Adhyaya 211

Verse 1

भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति गरुडेनात्मानं प्रत्युक्तश्रीभगवन्महिमानुवादः।। 1।। * युधिष्ठिर उवाच। देवानुरमनुष्येषु ऋषिमुख्येषु वा पुनः। विष्णोस्तत्वं यथाख्यातं को विद्वाननुवेत्ति तत्।।

bhīṣmeṇa yudhiṣṭhiraṃprati garuḍenātmānaṃ pratyuktaśrībhagavanmahimānuvādaḥ|| 1|| * yudhiṣṭhira uvāca| devānuramanuṣyeṣu ṛṣimukhyeṣu vā punaḥ| viṣṇostatvaṃ yathākhyātaṃ ko vidvānanuvetti tat||

Verse 2

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व न मे तृप्तिर्हि तत्वतः। वर्तते भरतश्रेष्ठ सर्वज्ञोऽसीति मे मतिः।।

etanme sarvamācakṣva na me tṛptirhi tatvataḥ| vartate bharataśreṣṭha sarvajño'sīti me matiḥ||

Verse 3

भीष्म उवाच। कारितोऽहं त्वया राजन्यदॄत्तं च पुरा मम। गरुडेन पुरा मह्यं संवादोऽभूभृतोत्तम्।।

bhīṣma uvāca| kārito'haṃ tvayā rājanyadṝttaṃ ca purā mama| garuḍena purā mahyaṃ saṃvādo'bhūbhṛtottam||

Verse 4

पुराहं तप आस्थाय वासुदेवपरायणः। ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेवच। गङ्गद्वीपे समासीनो दशवर्षाणि भारत।।

purāhaṃ tapa āsthāya vāsudevaparāyaṇaḥ| dhyāyanstuvannamasyaṃśca yajamānastamevaca| gaṅgadvīpe samāsīno daśavarṣāṇi bhārata||

Verse 5

माता च मम ता देवी जननी लोकपावनी। समासीना समीपे मे रक्षणार्थं ममाच्युत।।

mātā ca mama tā devī jananī lokapāvanī| samāsīnā samīpe me rakṣaṇārthaṃ mamācyuta||

Verse 6

तस्मिन्कालेऽद्भुतः श्रीमान्सर्ववेदमयः प्रभुः। सुपर्णः पततांश्रेष्ठो मेरुमन्दरसन्निभः। आजगाम विशुद्धात्मा गङ्गां द्रष्टुं महायशाः।।

tasminkāle'dbhutaḥ śrīmānsarvavedamayaḥ prabhuḥ| suparṇaḥ patatāṃśreṣṭho merumandarasannibhaḥ| ājagāma viśuddhātmā gaṅgāṃ draṣṭuṃ mahāyaśāḥ||

Verse 7

तमागतं महात्मानं प्रत्युद्गम्याहमर्थितः। प्रणिपत्य यथान्यायं कृताज्जलिरवस्थितः।।

tamāgataṃ mahātmānaṃ pratyudgamyāhamarthitaḥ| praṇipatya yathānyāyaṃ kṛtājjaliravasthitaḥ||

Verse 8

सोऽपि देवो महाभागामभिनन्द्य च जाह्नवीम्। तथा च पूजितः श्रीमानुणेपाविशदासने।।

so'pi devo mahābhāgāmabhinandya ca jāhnavīm| tathā ca pūjitaḥ śrīmānuṇepāviśadāsane||

Verse 9

ततः कथान्तरे तं वै वचनं चेदमव्रवम्। वेदवेद महावीर्य वैनतेग महाबल।।

tataḥ kathāntare taṃ vai vacanaṃ cedamavravam| vedaveda mahāvīrya vainatega mahābala||

Verse 10

नारायणं हृषीकेशं सहमानोऽनिशं हरिम्। जानासि तं यथा वक्तुं यादृग्भूतो जनार्दनः। ममापि तस्य सद्भातं वक्तुमर्हसि सत्तम।।

nārāyaṇaṃ hṛṣīkeśaṃ sahamāno'niśaṃ harim| jānāsi taṃ yathā vaktuṃ yādṛgbhūto janārdanaḥ| mamāpi tasya sadbhātaṃ vaktumarhasi sattama||

Verse 11

गरुड उवाच। शृणु भीष्म यथान्यायं पुरा त्वमिह सत्तमाः। अनेके पुनयः सिद्धा मानसोत्तरवासिनः।। पगच्छुर्मा महाप्राज्ञा वासुदेवपरायणाः।।

garuḍa uvāca| śṛṇu bhīṣma yathānyāyaṃ purā tvamiha sattamāḥ| aneke punayaḥ siddhā mānasottaravāsinaḥ|| pagacchurmā mahāprājñā vāsudevaparāyaṇāḥ||

Verse 12

पक्षीन्द्र वासुदेवस्य तत्वं वेत्सि परं पदम्। स्वसा सयो न तस्यास्ति सन्निकृष्टप्रियोपि च।।

pakṣīndra vāsudevasya tatvaṃ vetsi paraṃ padam| svasā sayo na tasyāsti sannikṛṣṭapriyopi ca||

Verse 13

तेषामहं वचः श्रुत्वा प्रणिपत्य महाहरिम्। अब्रवं च यथावृत्तं मम नारायणस्य च।।

teṣāmahaṃ vacaḥ śrutvā praṇipatya mahāharim| abravaṃ ca yathāvṛttaṃ mama nārāyaṇasya ca||

Verse 14

शृणुध्वं मुनिशार्दूला हृत्वा सोममहं पुरा। आकाशे पतमानस्तु वाक्यं तत्र शृणोमि वै।।

śṛṇudhvaṃ muniśārdūlā hṛtvā somamahaṃ purā| ākāśe patamānastu vākyaṃ tatra śṛṇomi vai||

Verse 15

साधुसाधु महाबाहो प्रीतोस्मि तव दर्शनात्। वृणीष्व वचनं मत्तः पक्षीन्द्र गरुडाधुना।।

sādhusādhu mahābāho prītosmi tava darśanāt| vṛṇīṣva vacanaṃ mattaḥ pakṣīndra garuḍādhunā||

Verse 16

त्वामहं भक्तितत्वज्ञो ब्रवै वचनमुत्तमम्। इत्याह स्म ध्रुवं तत्र मामाह भगवान्पुनः।।

tvāmahaṃ bhaktitatvajño bravai vacanamuttamam| ityāha sma dhruvaṃ tatra māmāha bhagavānpunaḥ||

Verse 17

ऋषिरस्मि महावीर्य न मां जानाति वा मयि। असूयति च मां मूढ तच्छ्रुत्वा गर्वमास्थितः।।

ṛṣirasmi mahāvīrya na māṃ jānāti vā mayi| asūyati ca māṃ mūḍha tacchrutvā garvamāsthitaḥ||

Verse 18

अहं देवनिकायानां मध्ये वचनमब्रवम्। ऋषे पूर्वं वरं मत्तस्त्वं वृणीष्व ततो ह्यहम्। वृणे त्वत्तो वरं पश्चादित्येवं मुनिसत्तमाः।।

ahaṃ devanikāyānāṃ madhye vacanamabravam| ṛṣe pūrvaṃ varaṃ mattastvaṃ vṛṇīṣva tato hyaham| vṛṇe tvatto varaṃ paścādityevaṃ munisattamāḥ||

Verse 19

तस्मात्त्वां भगवान्देवः श्रीमाञ्श्रीवत्सलक्षणः। अद्य पश्यति पक्षीन्द्र वाहनं भव मे सदा। वृणेऽहं वरमेतद्धि त्वत्तोऽद्य पतगेश्वर।।

tasmāttvāṃ bhagavāndevaḥ śrīmāñśrīvatsalakṣaṇaḥ| adya paśyati pakṣīndra vāhanaṃ bhava me sadā| vṛṇe'haṃ varametaddhi tvatto'dya patageśvara||

Verse 20

तथेति तं वीक्ष्य मातामनहंकारमास्थितम्। जेतुकामो ह्यहं विष्णुं मायया मायिनं हरिम्।।

tatheti taṃ vīkṣya mātāmanahaṃkāramāsthitam| jetukāmo hyahaṃ viṣṇuṃ māyayā māyinaṃ harim||

Verse 21

त्वत्तो ह्यहं वृणे त्वद्य वरं ऋषिवरोत्तम। तवोपरिष्टात्स्थास्यामि वरमेतत्प्रयच्छ मे।।

tvatto hyahaṃ vṛṇe tvadya varaṃ ṛṣivarottama| tavopariṣṭātsthāsyāmi varametatprayaccha me||

Verse 22

तथेति च हसन्प्राह हरिर्नारायणः प्रभुः। ध्वजं च मे भव सदा त्वमेव विहगेश्वर। उपरिष्टात्स्थितिस्तेऽस्तु मम पक्षीन्द्र सर्वदा।।

tatheti ca hasanprāha harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ| dhvajaṃ ca me bhava sadā tvameva vihageśvara| upariṣṭātsthitiste'stu mama pakṣīndra sarvadā||

Verse 23

इत्युक्त्वा भगवान्देवः शङ्खचक्रगदाधरः। सहस्रचरणः श्रीमान्सहस्रादित्यसन्निभः।।

ityuktvā bhagavāndevaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ| sahasracaraṇaḥ śrīmānsahasrādityasannibhaḥ||

Verse 24

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्रनयनो महान्। सहस्रमकुटोऽचिन्त्यः सहस्रवदनो विभुः।।

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasranayano mahān| sahasramakuṭo'cintyaḥ sahasravadano vibhuḥ||

Verse 25

विद्युन्मालानिभैर्दिव्यैर्नानाभरणराजिभिः। क्वचित्संदृश्यमानस्तु चतुर्बाहुः क्वचिद्वरिः।।

vidyunmālānibhairdivyairnānābharaṇarājibhiḥ| kvacitsaṃdṛśyamānastu caturbāhuḥ kvacidvariḥ||

Verse 26

क्वचिज्ज्योतिर्मयोचिन्त्यः क्वचित्स्कन्धे समाहितः। एवं मम जयन्देवस्तत्रैवान्तरधीयत।।

kvacijjyotirmayocintyaḥ kvacitskandhe samāhitaḥ| evaṃ mama jayandevastatraivāntaradhīyata||

Verse 27

ततोऽहं विस्मयापन्नः कृत्वा कार्यमनुत्तमम्। अस्याविमुच्य जननीं मया सह मुनीश्वराः।।

tato'haṃ vismayāpannaḥ kṛtvā kāryamanuttamam| asyāvimucya jananīṃ mayā saha munīśvarāḥ||

Verse 28

अचिन्त्योऽयमहं भूयः कोऽसौ मामब्रवीत्पुरा। कीदृग्विधः स भगवानिति मत्वा तमास्थितः।।

acintyo'yamahaṃ bhūyaḥ ko'sau māmabravītpurā| kīdṛgvidhaḥ sa bhagavāniti matvā tamāsthitaḥ||

Verse 29

अनन्तरं देवदेवं स्कन्धे मम समाश्रितम्। अद्राक्षं पुण्डरीकाक्षं वहमानोऽहमद्भुतम्।।

anantaraṃ devadevaṃ skandhe mama samāśritam| adrākṣaṃ puṇḍarīkākṣaṃ vahamāno'hamadbhutam||

Verse 30

अवशस्तस्य भावेन यत्र यत्र स चेच्छति। विस्मयापन्नहृदयो ह्यहं किमिति चिन्तयन्। अन्तर्जलमहं सर्वं वहमानोऽगमं पुनः।।

avaśastasya bhāvena yatra yatra sa cecchati| vismayāpannahṛdayo hyahaṃ kimiti cintayan| antarjalamahaṃ sarvaṃ vahamāno'gamaṃ punaḥ||

Verse 31

सेन्द्रैर्देवैर्महाभागैर्ब्रह्माद्यैः कल्पजीविभिः। स्तूयमानो ह्यहमपि तैस्तैरभ्यर्चितः पृथक्।।

sendrairdevairmahābhāgairbrahmādyaiḥ kalpajīvibhiḥ| stūyamāno hyahamapi taistairabhyarcitaḥ pṛthak||

Verse 32

क्षीरोदस्योत्तरे कूले दिव्ये मणिमये शुभे। वैकर्णनाम सदनं हरेस्तस्य महात्मनः।।

kṣīrodasyottare kūle divye maṇimaye śubhe| vaikarṇanāma sadanaṃ harestasya mahātmanaḥ||

Verse 33

दिव्यं तेजोमयं श्रीमदचिन्त्यममरैरपि। तेजोनिलमयैः स्तम्भैर्नानासंस्थानसंस्थितैः।।

divyaṃ tejomayaṃ śrīmadacintyamamarairapi| tejonilamayaiḥ stambhairnānāsaṃsthānasaṃsthitaiḥ||

Verse 34

विभूषितं हिरण्येन भास्वरेण समन्ततः। दिव्यं ज्योतिः समायुक्तं गीतवादित्रशोभितम्।।

vibhūṣitaṃ hiraṇyena bhāsvareṇa samantataḥ| divyaṃ jyotiḥ samāyuktaṃ gītavāditraśobhitam||

Verse 35

शृणोमि शब्दं तत्राहं न पश्यामि शरीरिणम्। न च स्थलं न चान्यच्च पादयोस्तं समन्ततः। वेपमानो ह्यहं तत्र विष्ठितोऽहं कृताञ्जलिः।।

śṛṇomi śabdaṃ tatrāhaṃ na paśyāmi śarīriṇam| na ca sthalaṃ na cānyacca pādayostaṃ samantataḥ| vepamāno hyahaṃ tatra viṣṭhito'haṃ kṛtāñjaliḥ||

Verse 36

ततो ब्रह्मादयो देवा लोकपालास्तथैव च। सनन्दनाद्या मुनयस्तथाऽन्ये परजीविनः।।

tato brahmādayo devā lokapālāstathaiva ca| sanandanādyā munayastathā'nye parajīvinaḥ||

Verse 37

प्राप्तास्तत्र सभाद्वारि देवगन्धर्वसत्तमाः। ब्रह्माणं परतः कृत्वा कृताञ्जलिपुटास्तदा।।

prāptāstatra sabhādvāri devagandharvasattamāḥ| brahmāṇaṃ parataḥ kṛtvā kṛtāñjalipuṭāstadā||

Verse 38

ततस्तदन्तरे तस्मिन्क्षीरोदार्णवशीकरैः। बोध्यमानो महाविष्णुराविर्भूत इवाबभौ।।

tatastadantare tasminkṣīrodārṇavaśīkaraiḥ| bodhyamāno mahāviṣṇurāvirbhūta ivābabhau||

Verse 39

फणासहस्रमालाढ्यं शेषमव्यक्तसंस्थितम्। पश्याम्यहं मुदाऽऽकाशे यस्योपरि जनार्दनम्।।

phaṇāsahasramālāḍhyaṃ śeṣamavyaktasaṃsthitam| paśyāmyahaṃ mudā''kāśe yasyopari janārdanam||

Verse 40

दीर्घवृत्तैः समैः पीनैः केयूरवलयोज्ज्वलैः। चर्तुभिर्बाहुभिर्युक्तं------------।।

dīrghavṛttaiḥ samaiḥ pīnaiḥ keyūravalayojjvalaiḥ| cartubhirbāhubhiryuktaṃ------------||

Verse 41

पिताम्बरेण संवीतं कौस्तुभेन विराजितम्। वक्षस्थलेन संयुक्तं पद्मयाऽधिष्ठितेन च।।

pitāmbareṇa saṃvītaṃ kaustubhena virājitam| vakṣasthalena saṃyuktaṃ padmayā'dhiṣṭhitena ca||

Verse 42

ईषदुन्मीलिताक्षं तं सर्वकारणकारणम्। क्षीरोदस्योपरि बभौ नीलाभ्रं परमं यथा।।

īṣadunmīlitākṣaṃ taṃ sarvakāraṇakāraṇam| kṣīrodasyopari babhau nīlābhraṃ paramaṃ yathā||

Verse 43

न कश्चिद्वदते कश्चिन्न व्याहरति कश्चन। ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं माशब्दमिति रोषितम्। भ्रुकुटीकुटिलाक्षास्ते नानाभूतगणाः स्थिताः।।

na kaścidvadate kaścinna vyāharati kaścana| brahmādistambaparyantaṃ māśabdamiti roṣitam| bhrukuṭīkuṭilākṣāste nānābhūtagaṇāḥ sthitāḥ||

Verse 44

कृत्वा च प्रस्थितं तत्र जगतां हितकाम्यया। गच्छध्वमिति मामुक्त्वा गरुडेत्याह मां ततः।।

kṛtvā ca prasthitaṃ tatra jagatāṃ hitakāmyayā| gacchadhvamiti māmuktvā garuḍetyāha māṃ tataḥ||

Verse 45

ततोऽहं प्रणिपत्याग्रे कृताञ्जलिरवस्थितः। आगच्छेति च मामुक्त्वा पूर्वोत्तरपथं गतः।।

tato'haṃ praṇipatyāgre kṛtāñjaliravasthitaḥ| āgaccheti ca māmuktvā pūrvottarapathaṃ gataḥ||

Verse 46

अतीव मृदुभावेन गच्छन्निव स दृश्यते। अयुतं नियुतं चाहं प्रयुतं चार्बुदं तथा। पतमानोऽहमनिशं योजनानि ततस्ततः।।

atīva mṛdubhāvena gacchanniva sa dṛśyate| ayutaṃ niyutaṃ cāhaṃ prayutaṃ cārbudaṃ tathā| patamāno'hamaniśaṃ yojanāni tatastataḥ||

Verse 47

ननु तत्वमहं भक्तो विष्ठितोस्मि प्रशास्तु नः। आगच्छ गरुडेत्येवं पुनराह स माधवः।।

nanu tatvamahaṃ bhakto viṣṭhitosmi praśāstu naḥ| āgaccha garuḍetyevaṃ punarāha sa mādhavaḥ||

Verse 48

ततो भूयो ह्यहं पातं पतमानो विहायसम्। आजगाम ततो घोरं शतकोटिसमावृतम्।।

tato bhūyo hyahaṃ pātaṃ patamāno vihāyasam| ājagāma tato ghoraṃ śatakoṭisamāvṛtam||

Verse 49

तामसानीव भूतानि पर्वताभानि तत्र ह। समानानीव पद्मानि ततोऽहं भीत आस्थितः।।

tāmasānīva bhūtāni parvatābhāni tatra ha| samānānīva padmāni tato'haṃ bhīta āsthitaḥ||

Verse 50

ततो मां किंकरो घोरः शतयोजनमायतम्। निगृह्य पाणिना तस्माच्चिक्षेप च स लोष्टवत्।।

tato māṃ kiṃkaro ghoraḥ śatayojanamāyatam| nigṛhya pāṇinā tasmāccikṣepa ca sa loṣṭavat||

Verse 51

तत्तमोऽहमतिक्रम्य ह्यापं चैव विहायसम्। हुङ्कारघोपं तत्राहमशनीपातसन्निभान्। कर्णमूले ह्यशृण्वन्तस्ततो भूतैः समास्थितः।।

tattamo'hamatikramya hyāpaṃ caiva vihāyasam| huṅkāraghopaṃ tatrāhamaśanīpātasannibhān| karṇamūle hyaśṛṇvantastato bhūtaiḥ samāsthitaḥ||

Verse 52

ततोऽहं देवदेवेश त्राहि मां पुष्करेक्षण। इत्यब्रवमहं तत्र ततो विष्णुरुवाच माम्।।

tato'haṃ devadeveśa trāhi māṃ puṣkarekṣaṇa| ityabravamahaṃ tatra tato viṣṇuruvāca mām||

Verse 53

सुषिरस्य मुखे कश्चिन्मां चिक्षेप भयङ्करः। अतीतोऽहं क्षणादग्निमपश्यं वायुमण्डलम्।।

suṣirasya mukhe kaścinmāṃ cikṣepa bhayaṅkaraḥ| atīto'haṃ kṣaṇādagnimapaśyaṃ vāyumaṇḍalam||

Verse 54

आकाशमिव संप्रेक्ष्य क्षेप्तुकाममुपागतः। तत्राहं दुःखितो भूतः क्रोशमानो ह्यवस्थितः।।

ākāśamiva saṃprekṣya kṣeptukāmamupāgataḥ| tatrāhaṃ duḥkhito bhūtaḥ krośamāno hyavasthitaḥ||

Verse 55

क्षणान्तरेण घोरेण क्रुद्धो हि परमात्मना। स्वपक्षराजिना दृष्ट्वा मां चिक्षेप भयङ्करः।।

kṣaṇāntareṇa ghoreṇa kruddho hi paramātmanā| svapakṣarājinā dṛṣṭvā māṃ cikṣepa bhayaṅkaraḥ||

Verse 56

-----गरुडकुलं सहस्रादित्यसन्निभम्। मां दृष्ट्वाऽप्यथ संस्थेऽथ ह्यल्पकालोऽतिदुर्बलः।।

-----garuḍakulaṃ sahasrādityasannibham| māṃ dṛṣṭvā'pyatha saṃsthe'tha hyalpakālo'tidurbalaḥ||

Verse 57

अहो विहङ्गमः प्राप्त इति विस्मयमानसाः। मां दृष्ट्वोचुरहं तत्र पश्यामि गरुडध्वजम्।।

aho vihaṅgamaḥ prāpta iti vismayamānasāḥ| māṃ dṛṣṭvocurahaṃ tatra paśyāmi garuḍadhvajam||

Verse 58

सहस्रयोजनायामं सहस्रादित्यवर्चसम्। सहस्रगरुडारूढं गरुडास्ते महाबलाः।।

sahasrayojanāyāmaṃ sahasrādityavarcasam| sahasragaruḍārūḍhaṃ garuḍāste mahābalāḥ||

Verse 59

अत्याश्चर्यमिमं देव वपुषाऽस्मत्कुलोद्भवः। स्वल्पप्राणः स्वल्पकायः कोसौ पक्षी इहागतः।।

atyāścaryamimaṃ deva vapuṣā'smatkulodbhavaḥ| svalpaprāṇaḥ svalpakāyaḥ kosau pakṣī ihāgataḥ||

Verse 60

तच्छ्रुत्वाऽहं नष्टगर्वो भीतो लज्जासमन्वितः। स्वयं बुद्ध्श्च संविग्नस्ततो ह्यशृणवं पुनः।।

tacchrutvā'haṃ naṣṭagarvo bhīto lajjāsamanvitaḥ| svayaṃ buddhśca saṃvignastato hyaśṛṇavaṃ punaḥ||

Verse 61

आगच्छ गरुडेत्येव ततोऽहं यानमास्थितः। परार्ध्यं च ततो गत्वा योजनानां शतं पुनः। तत्रापश्यमहं यो वै ब्रह्माणं परमेष्ठिनम्।।

āgaccha garuḍetyeva tato'haṃ yānamāsthitaḥ| parārdhyaṃ ca tato gatvā yojanānāṃ śataṃ punaḥ| tatrāpaśyamahaṃ yo vai brahmāṇaṃ parameṣṭhinam||

Verse 62

तत्रापि चापरं तत्र शतकोटिपितामहान्। पुनरेहीत्युवाचोच्चैर्भगवान्मधुसूदनः।।

tatrāpi cāparaṃ tatra śatakoṭipitāmahān| punarehītyuvācoccairbhagavānmadhusūdanaḥ||

Verse 63

महाकुलं ततोऽपश्यं प्रमाणानि तमव्ययम्। कपित्थफलसंकाशमन्धकारैः समाश्रितम्।।

mahākulaṃ tato'paśyaṃ pramāṇāni tamavyayam| kapitthaphalasaṃkāśamandhakāraiḥ samāśritam||

Verse 64

तत्र स्थितो हरिः श्रीमानण्डमेकं बिभेद ह। महद्भूतं हि मां गृह्य दत्त्वा वै प्राक्षिपत्पुनः।।

tatra sthito hariḥ śrīmānaṇḍamekaṃ bibheda ha| mahadbhūtaṃ hi māṃ gṛhya dattvā vai prākṣipatpunaḥ||

Verse 65

तन्सध्ये सागरान्सप्त ब्रह्माणं च तथा सुरान्। पश्याम्यहं यथायोगं मातरं स्वकुलं तथा।।

tansadhye sāgarānsapta brahmāṇaṃ ca tathā surān| paśyāmyahaṃ yathāyogaṃ mātaraṃ svakulaṃ tathā||

Verse 66

एवं मयाऽनुभूतं हि तत्वान्वेषणकाङ्क्षिणा। शिबिकासदृशं मां वै पश्यध्वं मुनिसत्तमाः।।

evaṃ mayā'nubhūtaṃ hi tatvānveṣaṇakāṅkṣiṇā| śibikāsadṛśaṃ māṃ vai paśyadhvaṃ munisattamāḥ||

Verse 67

इत्येवमब्रवं विप्रान्भीष्म यन्मे पुराऽभवत्। तत्ते सर्वं यथान्यायमुक्तवानस्मि सत्तम।।

ityevamabravaṃ viprānbhīṣma yanme purā'bhavat| tatte sarvaṃ yathānyāyamuktavānasmi sattama||

Verse 68

योगिनस्तं प्रपश्यन्ति ज्ञानं दृष्ट्वा परं हरिम्। नान्यथा शक्यरूपोसौ ज्ञानगम्यः परः पुमान्।।

yoginastaṃ prapaśyanti jñānaṃ dṛṣṭvā paraṃ harim| nānyathā śakyarūposau jñānagamyaḥ paraḥ pumān||

Verse 69

अनन्यया च भक्त्या च प्राप्तुं शक्यो महाहरिः।।

ananyayā ca bhaktyā ca prāptuṃ śakyo mahāhariḥ||

Verse 70

भीष्म उवाच। इत्येवमुक्त्वा भगवान्सुपर्णः पक्षिराट् प्रभुः। आमन्त्र्य जननीं मे वै तत्रैवान्तरधीयत।।

bhīṣma uvāca| ityevamuktvā bhagavānsuparṇaḥ pakṣirāṭ prabhuḥ| āmantrya jananīṃ me vai tatraivāntaradhīyata||

Verse 71

तस्माद्राजेन्द्र सर्वात्मा वासुदेवः प्रधानकृत्। ज्ञानेन भक्त्या सुलभो नान्यथेति मतिर्मम।।

tasmādrājendra sarvātmā vāsudevaḥ pradhānakṛt| jñānena bhaktyā sulabho nānyatheti matirmama||