Adhyaya 362

Verse 1

भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रत्युच्छवृत्त्युपाख्यानोषोद्धातकथनम्।। 1।। युधिष्ठिर उवाच। धर्माः पितामहेनोक्ता मोक्षधर्माश्रिताः शुभाः। धर्ममाश्रमिणां श्रेष्ठं वक्तुमर्हति मे भवान्।।

bhīṣmeṇa yudhiṣṭhiraṃpratyucchavṛttyupākhyānoṣoddhātakathanam|| 1|| yudhiṣṭhira uvāca| dharmāḥ pitāmahenoktā mokṣadharmāśritāḥ śubhāḥ| dharmamāśramiṇāṃ śreṣṭhaṃ vaktumarhati me bhavān||

Verse 2

भीष्म उवाच। सर्वत्र विहितो धर्मः सत्यः सत्यफलोदयः। बहुद्वारस्य धर्मस्य नेहास्ति विफला क्रिया।। ।। इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि द्विषष्ट्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः।। 362।।

bhīṣma uvāca| sarvatra vihito dharmaḥ satyaḥ satyaphalodayaḥ| bahudvārasya dharmasya nehāsti viphalā kriyā|| || iti śrīmanmahābhārate śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi dviṣaṣṭyadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ|| 362||

Verse 3

यस्मिन्यस्मिंश्च विषये यो यो याति विनिश्चयम्। स तमेवाभिजानाति नान्यं भरतसत्तम।। स्वर्गः सत्यफलं महदिति झ. पाठः।।

yasminyasmiṃśca viṣaye yo yo yāti viniścayam| sa tamevābhijānāti nānyaṃ bharatasattama|| svargaḥ satyaphalaṃ mahaditi jha. pāṭhaḥ||

Verse 4

इमां च त्वं नरव्याघ्र श्रोतुमर्हसि मे कथाम्। पुरा शक्रस्य कथितां नारदेन महर्षिणा।। सर्वेष्वाश्रमेषु स्वर्गो मोक्षश्चास्ति तेषु यत्र यस्य रुचिस्तेन स कृतकृत्यो नान्यं धर्मं बहु मन्यते इति श्लोकद्वयार्थः।।

imāṃ ca tvaṃ naravyāghra śrotumarhasi me kathām| purā śakrasya kathitāṃ nāradena maharṣiṇā|| sarveṣvāśrameṣu svargo mokṣaścāsti teṣu yatra yasya rucistena sa kṛtakṛtyo nānyaṃ dharmaṃ bahu manyate iti ślokadvayārthaḥ||

Verse 5

महर्षिर्नारदो राजन्सिद्धस्त्रैलोक्यसंमतः। पर्येति क्रमशो लोकान्वायुरव्याहतो यथा।।

maharṣirnārado rājansiddhastrailokyasaṃmataḥ| paryeti kramaśo lokānvāyuravyāhato yathā||

Verse 6

स कदाचिन्महेष्वास देवराजालयं गतः। सत्कृतश्च महेन्द्रेण प्रत्यासन्नगतोऽभवत्।।

sa kadācinmaheṣvāsa devarājālayaṃ gataḥ| satkṛtaśca mahendreṇa pratyāsannagato'bhavat||

Verse 7

तं कृतक्षणमासीनं पर्यपृच्छच्छत्तीपतिः। महर्षे किंचिदाश्चर्यमस्ति दृष्टं त्वयाऽनघ।।

taṃ kṛtakṣaṇamāsīnaṃ paryapṛcchacchattīpatiḥ| maharṣe kiṃcidāścaryamasti dṛṣṭaṃ tvayā'nagha||

Verse 8

दृष्टमेव हि विप्रर्षे त्रैलोक्यं सचराचरम्। जातकौतूहलो नित्यं सिद्धश्चरसि साक्षिवत्।।

dṛṣṭameva hi viprarṣe trailokyaṃ sacarācaram| jātakautūhalo nityaṃ siddhaścarasi sākṣivat||

Verse 9

न ह्यस्त्यविदितं लोके देवर्षे तव किंचन। श्रुतं वाऽप्यनुभूतं वा दृष्टं वा कथयस्व मे।।

na hyastyaviditaṃ loke devarṣe tava kiṃcana| śrutaṃ vā'pyanubhūtaṃ vā dṛṣṭaṃ vā kathayasva me||

Verse 10

तस्मै राजन्सुरेन्द्राय नारदो वदतांवरः। आसीनायोपपन्नाय प्रोक्तवान्विपुलां कथाम्।।

tasmai rājansurendrāya nārado vadatāṃvaraḥ| āsīnāyopapannāya proktavānvipulāṃ kathām||

Verse 11

यथा येन च कल्पेन स तस्मै द्विजसत्तमः। कथां कथितवान्पृष्टस्तथा त्वमपि मे शृणु।। अपिच त्वं नरव्याघ्रेति ट. पाठः।।

yathā yena ca kalpena sa tasmai dvijasattamaḥ| kathāṃ kathitavānpṛṣṭastathā tvamapi me śṛṇu|| apica tvaṃ naravyāghreti ṭa. pāṭhaḥ||