Adhyaya 363

Verse 1

महापद्मपुरवासिना विप्रेणातिथिप्रति सत्कारपूर्वकं पश्नारम्भः।। 1।। भीष्म उवाच। आसीत्किल नरश्रेष्ठ महापद्मे पुरोत्तमे। गङ्गाया दक्षिणे तीरे कश्चिद्विप्रः समाहितः।।

mahāpadmapuravāsinā vipreṇātithiprati satkārapūrvakaṃ paśnārambhaḥ|| 1|| bhīṣma uvāca| āsītkila naraśreṣṭha mahāpadme purottame| gaṅgāyā dakṣiṇe tīre kaścidvipraḥ samāhitaḥ||

Verse 2

सौम्यः सोमान्वये जातो जितात्मा गोत्रतो भृगुः। धर्मनित्यो जितक्रोधो नित्यतप्तो जितेन्द्रियः।। ।। इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि त्रिषष्ट्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः।। 363।।

saumyaḥ somānvaye jāto jitātmā gotrato bhṛguḥ| dharmanityo jitakrodho nityatapto jitendriyaḥ|| || iti śrīmanmahābhārate śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi triṣaṣṭyadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ|| 363||

Verse 3

तपःस्वाध्यायनिरतः सत्यः सज्जनसंमतः। न्यायप्राप्तेन वित्तेन स्वेन शीलेन चान्वितः।।

tapaḥsvādhyāyanirataḥ satyaḥ sajjanasaṃmataḥ| nyāyaprāptena vittena svena śīlena cānvitaḥ||

Verse 4

ज्ञाति संबन्धिविपुले पुत्रपौत्रप्रतिष्ठिते। कुले महति विख्याते विशिष्टां वृत्तिमास्थितः।।

jñāti saṃbandhivipule putrapautrapratiṣṭhite| kule mahati vikhyāte viśiṣṭāṃ vṛttimāsthitaḥ||

Verse 5

स पुत्रान्बहुलाँल्लब्ध्वा विपुले कर्मणि स्थितः। कुलधर्माश्रितो राजन्धरर्मचर्यास्थितोऽभवत्।।

sa putrānbahulā~llabdhvā vipule karmaṇi sthitaḥ| kuladharmāśrito rājandhararmacaryāsthito'bhavat||

Verse 6

ततः स धर्मं वेदोक्तं तथा शास्त्राक्तमेव च। शिष्टाचीर्णं च धर्मं च त्रिविधं चिन्त्य चेतसा।।

tataḥ sa dharmaṃ vedoktaṃ tathā śāstrāktameva ca| śiṣṭācīrṇaṃ ca dharmaṃ ca trividhaṃ cintya cetasā||

Verse 7

किंनु मे स्याच्छुभं कृत्वा किं कृतं किं परायणम्। इत्येवं चिन्तयन्नित्यं न च याति विनिश्चयम्।।

kiṃnu me syācchubhaṃ kṛtvā kiṃ kṛtaṃ kiṃ parāyaṇam| ityevaṃ cintayannityaṃ na ca yāti viniścayam||

Verse 8

तस्यैवं चिन्त्यमानस्य धर्मं परममास्थितः। कदाचिदतिथिः प्राप्तो ब्राह्मणः सुसमाहितः।।

tasyaivaṃ cintyamānasya dharmaṃ paramamāsthitaḥ| kadācidatithiḥ prāpto brāhmaṇaḥ susamāhitaḥ||

Verse 9

स तस्मै सत्क्रियां चक्रे क्रियायुक्तेन हेतुना। विश्रान्तं सुसमासीनमिदं वचनमब्रवीत्।।

sa tasmai satkriyāṃ cakre kriyāyuktena hetunā| viśrāntaṃ susamāsīnamidaṃ vacanamabravīt||