Adhyaya 140

Verse 1

कृपद्रोणाश्वत्थामाचार्याणामुत्पत्तिः।। 1 ।। द्रोणाचार्यस्य परशुरामादस्त्रलाभः।। 2 ।। जनमेजय उवाच। कृपस्यापि मम ब्रह्मन्संभवं वक्तुमर्हसि। शरस्तम्बात्कथं जज्ञे कथं वाऽस्त्राण्यवाप्तवान्।।

kṛpadroṇāśvatthāmācāryāṇāmutpattiḥ|| 1 || droṇācāryasya paraśurāmādastralābhaḥ|| 2 || janamejaya uvāca| kṛpasyāpi mama brahmansaṃbhavaṃ vaktumarhasi| śarastambātkathaṃ jajñe kathaṃ vā'strāṇyavāptavān||

Verse 2

वैशंपायन उवाच। महर्षेर्गौतमस्यासीच्छरद्वान्नाम गौतमः। पुत्रः किल महाराज जातः सहशरैर्विभो।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि संभवपर्वणि चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः।। 140 ।।

vaiśaṃpāyana uvāca| maharṣergautamasyāsīccharadvānnāma gautamaḥ| putraḥ kila mahārāja jātaḥ sahaśarairvibho|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi saṃbhavaparvaṇi catvāriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ|| 140 ||

Verse 3

न तस्य वेदाध्ययने तथा बुद्धिरजायत। यथास्य बुद्धिरभवद्धनुर्वेदे परन्तप।।

na tasya vedādhyayane tathā buddhirajāyata| yathāsya buddhirabhavaddhanurvede parantapa||

Verse 4

अधिजग्मुर्यथा वेदास्तपसा ब्रह्मचारिणः। तथा स तपसोपेतः सर्वाण्यस्त्राण्यवाप ह।।

adhijagmuryathā vedāstapasā brahmacāriṇaḥ| tathā sa tapasopetaḥ sarvāṇyastrāṇyavāpa ha||

Verse 5

धनुर्वेदपरत्वाच्च तपसा विपुलेन च। भृशं सन्तापयामास देवराजं स गौतमः।।

dhanurvedaparatvācca tapasā vipulena ca| bhṛśaṃ santāpayāmāsa devarājaṃ sa gautamaḥ||

Verse 6

ततो जालवतीं नाम देवकन्यां सुरेश्वरः। प्राहिणोत्तपसो विघ्नं कुरु तस्येति कौरव।।

tato jālavatīṃ nāma devakanyāṃ sureśvaraḥ| prāhiṇottapaso vighnaṃ kuru tasyeti kaurava||

Verse 7

सा हि गत्वाऽऽश्रमं तस्य रमणीयं शरद्वतः। धनुर्बाणधरं बाला लोभयामास गौतमम्।।

sā hi gatvā''śramaṃ tasya ramaṇīyaṃ śaradvataḥ| dhanurbāṇadharaṃ bālā lobhayāmāsa gautamam||

Verse 8

तामेकवसनां दृष्ट्वा गौतमोऽप्सरसं वने। लोकेऽप्रतिमसंस्थानां प्रोत्फुल्लनयनोऽभवत्।।

tāmekavasanāṃ dṛṣṭvā gautamo'psarasaṃ vane| loke'pratimasaṃsthānāṃ protphullanayano'bhavat||

Verse 9

धनुश्च हि शरास्तस्य कराभ्यामपतन्भुवि। वेपथुश्चास्य सहसा शरीरे समजायत।।

dhanuśca hi śarāstasya karābhyāmapatanbhuvi| vepathuścāsya sahasā śarīre samajāyata||

Verse 10

स तु ज्ञानगरीयस्त्वात्तपसश्च समर्थनात्। अवतस्थे महाप्राज्ञो धैर्येण परमेण ह।। गौतमो गौत्रतः।।

sa tu jñānagarīyastvāttapasaśca samarthanāt| avatasthe mahāprājño dhairyeṇa parameṇa ha|| gautamo gautrataḥ||

Verse 11

यस्तस्य सहसा राजन्विकारः समदृश्यत। तेन सुस्राव रेतोऽस्य स च तन्नान्वबुध्यत।।

yastasya sahasā rājanvikāraḥ samadṛśyata| tena susrāva reto'sya sa ca tannānvabudhyata||

Verse 12

धनुश्च सशरं त्यक्त्वा तथा कृष्णाजिनानि च। स विहायाश्रमं तं च तां चैवाप्सरसं मुनिः।।

dhanuśca saśaraṃ tyaktvā tathā kṛṣṇājināni ca| sa vihāyāśramaṃ taṃ ca tāṃ caivāpsarasaṃ muniḥ||

Verse 13

जगाम रेतस्तत्तस्य शरस्तम्बे पपात च। शरस्तम्बे च पतितं द्विधा तदभवन्नृप।।

jagāma retastattasya śarastambe papāta ca| śarastambe ca patitaṃ dvidhā tadabhavannṛpa||

Verse 14

तस्याथ मिथुं जज्ञे गौतमस्य शरद्वतः। महर्षेर्गौतमस्यास्य ह्याश्रमस्य समीपतः।। मृगयां चरतो राज्ञः शान्तनोस्तु यदृच्छया।।

tasyātha mithuṃ jajñe gautamasya śaradvataḥ| maharṣergautamasyāsya hyāśramasya samīpataḥ|| mṛgayāṃ carato rājñaḥ śāntanostu yadṛcchayā||

Verse 15

कश्चित्सेनाचरोऽरण्ये मिथुनं तदपश्यत। धनुश्च सशरं दृष्ट्वा तथा कृष्णाजिनानि च।।

kaścitsenācaro'raṇye mithunaṃ tadapaśyata| dhanuśca saśaraṃ dṛṣṭvā tathā kṛṣṇājināni ca||

Verse 16

ज्ञात्वा द्विजस्य चापत्ये धनुर्वेदान्तगस्य ह। स राज्ञे दर्शयामास मिथुनं सशरं धनुः।।

jñātvā dvijasya cāpatye dhanurvedāntagasya ha| sa rājñe darśayāmāsa mithunaṃ saśaraṃ dhanuḥ||

Verse 17

स तदादाय मिथुनं राजा च कृपयान्वितः। आजगाम गृहानेव मम पुत्राविति ब्रुवन्।।

sa tadādāya mithunaṃ rājā ca kṛpayānvitaḥ| ājagāma gṛhāneva mama putrāviti bruvan||

Verse 18

ततः संवर्धयामास संस्कारैश्चाप्ययोजयत्। प्रातिपेयो नरश्रेष्ठो मिथुनं गौतमस्य तत्।। समर्थनात्सामर्थ्यात्।।

tataḥ saṃvardhayāmāsa saṃskāraiścāpyayojayat| prātipeyo naraśreṣṭho mithunaṃ gautamasya tat|| samarthanātsāmarthyāt||

Verse 19

कृपया यन्मया बालाविमौ संवर्धिताविति। तस्मात्तयोर्नाम चक्रे तदेव स महीपतिः। तस्मात्कृप इति ख्यातः कृपी कन्या च साऽभवत्।। प्रातिपेयः प्रतीपपुत्रः।।

kṛpayā yanmayā bālāvimau saṃvardhitāviti| tasmāttayornāma cakre tadeva sa mahīpatiḥ| tasmātkṛpa iti khyātaḥ kṛpī kanyā ca sā'bhavat|| prātipeyaḥ pratīpaputraḥ||

Verse 20

पितापि गौतमस्तत्र तपसा ताववन्दित। आगत्य तस्मै गोत्रादि सर्वमाख्यातवांस्तदा।।

pitāpi gautamastatra tapasā tāvavandita| āgatya tasmai gotrādi sarvamākhyātavāṃstadā||

Verse 21

कृपोऽपि च तदा राजन्धनुर्वेदपरोऽभवत्। चतुर्विधं धनुर्वेदं शास्त्राणि विविधानि च।।

kṛpo'pi ca tadā rājandhanurvedaparo'bhavat| caturvidhaṃ dhanurvedaṃ śāstrāṇi vividhāni ca||

Verse 22

निशिलेनास्य तत्सर्वं गुह्यमाख्यातवान्पिता। सोऽचिरेणैव कालेन परमाचार्यतां गतः।।

niśilenāsya tatsarvaṃ guhyamākhyātavānpitā| so'cireṇaiva kālena paramācāryatāṃ gataḥ||

Verse 23

कृपमाहूय गाङ्गेयस्तव शिष्या इति ब्रुवन्। पौत्रान्परिसमाधाय कृपमाराधयत्तदा।।

kṛpamāhūya gāṅgeyastava śiṣyā iti bruvan| pautrānparisamādhāya kṛpamārādhayattadā||

Verse 24

ततोऽधिजग्मुः सर्वे ते धनुर्वेदं महारथाः। धृतराष्ट्रात्मजाश्चैव पाण्डवाः सह यादवैः।।

tato'dhijagmuḥ sarve te dhanurvedaṃ mahārathāḥ| dhṛtarāṣṭrātmajāścaiva pāṇḍavāḥ saha yādavaiḥ||

Verse 25

वृष्णयश्च नृपाश्चान्ये नानादेशसमागताः। कृपमाचार्यमासाद्य परमास्त्रज्ञतां गतः। वैशंपायन उवाच। विशेषार्थी ततो भीष्मः पौत्राणां विनयेप्सया।। संवर्धिताविति आलोच्येति शेषः।।

vṛṣṇayaśca nṛpāścānye nānādeśasamāgatāḥ| kṛpamācāryamāsādya paramāstrajñatāṃ gataḥ| vaiśaṃpāyana uvāca| viśeṣārthī tato bhīṣmaḥ pautrāṇāṃ vinayepsayā|| saṃvardhitāviti ālocyeti śeṣaḥ||

Verse 26

इष्वस्त्रज्ञान्पर्यपृच्छदाचार्यान्वीर्यसंमतान्। नाल्पधीर्नामहाभागस्तथा नानस्त्रकोविदः।।

iṣvastrajñānparyapṛcchadācāryānvīryasaṃmatān| nālpadhīrnāmahābhāgastathā nānastrakovidaḥ||

Verse 27

नादेवसत्वो विनयेत्कुरूनस्त्रे महावलान्। इति संचिन्त्य गाङ्गेयस्तदा भरतसत्तमः।। विनयेप्सया शिक्षेच्छया।।

nādevasatvo vinayetkurūnastre mahāvalān| iti saṃcintya gāṅgeyastadā bharatasattamaḥ|| vinayepsayā śikṣecchayā||

Verse 28

द्रोणाय वेदविदुषे भारद्वाजाय धमते। पाण्डवान्कौरवांश्चैव ददौ शिष्यान्नरर्षभ।।

droṇāya vedaviduṣe bhāradvājāya dhamate| pāṇḍavānkauravāṃścaiva dadau śiṣyānnararṣabha||

Verse 29

शास्त्रतः पूजितश्चैव सम्यक्तेन महात्मना। स भीष्मेण महाभागस्तुष्टोऽस्त्रविदुषां वरः।।

śāstrataḥ pūjitaścaiva samyaktena mahātmanā| sa bhīṣmeṇa mahābhāgastuṣṭo'straviduṣāṃ varaḥ||

Verse 30

प्रतिजग्राह तान्सर्वाञ्शिष्यत्वेन महायशाः। शिक्षयामास च द्रोणो धनुर्वेदमशेषतः।।

pratijagrāha tānsarvāñśiṣyatvena mahāyaśāḥ| śikṣayāmāsa ca droṇo dhanurvedamaśeṣataḥ||

Verse 31

तेऽचिरेणैव कालेन सर्वशस्त्रविशारदाः। बभूवुः कौरवा राजन्पाण्डवाश्चामितौजसः।।

te'cireṇaiva kālena sarvaśastraviśāradāḥ| babhūvuḥ kauravā rājanpāṇḍavāścāmitaujasaḥ||

Verse 32

जनमेजय उवाच। कथं समभवद्द्रोणः कथं चास्त्राण्यवाप्तवान्। कथं चागात्कुरून्ब्रह्मन्कस्य पुत्रः स वीर्यवान्।।

janamejaya uvāca| kathaṃ samabhavaddroṇaḥ kathaṃ cāstrāṇyavāptavān| kathaṃ cāgātkurūnbrahmankasya putraḥ sa vīryavān||

Verse 33

कथं चास्य सुतो जातः सोश्वत्थामाऽस्त्रवित्तमः। एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण प्रकीर्तय।।

kathaṃ cāsya suto jātaḥ sośvatthāmā'stravittamaḥ| etadicchāmyahaṃ śrotuṃ vistareṇa prakīrtaya||

Verse 34

वैशंपायन उवाच। गङ्गाद्वारं प्रति महान्बभूव भगवानृषिः। भरद्वाज इति ख्यातः सततं संशितव्रतः।।

vaiśaṃpāyana uvāca| gaṅgādvāraṃ prati mahānbabhūva bhagavānṛṣiḥ| bharadvāja iti khyātaḥ satataṃ saṃśitavrataḥ||

Verse 35

सोऽभिषेक्तुं गतो गङ्गां पूर्वमेवागतां सतीम्। महर्षिभिर्भरद्वाजो हविर्धाने चरन्पुरा।।

so'bhiṣektuṃ gato gaṅgāṃ pūrvamevāgatāṃ satīm| maharṣibhirbharadvājo havirdhāne caranpurā||

Verse 36

ददर्शाप्सरसं साक्षाद्धृताचीमाप्लुतामृषिः। रूपयौवनसंपन्नां मददृप्तां मदालसाम्।।

dadarśāpsarasaṃ sākṣāddhṛtācīmāplutāmṛṣiḥ| rūpayauvanasaṃpannāṃ madadṛptāṃ madālasām||

Verse 37

तस्या वायुर्नदीतीर वसनं पर्यवर्तत। व्यपकृष्टाम्बरां दृष्ट्वा तामृषिश्चकमे ततः।।

tasyā vāyurnadītīra vasanaṃ paryavartata| vyapakṛṣṭāmbarāṃ dṛṣṭvā tāmṛṣiścakame tataḥ||

Verse 38

तत्र संसक्तमनसो भरद्वाजस्य धीमतः। हृष्टस्य रेतश्चस्कन्द तदृषिर्द्रोण आदधे।। अदेवसत्वः नास्ति देवस्येव सत्वं सामर्थ्यं यस्य सः।।

tatra saṃsaktamanaso bharadvājasya dhīmataḥ| hṛṣṭasya retaścaskanda tadṛṣirdroṇa ādadhe|| adevasatvaḥ nāsti devasyeva satvaṃ sāmarthyaṃ yasya saḥ||

Verse 39

ततः समभवद्द्रोणः कलशे तस्य धीमतः। अध्यगीष्ट स वेदांश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः।।

tataḥ samabhavaddroṇaḥ kalaśe tasya dhīmataḥ| adhyagīṣṭa sa vedāṃśca vedāṅgāni ca sarvaśaḥ||

Verse 40

अग्नेरस्त्रमुपादाय यदृषिर्वेद काश्यपः। अध्यगच्छद्भरद्वाजस्तदस्त्रं देवकार्यतः।।

agnerastramupādāya yadṛṣirveda kāśyapaḥ| adhyagacchadbharadvājastadastraṃ devakāryataḥ||

Verse 41

अग्निवेश्यं महाभागं भरद्वाजः प्रतापवान्। प्रत्यपादयदाग्नेयमस्त्रमस्त्रविदां वरः।।

agniveśyaṃ mahābhāgaṃ bharadvājaḥ pratāpavān| pratyapādayadāgneyamastramastravidāṃ varaḥ||

Verse 42

कनिष्ठजातं स मुनिर्भ्राता भ्रातरमन्तिके। अग्निवेश्यस्तथा द्रोणं तदा भरतसत्तम। भारद्वाजं तदाग्नेयं महास्त्रं प्रत्यपादयत्।।

kaniṣṭhajātaṃ sa munirbhrātā bhrātaramantike| agniveśyastathā droṇaṃ tadā bharatasattama| bhāradvājaṃ tadāgneyaṃ mahāstraṃ pratyapādayat||

Verse 43

भरद्वाजसखा चासीत्पृषतो नाम पार्थिवः। तस्यापि द्रुपदो नाम तथा समभवत्सुतः।।

bharadvājasakhā cāsītpṛṣato nāma pārthivaḥ| tasyāpi drupado nāma tathā samabhavatsutaḥ||

Verse 44

स नित्यमाश्रमं गत्वा द्रोणेन सह पार्थिवः। चिक्रीडाध्ययनं चैव चकार क्षत्रियर्षभः।।

sa nityamāśramaṃ gatvā droṇena saha pārthivaḥ| cikrīḍādhyayanaṃ caiva cakāra kṣatriyarṣabhaḥ||

Verse 45

ततो व्यतीते पृषते स राजा द्रुपदोऽभवत्। पञ्चालेषु महाबाहुरुत्तरेषु नरेश्वरः।।

tato vyatīte pṛṣate sa rājā drupado'bhavat| pañcāleṣu mahābāhuruttareṣu nareśvaraḥ||

Verse 46

भरद्वाजोऽपि भगवानारुरोह दिवं तदा। तत्रैव च वसन्द्रोणस्तपस्तेपे महातपाः।।

bharadvājo'pi bhagavānāruroha divaṃ tadā| tatraiva ca vasandroṇastapastepe mahātapāḥ||

Verse 47

वेदवेदाङ्गविद्वान्स तपसा दग्धकिल्बिषः। ततः पितृनियुक्तात्मा पुत्रलोभान्महायशाः।।

vedavedāṅgavidvānsa tapasā dagdhakilbiṣaḥ| tataḥ pitṛniyuktātmā putralobhānmahāyaśāḥ||

Verse 48

शारद्वतीं ततो भार्यां कृपीं द्रोणोऽन्वविन्दत। अग्निहोत्रे च धर्मे च दमे च सतत रताम्।।

śāradvatīṃ tato bhāryāṃ kṛpīṃ droṇo'nvavindata| agnihotre ca dharme ca dame ca satata ratām||

Verse 49

अलभद्गौतमी पुत्रमश्वत्थामानमेव च। स जातमात्रो व्यनदद्यथैवोच्चैःश्रवा हयः।।

alabhadgautamī putramaśvatthāmānameva ca| sa jātamātro vyanadadyathaivoccaiḥśravā hayaḥ||

Verse 50

तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतमन्तरिक्षस्थमब्रवीत्। अश्वस्येवास्य यत्स्थाम नदतः प्रदिशो गतम्।। द्रोणे द्रोण कलशाख्ये यज्ञियपात्रविशेषे।।

tacchrutvāntarhitaṃ bhūtamantarikṣasthamabravīt| aśvasyevāsya yatsthāma nadataḥ pradiśo gatam|| droṇe droṇa kalaśākhye yajñiyapātraviśeṣe||

Verse 51

अश्वत्थामैव बालोऽयं तस्मान्नाम्ना भविष्यति। सुतेन तेन सुप्रीतो भारद्वाजस्ततोऽभवत्।।

aśvatthāmaiva bālo'yaṃ tasmānnāmnā bhaviṣyati| sutena tena suprīto bhāradvājastato'bhavat||

Verse 52

तत्रैव च वसन्धीमान्धनुर्वेदपरोऽभवत्। स शुश्राव महात्मानं जामदग्न्यं परंतपम्।।

tatraiva ca vasandhīmāndhanurvedaparo'bhavat| sa śuśrāva mahātmānaṃ jāmadagnyaṃ paraṃtapam||

Verse 53

सर्वज्ञानविदं विप्रं सर्वशस्त्रभृतां वरम्। ब्राह्मणेभ्यस्तदा राजन्दित्सन्तं वसु सर्वशः।।

sarvajñānavidaṃ vipraṃ sarvaśastrabhṛtāṃ varam| brāhmaṇebhyastadā rājanditsantaṃ vasu sarvaśaḥ||

Verse 54

स रामस्य धनुर्वेदं दिव्यान्यस्त्राणि चैव ह। श्रउत्वा तेषु मनश्चक्रे नीतिशास्त्रे तथैव च।।

sa rāmasya dhanurvedaṃ divyānyastrāṇi caiva ha| śrautvā teṣu manaścakre nītiśāstre tathaiva ca||

Verse 55

ततः स व्रतिभिः शिष्यैस्तपोयुक्तैर्महातपाः। वृतः प्रायान्महावाहुर्महेन्द्रं पर्वतोत्तमम्।।

tataḥ sa vratibhiḥ śiṣyaistapoyuktairmahātapāḥ| vṛtaḥ prāyānmahāvāhurmahendraṃ parvatottamam||

Verse 56

ततो महेन्द्रमासाद्य भारद्वाजो महातपाः। क्षत्रघ्नं तममित्रघ्नमपश्यद्भृगुनन्दनम्।।

tato mahendramāsādya bhāradvājo mahātapāḥ| kṣatraghnaṃ tamamitraghnamapaśyadbhṛgunandanam||

Verse 57

ततो द्रोणो वृतः शिष्यैरुपगम्य भृगूद्वहम्। आचख्यावात्मनो नाम जन्म चाङ्गिरसः कुले।।

tato droṇo vṛtaḥ śiṣyairupagamya bhṛgūdvaham| ācakhyāvātmano nāma janma cāṅgirasaḥ kule||

Verse 58

निवेद्य शिरसा भूमौ पादौ चैवाभ्यवादयत्। ततस्तं सर्वमुत्सृज्य वनं जिगमिषुं तदा।।

nivedya śirasā bhūmau pādau caivābhyavādayat| tatastaṃ sarvamutsṛjya vanaṃ jigamiṣuṃ tadā||

Verse 59

जामदग्न्यं महात्मानं भारद्वाजोऽब्रवीदिदम्। भरद्वाजात्समुत्पन्नं तथा त्वं मामयोनिजम्।।

jāmadagnyaṃ mahātmānaṃ bhāradvājo'bravīdidam| bharadvājātsamutpannaṃ tathā tvaṃ māmayonijam||

Verse 60

आगतं वित्तकामं मां विद्धि द्रोणं द्विजोत्तम। तमब्रवीन्महात्मा स सर्वक्षत्रियमर्दनः।।

āgataṃ vittakāmaṃ māṃ viddhi droṇaṃ dvijottama| tamabravīnmahātmā sa sarvakṣatriyamardanaḥ||

Verse 61

स्वागतं ते द्विजश्रेष्ठ यदिच्छसि वदस्व मे। एवमुक्तस्तु रामेण भारद्वाजोऽब्रवीद्वचः।।

svāgataṃ te dvijaśreṣṭha yadicchasi vadasva me| evamuktastu rāmeṇa bhāradvājo'bravīdvacaḥ||

Verse 62

रामं प्रहरतां श्रेष्ठं दित्सन्तं विविधं वसु। अहं धनमनन्तं हि प्रार्थये विपुलव्रत।।

rāmaṃ praharatāṃ śreṣṭhaṃ ditsantaṃ vividhaṃ vasu| ahaṃ dhanamanantaṃ hi prārthaye vipulavrata||

Verse 63

राम उवाच। हिरण्यं मम यच्चान्यद्वसु किंचिदिह स्थितम्। ब्राह्मणेभ्यो मया दत्तं सर्वमेतत्तपोधन।।

rāma uvāca| hiraṇyaṃ mama yaccānyadvasu kiṃcidiha sthitam| brāhmaṇebhyo mayā dattaṃ sarvametattapodhana||

Verse 64

तथैवेयं धरा देवी सागरान्ता सपत्तना। कश्यपाय मया दत्ता कृत्स्ना नगरमालिनी।।

tathaiveyaṃ dharā devī sāgarāntā sapattanā| kaśyapāya mayā dattā kṛtsnā nagaramālinī||

Verse 65

शरीरमात्रमेवाद्य ममेदमवशेषितम्। अस्त्राणि च महार्हाणि शस्त्राणि विविधानि च।।

śarīramātramevādya mamedamavaśeṣitam| astrāṇi ca mahārhāṇi śastrāṇi vividhāni ca||

Verse 66

अस्त्राणि वा शरीरं वा ब्रह्मञ्शस्त्राणि वा पुनः। वृणीष्व किं प्रयच्छामि तुभ्यं द्रोण वदाशु तत्।।

astrāṇi vā śarīraṃ vā brahmañśastrāṇi vā punaḥ| vṛṇīṣva kiṃ prayacchāmi tubhyaṃ droṇa vadāśu tat||

Verse 67

द्रोण उवाच। अस्त्राणि मे समग्राणि ससंहाराणि भार्गव। स प्रयोगरहस्यानि दातुमर्हस्यशेषतः।।

droṇa uvāca| astrāṇi me samagrāṇi sasaṃhārāṇi bhārgava| sa prayogarahasyāni dātumarhasyaśeṣataḥ||

Verse 68

एतद्वसु वसूनां हि सर्वेषां विप्रसत्तम। तथेत्युक्त्वा ततस्तस्मै प्रादादस्त्राणि भार्गवः। सरहस्यव्रतं चैव धनुर्वेदमशेषतः।।

etadvasu vasūnāṃ hi sarveṣāṃ viprasattama| tathetyuktvā tatastasmai prādādastrāṇi bhārgavaḥ| sarahasyavrataṃ caiva dhanurvedamaśeṣataḥ||

Verse 69

प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं कृतास्त्रे द्विजसत्तमः। प्रियं सखायं सुप्रीतो जगाम द्रुपदं प्रति।।

pratigṛhya tu tatsarvaṃ kṛtāstre dvijasattamaḥ| priyaṃ sakhāyaṃ suprīto jagāma drupadaṃ prati||