Adhyaya 21

Verse 1

उच्चैःश्रवसो दर्शार्थं कद्रूविनतयोर्गमनम्।। 1 ।। सौतिरुवाच। ततो रजन्यां व्युष्टायां प्रभातेऽभ्युदिते रवौ। कद्रूश्च विनता चैव भगिन्यौ ते तपोधन।।

uccaiḥśravaso darśārthaṃ kadrūvinatayorgamanam|| 1 || sautiruvāca| tato rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ prabhāte'bhyudite ravau| kadrūśca vinatā caiva bhaginyau te tapodhana||

Verse 2

अमर्षिते सुसंरब्धे दास्ये कृतपणे तदा। स्मगरस्य परं पारं वेलावनविभूषितम्। जग्मतुस्तुरगं द्रष्टुमुच्चैःश्रवसमन्तिकात्।।

amarṣite susaṃrabdhe dāsye kṛtapaṇe tadā| smagarasya paraṃ pāraṃ velāvanavibhūṣitam| jagmatusturagaṃ draṣṭumuccaiḥśravasamantikāt||

Verse 3

ददृशातेऽथ ते तत्र समुद्रं निधिमम्भसाम्। महान्तमुदकागाधं क्षोभ्यमाणं महास्वनम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि एकविंशतितमोऽध्यायः।। 21 ।।

dadṛśāte'tha te tatra samudraṃ nidhimambhasām| mahāntamudakāgādhaṃ kṣobhyamāṇaṃ mahāsvanam|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi āstīkaparvaṇi ekaviṃśatitamo'dhyāyaḥ|| 21 ||

Verse 4

तिमिंगिलझषाकीर्णं मकरैरावृतं तथा। सत्वैश्च बहुसाहस्रैर्नानारूपैः समावृतम्।।

timiṃgilajhaṣākīrṇaṃ makarairāvṛtaṃ tathā| satvaiśca bahusāhasrairnānārūpaiḥ samāvṛtam||

Verse 5

भीषणैर्विकृतैरन्यैर्घोरैर्जलचरैस्तथा। उग्रैर्नित्यमनाधृष्यं कूर्मग्राहसमाकुलम्।।

bhīṣaṇairvikṛtairanyairghorairjalacaraistathā| ugrairnityamanādhṛṣyaṃ kūrmagrāhasamākulam||

Verse 6

आकरं सर्वरत्नानामालयं वरुणस्य च। नागानामालयं रम्यमुत्तमं सरितां पतिम्।।

ākaraṃ sarvaratnānāmālayaṃ varuṇasya ca| nāgānāmālayaṃ ramyamuttamaṃ saritāṃ patim||

Verse 7

पातालज्वलनावासमसुराणां च बान्धवम्। भयंकरं च सत्त्वानां पयसां निधिमर्णवम्।। क्षोभ्यमाणं मकरादिभिः।।

pātālajvalanāvāsamasurāṇāṃ ca bāndhavam| bhayaṃkaraṃ ca sattvānāṃ payasāṃ nidhimarṇavam|| kṣobhyamāṇaṃ makarādibhiḥ||

Verse 8

शुभं दिव्यममर्त्यानाममृतस्याकरं परम्। अप्रमेयमचिन्त्यं च सुपुण्यजलमद्भुतम्।।

śubhaṃ divyamamartyānāmamṛtasyākaraṃ param| aprameyamacintyaṃ ca supuṇyajalamadbhutam||

Verse 9

घोरं जलचरारावरौद्रं भैरवनिःस्वनम्। गम्भीरावर्तकलिलं सर्वभूतभयंकरम्।।

ghoraṃ jalacarārāvaraudraṃ bhairavaniḥsvanam| gambhīrāvartakalilaṃ sarvabhūtabhayaṃkaram||

Verse 10

वेलादोलानिलचलं क्षोभोद्वेगसमुच्छ्रितम्। वीचीहस्तैः प्रचलितैर्नृत्यन्तमिव सर्वतः।।

velādolānilacalaṃ kṣobhodvegasamucchritam| vīcīhastaiḥ pracalitairnṛtyantamiva sarvataḥ||

Verse 11

चन्द्रवृद्धिक्षयवशादुद्वृत्तोर्मिसमाकुलम्। पाञ्चजन्यस्य जननं रत्नाकरमनुत्तमम्।।

candravṛddhikṣayavaśādudvṛttormisamākulam| pāñcajanyasya jananaṃ ratnākaramanuttamam||

Verse 12

गां विन्दता भगवता गोविन्देनामितौजसा। वराहरूपिणा चान्तर्विक्षोभितजलाविलम्।। पातालज्वलनो बडवाग्निः।।

gāṃ vindatā bhagavatā govindenāmitaujasā| varāharūpiṇā cāntarvikṣobhitajalāvilam|| pātālajvalano baḍavāgniḥ||

Verse 13

ब्रह्मर्षिणा व्रतवता वर्षाणां शतमत्रिणा। अनासादितगाधं च पातालतलमव्ययम्।।

brahmarṣiṇā vratavatā varṣāṇāṃ śatamatriṇā| anāsāditagādhaṃ ca pātālatalamavyayam||

Verse 14

अध्यात्मयोगनिद्रां च पद्मनाभस्य सेवतः। युगादिकालशयनं विष्णोरमिततेजसः।।

adhyātmayoganidrāṃ ca padmanābhasya sevataḥ| yugādikālaśayanaṃ viṣṇoramitatejasaḥ||

Verse 15

वज्रपातनसंत्रस्तमैनाकस्याभयप्रदम्। डिम्बाहवार्दितानां च असुराणां परायणम्।। गां पृथ्वीं विन्दता लम्बमानेन।।

vajrapātanasaṃtrastamainākasyābhayapradam| ḍimbāhavārditānāṃ ca asurāṇāṃ parāyaṇam|| gāṃ pṛthvīṃ vindatā lambamānena||

Verse 16

बडवामुखदीप्ताग्नेस्तोयहव्यप्रदं शिवम्। अगाधपारं विस्तीर्णमप्रमेयं सरित्पतिम्।।

baḍavāmukhadīptāgnestoyahavyapradaṃ śivam| agādhapāraṃ vistīrṇamaprameyaṃ saritpatim||

Verse 17

महानदीभिर्बह्वीभिः स्पर्धयेव सहस्रशः। अभिसार्यमाणमनिशं ददृशाते महार्णवम्। आपूर्यमाणमत्यर्थं नृत्यमानमिवोर्मिभिः।।

mahānadībhirbahvībhiḥ spardhayeva sahasraśaḥ| abhisāryamāṇamaniśaṃ dadṛśāte mahārṇavam| āpūryamāṇamatyarthaṃ nṛtyamānamivormibhiḥ||

Verse 18

गम्भीरं तिमिमकरोग्रसंकुलं तं गर्जन्तं जलचररावरौद्रनादैः। विस्तीर्णं ददृशतुरम्बरप्रकाशं तेऽगाधं निधिमुरुमम्भसामनन्तम्।। डिम्बो भयवतामाक्रन्दस्तद्वति आहवे।।

gambhīraṃ timimakarograsaṃkulaṃ taṃ garjantaṃ jalacararāvaraudranādaiḥ| vistīrṇaṃ dadṛśaturambaraprakāśaṃ te'gādhaṃ nidhimurumambhasāmanantam|| ḍimbo bhayavatāmākrandastadvati āhave||