Adhyaya 209

Verse 1

कुन्त्या सह पाण्डवानां द्रुपदगृहगमनम्।। 1 ।। परीक्षणार्थं द्रुपदेन अनेकविधवस्तूपहरणम्।। 2 ।। द्रौपद्या सह कुन्त्या अन्तःपुरप्रवेशः।। 3 ।। भोजनानन्तरं पाण्डवानां साङ्ग्रामिकवस्तुपूर्णप्रदेशे प्रवेशः।। 4 ।। दूत उवाच। जन्यार्थमन्नं द्रुपदेन राज्ञा विवाहहेतोरुपसंस्कृतं च। तदाप्नुवध्वं कृतसर्वकार्याः कृष्णा च तत्रैतु चिरं न कार्यम्।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि वैवाहिकपर्वणि नवाधिकद्विशततमोऽध्यायः।। 209 ।।

kuntyā saha pāṇḍavānāṃ drupadagṛhagamanam|| 1 || parīkṣaṇārthaṃ drupadena anekavidhavastūpaharaṇam|| 2 || draupadyā saha kuntyā antaḥpurapraveśaḥ|| 3 || bhojanānantaraṃ pāṇḍavānāṃ sāṅgrāmikavastupūrṇapradeśe praveśaḥ|| 4 || dūta uvāca| janyārthamannaṃ drupadena rājñā vivāhahetorupasaṃskṛtaṃ ca| tadāpnuvadhvaṃ kṛtasarvakāryāḥ kṛṣṇā ca tatraitu ciraṃ na kāryam|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi vaivāhikaparvaṇi navādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ|| 209 ||

Verse 2

इमे रथाः काञ्चनपद्मचित्राः सदश्वयुक्ता वसुधाधिपार्हाः। एतान्समारुह्य परैत सर्वे पाञ्चालराजस्य निवेशनं तत्।।

ime rathāḥ kāñcanapadmacitrāḥ sadaśvayuktā vasudhādhipārhāḥ| etānsamāruhya paraita sarve pāñcālarājasya niveśanaṃ tat||

Verse 3

वैशंपायन उवाच। ततः प्रयाताः कुरुपुंगवास्ते पुरोहितं तं परियाप्य सर्वे। आस्थाय यानानि महान्ति तानि कुन्ती च कृष्णा च सहैकयाने।। जन्यार्थं वरपक्षीयजतार्थं।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tataḥ prayātāḥ kurupuṃgavāste purohitaṃ taṃ pariyāpya sarve| āsthāya yānāni mahānti tāni kuntī ca kṛṣṇā ca sahaikayāne|| janyārthaṃ varapakṣīyajatārthaṃ||

Verse 4

स्त्रीभिः सुगन्धाम्बरमाल्यदानै- र्विभूषिता आभरणैर्विचित्रैः। माङ्गल्यगीतध्वनिवाद्यघोषै- र्मनोहरैः पुण्यकृतां वरिष्ठैः।।

strībhiḥ sugandhāmbaramālyadānai- rvibhūṣitā ābharaṇairvicitraiḥ| māṅgalyagītadhvanivādyaghoṣai- rmanoharaiḥ puṇyakṛtāṃ variṣṭhaiḥ||

Verse 5

संगीयमानाः प्रययुः प्रहृष्टा दीपैर्ज्वलद्भिः सहिताश्च विप्रैः।।

saṃgīyamānāḥ prayayuḥ prahṛṣṭā dīpairjvaladbhiḥ sahitāśca vipraiḥ||

Verse 6

स वै तथोक्तस्तु युधिष्ठिरेण पाञ्चालराजस्य पुरोहितोऽग्र्यः। सर्वं यथोक्तं कुरुनन्दनेन निवेदयामास नृपाय गत्वा।।

sa vai tathoktastu yudhiṣṭhireṇa pāñcālarājasya purohito'gryaḥ| sarvaṃ yathoktaṃ kurunandanena nivedayāmāsa nṛpāya gatvā||

Verse 7

श्रुत्वा तु वाक्यानि पुरोहितस्य यान्युक्तवान्भारत धर्मराजः। जिज्ञासयैवाथ कुरूत्तमानां द्रव्याण्यनेकान्युपसंजहार।।

śrutvā tu vākyāni purohitasya yānyuktavānbhārata dharmarājaḥ| jijñāsayaivātha kurūttamānāṃ dravyāṇyanekānyupasaṃjahāra||

Verse 8

फलानि माल्यानि च संस्कृतानि वर्माणि चर्माणि तथाऽऽसनानि। गाश्चैव राजन्नथ चैव रज्जू- र्बीजानि चान्यानि कृषीनिमित्तम्।।

phalāni mālyāni ca saṃskṛtāni varmāṇi carmāṇi tathā''sanāni| gāścaiva rājannatha caiva rajjū- rbījāni cānyāni kṛṣīnimittam||

Verse 9

अन्येषु शिल्पेषु च यान्यपि स्युः सर्वाणि कृत्यान्यखिलेन तत्र। क्रीडानिमित्तान्यपि यानि तत्र सर्वाणि तत्रोपजहार राजा।। परियाप्य प्रस्थाप्य।।

anyeṣu śilpeṣu ca yānyapi syuḥ sarvāṇi kṛtyānyakhilena tatra| krīḍānimittānyapi yāni tatra sarvāṇi tatropajahāra rājā|| pariyāpya prasthāpya||

Verse 10

वर्माणि चर्माणि च भानुमन्ति खड्गा महान्तोऽश्वरथाश्च चित्राः। धनूंषि चाग्र्याणि शराश्च चित्राः शक्त्यृष्टयः काञ्चनभूषणाश्च।।

varmāṇi carmāṇi ca bhānumanti khaḍgā mahānto'śvarathāśca citrāḥ| dhanūṃṣi cāgryāṇi śarāśca citrāḥ śaktyṛṣṭayaḥ kāñcanabhūṣaṇāśca||

Verse 11

प्रासा भुशुण्ड्यश्च परश्वधाश्च सांग्रामिकं चैव तथैव सर्वम्। शय्यासनान्युत्तमवस्तुवन्ति तथैव वासो विविधं च तत्र।। कृन्तन्तीति कृत्यानि वास्यादीनि।।

prāsā bhuśuṇḍyaśca paraśvadhāśca sāṃgrāmikaṃ caiva tathaiva sarvam| śayyāsanānyuttamavastuvanti tathaiva vāso vividhaṃ ca tatra|| kṛntantīti kṛtyāni vāsyādīni||

Verse 12

कुन्ती तु कृष्णां परिगृह्य साध्वी- मन्तःपुरं द्रुपदस्याविवेश। स्त्रियश्च तां कौरवराजपत्नीं प्रत्यर्चयामासुरदीनसत्वाः।।

kuntī tu kṛṣṇāṃ parigṛhya sādhvī- mantaḥpuraṃ drupadasyāviveśa| striyaśca tāṃ kauravarājapatnīṃ pratyarcayāmāsuradīnasatvāḥ||

Verse 13

तान्सिंहविक्रान्तगतीन्निरीक्ष्य महर्षभाक्षानजिनोत्तरीयान्। गूढोत्तरांसान्भुजगेन्द्रभोग- प्रलम्बबाहून्पुरुषप्रवीरान्।। वस्तुवन्ति मतोर्मस्य वत्वमार्षम्।।

tānsiṃhavikrāntagatīnnirīkṣya maharṣabhākṣānajinottarīyān| gūḍhottarāṃsānbhujagendrabhoga- pralambabāhūnpuruṣapravīrān|| vastuvanti matormasya vatvamārṣam||

Verse 14

राजा च राज्ञः सचिवाश्च सर्वे पुत्राश्च राज्ञः सुहृदस्तथैव। प्रेष्याश्च सर्वे निखिलेन राज- न्हर्षं समापेतुरतीव तत्र।।

rājā ca rājñaḥ sacivāśca sarve putrāśca rājñaḥ suhṛdastathaiva| preṣyāśca sarve nikhilena rāja- nharṣaṃ samāpeturatīva tatra||

Verse 15

ते तत्र वीराः परमासनेषु सपादपीठेष्वविशङ्कमानाः। यथानुपूर्व्याद्विविशुर्नराग्र्या- स्तथा महार्हेषु न विस्मयन्तः।।

te tatra vīrāḥ paramāsaneṣu sapādapīṭheṣvaviśaṅkamānāḥ| yathānupūrvyādviviśurnarāgryā- stathā mahārheṣu na vismayantaḥ||

Verse 16

उच्चावचं पार्थिवभोजनीयं पात्रीषु जाम्बूनदराजतीषु। दासाश्च दास्यश्च सुमृष्टवेषाः संभोजकाश्चाप्युपजह्रुरन्नम्।।

uccāvacaṃ pārthivabhojanīyaṃ pātrīṣu jāmbūnadarājatīṣu| dāsāśca dāsyaśca sumṛṣṭaveṣāḥ saṃbhojakāścāpyupajahrurannam||

Verse 17

ते तत्र भुक्त्वा पुरुषप्रवीरा यथात्मकामं सुभृशं प्रतीताः। उत्क्रम्य सर्वाणि वसूनि राज- न्सांग्रामिकं ते विविशुर्नृवीराः।।

te tatra bhuktvā puruṣapravīrā yathātmakāmaṃ subhṛśaṃ pratītāḥ| utkramya sarvāṇi vasūni rāja- nsāṃgrāmikaṃ te viviśurnṛvīrāḥ||

Verse 18

तल्लक्षयित्वा द्रुपदस्य पुत्रा राजा च सर्वैः सह मन्त्रिमुख्यैः। समर्थयामासुरुपेत्य हृष्टाः कुन्तीसुतान्पार्थिवराजपुत्रान्।।

tallakṣayitvā drupadasya putrā rājā ca sarvaiḥ saha mantrimukhyaiḥ| samarthayāmāsurupetya hṛṣṭāḥ kuntīsutānpārthivarājaputrān||