Adhyaya 194

Verse 1

प्रमथैर्ऋषिगणान्प्रति प्रजानां स्वहिंसातदभावकारणाभिधानम्।। 1 ।। [भीष्म उवाच। ततः सर्वे महाभागा देवाश्च पितरश्च ह। ऋषयश्च महाभागाः प्रमथान्वाक्यमब्रुवन्।।

pramathairṛṣigaṇānprati prajānāṃ svahiṃsātadabhāvakāraṇābhidhānam|| 1 || [bhīṣma uvāca| tataḥ sarve mahābhāgā devāśca pitaraśca ha| ṛṣayaśca mahābhāgāḥ pramathānvākyamabruvan||

Verse 2

भवन्तो वै महाभागा अपरोक्षनिशाचराः। उच्छिष्टानशुचीन्क्षुद्रान्कथं हिसथ मानवान्।।

bhavanto vai mahābhāgā aparokṣaniśācarāḥ| ucchiṣṭānaśucīnkṣudrānkathaṃ hisatha mānavān||

Verse 3

के च स्मृताः प्रतीघाता येन मर्त्यान्न हिंसथ। रक्षोघ्नानि च कानि स्युर्यैर्गृहेषु प्रणश्यथ। श्रोतुमिच्छाम युष्माकं सर्वमेतन्निशाचराः।।

ke ca smṛtāḥ pratīghātā yena martyānna hiṃsatha| rakṣoghnāni ca kāni syuryairgṛheṣu praṇaśyatha| śrotumicchāma yuṣmākaṃ sarvametanniśācarāḥ||

Verse 4

प्रमथा ऊचुः। मैथुनेन सदोच्छिष्टाः कृते चैवाधरोत्तरे। मोहान्मांसानि खादेत वृक्षमूले च यः स्वपेत्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि चतुर्नवत्यधिकशततमोऽध्यायः।। 194 ।।

pramathā ūcuḥ| maithunena sadocchiṣṭāḥ kṛte caivādharottare| mohānmāṃsāni khādeta vṛkṣamūle ca yaḥ svapet|| || iti śrīmanmahābhārate anuśāsanaparvaṇi dānadharmaparvaṇi caturnavatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ|| 194 ||

Verse 5

आमिषं शीर्षतो यस्य पादतो यश्च संविशेत्। तत उच्छिष्टकाः सर्वे बहुच्छिद्राश्च मानवाः।। अधरोत्तरे अधर उत्तरः श्रेष्ठो यत्र श्रेष्ठस्यावमाने कृते सति।।

āmiṣaṃ śīrṣato yasya pādato yaśca saṃviśet| tata ucchiṣṭakāḥ sarve bahucchidrāśca mānavāḥ|| adharottare adhara uttaraḥ śreṣṭho yatra śreṣṭhasyāvamāne kṛte sati||

Verse 6

उदके चाप्यमेध्यानि श्लेष्माणं च प्रमुञ्चति। एते भक्ष्याश्च वध्याश्च मानुषा नात्र संशयः।।

udake cāpyamedhyāni śleṣmāṇaṃ ca pramuñcati| ete bhakṣyāśca vadhyāśca mānuṣā nātra saṃśayaḥ||

Verse 7

एवं शीलसमाचारान्धर्षयामो हि मानवान्। श्रूयतां च प्रतीघातान्यैर्न शक्नुम हिंसितुम्।

evaṃ śīlasamācārāndharṣayāmo hi mānavān| śrūyatāṃ ca pratīghātānyairna śaknuma hiṃsitum|

Verse 8

गोरोचनासमालम्भो वचाहस्तश्च यो भवेत्। घृताक्षतं च यो दद्यान्मस्तके तत्परायणः।।

gorocanāsamālambho vacāhastaśca yo bhavet| ghṛtākṣataṃ ca yo dadyānmastake tatparāyaṇaḥ||

Verse 9

ये च मांसं न खादन्ति तान्न शक्नुम हिंसितुम्। यस्य चाग्निर्गृहे नित्यं दिवारात्रौ च दीप्यते।।

ye ca māṃsaṃ na khādanti tānna śaknuma hiṃsitum| yasya cāgnirgṛhe nityaṃ divārātrau ca dīpyate||

Verse 10

तरक्षोश्चर्मदंष्ट्राश्च तथैव गिरिकच्छपः। आज्यधूमो बिडालश्च च्छागः कृष्णोऽत पिङ्गलः।। आमिषं मांसं शिरसि दधानः। पादतः शय्यायां पादस्थाने शिरः कृत्वा यः संविशेत्।।

tarakṣoścarmadaṃṣṭrāśca tathaiva girikacchapaḥ| ājyadhūmo biḍālaśca cchāgaḥ kṛṣṇo'ta piṅgalaḥ|| āmiṣaṃ māṃsaṃ śirasi dadhānaḥ| pādataḥ śayyāyāṃ pādasthāne śiraḥ kṛtvā yaḥ saṃviśet||

Verse 11

येषामेतानि तिष्ठन्ति गृहेषु गृहमेधिनाम्। तान्यधृष्याण्यगाराणि पिशिताशैः सुदारुणैः।।

yeṣāmetāni tiṣṭhanti gṛheṣu gṛhamedhinām| tānyadhṛṣyāṇyagārāṇi piśitāśaiḥ sudāruṇaiḥ||

Verse 12

लोकानस्मद्विधा ये च विचरन्ति यथासुखम्। तस्मादेतानि गेहेषु रक्षोघ्नानि विशाम्पते। एतद्वः कथितं सर्वं यत्र वः संशयो महान्।।]

lokānasmadvidhā ye ca vicaranti yathāsukham| tasmādetāni geheṣu rakṣoghnāni viśāmpate| etadvaḥ kathitaṃ sarvaṃ yatra vaḥ saṃśayo mahān||]