Adhyaya 18

Verse 1

भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति श्रीकृष्णमहिमप्रतिपादकव्यासमद्रराजसंवादानुवादः।। 1 ।। द्वैपायन उवाच। सर्वे वेदाः सर्ववेद्याः सशास्त्राः सर्वे यज्ञाः सर्व इत्यश्च कृष्णः। विदुः कृष्णं ब्राह्मणास्तत्वतो ये तेषां राजन्सर्वयज्ञः समाप्तः।।

bhīṣmeṇa yudhiṣṭhiraṃprati śrīkṛṣṇamahimapratipādakavyāsamadrarājasaṃvādānuvādaḥ|| 1 || dvaipāyana uvāca| sarve vedāḥ sarvavedyāḥ saśāstrāḥ sarve yajñāḥ sarva ityaśca kṛṣṇaḥ| viduḥ kṛṣṇaṃ brāhmaṇāstatvato ye teṣāṃ rājansarvayajñaḥ samāptaḥ||

Verse 2

ज्ञेयो योगी ब्राह्मणैर्वेदतत्वै- रारण्यकैः सैष कृष्णः प्रभुत्वात्। सर्वान्यज्ञान्ब्राह्मणान्ब्रह्म चैव व्याप्यातिष्ठद्देवदेवस्त्रिलोके।।

jñeyo yogī brāhmaṇairvedatatvai- rāraṇyakaiḥ saiṣa kṛṣṇaḥ prabhutvāt| sarvānyajñānbrāhmaṇānbrahma caiva vyāpyātiṣṭhaddevadevastriloke||

Verse 3

स एष देवः शक्रमीशं यजानं प्रीत्या प्राह क्रतुयष्टारमग्र्यम् न मा शक्रो वेदवेदार्थतत्वा- द्भक्तो भक्त्या शुद्धभावप्रधानः।।

sa eṣa devaḥ śakramīśaṃ yajānaṃ prītyā prāha kratuyaṣṭāramagryam na mā śakro vedavedārthatatvā- dbhakto bhaktyā śuddhabhāvapradhānaḥ||

Verse 4

मा जानन्ते ब्रह्मशीर्षं वरिष्ठं विश्वे विश्वं ब्रह्मयोनिं ह्ययोनिम्। सर्वत्राहं शाश्वतः शाश्वतेशः कृत्स्नो वेदोऽग्निर्निर्गुणोऽनन्ततेजाः।।

mā jānante brahmaśīrṣaṃ variṣṭhaṃ viśve viśvaṃ brahmayoniṃ hyayonim| sarvatrāhaṃ śāśvataḥ śāśvateśaḥ kṛtsno vedo'gnirnirguṇo'nantatejāḥ||

Verse 5

सर्वे देवा वासुदेवं यजन्ते ततो बुद्ध्या मार्गमाणास्तनूनाम्। सर्वान्कामान्प्राप्नुवन्ते विशालां- स्त्रैलोक्येऽस्मिन्कृष्णनामाभिधानात्।।

sarve devā vāsudevaṃ yajante tato buddhyā mārgamāṇāstanūnām| sarvānkāmānprāpnuvante viśālāṃ- strailokye'sminkṛṣṇanāmābhidhānāt||

Verse 6

कृष्णो यज्ञैरिज्यते यायजूकैः कृष्णो वीर्यैरिज्यते विक्रमद्भिः। कृष्णो वाक्यैरिज्यते सम्मृशानैः कृष्णो मुक्तैरिज्यते वीतमोहैः।।

kṛṣṇo yajñairijyate yāyajūkaiḥ kṛṣṇo vīryairijyate vikramadbhiḥ| kṛṣṇo vākyairijyate sammṛśānaiḥ kṛṣṇo muktairijyate vītamohaiḥ||

Verse 7

विद्यावन्तः सोमपा ये विपापा इष्ट्वा यज्ञेर्गोचरं प्रार्थयन्ते। भवगानुवाच। सर्वं क्रान्तं देवलोकं विशाल- मन्ते गत्वा मुक्तिलोकं भजन्ति।।

vidyāvantaḥ somapā ye vipāpā iṣṭvā yajñergocaraṃ prārthayante| bhavagānuvāca| sarvaṃ krāntaṃ devalokaṃ viśāla- mante gatvā muktilokaṃ bhajanti||

Verse 8

एवं सर्वे त्वाश्रमाः सुव्रता ये मां जानन्तो यान्ति लोकानदीनान्। ये ध्यानदीक्षामुद्वहन्तो विपापा ज्योतिर्भूत्वा देवलोकं भजन्ति।।

evaṃ sarve tvāśramāḥ suvratā ye māṃ jānanto yānti lokānadīnān| ye dhyānadīkṣāmudvahanto vipāpā jyotirbhūtvā devalokaṃ bhajanti||

Verse 9

पूज्यन्ते मां पूजयन्तः प्रहृष्टा मां जानन्तः श्रद्धया वासुदेवम्। भक्त्या तुष्टोऽहं तस्य सत्त्वं प्रयच्छे सत्वस्पृष्टो वीतमोहोऽयमेति।।

pūjyante māṃ pūjayantaḥ prahṛṣṭā māṃ jānantaḥ śraddhayā vāsudevam| bhaktyā tuṣṭo'haṃ tasya sattvaṃ prayacche satvaspṛṣṭo vītamoho'yameti||

Verse 10

द्वैपायन उवाच। ज्योतींषि शुक्तानि च यानि लोके त्रयो लोका लोकपालास्त्रयश्च। त्रयोऽग्नयश्चाहुतयश्च पञ्च सर्वे देवा देवकीपुत्र एव।।

dvaipāyana uvāca| jyotīṃṣi śuktāni ca yāni loke trayo lokā lokapālāstrayaśca| trayo'gnayaścāhutayaśca pañca sarve devā devakīputra eva||

Verse 11

भीष्म उवाच। व्यासस्यैतद्वचः श्रुत्वा मद्रराजः सहर्षिभिः। व्यासं कृष्णं च विधिवत्प्रीतात्मा प्रत्यपूजयत्।।

bhīṣma uvāca| vyāsasyaitadvacaḥ śrutvā madrarājaḥ saharṣibhiḥ| vyāsaṃ kṛṣṇaṃ ca vidhivatprītātmā pratyapūjayat||

Verse 12

वैशम्पायन उवाच। कविः प्रयातस्तु महर्षिपुत्रो द्वैपायनस्तद्वचनं निशम्य। जगाम पृथ्वीं शिरसा महात्मा नमश्च कृष्णाय चकार भीष्मः।।

vaiśampāyana uvāca| kaviḥ prayātastu maharṣiputro dvaipāyanastadvacanaṃ niśamya| jagāma pṛthvīṃ śirasā mahātmā namaśca kṛṣṇāya cakāra bhīṣmaḥ||