Adhyaya 201

Verse 1

रङ्गे आगतानां राज्ञां नामकथनम्।। 1 ।। धृष्टद्युम्न उवाच। दुर्योधनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुष्प्रधर्षणः। विविंशतिर्विकर्णश्च सहो दुःशासनस्तथा।।

raṅge āgatānāṃ rājñāṃ nāmakathanam|| 1 || dhṛṣṭadyumna uvāca| duryodhano durviṣaho durmukho duṣpradharṣaṇaḥ| viviṃśatirvikarṇaśca saho duḥśāsanastathā||

Verse 2

युयुत्सुर्वायुवेगश्च भीमवेगरवस्तथा। उग्रायुधो बलाकी च करकायुर्विरोचनः।।

yuyutsurvāyuvegaśca bhīmavegaravastathā| ugrāyudho balākī ca karakāyurvirocanaḥ||

Verse 3

कुण्डकश्चित्रसेनश्च सुवर्चाः कनकध्वजः। नन्दको बाहुशाली च तुहुण्डो विकटस्तथा।।

kuṇḍakaścitrasenaśca suvarcāḥ kanakadhvajaḥ| nandako bāhuśālī ca tuhuṇḍo vikaṭastathā||

Verse 4

एते चान्ये च बहवो धार्तराष्ट्रा महाबलाः। कर्णेन सहिता वीरास्त्वदर्थं समुपागताः।।

ete cānye ca bahavo dhārtarāṣṭrā mahābalāḥ| karṇena sahitā vīrāstvadarthaṃ samupāgatāḥ||

Verse 5

असङ्ख्याता महात्मानः पार्थिवाः क्षत्रियर्षभाः। शकुनिः सौबलश्चैव वृषकोऽथ बृहद्बलः।।

asaṅkhyātā mahātmānaḥ pārthivāḥ kṣatriyarṣabhāḥ| śakuniḥ saubalaścaiva vṛṣako'tha bṛhadbalaḥ||

Verse 6

एते गान्धारराजस्य सुताः सर्वे समागताः। अश्वत्थामा च भोजश्च सर्वशस्त्रभृतां वरौ।।

ete gāndhārarājasya sutāḥ sarve samāgatāḥ| aśvatthāmā ca bhojaśca sarvaśastrabhṛtāṃ varau||

Verse 7

समवेतौ महात्मानौ त्वदर्थे समलङ्कृतौ। बृहन्तो मणिमांश्चैव दण्डधारश्च पार्थिवः।।

samavetau mahātmānau tvadarthe samalaṅkṛtau| bṛhanto maṇimāṃścaiva daṇḍadhāraśca pārthivaḥ||

Verse 8

सहदेवजयत्सेनौ मेघसन्धिश्च पार्थिवः। विराटः सह पुत्राभ्यां शङ्खेनैवोत्तरेण च।।

sahadevajayatsenau meghasandhiśca pārthivaḥ| virāṭaḥ saha putrābhyāṃ śaṅkhenaivottareṇa ca||

Verse 9

वार्धक्षेमिः सुशर्मा च सेनाबिन्दुश्च पार्थिवः। सुकेतुः सह पुत्रेण सुनाम्ना च सुवर्चसा।।

vārdhakṣemiḥ suśarmā ca senābinduśca pārthivaḥ| suketuḥ saha putreṇa sunāmnā ca suvarcasā||

Verse 10

सुचित्रः सुकुमारश्च वृकः सत्यधृतिस्तथा। सूर्यध्वजो रोचमानो नीलश्चित्रायुधस्तथा।।

sucitraḥ sukumāraśca vṛkaḥ satyadhṛtistathā| sūryadhvajo rocamāno nīlaścitrāyudhastathā||

Verse 11

अंशुमांश्चेकितानश्च श्रेणिमांश्च महाबलः। समुद्रसेनपुत्रश्च चन्द्रसेनः प्रतापवान्।।

aṃśumāṃścekitānaśca śreṇimāṃśca mahābalaḥ| samudrasenaputraśca candrasenaḥ pratāpavān||

Verse 12

जलसन्धः पितापुत्रौ विदण्डो दण्ड एव च। पौण्ड्रको वासुदेवश्च भगदत्तश्च वीर्यवान्।।

jalasandhaḥ pitāputrau vidaṇḍo daṇḍa eva ca| pauṇḍrako vāsudevaśca bhagadattaśca vīryavān||

Verse 13

कलिङ्गस्ताम्रलिप्तश्च पत्तनाधिपतिस्तथा। मद्रराजस्तथा शल्यः सहपुत्रो महारथः।।

kaliṅgastāmraliptaśca pattanādhipatistathā| madrarājastathā śalyaḥ sahaputro mahārathaḥ||

Verse 14

रुक्माङ्गदेन वीरेण तथा रुक्मरथेन च। कौरव्यः सोमदत्तश्च पुत्रश्चास्य महारथः।।

rukmāṅgadena vīreṇa tathā rukmarathena ca| kauravyaḥ somadattaśca putraścāsya mahārathaḥ||

Verse 15

समवेतास्त्रयः शूरा भूरिर्भूरिश्रवाः शलः। सुदक्षिणश्च काम्भोजो दृढधन्वा च पौरवः।।

samavetāstrayaḥ śūrā bhūrirbhūriśravāḥ śalaḥ| sudakṣiṇaśca kāmbhojo dṛḍhadhanvā ca pauravaḥ||

Verse 16

बृहद्बलः सुषेणश्च शिबिरौशीनस्तथा। पटच्चरनिहन्ता च कारूषाधिपतिस्तथा।।

bṛhadbalaḥ suṣeṇaśca śibirauśīnastathā| paṭaccaranihantā ca kārūṣādhipatistathā||

Verse 17

सङ्कर्षणो वासुदेवो रौक्मिणेयश्च वीर्यवान्। साम्बश्च चारुदेष्णश्च प्राद्युम्निः सगदस्तथा।।

saṅkarṣaṇo vāsudevo raukmiṇeyaśca vīryavān| sāmbaśca cārudeṣṇaśca prādyumniḥ sagadastathā||

Verse 18

अक्रूरः सात्यकिश्चैव उद्धवश्च महामतिः। कृतवर्मा च हार्दिक्यः पृथुर्विपृथुरेव च।।

akrūraḥ sātyakiścaiva uddhavaśca mahāmatiḥ| kṛtavarmā ca hārdikyaḥ pṛthurvipṛthureva ca||

Verse 19

विदूरथश्च कङ्कश्च शङ्कुश्च सगवेषणः। आशावहोऽनिरुद्धश्च समीकः सारिमेजयः।।

vidūrathaśca kaṅkaśca śaṅkuśca sagaveṣaṇaḥ| āśāvaho'niruddhaśca samīkaḥ sārimejayaḥ||

Verse 20

वीरो वातपतिश्चैव झिल्लीपिण्डारकस्तथा। उशीनरश्च विक्रान्तो वृष्णयस्ते प्रकीर्तिताः।।

vīro vātapatiścaiva jhillīpiṇḍārakastathā| uśīnaraśca vikrānto vṛṣṇayaste prakīrtitāḥ||

Verse 21

भगीरथो बृहत्क्षत्रः सैन्धवश्च जयद्रथः। बृहद्रथो बाह्लिकश्च श्रउतायुश्च महारथः।।

bhagīratho bṛhatkṣatraḥ saindhavaśca jayadrathaḥ| bṛhadratho bāhlikaśca śrautāyuśca mahārathaḥ||

Verse 22

उलूकः कैतवो राजा चित्राङ्गदशुभाङ्गदौ। वत्सराजश्च मतिमान्कोसलाधिपतिस्तथा।।

ulūkaḥ kaitavo rājā citrāṅgadaśubhāṅgadau| vatsarājaśca matimānkosalādhipatistathā||

Verse 23

शिशुपालख्च विक्रान्तो जरासन्धस्तथैव च। एते चान्ये च बहवो नानाजनपदेश्वराः।।

śiśupālakhca vikrānto jarāsandhastathaiva ca| ete cānye ca bahavo nānājanapadeśvarāḥ||

Verse 24

त्वदर्थमागता भद्रे क्षत्रियाः प्रथिता भुवि। एते भेत्स्यन्ति विक्रान्तास्त्वदर्थे लक्ष्यमुत्तमम्। विध्यते य इदं लक्ष्यं वरयेथाः शुभेऽद्य तम्।।

tvadarthamāgatā bhadre kṣatriyāḥ prathitā bhuvi| ete bhetsyanti vikrāntāstvadarthe lakṣyamuttamam| vidhyate ya idaṃ lakṣyaṃ varayethāḥ śubhe'dya tam||