Adhyaya 218

Verse 1

पाण्डवा हन्तव्या एवेति कर्णस्योक्तिः।। 1 ।। पाञ्चालनगरंप्रति युद्धार्थं दुर्योधनादीनां गमनम्।। 2 ।। तैः सह योद्धुं सपाण्डवस्य द्रुपदस्यागमनम्।। 3 ।। कर्णजयद्रथाभ्यां सुमित्रप्रियदर्शनयोर्वधः।। 4 ।। अर्जुनेन कर्णजयद्रथपुत्रयोर्वधः।। 5 ।। कर्णदुर्योधनादीनां पराजयः।। 6 ।। पराजितानां तेषां हास्तिनपुरगमनम्।। 7 ।। कृष्णबलरामयोः पाञ्चालपुरे वासः।। 8 ।। वैशंपायन उवाच। सौमदत्तेर्वचः श्रुत्वा कर्णो वैकर्तनो वृषा। उवाच वचनं काले कालज्ञः सर्वकर्मणाम्।।

pāṇḍavā hantavyā eveti karṇasyoktiḥ|| 1 || pāñcālanagaraṃprati yuddhārthaṃ duryodhanādīnāṃ gamanam|| 2 || taiḥ saha yoddhuṃ sapāṇḍavasya drupadasyāgamanam|| 3 || karṇajayadrathābhyāṃ sumitrapriyadarśanayorvadhaḥ|| 4 || arjunena karṇajayadrathaputrayorvadhaḥ|| 5 || karṇaduryodhanādīnāṃ parājayaḥ|| 6 || parājitānāṃ teṣāṃ hāstinapuragamanam|| 7 || kṛṣṇabalarāmayoḥ pāñcālapure vāsaḥ|| 8 || vaiśaṃpāyana uvāca| saumadattervacaḥ śrutvā karṇo vaikartano vṛṣā| uvāca vacanaṃ kāle kālajñaḥ sarvakarmaṇām||

Verse 2

नीतिपूर्वमिदं सर्वमुक्तं वचनमर्थवत्। वचनं नाभ्यसूयामि श्रूयतां यद्वचस्त्विति।।

nītipūrvamidaṃ sarvamuktaṃ vacanamarthavat| vacanaṃ nābhyasūyāmi śrūyatāṃ yadvacastviti||

Verse 3

द्वैधीभावो न गन्तव्यः सर्वकर्मसु मानवैः। द्विधाभूतेन मनसा अन्यत्कर्म न सिध्यति।।

dvaidhībhāvo na gantavyaḥ sarvakarmasu mānavaiḥ| dvidhābhūtena manasā anyatkarma na sidhyati||

Verse 4

संप्रयाणासनाभ्यां तु कर्शनेन तथैव च। नैतच्छक्यं पुरं हर्तुमाक्रन्दश्चाप्यशोभनः।।

saṃprayāṇāsanābhyāṃ tu karśanena tathaiva ca| naitacchakyaṃ puraṃ hartumākrandaścāpyaśobhanaḥ||

Verse 5

अवमर्दनकालोऽत्र मतश्चिन्तयतो मम। यावन्नो वृष्णयः पार्ष्णिं न गृह्णन्तिरणप्रियाः।।

avamardanakālo'tra mataścintayato mama| yāvanno vṛṣṇayaḥ pārṣṇiṃ na gṛhṇantiraṇapriyāḥ||

Verse 6

भवन्तश्च तथा हृष्टाः स्वबाहुबलशालिनः। प्राकारमवमृद्रन्तु परिघाः पूरयन्त्वपि।।

bhavantaśca tathā hṛṣṭāḥ svabāhubalaśālinaḥ| prākāramavamṛdrantu parighāḥ pūrayantvapi||

Verse 7

प्रस्रावयन्तु सलिलं क्रियतां विषमं समम्। तृणकाष्ठेन महता खातमस्य प्रपूर्यताम्।।

prasrāvayantu salilaṃ kriyatāṃ viṣamaṃ samam| tṛṇakāṣṭhena mahatā khātamasya prapūryatām||

Verse 8

घुष्यतां राजमार्गेषु परेषां यो हनिष्यति। नागमश्वं पदातिं वा दानमानं स लप्स्यति।।

ghuṣyatāṃ rājamārgeṣu pareṣāṃ yo haniṣyati| nāgamaśvaṃ padātiṃ vā dānamānaṃ sa lapsyati||

Verse 9

नागे दशसहस्राणि पञ्च चाश्वपदातिषु। रथे वै द्विगुणं नागाद्वसु दास्यन्ति पार्थिवाः।।

nāge daśasahasrāṇi pañca cāśvapadātiṣu| rathe vai dviguṇaṃ nāgādvasu dāsyanti pārthivāḥ||

Verse 10

यश्च कामसुखे सक्तो बालश्च स्थविरश्च यः। अयुद्धमनसो ये च ते तु तिष्ठन्तु भीरवः।।

yaśca kāmasukhe sakto bālaśca sthaviraśca yaḥ| ayuddhamanaso ye ca te tu tiṣṭhantu bhīravaḥ||

Verse 11

प्रदरश्च न दातव्यो न गन्तव्यमचोदितैः। यशो रक्षत भद्रं वो जेष्यामो वै रिपून्वयम्।।

pradaraśca na dātavyo na gantavyamacoditaiḥ| yaśo rakṣata bhadraṃ vo jeṣyāmo vai ripūnvayam||

Verse 12

अनुलोमाश्च नो वाताः सततं मृगपक्षिणः। अग्नयश्च विराजन्ते शस्त्राणि कवचानि च।।

anulomāśca no vātāḥ satataṃ mṛgapakṣiṇaḥ| agnayaśca virājante śastrāṇi kavacāni ca||

Verse 13

वैशंपायन उवाच। ततः कर्णवचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रप्रियैषिणः। निर्ययुः पृथिवीपालाश्चालयन्तः परान्रणे।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tataḥ karṇavacaḥ śrutvā dhārtarāṣṭrapriyaiṣiṇaḥ| niryayuḥ pṛthivīpālāścālayantaḥ parānraṇe||

Verse 14

न हि तेषां मनःसक्तिरिन्द्रियार्थेषु सर्वशः। यथा परिरपुघ्नानां प्रसभं युद्ध एव च।।

na hi teṣāṃ manaḥsaktirindriyārtheṣu sarvaśaḥ| yathā parirapughnānāṃ prasabhaṃ yuddha eva ca||

Verse 15

वैकर्तनपुरोव्रातः सैन्धवोर्मिमहास्वनः। दुःशासनमहामत्स्यो दुर्योधनमहाग्रहः।।

vaikartanapurovrātaḥ saindhavormimahāsvanaḥ| duḥśāsanamahāmatsyo duryodhanamahāgrahaḥ||

Verse 16

स राजसागरो भीमो भीमघोषप्रदर्शनः। अभिदुद्राव वेगेन पुरं तदपसव्यतः।।

sa rājasāgaro bhīmo bhīmaghoṣapradarśanaḥ| abhidudrāva vegena puraṃ tadapasavyataḥ||

Verse 17

तदनीकमनाधृष्यं शस्त्राग्निव्यालदीपितम्। समुत्कम्पितमाज्ञाय चुक्रुशुर्द्रुपदात्मजाः।।

tadanīkamanādhṛṣyaṃ śastrāgnivyāladīpitam| samutkampitamājñāya cukruśurdrupadātmajāḥ||

Verse 18

ते मेघसमनिर्घोषैर्बलिनः स्यन्दनोत्तमैः। निर्ययुर्नगरद्वारात्त्रासयन्तः परान्र

te meghasamanirghoṣairbalinaḥ syandanottamaiḥ| niryayurnagaradvārāttrāsayantaḥ parānra

Verse 19

धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सुमित्रः प्रियदर्शनः। चित्रकेतुः सुकेतुश्च ध्वजकेतुश्च वीर्यवान्।।

dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca sumitraḥ priyadarśanaḥ| citraketuḥ suketuśca dhvajaketuśca vīryavān||

Verse 20

पुत्रा द्रुपदराजस्य बलवन्तो जयैषिणः। द्रुपदस्य महावीर्यः पाण्डरोष्णीषकेतनः।।

putrā drupadarājasya balavanto jayaiṣiṇaḥ| drupadasya mahāvīryaḥ pāṇḍaroṣṇīṣaketanaḥ||

Verse 21

पाण्डरव्यजनच्छत्रः पाण्डरध्वजवाहनः। स पुत्रगणमध्यस्थः शुशुभे राजसत्तमः।।

pāṇḍaravyajanacchatraḥ pāṇḍaradhvajavāhanaḥ| sa putragaṇamadhyasthaḥ śuśubhe rājasattamaḥ||

Verse 22

चन्द्रमा ज्योतिषां मध्ये पौर्णमास्यामिवोदितः। अथोद्धूतपताकाग्रमजिह्मगतिमव्ययम्।।

candramā jyotiṣāṃ madhye paurṇamāsyāmivoditaḥ| athoddhūtapatākāgramajihmagatimavyayam||

Verse 23

द्रुपदानीकमायान्तं कुरुसैन्यमभिद्रवत्। तयोरुभयतो जज्ञे तेषां तु तुमुलः स्वनः।।

drupadānīkamāyāntaṃ kurusainyamabhidravat| tayorubhayato jajñe teṣāṃ tu tumulaḥ svanaḥ||

Verse 24

बलयोः संप्रसरतोः सरितां स्रोतसोरिव। प्रकीर्णरथनागाश्वैस्तान्यनीकानि सर्वशः।।

balayoḥ saṃprasaratoḥ saritāṃ srotasoriva| prakīrṇarathanāgāśvaistānyanīkāni sarvaśaḥ||

Verse 25

ज्योतींषईव प्रकीर्णानि सर्वतः प्रचकाशिरे। उत्कृष्टभेरीनिनदे संप्रवृत्ते महारवे।।

jyotīṃṣaīva prakīrṇāni sarvataḥ pracakāśire| utkṛṣṭabherīninade saṃpravṛtte mahārave||

Verse 26

अमर्षिता महात्मानः पाण्डवा निर्ययुस्ततः। रथांश्च मेघनिर्घोषान्युक्तान्परमवाजिभिः।।

amarṣitā mahātmānaḥ pāṇḍavā niryayustataḥ| rathāṃśca meghanirghoṣānyuktānparamavājibhiḥ||

Verse 27

धून्वन्तो ध्वजिनः शुभ्रानास्थाय भरतर्षभाः। ततः पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा रथस्थानात्तकार्मुकान्।।

dhūnvanto dhvajinaḥ śubhrānāsthāya bharatarṣabhāḥ| tataḥ pāṇḍusutāndṛṣṭvā rathasthānāttakārmukān||

Verse 28

नृपाणामभवत्कम्पो वेपथुर्हृदयेषु च। निर्यातेष्वथ पार्थेषु द्रोपदं तद्बलं रणे।।

nṛpāṇāmabhavatkampo vepathurhṛdayeṣu ca| niryāteṣvatha pārtheṣu dropadaṃ tadbalaṃ raṇe||

Verse 29

आविशत्परमो हर्षः प्रमोदश्च जयं प्रति। सुमुहूर्तं व्यतिकरः सैन्यानामभवद्भृशम्।।

āviśatparamo harṣaḥ pramodaśca jayaṃ prati| sumuhūrtaṃ vyatikaraḥ sainyānāmabhavadbhṛśam||

Verse 30

ततो द्वन्द्वमयुध्यन्त मृत्युं कृत्वा पुरस्कृतम्। जघ्नतुः समरे तस्मिन्सुमित्रप्रियदर्शनौ।।

tato dvandvamayudhyanta mṛtyuṃ kṛtvā puraskṛtam| jaghnatuḥ samare tasminsumitrapriyadarśanau||

Verse 31

जयद्रथश्च कर्णश्च पश्यतः सव्यसाचिनः। अर्जुनः प्रेक्ष्य निहतौ सौमित्रप्रियदर्शनौ।।

jayadrathaśca karṇaśca paśyataḥ savyasācinaḥ| arjunaḥ prekṣya nihatau saumitrapriyadarśanau||

Verse 32

जयद्रथसुतं तत्र जघान पितुरन्तिके। वृषसेनादवरजं सुदामानं धनंजयः।।

jayadrathasutaṃ tatra jaghāna piturantike| vṛṣasenādavarajaṃ sudāmānaṃ dhanaṃjayaḥ||

Verse 33

कर्णपुत्रं महेष्वासं रथनीडादपातयत्। तौ सुतौ निहतौ दृष्ट्वा राजसिंहौ तरस्विनौ।।

karṇaputraṃ maheṣvāsaṃ rathanīḍādapātayat| tau sutau nihatau dṛṣṭvā rājasiṃhau tarasvinau||

Verse 34

नामृष्येतां महाबाहू प्रहारमिव सद्गजौ। तौ जग्मतुरसंभ्रान्तौ फल्गुनस्य रथंप्रति।।

nāmṛṣyetāṃ mahābāhū prahāramiva sadgajau| tau jagmaturasaṃbhrāntau phalgunasya rathaṃprati||

Verse 35

प्रतिमुक्ततलत्राणौ शपमानौ परस्परम्। सन्निपातस्तयोरासीदतिघोरो महामृधे।।

pratimuktatalatrāṇau śapamānau parasparam| sannipātastayorāsīdatighoro mahāmṛdhe||

Verse 36

वृत्रशम्बरयोः सङ्क्ये वज्रिणेव महारणे। त्रीनश्वाञ्जघ्नतुस्तस्य फल्गुनस्य नर्षभौ।।

vṛtraśambarayoḥ saṅkye vajriṇeva mahāraṇe| trīnaśvāñjaghnatustasya phalgunasya narṣabhau||

Verse 37

ततः किलिकिलाशब्दः कुरूणामभवत्तदा। तान्हयान्निहतान्दृष्ट्वा भीमसेनः प्रतापवान्।।

tataḥ kilikilāśabdaḥ kurūṇāmabhavattadā| tānhayānnihatāndṛṣṭvā bhīmasenaḥ pratāpavān||

Verse 38

निमेषान्तरमात्रेण रथमश्वैरयोजयत्। उपयातं रथं दृष्ट्वा दुर्योधनपुरःसरौ।।

nimeṣāntaramātreṇa rathamaśvairayojayat| upayātaṃ rathaṃ dṛṣṭvā duryodhanapuraḥsarau||

Verse 39

सौबलः सौमदत्तिश्च समेयातां परन्तपौ। तैः पञ्चभिरदीनात्मा भीमसेनो महाबलः।।

saubalaḥ saumadattiśca sameyātāṃ parantapau| taiḥ pañcabhiradīnātmā bhīmaseno mahābalaḥ||

Verse 40

अयुध्यत तदा वीरैरिन्द्रियार्थैरिवेश्वरः। तैर्निरुद्धो न संत्रासं जगाम समितिंजयः।।

ayudhyata tadā vīrairindriyārthairiveśvaraḥ| tairniruddho na saṃtrāsaṃ jagāma samitiṃjayaḥ||

Verse 41

पञ्चभिर्द्विरदैर्मत्तैर्निरुद्ध इव केसरी। तस्यैते युगपत्पञ्च पञ्चभिर्निशितैः शरैः।।

pañcabhirdviradairmattairniruddha iva kesarī| tasyaite yugapatpañca pañcabhirniśitaiḥ śaraiḥ||

Verse 42

सारथिं वाजिनश्चैव निन्युर्वैवस्वतक्षयम्। हताश्वात्स्यन्दनश्रेष्ठादवरुह्य महारथः।।

sārathiṃ vājinaścaiva ninyurvaivasvatakṣayam| hatāśvātsyandanaśreṣṭhādavaruhya mahārathaḥ||

Verse 43

चचार विविधान्मार्गानसिमुद्यम्य पाण्डवः। अश्वस्कन्धेषु चक्रेषु युगेष्वीषासु चैव हि।।

cacāra vividhānmārgānasimudyamya pāṇḍavaḥ| aśvaskandheṣu cakreṣu yugeṣvīṣāsu caiva hi||

Verse 44

व्यचरत्पातयञ्शत्रून्सुपर्ण इव भोगिनः। विधनुष्कं विकवचं विरथं च समीक्ष्य तम्।।

vyacaratpātayañśatrūnsuparṇa iva bhoginaḥ| vidhanuṣkaṃ vikavacaṃ virathaṃ ca samīkṣya tam||

Verse 45

अभिपेतुर्नव्याघ्रा अर्जुनप्रमुखा रथाः। धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च यमौ च युधि दुर्जयौ।।

abhipeturnavyāghrā arjunapramukhā rathāḥ| dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca yamau ca yudhi durjayau||

Verse 46

तस्मिन्महारथे युद्धे प्रवृत्ते शरवृष्टिभिः। रथध्वजपताकाश्च सवर्मन्तरधीयत।।

tasminmahārathe yuddhe pravṛtte śaravṛṣṭibhiḥ| rathadhvajapatākāśca savarmantaradhīyata||

Verse 47

तत्प्रवृत्तं चिरं कालं युद्धं सममिवाभवत्। रथेन तान्महाबाहुरर्जुनो व्यधमत्पुनः।।

tatpravṛttaṃ ciraṃ kālaṃ yuddhaṃ samamivābhavat| rathena tānmahābāhurarjuno vyadhamatpunaḥ||

Verse 48

तमापतन्तं दृष्ट्वेव महाबाहुर्धनुर्धरः। कर्णोऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठो वारयामास सायकैः।।

tamāpatantaṃ dṛṣṭveva mahābāhurdhanurdharaḥ| karṇo'straviduṣāṃ śreṣṭho vārayāmāsa sāyakaiḥ||

Verse 49

स तेनाभिहतः पार्थो वासविर्वज्रसन्निभान्। त्रीञ्शरान्संदधे क्रुद्धो वधात्क्रुद्धस्य पाण्डवः।।

sa tenābhihataḥ pārtho vāsavirvajrasannibhān| trīñśarānsaṃdadhe kruddho vadhātkruddhasya pāṇḍavaḥ||

Verse 50

तैः शरैराहतं कर्णं ध्वजयष्टिमुपाश्रितम्। अपोवाह रथाच्चाशु सूतः परपुरंजयम्।।

taiḥ śarairāhataṃ karṇaṃ dhvajayaṣṭimupāśritam| apovāha rathāccāśu sūtaḥ parapuraṃjayam||

Verse 51

ततः पराजिते कर्णे धार्तराष्ट्रान्महाभयम्। विवेश समुदग्रांश्च पाण्डवान्प्रसमीक्ष्य तु।।

tataḥ parājite karṇe dhārtarāṣṭrānmahābhayam| viveśa samudagrāṃśca pāṇḍavānprasamīkṣya tu||

Verse 52

तत्प्रकम्पितमत्यर्थं तद्दृष्ट्वा सौबलो बलम्। गिरा मधुरया चापि समाश्वासयतासकृत्।।

tatprakampitamatyarthaṃ taddṛṣṭvā saubalo balam| girā madhurayā cāpi samāśvāsayatāsakṛt||

Verse 53

धार्तराष्ट्रैस्ततः सर्वैर्दुर्योधनपुरःसरैः। धृतं तत्पुनरेवासीद्बलं पार्थप्रपीडितम्।।

dhārtarāṣṭraistataḥ sarvairduryodhanapuraḥsaraiḥ| dhṛtaṃ tatpunarevāsīdbalaṃ pārthaprapīḍitam||

Verse 54

ततो दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमो भीमपराक्रमः। अक्रुध्यत्स महाबाहुरगारं जातुषं स्मरन्।।

tato duryodhanaṃ dṛṣṭvā bhīmo bhīmaparākramaḥ| akrudhyatsa mahābāhuragāraṃ jātuṣaṃ smaran||

Verse 55

ततः संग्रामशिरसि ददर्श विपुलद्रुमम्। आयामभूतं तिष्ठन्तं स्कन्धपञ्चाशदुन्नतम्।।

tataḥ saṃgrāmaśirasi dadarśa vipuladrumam| āyāmabhūtaṃ tiṣṭhantaṃ skandhapañcāśadunnatam||

Verse 56

महास्कन्धं महोत्सेधं शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम्। तमुत्पाठ्य च पाणिभ्यामुद्यम्य चरणावपि।।

mahāskandhaṃ mahotsedhaṃ śakradhvajamivocchritam| tamutpāṭhya ca pāṇibhyāmudyamya caraṇāvapi||

Verse 57

अभिपेदे परान्सङ्ख्ये वज्रपाणिरिवासुरान्। भीमसेनभयार्तानि फल्गुनाभिहतानि च।।

abhipede parānsaṅkhye vajrapāṇirivāsurān| bhīmasenabhayārtāni phalgunābhihatāni ca||

Verse 58

न शेकुस्तान्यनीकानि धार्तराष्ट्राण्युदीक्षितुम्। तानि संभ्रान्तयोधानि श्रान्तवाजिगजानि च।।

na śekustānyanīkāni dhārtarāṣṭrāṇyudīkṣitum| tāni saṃbhrāntayodhāni śrāntavājigajāni ca||

Verse 59

दिशः प्राकालयद्भीमो दिवीवाभ्राणि मारुतः। तान्निवृत्तान्निरानन्दान्नरवारणवाजिनः।।

diśaḥ prākālayadbhīmo divīvābhrāṇi mārutaḥ| tānnivṛttānnirānandānnaravāraṇavājinaḥ||

Verse 60

नानुसस्रुर्न चाजघ्नुर्नोचुः किंचिच्च दारुणम्। स्वमेव शिबिरं जग्मुः क्षत्रियाः शरविक्षताः।।

nānusasrurna cājaghnurnocuḥ kiṃcicca dāruṇam| svameva śibiraṃ jagmuḥ kṣatriyāḥ śaravikṣatāḥ||

Verse 61

परेऽप्यभिययुर्हृष्टाः पुरं पौरसुखावहाः। मुहूर्तमभवद्युद्धं तेषां वै पाण्डवैः सह।।

pare'pyabhiyayurhṛṣṭāḥ puraṃ paurasukhāvahāḥ| muhūrtamabhavadyuddhaṃ teṣāṃ vai pāṇḍavaiḥ saha||

Verse 62

यावत्तद्युद्धमभवन्महद्देवासुरोपमम्। तावदेवाभवच्छान्तं निवृत्ता वै महारथाः।।

yāvattadyuddhamabhavanmahaddevāsuropamam| tāvadevābhavacchāntaṃ nivṛttā vai mahārathāḥ||

Verse 63

सुव्रतं चक्रिरे सर्वे सुवृतामब्रुवन्वधूम्। कृतार्थं द्रुपदं चोचुर्धृष्टद्युम्नं च पार्षतम्।।

suvrataṃ cakrire sarve suvṛtāmabruvanvadhūm| kṛtārthaṃ drupadaṃ cocurdhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam||

Verse 64

शकुनिः सिन्धुराजश्च कर्णदुर्योधनावपि। तेषां तदाभवद्दुःखं हृदि वाचा तु नाब्रुवन्।।

śakuniḥ sindhurājaśca karṇaduryodhanāvapi| teṣāṃ tadābhavadduḥkhaṃ hṛdi vācā tu nābruvan||

Verse 65

ततः प्रयाता राजानः सर्व एव यथागतम्। धार्तराष्ट्रा हि ते सर्वे गता नागपुरं तदा।।

tataḥ prayātā rājānaḥ sarva eva yathāgatam| dhārtarāṣṭrā hi te sarve gatā nāgapuraṃ tadā||

Verse 66

प्रागेव पूर्निरोधात्तु पाण्डवैरश्वसादिनः। प्रेषिता गच्छतारिष्टानस्मानाख्यात शौरये।।

prāgeva pūrnirodhāttu pāṇḍavairaśvasādinaḥ| preṣitā gacchatāriṣṭānasmānākhyāta śauraye||

Verse 67

तेऽचिरेणैव कालेन संप्राप्ता यादवीं पुरीम्। ऊचुः संकर्षणोपेन्द्रौ वचनं वचनक्षमौ।।

te'cireṇaiva kālena saṃprāptā yādavīṃ purīm| ūcuḥ saṃkarṣaṇopendrau vacanaṃ vacanakṣamau||

Verse 68

कुशलं पाण्डवाः सर्वानाहुः स्मान्धकवृष्णयः। आत्मनश्चाहतानाहुर्विमुक्ताञ्जातुषाद्गृहात्।।

kuśalaṃ pāṇḍavāḥ sarvānāhuḥ smāndhakavṛṣṇayaḥ| ātmanaścāhatānāhurvimuktāñjātuṣādgṛhāt||

Verse 69

समाजे द्रौपदीं लब्धामाहू राजीवलोचनाम्। आत्मनः सदृशीं सर्वैः शीलवृत्तसमाधिभिः।।

samāje draupadīṃ labdhāmāhū rājīvalocanām| ātmanaḥ sadṛśīṃ sarvaiḥ śīlavṛttasamādhibhiḥ||

Verse 70

तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णस्तानुवाचोत्तरं वचः। सर्वमेतदहं जाने वधात्तस्य तु रक्षसः।।

tacchrutvā vacanaṃ kṛṣṇastānuvācottaraṃ vacaḥ| sarvametadahaṃ jāne vadhāttasya tu rakṣasaḥ||

Verse 71

तत उद्योजयामास माधवश्चतुरङ्गिणीम्। सेनामुपानयत्तूर्णं पाञ्चालनगरीं प्रति।।

tata udyojayāmāsa mādhavaścaturaṅgiṇīm| senāmupānayattūrṇaṃ pāñcālanagarīṃ prati||

Verse 72

ततः संकर्षणश्चैव केशवश्च महाबलः। यादवैः सह सर्वैश्च पाण्डवानभिजग्मतुः।।

tataḥ saṃkarṣaṇaścaiva keśavaśca mahābalaḥ| yādavaiḥ saha sarvaiśca pāṇḍavānabhijagmatuḥ||

Verse 73

पितृष्वसारं संपूज्य नत्वा चैव तु यादवीम्। द्रौपदीं भूषणैः शुभ्रैर्भूषयित्वा यथाविधि।।

pitṛṣvasāraṃ saṃpūjya natvā caiva tu yādavīm| draupadīṃ bhūṣaṇaiḥ śubhrairbhūṣayitvā yathāvidhi||

Verse 74

पाण्डवान्हर्षयित्वा तु पूजयामासतुश्च तान्। न्यायतः पूजितौ राज्ञा द्रुपदेन महात्मना।।

pāṇḍavānharṣayitvā tu pūjayāmāsatuśca tān| nyāyataḥ pūjitau rājñā drupadena mahātmanā||

Verse 75

यादवाः पूजिताः सर्वे पाण्डवैश्च महात्मभिः। रेमिरे पाण्डवैः सार्धं ते पाञ्चालपुरे तदा।।

yādavāḥ pūjitāḥ sarve pāṇḍavaiśca mahātmabhiḥ| remire pāṇḍavaiḥ sārdhaṃ te pāñcālapure tadā||