Adhyaya 35

Verse 1

सर्पनामकथनम्।। 1 ।। शौनक उवाच। भुजङ्गमानां शापस्य मात्रा चैव सुतेन च। विनतायास्त्वया प्रोक्तं कारणं सूतनन्दन।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि पञ्चत्रिंशोऽध्यायः।। 35 ।।

sarpanāmakathanam|| 1 || śaunaka uvāca| bhujaṅgamānāṃ śāpasya mātrā caiva sutena ca| vinatāyāstvayā proktaṃ kāraṇaṃ sūtanandana|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi āstīkaparvaṇi pañcatriṃśo'dhyāyaḥ|| 35 ||

Verse 2

वरप्रदानं भर्त्रा च कद्रूविनतयोस्तथा। नामनी चैव ते प्रोक्ते पक्षिणोर्वैनतेययोः।।

varapradānaṃ bhartrā ca kadrūvinatayostathā| nāmanī caiva te prokte pakṣiṇorvainateyayoḥ||

Verse 3

पन्नगानां तु नामानि न कीतर्यसि सूतज। प्राधान्येनापि नामानि श्रोतुमिच्छामहे वयम्।।

pannagānāṃ tu nāmāni na kītaryasi sūtaja| prādhānyenāpi nāmāni śrotumicchāmahe vayam||

Verse 4

सौतिरुवाच। बहुत्वान्नामधेयानि पन्नगानां तपोधन। न कीर्तयिष्ये सर्वेषां प्राधान्येन तु मे शृणु।।

sautiruvāca| bahutvānnāmadheyāni pannagānāṃ tapodhana| na kīrtayiṣye sarveṣāṃ prādhānyena tu me śṛṇu||

Verse 5

शेषः प्रथमतो जातो वासुकिस्तदनन्तरम्। ऐरावतस्तक्षकश्च कर्कोटकधनञ्जयौ।।

śeṣaḥ prathamato jāto vāsukistadanantaram| airāvatastakṣakaśca karkoṭakadhanañjayau||

Verse 6

कालियो मणिनागश्च नागश्चापूरणस्तथा। नागस्तथा पिञ्जरक एलापत्रोऽथ वामनः।।

kāliyo maṇināgaśca nāgaścāpūraṇastathā| nāgastathā piñjaraka elāpatro'tha vāmanaḥ||

Verse 7

नीलानीलौ तथा नागौ कल्माषशबलौ तथा। आर्यकश्चोग्रकश्चैव नागः कलशपोतकः।।

nīlānīlau tathā nāgau kalmāṣaśabalau tathā| āryakaścograkaścaiva nāgaḥ kalaśapotakaḥ||

Verse 8

सुमनाख्यो दधिमुखस्तथा विमलपिण्डकः। आप्तः कोटरकश्चैव शङ्खो वालिशिखस्तथा।।

sumanākhyo dadhimukhastathā vimalapiṇḍakaḥ| āptaḥ koṭarakaścaiva śaṅkho vāliśikhastathā||

Verse 9

निष्टानको हेमगुहो नहुषः पिङ्गलस्तथा। बाह्यकर्णो हस्तिपदस्तथा मुद्गरपिण्डकः।।

niṣṭānako hemaguho nahuṣaḥ piṅgalastathā| bāhyakarṇo hastipadastathā mudgarapiṇḍakaḥ||

Verse 10

कम्बलाश्वतरौ चापि नागः कालीयकस्तथा। वृत्तसंवर्तकौ नागौ द्वौ च पद्माविति श्रुतौ।।

kambalāśvatarau cāpi nāgaḥ kālīyakastathā| vṛttasaṃvartakau nāgau dvau ca padmāviti śrutau||

Verse 11

नागः शङ्खमुखश्चैव तथा कूष्माण्डकोऽपरः। क्षेमकश्च तथा नागो नागः पिण्डारकस्तथा।।

nāgaḥ śaṅkhamukhaścaiva tathā kūṣmāṇḍako'paraḥ| kṣemakaśca tathā nāgo nāgaḥ piṇḍārakastathā||

Verse 12

करवीरः पुष्पदंष्ट्रो बिल्वको बिल्वपाण्डुरः। मूषकादः शङ्खशिराः पूर्णभद्रो हरिद्रकः।।

karavīraḥ puṣpadaṃṣṭro bilvako bilvapāṇḍuraḥ| mūṣakādaḥ śaṅkhaśirāḥ pūrṇabhadro haridrakaḥ||

Verse 13

अपराजितो ज्योतिकश्च पन्नगः श्रीवहस्तथा। कौरव्यो धृतराष्ट्रश्च शङ्खपिण्डश्च वीर्यवान्।।

aparājito jyotikaśca pannagaḥ śrīvahastathā| kauravyo dhṛtarāṣṭraśca śaṅkhapiṇḍaśca vīryavān||

Verse 14

विरजाश्च सुबाहुश्च शालिपिण्डश्च वीर्यवान्। हस्तिपिण्डः पिठरकः सुमुखः कौणपाशनः।।

virajāśca subāhuśca śālipiṇḍaśca vīryavān| hastipiṇḍaḥ piṭharakaḥ sumukhaḥ kauṇapāśanaḥ||

Verse 15

कुठऱः कुञ्जरश्चैव तथा नागः प्रभाकरः। कुमुदः कुमुदाक्षश्च तित्तिरिर्हलिकस्तथा।।

kuṭhaṟaḥ kuñjaraścaiva tathā nāgaḥ prabhākaraḥ| kumudaḥ kumudākṣaśca tittirirhalikastathā||

Verse 16

कर्दमश्च महानागो नागश्च बहुमूलकः। कर्कराकर्करौ नागौ कुण्डोदरमहोदरौ।।

kardamaśca mahānāgo nāgaśca bahumūlakaḥ| karkarākarkarau nāgau kuṇḍodaramahodarau||

Verse 17

एते प्राधान्यतो नागाः कीर्तिता द्विजसत्तम। बहुत्वान्नामधेयानामितरे नानुकीर्तिताः।।

ete prādhānyato nāgāḥ kīrtitā dvijasattama| bahutvānnāmadheyānāmitare nānukīrtitāḥ||

Verse 18

एतेषां प्रसवो यश्च प्रसवस्य च संततिः। असङ्ख्येयेति मत्त्वा तान्न ब्रवीमि तपोधन।।

eteṣāṃ prasavo yaśca prasavasya ca saṃtatiḥ| asaṅkhyeyeti mattvā tānna bravīmi tapodhana||

Verse 19

बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च। अशक्यान्येव सङ्ख्यातुं पन्नगानां तपोधन।।

bahūnīha sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca| aśakyānyeva saṅkhyātuṃ pannagānāṃ tapodhana||