Adhyaya 88

Verse 1

पूरुवंशकथनम्।। 1 ।। जनमेजय उवाच। पुत्रं ययातेः प्रबूहि पूरुं धर्मभृतां वरम्। आनुपूर्व्येण ये चान्ये पूरोर्वंशविवर्धनाः।।

pūruvaṃśakathanam|| 1 || janamejaya uvāca| putraṃ yayāteḥ prabūhi pūruṃ dharmabhṛtāṃ varam| ānupūrvyeṇa ye cānye pūrorvaṃśavivardhanāḥ||

Verse 2

विस्तरेण पुनर्ब्रूहि दौष्यन्तेर्जनमेजयात्। संबभूव यथा राजा भरतो द्विजसत्तम।।

vistareṇa punarbrūhi dauṣyanterjanamejayāt| saṃbabhūva yathā rājā bharato dvijasattama||

Verse 3

वैशंपायन उवाच। पूरुर्नृपतिशार्दूलो यथैवास्य पिता नृप। धर्मनित्यः स्थितो राज्ये शक्रतुल्यपराक्रमः।।

vaiśaṃpāyana uvāca| pūrurnṛpatiśārdūlo yathaivāsya pitā nṛpa| dharmanityaḥ sthito rājye śakratulyaparākramaḥ||

Verse 4

प्रवीरेश्वररौद्राश्वास्त्रयः पुत्रा महारथाः। पूरोः पौष्ट्यामजायन्त प्रवीरो वंशकृत्ततः।।

pravīreśvararaudrāśvāstrayaḥ putrā mahārathāḥ| pūroḥ pauṣṭyāmajāyanta pravīro vaṃśakṛttataḥ||

Verse 5

मनस्युरभवत्तस्माच्छूरसेनीसुतः प्रभुः। पृथिव्याश्चतुरन्ताया गोप्ता राजीवलोचनः।।

manasyurabhavattasmācchūrasenīsutaḥ prabhuḥ| pṛthivyāścaturantāyā goptā rājīvalocanaḥ||

Verse 6

शक्तः संहननो वाग्मी सौवीरीतनयास्त्रयः। मनस्योरभवन्पुत्राः शूराः सर्वे महारथाः।।

śaktaḥ saṃhanano vāgmī sauvīrītanayāstrayaḥ| manasyorabhavanputrāḥ śūrāḥ sarve mahārathāḥ||

Verse 7

अन्वग्भानुप्रभृतयो मिश्रकेश्यां मनस्विनः। रौद्राश्वस्य महेष्वासा दशाप्सरसि सूनवः।।

anvagbhānuprabhṛtayo miśrakeśyāṃ manasvinaḥ| raudrāśvasya maheṣvāsā daśāpsarasi sūnavaḥ||

Verse 8

यज्वानो जज्ञिरे शूराः प्रजावन्तो बहुश्रुताः। सर्वे सर्वास्त्रविद्वासः सर्वे धर्मपरायणाः।।

yajvāno jajñire śūrāḥ prajāvanto bahuśrutāḥ| sarve sarvāstravidvāsaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ||

Verse 9

ऋचेयुरथ कक्षेयुः कृकणेयुश्च वीर्यवान्। स्थण्डिलेयुर्वनेयुश्च जलेयुश्च महायशाः।।

ṛceyuratha kakṣeyuḥ kṛkaṇeyuśca vīryavān| sthaṇḍileyurvaneyuśca jaleyuśca mahāyaśāḥ||

Verse 10

तेजेयुर्बलावान्धीमान्सत्येयुश्चन्द्रविक्रमः। धर्मेयुः सन्नतेयुश्च दशमो देवविक्रमः।।

tejeyurbalāvāndhīmānsatyeyuścandravikramaḥ| dharmeyuḥ sannateyuśca daśamo devavikramaḥ||

Verse 11

अनाधृष्टिरभूत्तेषां विद्वान्भुवि तथैकराट्। ऋचेयुरथ विक्रान्तो देवानामिव वासवः।।

anādhṛṣṭirabhūtteṣāṃ vidvānbhuvi tathaikarāṭ| ṛceyuratha vikrānto devānāmiva vāsavaḥ||

Verse 12

अनाधृष्टिसुतस्त्वासीद्राजसूयाश्वमेधकृत्। मतिनार इति ख्यातो राजा परमधार्मिकः।।

anādhṛṣṭisutastvāsīdrājasūyāśvamedhakṛt| matināra iti khyāto rājā paramadhārmikaḥ||

Verse 13

मतिनारसुता राजंश्चत्वारोऽमितविक्रमाः। तंसुर्महानतिरथो द्रुह्युश्चाप्रतिमद्युतिः।।

matinārasutā rājaṃścatvāro'mitavikramāḥ| taṃsurmahānatiratho druhyuścāpratimadyutiḥ||

Verse 14

तेषां तंसुर्महावीर्यः पौरवं वंशमुद्वहन्। आजहार यशो दीप्तं जिगाय च वसुंधराम्।।

teṣāṃ taṃsurmahāvīryaḥ pauravaṃ vaṃśamudvahan| ājahāra yaśo dīptaṃ jigāya ca vasuṃdharām||

Verse 15

ईलिनं तु सुतं तंसुर्जनयामास वीर्यवान्। सोऽपि कृत्स्नामिमां भूमिं विजिग्ये जयतां वरः।।

īlinaṃ tu sutaṃ taṃsurjanayāmāsa vīryavān| so'pi kṛtsnāmimāṃ bhūmiṃ vijigye jayatāṃ varaḥ||

Verse 16

रथन्तर्यां सुतान्पञ्च पञ्चभूतोपमांस्ततः। ईलिनो जनयामास दुष्यन्तप्रभृतीन्नृपान्।।

rathantaryāṃ sutānpañca pañcabhūtopamāṃstataḥ| īlino janayāmāsa duṣyantaprabhṛtīnnṛpān||

Verse 17

दुष्यन्तं शूरभीमौ च प्रवसुं वसुमेव च। तेषां श्रेष्ठोऽभवद्राजा दुष्यन्तो दुर्जयो युधि।।

duṣyantaṃ śūrabhīmau ca pravasuṃ vasumeva ca| teṣāṃ śreṣṭho'bhavadrājā duṣyanto durjayo yudhi||

Verse 18

दुष्यन्ताल्लक्षणायां तु जज्ञे वै जनमेजयः। शकुन्तलायां भरतो दौष्यन्तिरभवत्सुतः।।

duṣyantāllakṣaṇāyāṃ tu jajñe vai janamejayaḥ| śakuntalāyāṃ bharato dauṣyantirabhavatsutaḥ||

Verse 19

तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः।।

tasmādbharatavaṃśasya vipratasthe mahadyaśaḥ||