravakṣyāmi bhūmidānaṃ mahāphalam| bhūmidānasamaṃ dānaṃ loke nāstīti niścayaḥ||

Verse 52

गृहयुक्क्षेत्रयुग्वाऽपि भूमिभागः प्रदीयते। सुखभोगं निराक्रोशं वास्तुपूर्वं प्रकल्प्य च।।

gṛhayukkṣetrayugvā'pi bhūmibhāgaḥ pradīyate| sukhabhogaṃ nirākrośaṃ vāstupūrvaṃ prakalpya ca||

Verse 53

ग्रहीतारमलङ्कृत्य वस्त्रपुष्पानुलोपनैः। सभृत्यं सपरीवारं भोजयित्वा यथेष्टतः। यो दद्याद्दक्षिणां काले त्रिरद्भिर्गृह्यतामिति।।

grahītāramalaṅkṛtya vastrapuṣpānulopanaiḥ| sabhṛtyaṃ saparīvāraṃ bhojayitvā yatheṣṭataḥ| yo dadyāddakṣiṇāṃ kāle triradbhirgṛhyatāmiti||

Verse 54

एवं भूम्यां प्रदत्तायां श्रद्धया वीतमत्सरैः। यावत्तिष्ठति सा भूमिस्तावद्दत्तफलं विदुः।।

evaṃ bhūmyāṃ pradattāyāṃ śraddhayā vītamatsaraiḥ| yāvattiṣṭhati sā bhūmistāvaddattaphalaṃ viduḥ||

Verse 55

भूमिदः स्वर्गमारुह्य रमते शाश्वतीः समाः। अचला ह्यक्षया भूमिः सर्वकामान्दुधुक्षति।।

bhūmidaḥ svargamāruhya ramate śāśvatīḥ samāḥ| acalā hyakṣayā bhūmiḥ sarvakāmāndudhukṣati||

Verse 56

यत्किञ्चित्कुरुते पापं पुरुषो वृत्तिकर्शितः। अपि गोकर्णमात्रेण भूमिदानन मुच्यते।।

yatkiñcitkurute pāpaṃ puruṣo vṛttikarśitaḥ| api gokarṇamātreṇa bhūmidānana mucyate||

Verse 57

सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिमुक्तावसूनि च। सर्वमेतन्महाभागे भूमिदाने प्रतिष्ठितम्।।

suvarṇaṃ rajataṃ vastraṃ maṇimuktāvasūni ca| sarvametanmahābhāge bhūmidāne pratiṣṭhitam||

Verse 58

भर्तुर्निः श्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः। ब्रह्मलोकाय संसिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम्।।

bharturniḥ śreyase yuktāstyaktātmāno raṇe hatāḥ| brahmalokāya saṃsiddhā nātikrāmanti bhūmidam||

Verse 59

हलकृष्टां महीं दद्यात्सर्वबीजफलान्विताम्। सुकूपशरणां वाऽपि सा भवेत्सर्वकामदा।।

halakṛṣṭāṃ mahīṃ dadyātsarvabījaphalānvitām| sukūpaśaraṇāṃ vā'pi sā bhavetsarvakāmadā||

Verse 60

निष्पन्नसस्यां पृथिवीं यो ददाति द्विजन्मनाम्। विमुक्तः कलुषैः सर्वैः शकलोकं स गच्छति।।

niṣpannasasyāṃ pṛthivīṃ yo dadāti dvijanmanām| vimuktaḥ kaluṣaiḥ sarvaiḥ śakalokaṃ sa gacchati||

Verse 61

यथा जनित्री क्षीरेणि स्वपुत्रमभिवर्धयेत्। एवं सर्वफलैर्भूमिर्दातारमभिवर्धयेत्।।

yathā janitrī kṣīreṇi svaputramabhivardhayet| evaṃ sarvaphalairbhūmirdātāramabhivardhayet||

Verse 62

ब्राह्मणं वृत्तसम्पन्नमाहिताग्निं शुचिव्रतम्। ग्राहयित्वा निजां भूमिं न यान्ति यमसादनम्।।

brāhmaṇaṃ vṛttasampannamāhitāgniṃ śucivratam| grāhayitvā nijāṃ bhūmiṃ na yānti yamasādanam||

Verse 63

यथा चन्द्रमसो वृद्धिरहन्यहनि दृश्यते। तथा भूमेः कृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते।।

yathā candramaso vṛddhirahanyahani dṛśyate| tathā bhūmeḥ kṛtaṃ dānaṃ sasyesasye vivardhate||

Verse 64

यथा बीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले। तथा कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानगुणार्जिताः।।

yathā bījāni rohanti prakīrṇāni mahītale| tathā kāmāḥ prarohanti bhūmidānaguṇārjitāḥ||

Verse 65

पितरः पितृलोकस्था देवताश्च दिवि स्थिताः। सन्तर्पयन्ति भोगैस्तं यो ददाति वसुन्धराम्।।

pitaraḥ pitṛlokasthā devatāśca divi sthitāḥ| santarpayanti bhogaistaṃ yo dadāti vasundharām||

Verse 66

दीर्घायुष्यं वराङ्गत्वं स्फीतां च श्रियमुत्तमाम्। परत्र लभते मर्त्यः सम्प्रदाय वसुन्धराम्।।

dīrghāyuṣyaṃ varāṅgatvaṃ sphītāṃ ca śriyamuttamām| paratra labhate martyaḥ sampradāya vasundharām||

Verse 67

एतत्सर्वं मयोद्दिष्टं भूमिदानस्य यत्फलम्। श्रद्दधानैर्नरैर्नित्यं श्राव्यमेतत्सनातनम्।।

etatsarvaṃ mayoddiṣṭaṃ bhūmidānasya yatphalam| śraddadhānairnarairnityaṃ śrāvyametatsanātanam||

Verse 68

अतः परं प्रवक्ष्यामि कन्यादानं यथाविधि। कन्या देया महादेवि परेषामात्मनोपि वा।।

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi kanyādānaṃ yathāvidhi| kanyā deyā mahādevi pareṣāmātmanopi vā||

Verse 69

कन्यां शुद्धव्रताचारां कुलरूपसमन्विताम्। यस्मै दित्सति पात्राय तेनापि भृशकामिताम्।।

kanyāṃ śuddhavratācārāṃ kularūpasamanvitām| yasmai ditsati pātrāya tenāpi bhṛśakāmitām||

Verse 70

प्रथमं तत्समाकल्प्य बन्धुभिः कृतनिश्चयः। कारयित्वा गृहं पूर्वं दासीदासपरिच्छदैः।।

prathamaṃ tatsamākalpya bandhubhiḥ kṛtaniścayaḥ| kārayitvā gṛhaṃ pūrvaṃ dāsīdāsaparicchadaiḥ||

Verse 71

गृहोपकरणैश्चैव पशुधान्येन संयुताम्। तदर्थिने तदर्हाय कन्यां तां समलङ्कृताम्।।

gṛhopakaraṇaiścaiva paśudhānyena saṃyutām| tadarthine tadarhāya kanyāṃ tāṃ samalaṅkṛtām||

Verse 72

सविवाहं यथान्यायं प्रचच्छेदग्निसाक्षिकम्। वृत्त्यातीं यथा कृत्वा सद्गृहे तौ निवेशयेत्।।

savivāhaṃ yathānyāyaṃ pracacchedagnisākṣikam| vṛttyātīṃ yathā kṛtvā sadgṛhe tau niveśayet||

Verse 73

एवं कृत्वा वधूदानं तस्य दानस्य गौरवात्। प्रेत्यभावे महीयेत स्वर्गलोके यथासुखम्।।

evaṃ kṛtvā vadhūdānaṃ tasya dānasya gauravāt| pretyabhāve mahīyeta svargaloke yathāsukham||

Verse 74

पुनर्जातस्य सौभाग्यं कुलवृद्धिं तथाऽऽप्नुयात्।।

punarjātasya saubhāgyaṃ kulavṛddhiṃ tathā''pnuyāt||

Verse 75

विद्यादानं तथा देवि पात्रभूताय वै ददत्। प्रेत्यभावे लभेन्मर्त्यो मेधां वृद्धिं धृतिं स्मृतिम्।।

vidyādānaṃ tathā devi pātrabhūtāya vai dadat| pretyabhāve labhenmartyo medhāṃ vṛddhiṃ dhṛtiṃ smṛtim||

Verse 76

अनुरूपाय शिष्याय यश्च विद्यां प्रयच्छति। यथोक्तस्य प्रदानस्य फलमानन्त्यमश्नुते।।

anurūpāya śiṣyāya yaśca vidyāṃ prayacchati| yathoktasya pradānasya phalamānantyamaśnute||

Verse 77

दापनं त्वथ विद्यानां दरिद्रेभ्योऽर्थवेदनैः। स्वयं दत्तेन तुल्यं स्यादिति विद्धि शुभानने।।

dāpanaṃ tvatha vidyānāṃ daridrebhyo'rthavedanaiḥ| svayaṃ dattena tulyaṃ syāditi viddhi śubhānane||

Verse 78

एवं ते कथितान्येव महादानानि मानिनि। त्वत्प्रियार्थं मया देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि।।

evaṃ te kathitānyeva mahādānāni mānini| tvatpriyārthaṃ mayā devi bhūyaḥ śrotuṃ kimicchasi||