Adhyaya 156

Verse 1

दुर्योधनादेशात् पुरोचनेन वारणावते जतुगृहनिर्माणम्।। 1 ।। वैशंपायन उवाच। धृतराष्ट्रप्रयुक्तेषु पाण्डुपुत्रेषु भारत। दुर्योधनः परं हर्षमगच्छत्स दुरात्मवान्।।

duryodhanādeśāt purocanena vāraṇāvate jatugṛhanirmāṇam|| 1 || vaiśaṃpāyana uvāca| dhṛtarāṣṭraprayukteṣu pāṇḍuputreṣu bhārata| duryodhanaḥ paraṃ harṣamagacchatsa durātmavān||

Verse 2

ततः सुबलपुत्रश्च कर्णदुर्योधनावपि। दहने सह पुत्रायाः कुन्त्या मतिमकुर्वत। मन्त्रयित्वा स तैः सार्धं दुरात्मा धृतराष्ट्रजः।।

tataḥ subalaputraśca karṇaduryodhanāvapi| dahane saha putrāyāḥ kuntyā matimakurvata| mantrayitvā sa taiḥ sārdhaṃ durātmā dhṛtarāṣṭrajaḥ||

Verse 3

स पुरोचनमेकान्तमानीय भरतर्षभ। गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ सचिवं वाक्यमब्रवीत्।।

sa purocanamekāntamānīya bharatarṣabha| gṛhītvā dakṣiṇe pāṇau sacivaṃ vākyamabravīt||

Verse 4

ममेयं वसुसंपूर्णा पुरोचन वसुन्धरा। यथैव भविता तात तथा त्वं द्रष्टुमर्हसि।।

mameyaṃ vasusaṃpūrṇā purocana vasundharā| yathaiva bhavitā tāta tathā tvaṃ draṣṭumarhasi||

Verse 5

न हि मे कश्चिदन्योऽस्ति विश्वासिकतरस्त्वया। सहायो येन सन्धाय मन्त्रयेयं यथा त्वया।।

na hi me kaścidanyo'sti viśvāsikatarastvayā| sahāyo yena sandhāya mantrayeyaṃ yathā tvayā||

Verse 6

संरक्ष तात मन्त्रं च सपत्नांश्च ममोद्धर। निपुणेनाभ्युपायेन यद्ब्रवीमि तथा कुरु।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि जतुगृहपर्वणि षट्पञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः।। 156 ।।

saṃrakṣa tāta mantraṃ ca sapatnāṃśca mamoddhara| nipuṇenābhyupāyena yadbravīmi tathā kuru|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi jatugṛhaparvaṇi ṣaṭpañcāśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ|| 156 ||

Verse 7

पाण्डवा धृतराष्ट्रेण प्रेषिता वारणावतम्। उत्सवे विहरिष्यन्ति धृतराष्ट्रस्य शासनात्।।

pāṇḍavā dhṛtarāṣṭreṇa preṣitā vāraṇāvatam| utsave vihariṣyanti dhṛtarāṣṭrasya śāsanāt||

Verse 8

स त्वं रासभयुक्तेन स्यन्दनेनाशुगामिना। वारणावतमद्यैव यथा यासि तया कुरु।।

sa tvaṃ rāsabhayuktena syandanenāśugāminā| vāraṇāvatamadyaiva yathā yāsi tayā kuru||

Verse 9

तत्र गत्वा चतुःशालं गृहं परमसंवृतम्। नगरोपान्तमाश्रित्य कारयेथा महाधनम्।।

tatra gatvā catuḥśālaṃ gṛhaṃ paramasaṃvṛtam| nagaropāntamāśritya kārayethā mahādhanam||

Verse 10

शणसर्जरसादीनि यानि द्रव्याणि कानिचित्। आग्नेयान्युत सन्तीह तानि तत्र प्रदापय।। उद्धर उन्मूलय।।

śaṇasarjarasādīni yāni dravyāṇi kānicit| āgneyānyuta santīha tāni tatra pradāpaya|| uddhara unmūlaya||

Verse 11

बल्वजेन च संमिश्रं मधूच्छिष्टेन चैव हि। सर्पिस्तैलवसाभिश्च लाक्षया चाप्यनल्पया। मृत्तिकां मिश्रयित्वा त्वं लेपं कुड्येषु दापय।।

balvajena ca saṃmiśraṃ madhūcchiṣṭena caiva hi| sarpistailavasābhiśca lākṣayā cāpyanalpayā| mṛttikāṃ miśrayitvā tvaṃ lepaṃ kuḍyeṣu dāpaya||

Verse 12

शणं तैलं घृतं चैव जतु दारूणि चैव हि। तस्मिन्वेश्मनि सर्वाणि निक्षिपेथाः समन्ततः।।

śaṇaṃ tailaṃ ghṛtaṃ caiva jatu dārūṇi caiva hi| tasminveśmani sarvāṇi nikṣipethāḥ samantataḥ||

Verse 13

लाक्षाशममधूच्छिष्टवेष्टितानि मृदापि च। लेपयित्वा गुरूण्याशु दारुयन्त्राणि दापय।।

lākṣāśamamadhūcchiṣṭaveṣṭitāni mṛdāpi ca| lepayitvā gurūṇyāśu dāruyantrāṇi dāpaya||

Verse 14

यथा च तन्न पश्येरन्परीक्षन्तोऽपि पाण्डवाः। आग्नेयमिति तत्कार्यमपि चान्येऽपि मानवाः।।

yathā ca tanna paśyeranparīkṣanto'pi pāṇḍavāḥ| āgneyamiti tatkāryamapi cānye'pi mānavāḥ||

Verse 15

वेश्मन्येवं कृते तत्र कृत्वा तान्परमार्चितान्। वासयेथाः पाण्डवेयान्कुन्तीं च ससुहृज्जनाम्।।

veśmanyevaṃ kṛte tatra kṛtvā tānparamārcitān| vāsayethāḥ pāṇḍaveyānkuntīṃ ca sasuhṛjjanām||

Verse 16

आसनानि च दिव्यानि यानानि शयनानि न। निघातव्यानि पाण्डूनां यथा तुष्येच्च मे पिता।।

āsanāni ca divyāni yānāni śayanāni na| nighātavyāni pāṇḍūnāṃ yathā tuṣyecca me pitā||

Verse 17

यथा च तन्न जानन्ति नगरे वारणावते। यथा रमेरन्विस्रब्धा नगरे वारणावते। तथा सर्वं विधातव्यं यावत्कालस्य पर्ययः।।

yathā ca tanna jānanti nagare vāraṇāvate| yathā rameranvisrabdhā nagare vāraṇāvate| tathā sarvaṃ vidhātavyaṃ yāvatkālasya paryayaḥ||

Verse 18

ज्ञात्वा च तान्सुविश्वस्ताञ्शयानानकुतोभयान्। अग्निस्त्वया ततो देयो द्वारतस्तस्य वेश्मनः।।

jñātvā ca tānsuviśvastāñśayānānakutobhayān| agnistvayā tato deyo dvāratastasya veśmanaḥ||

Verse 19

दग्धानेवं स्वके गेहे दाहिताः पाण्डवा इति। न गर्हयेयुरस्मान्वै पाण्डवार्थाय कर्हिचित्।।

dagdhānevaṃ svake gehe dāhitāḥ pāṇḍavā iti| na garhayeyurasmānvai pāṇḍavārthāya karhicit||

Verse 20

स तथेति प्रतिज्ञाय कौरवाय पुरोचनः। प्रायाद्रासभयुक्तेन स्यन्दनेनाशुगामिना।।

sa tatheti pratijñāya kauravāya purocanaḥ| prāyādrāsabhayuktena syandanenāśugāminā||

Verse 21

स गत्वा त्वरितं राजन्दुर्योधनमते स्थितः। यथोक्तं राजपुत्रेण सर्वं चक्रे पुरोचनः।।

sa gatvā tvaritaṃ rājanduryodhanamate sthitaḥ| yathoktaṃ rājaputreṇa sarvaṃ cakre purocanaḥ||

Verse 22

तेषां तु पाण्डवेयानां गृहं रौद्रमकल्पयत्।।

teṣāṃ tu pāṇḍaveyānāṃ gṛhaṃ raudramakalpayat||