Adhyaya 204

Verse 1

कृष्णेनाश्चर्यकथनं प्रार्थितैर्मुनिगणैर्नारदंप्रति तच्चोदना।। 1 ।। श्रीभगवानुवाच। भवतां दर्शनादेव प्रीतिरभ्यधिका मम। भवन्तस्तु तपःसिद्धा भवन्तो दिव्यदर्शनाः।।

kṛṣṇenāścaryakathanaṃ prārthitairmunigaṇairnāradaṃprati taccodanā|| 1 || śrībhagavānuvāca| bhavatāṃ darśanādeva prītirabhyadhikā mama| bhavantastu tapaḥsiddhā bhavanto divyadarśanāḥ||

Verse 2

सर्वत्र गतिमन्तश्च ज्ञानविज्ञानभाविताः। गत्यागतिज्ञा लोकानां सर्वे निर्दूतकल्मषाः।।

sarvatra gatimantaśca jñānavijñānabhāvitāḥ| gatyāgatijñā lokānāṃ sarve nirdūtakalmaṣāḥ||

Verse 3

तस्माद्भवद्भिर्यत्किंचिदृष्टं वाऽप्यथवा श्रुतम्। आश्चर्यभूतं लोकेषु तद्भवन्तो ब्रुवन्तु मे।।

tasmādbhavadbhiryatkiṃcidṛṣṭaṃ vā'pyathavā śrutam| āścaryabhūtaṃ lokeṣu tadbhavanto bruvantu me||

Verse 4

युष्माभिः कथितं यत्स्यात्तपसा भावितात्मभिः तस्यादमृतसंकाशं वाङ्मधुश्रवणे स्पृहा।।

yuṣmābhiḥ kathitaṃ yatsyāttapasā bhāvitātmabhiḥ tasyādamṛtasaṃkāśaṃ vāṅmadhuśravaṇe spṛhā||

Verse 5

रागद्वेषवियुक्तानां सततं सत्यवादिनाम्। श्रद्धेयं श्रवणीयं च वचनं हि सतां भवेत्।।

rāgadveṣaviyuktānāṃ satataṃ satyavādinām| śraddheyaṃ śravaṇīyaṃ ca vacanaṃ hi satāṃ bhavet||

Verse 6

तत्संयोगं हितं मेऽस्तु न वृथा कर्तुमर्हथ। भवतां दर्शनं तस्मात्सफलं तु भवेन्मम।।

tatsaṃyogaṃ hitaṃ me'stu na vṛthā kartumarhatha| bhavatāṃ darśanaṃ tasmātsaphalaṃ tu bhavenmama||

Verse 7

तदहं सज्जनमुखान्निःसृतं जनसंसदि। कथयिष्याम्यहं बुद्ध्या बुद्धिदीपकरं नृणाम्।।

tadahaṃ sajjanamukhānniḥsṛtaṃ janasaṃsadi| kathayiṣyāmyahaṃ buddhyā buddhidīpakaraṃ nṛṇām||

Verse 8

तदन्ये वर्धयिष्यन्ति पूजयिष्यन्ति चापरे। वात्सल्यविगताश्चान्ये प्रशंसन्ति पुरातनाः।।

tadanye vardhayiṣyanti pūjayiṣyanti cāpare| vātsalyavigatāścānye praśaṃsanti purātanāḥ||

Verse 9

एवं ब्रुवति गोविन्दे श्रवणार्थं महर्षयः। वाग्भिः साञ्जलिमालाभिरिदमूचुर्जनार्दनम्।।

evaṃ bruvati govinde śravaṇārthaṃ maharṣayaḥ| vāgbhiḥ sāñjalimālābhiridamūcurjanārdanam||

Verse 10

अयुक्तमस्मानेवं त्वं वाचा वरद भाषितुम्। त्वच्छासनमुखाः सर्वे त्वदधीनपरिश्रमाः।।

ayuktamasmānevaṃ tvaṃ vācā varada bhāṣitum| tvacchāsanamukhāḥ sarve tvadadhīnapariśramāḥ||

Verse 11

एवं पूजयितुं चास्मान्न चैवार्हसि केशव। त्वत्तस्त्वन्यं न पश्यामो यल्लोके ते न विद्यते। दिवि वा भुवि वा किञ्चित्तत्सर्वं हि त्वया ततम्।।

evaṃ pūjayituṃ cāsmānna caivārhasi keśava| tvattastvanyaṃ na paśyāmo yalloke te na vidyate| divi vā bhuvi vā kiñcittatsarvaṃ hi tvayā tatam||

Verse 12

न विद्महे वयं देव कथ्यमानं तवान्तिके। एवमुक्तो हृषीकेशः सस्मितं चेदमब्रवीत्।।

na vidmahe vayaṃ deva kathyamānaṃ tavāntike| evamukto hṛṣīkeśaḥ sasmitaṃ cedamabravīt||

Verse 13

अहं मानुषयोनिस्थः साम्प्रतं मुनिपुङ्गवाः। तस्मान्मानुषवद्वीर्यं मम जानीत सुव्रताः। भवद्भिः कथ्यमानं च अपूर्वमिव तद्भवेत्।।

ahaṃ mānuṣayonisthaḥ sāmprataṃ munipuṅgavāḥ| tasmānmānuṣavadvīryaṃ mama jānīta suvratāḥ| bhavadbhiḥ kathyamānaṃ ca apūrvamiva tadbhavet||

Verse 14

भीष्म उवाच। एवं संचोदिताः सर्वे केशवेन महात्मना। ऋषयश्चानुवर्तन्ते वासुदेवस्य शासनम्।।

bhīṣma uvāca| evaṃ saṃcoditāḥ sarve keśavena mahātmanā| ṛṣayaścānuvartante vāsudevasya śāsanam||

Verse 15

ततस्त्वृषिगणाः सर्वे नारदं देवदर्शनम्। अमन्यन्त बुधा बुद्ध्या समर्थं तन्निबोधने।।

tatastvṛṣigaṇāḥ sarve nāradaṃ devadarśanam| amanyanta budhā buddhyā samarthaṃ tannibodhane||

Verse 16

ऋषिरुग्रतपाश्चायं केशवस्य प्रियोऽधिकम्। पुराणज्ञश्च वाग्मी च कारणैस्तं च मेनिरे।।

ṛṣirugratapāścāyaṃ keśavasya priyo'dhikam| purāṇajñaśca vāgmī ca kāraṇaistaṃ ca menire||

Verse 17

सर्वे तदर्हणं कृत्वा नारदं वाक्यमब्रुवन्।।

sarve tadarhaṇaṃ kṛtvā nāradaṃ vākyamabruvan||

Verse 18

भवता तीर्थयात्रार्थं चरता हिमवद्गिरौ। दृष्टं वै यत्तदाश्चर्यं श्रोतॄणां परमं प्रियम्।।

bhavatā tīrthayātrārthaṃ caratā himavadgirau| dṛṣṭaṃ vai yattadāścaryaṃ śrotṝṇāṃ paramaṃ priyam||

Verse 19

अतस्त्वमविशेषेण हितार्थं सर्वमादितः। प्रियार्थं केशवस्यास्य स भवान्वक्तुमर्हति।।

atastvamaviśeṣeṇa hitārthaṃ sarvamāditaḥ| priyārthaṃ keśavasyāsya sa bhavānvaktumarhati||

Verse 20

तदा संयोजितः सर्वैर्ऋषिभिर्नारदस्तदा। प्रणम्य शिरसा विष्णुं सर्वलोकहिते रतम्। समुद्वीक्ष्य हृषीकेशं वक्तुमेवोपचक्रमे।।

tadā saṃyojitaḥ sarvairṛṣibhirnāradastadā| praṇamya śirasā viṣṇuṃ sarvalokahite ratam| samudvīkṣya hṛṣīkeśaṃ vaktumevopacakrame||

Verse 21

ततो नारायणसुहृन्नारदो वदतांवरः। शङ्करस्योमया सार्धं संवादमनुभाषत।।

tato nārāyaṇasuhṛnnārado vadatāṃvaraḥ| śaṅkarasyomayā sārdhaṃ saṃvādamanubhāṣata||