Adhyaya 257

Verse 1

पुत्रैः सह संवादानन्तरं जरितायाः स्थानान्तरगमनम्।। 1 ।। जरितोवाच। अस्माद्बिलान्निष्पतितमाखुं श्येनो जहार तम्। क्षुद्रं पद्भ्यां गृहीत्वा च यातो नात्र भयं हि वः।।

putraiḥ saha saṃvādānantaraṃ jaritāyāḥ sthānāntaragamanam|| 1 || jaritovāca| asmādbilānniṣpatitamākhuṃ śyeno jahāra tam| kṣudraṃ padbhyāṃ gṛhītvā ca yāto nātra bhayaṃ hi vaḥ||

Verse 2

शार्ङ्गका ऊचुः। न हृतं तं वयं विद्मः श्येनेनाखुं कथंचन। अन्येऽपि भितारोऽत्र तेभ्योऽपि भमेव नः।।

śārṅgakā ūcuḥ| na hṛtaṃ taṃ vayaṃ vidmaḥ śyenenākhuṃ kathaṃcana| anye'pi bhitāro'tra tebhyo'pi bhameva naḥ||

Verse 3

संशयो वह्निरागच्छेद्दृष्टं वायोर्निवर्तनम्। मृत्युर्नो बिलवासिभ्यो बिले स्यान्नात्र संशयः।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि मयदर्शनपर्वणि सप्तपञ्चाशदधिकद्विशततमोऽध्यायः।। 257 ।।

saṃśayo vahnirāgaccheddṛṣṭaṃ vāyornivartanam| mṛtyurno bilavāsibhyo bile syānnātra saṃśayaḥ|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi mayadarśanaparvaṇi saptapañcāśadadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ|| 257 ||

Verse 4

निःसंशयात्संशयितो मृत्युर्मातर्विशिष्यते। चर खे त्वं यथान्यायं पुत्रानाप्स्यसि शोभनान्।।

niḥsaṃśayātsaṃśayito mṛtyurmātarviśiṣyate| cara khe tvaṃ yathānyāyaṃ putrānāpsyasi śobhanān||

Verse 5

जरितोवाच। अहं वेगेन तं यान्तमद्राक्षं पततां वरम्। बिलादाखुं समादाय श्येनं पुत्रा महाबलम्।। वह्निरागच्छेदित्यत्र संशयो यतो वायोः सकाशाद्वह्नेति वर्तनं दृष्टम्।।

jaritovāca| ahaṃ vegena taṃ yāntamadrākṣaṃ patatāṃ varam| bilādākhuṃ samādāya śyenaṃ putrā mahābalam|| vahnirāgacchedityatra saṃśayo yato vāyoḥ sakāśādvahneti vartanaṃ dṛṣṭam||

Verse 6

तं पतन्तं महावेगा त्वरिता पृष्ठतोऽन्वगाम्। आशिषोऽस्य प्रयुञ्जाना हरतो मूषिकं बिलात्।।

taṃ patantaṃ mahāvegā tvaritā pṛṣṭhato'nvagām| āśiṣo'sya prayuñjānā harato mūṣikaṃ bilāt||

Verse 7

यो नो द्वेष्टारमादाय श्येनराज प्रधावसि। भव त्वं दिवमास्थाय निरमित्रो हिरण्मयः।।

yo no dveṣṭāramādāya śyenarāja pradhāvasi| bhava tvaṃ divamāsthāya niramitro hiraṇmayaḥ||

Verse 8

स यदा भक्षितस्तेन श्येनेनाखुः पतत्रिणा। तदाहं तमनुज्ञाप्य प्रत्युपायां पुनर्गृहम्।।

sa yadā bhakṣitastena śyenenākhuḥ patatriṇā| tadāhaṃ tamanujñāpya pratyupāyāṃ punargṛham||

Verse 9

प्रविशध्वं बिलं पुत्रा विश्रब्धा नास्ति वो भयम्। श्येनेन मम पश्यन्त्या हृत आखुर्महात्मना।।

praviśadhvaṃ bilaṃ putrā viśrabdhā nāsti vo bhayam| śyenena mama paśyantyā hṛta ākhurmahātmanā||

Verse 10

शार्ङ्गका ऊचुः। न विद्महे हृतं मातः श्येनैनाखुं कथंचन। अविज्ञाय न शक्यामः प्रवेष्टं विवरं भुवः।।

śārṅgakā ūcuḥ| na vidmahe hṛtaṃ mātaḥ śyenainākhuṃ kathaṃcana| avijñāya na śakyāmaḥ praveṣṭaṃ vivaraṃ bhuvaḥ||

Verse 11

जरितोवाच। अहं तमभिजानामि हृतं श्येनेन मूषिकम्। नास्ति वोऽत्र भयं पुत्राः क्रियतां वचनं मम।।

jaritovāca| ahaṃ tamabhijānāmi hṛtaṃ śyenena mūṣikam| nāsti vo'tra bhayaṃ putrāḥ kriyatāṃ vacanaṃ mama||

Verse 12

शार्ङ्गका ऊचुः। न त्वं मिथ्योपचारेण मोक्षयेथा भयाद्धि नः। समाकुलेषु ज्ञानेषु न बुद्धिकृतमेव तत्।।

śārṅgakā ūcuḥ| na tvaṃ mithyopacāreṇa mokṣayethā bhayāddhi naḥ| samākuleṣu jñāneṣu na buddhikṛtameva tat||

Verse 13

न चोपकृतमस्माभिर्न चास्मान्वेत्थ ये वयम्। पीड्यमाना बिभर्ष्यस्मान्का सती के वयं तव।।

na copakṛtamasmābhirna cāsmānvettha ye vayam| pīḍyamānā bibharṣyasmānkā satī ke vayaṃ tava||

Verse 14

तरुणी दर्शीयाऽसि समर्था भर्तुरेषणे। अनुगच्छ पतिं मातुः पुत्रानाप्स्यसि शोमनान्।।

taruṇī darśīyā'si samarthā bhartureṣaṇe| anugaccha patiṃ mātuḥ putrānāpsyasi śomanān||

Verse 15

वयमस्निं समाविश्य लोकानाप्स्याम शोभनान्। अथास्मान्न दहेदग्निरायास्त्वं पुनरेव नः।।

vayamasniṃ samāviśya lokānāpsyāma śobhanān| athāsmānna dahedagnirāyāstvaṃ punareva naḥ||

Verse 16

वैशंपायन उवाच। एवमुक्ता ततः शार्ङ्गी पुत्रानुत्सृज्य खाण्डवे। जगाम त्वरिता देशं क्षेममग्नेरनामयम्।।

vaiśaṃpāyana uvāca| evamuktā tataḥ śārṅgī putrānutsṛjya khāṇḍave| jagāma tvaritā deśaṃ kṣemamagneranāmayam||

Verse 17

ततस्तीक्ष्णार्चिरभ्यागात्त्वरितो हव्यवाहनः। यत्र शार्ङ्गा वभूवुस्ते मन्दपालस्य पुत्रकाः।।

tatastīkṣṇārcirabhyāgāttvarito havyavāhanaḥ| yatra śārṅgā vabhūvuste mandapālasya putrakāḥ||

Verse 18

ततस्तं ज्वलितं दृष्ट्वा ज्वलनं ते विहङ्गमाः। व्यथिताः करुणा वाचः श्रावयामासुरन्तिकात्। जरितारिस्ततो वाक्यं श्रावयामास पावकम्।।

tatastaṃ jvalitaṃ dṛṣṭvā jvalanaṃ te vihaṅgamāḥ| vyathitāḥ karuṇā vācaḥ śrāvayāmāsurantikāt| jaritāristato vākyaṃ śrāvayāmāsa pāvakam||