Adhyaya 130

Verse 1

दुःशलाजननप्रकारकथनम्।। 1 ।। जनमेजय उवाच। धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामादितः कथितं त्वया। ऋषेः प्रसादात्तु शतं न च कन्या प्रकीर्तिता।।

duḥśalājananaprakārakathanam|| 1 || janamejaya uvāca| dhṛtarāṣṭrasya putrāṇāmāditaḥ kathitaṃ tvayā| ṛṣeḥ prasādāttu śataṃ na ca kanyā prakīrtitā||

Verse 2

वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च कन्या चैका शताधिका। गान्धारराजदुहिता शतपुत्रेति चानघ।।

vaiśyāputro yuyutsuśca kanyā caikā śatādhikā| gāndhārarājaduhitā śataputreti cānagha||

Verse 3

उक्ता महर्षिणा तेन व्यासेनामिततेजसा। कथं त्विदानीं भगवन्कन्यां त्वं तु ब्रवीषि मे।।

uktā maharṣiṇā tena vyāsenāmitatejasā| kathaṃ tvidānīṃ bhagavankanyāṃ tvaṃ tu bravīṣi me||

Verse 4

यदि भागशतं पेशी कृता तेन महर्षिणा। न प्रजास्यति चेद्भूयः सौबलेयी कथंचन।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि संभवपर्वणि त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः।। 130 ।।

yadi bhāgaśataṃ peśī kṛtā tena maharṣiṇā| na prajāsyati cedbhūyaḥ saubaleyī kathaṃcana|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi saṃbhavaparvaṇi triṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ|| 130 ||

Verse 5

कथं तु संभवस्तस्या दुःशलाया वदस्व मे। यथावदिह विप्रर्षे परं मेऽत्र कुतूहलम्।।

kathaṃ tu saṃbhavastasyā duḥśalāyā vadasva me| yathāvadiha viprarṣe paraṃ me'tra kutūhalam||

Verse 6

वैशंपायन उवाच। साध्वयं प्रश्न उद्दिष्टः पाण्डवेय ब्रवीमि ते। तां मांसपेशीं भगवान्स्वयमेव महातपाः।।

vaiśaṃpāyana uvāca| sādhvayaṃ praśna uddiṣṭaḥ pāṇḍaveya bravīmi te| tāṃ māṃsapeśīṃ bhagavānsvayameva mahātapāḥ||

Verse 7

शीताभिरद्भिरासिच्य भागं भागमकल्पयत्। यो यथा कल्पितो भागस्तंत धात्र्या तथा नृप।।

śītābhiradbhirāsicya bhāgaṃ bhāgamakalpayat| yo yathā kalpito bhāgastaṃta dhātryā tathā nṛpa||

Verse 8

घृतपूर्णेषु कुण्डेषु एकैकं प्राक्षिपत्तदा। एतस्मिन्नन्तरे साध्वी गान्धारी सुदृढव्रता।।

ghṛtapūrṇeṣu kuṇḍeṣu ekaikaṃ prākṣipattadā| etasminnantare sādhvī gāndhārī sudṛḍhavratā||

Verse 9

दुहितुः स्नेहसंयोगमनुध्याय वराङ्गना। नाब्रवीत्तमृषिं किंचिद्गौरवाच्च यशस्विनी। मनसा चिन्तयद्देवी एतत्पुत्रशतं मम।।

duhituḥ snehasaṃyogamanudhyāya varāṅganā| nābravīttamṛṣiṃ kiṃcidgauravācca yaśasvinī| manasā cintayaddevī etatputraśataṃ mama||

Verse 10

भविष्यति न संदेहो न ब्रवीत्यन्यथा मुनिः। ममेयं परमा तुष्टिर्दुहिता मे भवेद्यदि।।

bhaviṣyati na saṃdeho na bravītyanyathā muniḥ| mameyaṃ paramā tuṣṭirduhitā me bhavedyadi||

Verse 11

एका शताधिका बाला भविष्यति कनीयसी। ततो दौहित्रजाल्लोकादबाह्योऽसौ पतिर्मम।।

ekā śatādhikā bālā bhaviṣyati kanīyasī| tato dauhitrajāllokādabāhyo'sau patirmama||

Verse 12

अधिका किल नारीणां प्रीतिर्जामातृजा भवेत्। यदि नाम ममापि स्याद्दुहितैका शताधिका।।

adhikā kila nārīṇāṃ prītirjāmātṛjā bhavet| yadi nāma mamāpi syādduhitaikā śatādhikā||

Verse 13

कृतकृत्या भवेयं वै पुत्रदौहित्रसंवृता। यदि सत्यं तपस्तप्तं दत्तं वाऽप्यथवा हुतम्।।

kṛtakṛtyā bhaveyaṃ vai putradauhitrasaṃvṛtā| yadi satyaṃ tapastaptaṃ dattaṃ vā'pyathavā hutam||

Verse 14

गुरवस्तोषिता वापि तथाऽस्तु दुहिता मम। एतस्मिन्नेव काले तु कृष्णद्वैपायनः स्वयम्।।

guravastoṣitā vāpi tathā'stu duhitā mama| etasminneva kāle tu kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam||

Verse 15

व्यभजत्स तदा पेशीं भगवानृषिसत्तमः। गण्यमानेषु कुण्डेषु शते पूर्णे महात्मना।।

vyabhajatsa tadā peśīṃ bhagavānṛṣisattamaḥ| gaṇyamāneṣu kuṇḍeṣu śate pūrṇe mahātmanā||

Verse 16

अभवच्चापरं खण्डं वामहस्ते तदा किल। गणयित्वा शतं पूर्णमंशानामाह सौबलीम्।।

abhavaccāparaṃ khaṇḍaṃ vāmahaste tadā kila| gaṇayitvā śataṃ pūrṇamaṃśānāmāha saubalīm||

Verse 17

व्यास उवाच। पूर्णं पुत्रशतं त्वेतन्न मिथ्या वागुदाहृता। दैवयोगाच्च भागैकः परिशिष्टः शतात्परः।।

vyāsa uvāca| pūrṇaṃ putraśataṃ tvetanna mithyā vāgudāhṛtā| daivayogācca bhāgaikaḥ pariśiṣṭaḥ śatātparaḥ||

Verse 18

एषा ते सुभगा कन्या भविष्यति यतेप्सिता। वैशंपायन उवाच। ततोऽन्यं घृतकुम्भं च समानाय्य महातपाः।।

eṣā te subhagā kanyā bhaviṣyati yatepsitā| vaiśaṃpāyana uvāca| tato'nyaṃ ghṛtakumbhaṃ ca samānāyya mahātapāḥ||

Verse 19

तं चापि प्राक्षिपत्तत्र कन्याभागं तपोधनः। संभूता चैव कालेन सर्वेषां च यवीयसी।।

taṃ cāpi prākṣipattatra kanyābhāgaṃ tapodhanaḥ| saṃbhūtā caiva kālena sarveṣāṃ ca yavīyasī||

Verse 20

ऐतत्ते कथितं राजन्दुःशलाजन्म भारत। ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयो वर्तयिष्यामि तेऽनघ।।

aitatte kathitaṃ rājanduḥśalājanma bhārata| brūhi rājendra kiṃ bhūyo vartayiṣyāmi te'nagha||