Adhyaya 366

Verse 1

ब्राह्मणेन धर्मावगतये नागगृहंप्रति गमनम्।। 1।। ब्राह्मण उवाच। अतिभारोद्यतस्यैव भारावतरणं महत्। पराश्वासकरं वाक्यमिदं मे भवतः श्रुतम्।।

brāhmaṇena dharmāvagataye nāgagṛhaṃprati gamanam|| 1|| brāhmaṇa uvāca| atibhārodyatasyaiva bhārāvataraṇaṃ mahat| parāśvāsakaraṃ vākyamidaṃ me bhavataḥ śrutam||

Verse 2

अध्यक्लान्तस्य शयनं स्थानक्लान्तस्य चासनम्। तृषितस्येव पानीयं क्षुधार्तस्येव भोजनम्।।

adhyaklāntasya śayanaṃ sthānaklāntasya cāsanam| tṛṣitasyeva pānīyaṃ kṣudhārtasyeva bhojanam||

Verse 3

ईप्सितस्येव संप्राप्तिरर्थस्य समयेऽतिथे। एपितस्यात्मनः काले बृद्धस्यैव सुता यथा।।

īpsitasyeva saṃprāptirarthasya samaye'tithe| epitasyātmanaḥ kāle bṛddhasyaiva sutā yathā||

Verse 4

मनसा चिन्तितस्येव प्रीतिस्निग्धस्य दर्शनम्। प्रह्लादयति मां वाक्यं भवता यदुदीरितम्।।

manasā cintitasyeva prītisnigdhasya darśanam| prahlādayati māṃ vākyaṃ bhavatā yadudīritam||

Verse 5

मनश्चक्षुरिवाकाशे पश्यामि विमृशामि च। प्रज्ञानवचनाद्योयमुपदेशो हि मे कृतः।।

manaścakṣurivākāśe paśyāmi vimṛśāmi ca| prajñānavacanādyoyamupadeśo hi me kṛtaḥ||

Verse 6

वाढमेवं करिष्यामि यथा मे भाषते भवान्। इमां हि रजनीं साधो निवसस्व मया सह।।

vāḍhamevaṃ kariṣyāmi yathā me bhāṣate bhavān| imāṃ hi rajanīṃ sādho nivasasva mayā saha||

Verse 7

प्रभाते यास्यति चवान्पर्याश्वस्तः सुखोपितः। असौ हि भगवान्सूर्यो मन्दरश्मिरवाङ्भुखः।।

prabhāte yāsyati cavānparyāśvastaḥ sukhopitaḥ| asau hi bhagavānsūryo mandaraśmiravāṅbhukhaḥ||

Verse 8

भीष्म उवाच। ततस्तेन कृतातिथ्यः सोऽनिथिः शत्रुसूदन। उवास किल तां रात्रिं सह तेन द्विजेन वै।।

bhīṣma uvāca| tatastena kṛtātithyaḥ so'nithiḥ śatrusūdana| uvāsa kila tāṃ rātriṃ saha tena dvijena vai||

Verse 9

तत्वं च धर्मसंयुक्तं तयोः कथयतोस्तदा। व्यतीता सा निशा कृत्स्ना सुखेन दिवसोपमा।। ।। इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि षट्‌ष्ट्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः।। 366।।

tatvaṃ ca dharmasaṃyuktaṃ tayoḥ kathayatostadā| vyatītā sā niśā kṛtsnā sukhena divasopamā|| || iti śrīmanmahābhārate śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi ṣaṭ‌ṣṭyadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ|| 366||

Verse 10

ततः प्रभातसमये सोऽतिथिस्तेन पूजितः। ब्राह्मणेन यथाशक्त्या स्वकार्यमभिकाङ्क्षता।।

tataḥ prabhātasamaye so'tithistena pūjitaḥ| brāhmaṇena yathāśaktyā svakāryamabhikāṅkṣatā||

Verse 11

ततः स विप्रः कृतकर्मनिश्चयः कृताभ्यनुज्ञः स्वजनेन धर्मकृत्। यथोपदिष्टं भुजगेन्द्रसंश्रयं जगाम काले सुकृतैकनिश्चयः।। चतुर्थधर्मसंयुक्तमिति झ. पाठः। तत्र च र्थधर्मो मोक्षधर्मस्तेन संयुक्तामित्यर्थः।।

tataḥ sa vipraḥ kṛtakarmaniścayaḥ kṛtābhyanujñaḥ svajanena dharmakṛt| yathopadiṣṭaṃ bhujagendrasaṃśrayaṃ jagāma kāle sukṛtaikaniścayaḥ|| caturthadharmasaṃyuktamiti jha. pāṭhaḥ| tatra ca rthadharmo mokṣadharmastena saṃyuktāmityarthaḥ||