Adhyaya 131

Verse 1

दुर्योधनादीनां नामकथनम्।। 1 ।। दुःशलाविवाहः।। 2 ।। जनमेजय उवाच। ज्येष्ठाऽनुज्येष्ठतां तेषां नामानि च पृथक्पृथक्। धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामानुपूर्व्यात्प्रकीर्तय।।

duryodhanādīnāṃ nāmakathanam|| 1 || duḥśalāvivāhaḥ|| 2 || janamejaya uvāca| jyeṣṭhā'nujyeṣṭhatāṃ teṣāṃ nāmāni ca pṛthakpṛthak| dhṛtarāṣṭrasya putrāṇāmānupūrvyātprakīrtaya||

Verse 2

वैशंपायन उवाच। दुर्योधनो युयुत्सुश्च राजन्दुःशासनस्तथा। दुःसहो दुःशलश्चैव जलसन्धः समः सहः।।

vaiśaṃpāyana uvāca| duryodhano yuyutsuśca rājanduḥśāsanastathā| duḥsaho duḥśalaścaiva jalasandhaḥ samaḥ sahaḥ||

Verse 3

विन्दानुविन्दौ दुर्धर्षः सुबाहुर्दुष्प्रधर्षणः। दुर्मर्षणो दुर्मुखश्च दुष्कर्णः कर्ण एव च।।

vindānuvindau durdharṣaḥ subāhurduṣpradharṣaṇaḥ| durmarṣaṇo durmukhaśca duṣkarṇaḥ karṇa eva ca||

Verse 4

विविंशतिर्विकर्णश्च शलः सत्वः सुलोचनः। चित्रोपचित्रौ चित्राक्षश्चारुचित्रः शरासनः।।

viviṃśatirvikarṇaśca śalaḥ satvaḥ sulocanaḥ| citropacitrau citrākṣaścārucitraḥ śarāsanaḥ||

Verse 5

दुर्मदो दुर्विगाहश्च विवित्सुर्विकटाननः। ऊर्णनाभः सुनाभश्च तथा नन्दोपनन्दकौ।।

durmado durvigāhaśca vivitsurvikaṭānanaḥ| ūrṇanābhaḥ sunābhaśca tathā nandopanandakau||

Verse 6

चित्रबाणश्चित्रवर्मा सुवर्मा दुर्विमोचनः। अयोबाहुर्महाबाहुश्चित्राङ्गश्चित्रकुण्डलः।।

citrabāṇaścitravarmā suvarmā durvimocanaḥ| ayobāhurmahābāhuścitrāṅgaścitrakuṇḍalaḥ||

Verse 7

भीमवेगो भीमबलो बलाकी बलवर्धनः। उग्रायुधः सुषेणश्च कुण्डधारो महोदरः।।

bhīmavego bhīmabalo balākī balavardhanaḥ| ugrāyudhaḥ suṣeṇaśca kuṇḍadhāro mahodaraḥ||

Verse 8

चित्रायुधो निषङ्गी च पाशी वृन्दारकस्तथा। दृढवर्मा दृढक्षत्रः सोमकीर्तिरनूदरः।।

citrāyudho niṣaṅgī ca pāśī vṛndārakastathā| dṛḍhavarmā dṛḍhakṣatraḥ somakīrtiranūdaraḥ||

Verse 9

दृढसन्धो जरासन्धः सत्यसन्धः सदः सुवाक्। उग्रश्रवा उग्रसेनः सेनानीर्दुष्पराजयः।।

dṛḍhasandho jarāsandhaḥ satyasandhaḥ sadaḥ suvāk| ugraśravā ugrasenaḥ senānīrduṣparājayaḥ||

Verse 10

अपराजितः कुण्डशायी विशालाक्षो दुराधरः। दृढहस्तः सुहस्तश्च वातवेगसुवर्चसौ।।

aparājitaḥ kuṇḍaśāyī viśālākṣo durādharaḥ| dṛḍhahastaḥ suhastaśca vātavegasuvarcasau||

Verse 11

आदित्यकेतुर्बह्वाशी नागदत्तोऽग्रयाय्यपि। कवची क्रथनः कुण्डी कुण्डधारो धनुर्धरः।।

ādityaketurbahvāśī nāgadatto'grayāyyapi| kavacī krathanaḥ kuṇḍī kuṇḍadhāro dhanurdharaḥ||

Verse 12

उग्रभीमरथौ वीरौ वीरबाहुरलोलुपः। अभयो रौद्रकर्मा च तथा दृढरथाश्रयः।।

ugrabhīmarathau vīrau vīrabāhuralolupaḥ| abhayo raudrakarmā ca tathā dṛḍharathāśrayaḥ||

Verse 13

अनाधृष्यः कुण्डभेदी विरावी चित्रकुण्डलः। प्रमथश्च प्रमाथी च दीर्घरोमश्च वीर्यवान्।।

anādhṛṣyaḥ kuṇḍabhedī virāvī citrakuṇḍalaḥ| pramathaśca pramāthī ca dīrgharomaśca vīryavān||

Verse 14

दीर्घबाहुर्महाबाहुर्व्यूढोराः कनकध्वजः। कुण्डाशी विराजाश्चैव दुःशला च शताधिका।।

dīrghabāhurmahābāhurvyūḍhorāḥ kanakadhvajaḥ| kuṇḍāśī virājāścaiva duḥśalā ca śatādhikā||

Verse 15

इति पुत्रशतं राजन्कन्या चैव शताधिका। नामधेयानुपूर्व्येण विद्धि जन्मक्रमं नृप।।

iti putraśataṃ rājankanyā caiva śatādhikā| nāmadheyānupūrvyeṇa viddhi janmakramaṃ nṛpa||

Verse 16

सर्वे त्वतिरथाः शूराः सर्वे युद्धविशारदाः। सर्वे वेदविदश्चैव सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः।।

sarve tvatirathāḥ śūrāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ| sarve vedavidaścaiva sarve sarvāstrakovidāḥ||

Verse 17

सर्वेषामनुरूपाश्च कृता दारा महीपते। धृतराष्ट्रेण समये परीक्ष्य विविवन्नृप।।

sarveṣāmanurūpāśca kṛtā dārā mahīpate| dhṛtarāṣṭreṇa samaye parīkṣya vivivannṛpa||

Verse 18

दुःशलां चापि समये धृतराष्ट्रो नराधिपः। जयद्रथाय प्रददौ विधिना भरतर्षभ।।

duḥśalāṃ cāpi samaye dhṛtarāṣṭro narādhipaḥ| jayadrathāya pradadau vidhinā bharatarṣabha||

Verse 19

इति पुत्रशतं राजन्युयुत्सुश्च शताधिकः। कन्यका दुःशला चैव यथावत्कीर्तितं मया।।

iti putraśataṃ rājanyuyutsuśca śatādhikaḥ| kanyakā duḥśalā caiva yathāvatkīrtitaṃ mayā||