Adhyaya 136

Verse 1

भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रत्य श्विन्यादिनक्षत्रेषु श्राद्धकरणस्य फलविशेषकथनम्।। 1 ।। भीष्म उवाच। यमस्तु यानि श्राद्धानि प्रोवाच शशबिन्दवे। तानि मे शृणु काम्यानि नक्षत्रेषु पृथक्पृथक्।।

bhīṣmeṇa yudhiṣṭhiraṃpratya śvinyādinakṣatreṣu śrāddhakaraṇasya phalaviśeṣakathanam|| 1 || bhīṣma uvāca| yamastu yāni śrāddhāni provāca śaśabindave| tāni me śṛṇu kāmyāni nakṣatreṣu pṛthakpṛthak||

Verse 2

श्राद्धं यः कृत्तिकायोगे कुर्वीत सततं नरः। अग्नीनाधाय सापत्यो यजेत विगतज्वरः।।

śrāddhaṃ yaḥ kṛttikāyoge kurvīta satataṃ naraḥ| agnīnādhāya sāpatyo yajeta vigatajvaraḥ||

Verse 3

अपत्यकामो रोहिण्यां तेजस्कामो मृगोत्तमे। क्रूरकर्मा ददच्छ्राद्धमार्द्रायां मानवो भवेत्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि षट्त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः।। 136 ।।

apatyakāmo rohiṇyāṃ tejaskāmo mṛgottame| krūrakarmā dadacchrāddhamārdrāyāṃ mānavo bhavet|| || iti śrīmanmahābhārate anuśāsanaparvaṇi dānadharmaparvaṇi ṣaṭtriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ|| 136 ||

Verse 4

कृषिभागी भवेन्मर्त्यः कुर्वञ्श्राद्धं पुनर्वसौ। पुष्टिकामोऽथ पुष्येण श्राद्धमीहेत मानवः।।

kṛṣibhāgī bhavenmartyaḥ kurvañśrāddhaṃ punarvasau| puṣṭikāmo'tha puṣyeṇa śrāddhamīheta mānavaḥ||

Verse 5

आश्लेषायां ददच्छ्राद्धं धीरान्पुत्रान्प्रजायते। ज्ञातीनां तु भवेच्छ्रेष्ठो मघासु श्राद्धमावपन्।।

āśleṣāyāṃ dadacchrāddhaṃ dhīrānputrānprajāyate| jñātīnāṃ tu bhavecchreṣṭho maghāsu śrāddhamāvapan||

Verse 6

फल्गुनीषु ददच्छ्राद्धं सुभगः श्राद्धदो भवेत्। अपत्यभागुत्तरासु हस्तेन फलभाग्भवेत्।। आर्द्रायां मानदो भवेदिति थ.पाठः।।

phalgunīṣu dadacchrāddhaṃ subhagaḥ śrāddhado bhavet| apatyabhāguttarāsu hastena phalabhāgbhavet|| ārdrāyāṃ mānado bhavediti tha.pāṭhaḥ||

Verse 7

चित्रायां तु ददच्छ्राद्धं लभेद्रूपवतः सुतान्। स्वातियोगे पितॄनर्च्य वाणिज्यमुपजीवति।।

citrāyāṃ tu dadacchrāddhaṃ labhedrūpavataḥ sutān| svātiyoge pitṝnarcya vāṇijyamupajīvati||

Verse 8

बहुपुत्रो विशाखासु पुत्रमीनहन्भवेन्नरः। अनुराधासु कुर्वाणो राज्यचक्रं प्रवर्तयेत्।।

bahuputro viśākhāsu putramīnahanbhavennaraḥ| anurādhāsu kurvāṇo rājyacakraṃ pravartayet||

Verse 9

आधिपत्यं व्रजेन्मर्त्यो ज्येष्ठायामपवर्जयन्। नरः कुरुकुलश्रेष्ठ ऋद्धो दमपुरःसरः।।

ādhipatyaṃ vrajenmartyo jyeṣṭhāyāmapavarjayan| naraḥ kurukulaśreṣṭha ṛddho damapuraḥsaraḥ||

Verse 10

मूले त्वारोग्यमृच्छेत यशोऽषाढासु चोत्तमम्। उत्तरासु त्वषाढासु वीतशोकश्चरेन्महीम्।।

mūle tvārogyamṛccheta yaśo'ṣāḍhāsu cottamam| uttarāsu tvaṣāḍhāsu vītaśokaścarenmahīm||

Verse 11

श्राद्धं त्वभिजितौ कुर्वन्विद्यां श्रेष्ठामवाप्नुयात्। श्रवणेषु ददच्छ्राद्धं प्रेत्य गच्छेत्स तद्गतिम्।।

śrāddhaṃ tvabhijitau kurvanvidyāṃ śreṣṭhāmavāpnuyāt| śravaṇeṣu dadacchrāddhaṃ pretya gacchetsa tadgatim||

Verse 12

राज्यभागी धनिष्ठायां भवेत नियतं नरः। नक्षत्रे वारुणे कुर्वन्भिषक्सिद्धिमवाप्नुयात्।। फलभाक् इष्टार्थभाक्।।

rājyabhāgī dhaniṣṭhāyāṃ bhaveta niyataṃ naraḥ| nakṣatre vāruṇe kurvanbhiṣaksiddhimavāpnuyāt|| phalabhāk iṣṭārthabhāk||

Verse 13

पूर्वप्रोष्ठपदाः कुर्वन्बहून्विन्दत्यजाविकान्। उत्तरासु प्रकुर्वाणो विन्दो गाः सहस्रशः।।

pūrvaproṣṭhapadāḥ kurvanbahūnvindatyajāvikān| uttarāsu prakurvāṇo vindo gāḥ sahasraśaḥ||

Verse 14

बहुकुप्यकृतं वित्तं विन्दते रेवतीं श्रितः। अश्विनीष्वश्वान्विन्देत भरणीष्वायुरुत्तमम्।। वारुणे शतभिषजि।।

bahukupyakṛtaṃ vittaṃ vindate revatīṃ śritaḥ| aśvinīṣvaśvānvindeta bharaṇīṣvāyuruttamam|| vāruṇe śatabhiṣaji||

Verse 15

इमं श्राद्धविधिं श्रुत्वा शशबिन्दुस्तथाऽकरोत्। अक्लेसेनाजयच्चापि महीं सोऽनुशशास ह।।

imaṃ śrāddhavidhiṃ śrutvā śaśabindustathā'karot| aklesenājayaccāpi mahīṃ so'nuśaśāsa ha||