Adhyaya 104

Verse 1

समयबन्धपूर्वकं गङ्गाशान्तन्वोर्विवाहः।। 1 ।। वैशंपायन उवाच। एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञः सस्मितं मृदु वल्गु च। यशस्विनी च साऽगच्छच्छान्तनोर्भूतये तदा।।

samayabandhapūrvakaṃ gaṅgāśāntanvorvivāhaḥ|| 1 || vaiśaṃpāyana uvāca| etacchrutvā vaco rājñaḥ sasmitaṃ mṛdu valgu ca| yaśasvinī ca sā'gacchacchāntanorbhūtaye tadā||

Verse 2

सा तु दृष्ट्वा नृपश्रेष्ठं चरन्तं तीरमाश्रितम्। वसूनां समयं स्मृत्वाऽथाभ्यगच्छदनिन्दिता।।

sā tu dṛṣṭvā nṛpaśreṣṭhaṃ carantaṃ tīramāśritam| vasūnāṃ samayaṃ smṛtvā'thābhyagacchadaninditā||

Verse 3

प्रजार्थिनी राजपुत्रं शान्तनुं पृथिवीपतिम्। प्रतीपवचनं चापि संस्मृत्यैव स्वयं नृपम्।।

prajārthinī rājaputraṃ śāntanuṃ pṛthivīpatim| pratīpavacanaṃ cāpi saṃsmṛtyaiva svayaṃ nṛpam||

Verse 4

कालोऽयमिति मत्वा सा वसूनां शापचोदिता। उवाच चैव राज्ञः सा ह्लादयन्ती मनो गिरा।।

kālo'yamiti matvā sā vasūnāṃ śāpacoditā| uvāca caiva rājñaḥ sā hlādayantī mano girā||

Verse 5

गङ्गोवाच। भविष्यामि महीपाल महिषी ते वशानुगा। न तु त्वं वा द्वितीयो वा ज्ञातुमिच्छेत्कथंचन।।

gaṅgovāca| bhaviṣyāmi mahīpāla mahiṣī te vaśānugā| na tu tvaṃ vā dvitīyo vā jñātumicchetkathaṃcana||

Verse 6

यत्तु कुर्यामहं राजञ्शुभं वा यदि वाऽशुभम्। न तद्वारयितव्याऽस्मि न वक्तव्या तथाऽप्रियम्।।

yattu kuryāmahaṃ rājañśubhaṃ vā yadi vā'śubham| na tadvārayitavyā'smi na vaktavyā tathā'priyam||

Verse 7

एवं हि वर्तमानेऽहं त्वयि वत्स्यामि पार्थिव। वारिता विप्रियं चोक्ता त्यजेयं त्वामसंशयम्।।

evaṃ hi vartamāne'haṃ tvayi vatsyāmi pārthiva| vāritā vipriyaṃ coktā tyajeyaṃ tvāmasaṃśayam||

Verse 8

एष मे समयो राजन्भज मां त्वं यथेप्सितम्। अनुनीताऽस्मि ते पित्रा भर्ता मे त्वं भव प्रभो।।

eṣa me samayo rājanbhaja māṃ tvaṃ yathepsitam| anunītā'smi te pitrā bhartā me tvaṃ bhava prabho||

Verse 9

वैशंपायन उवाच। तथेति सा यदा तूक्ता तदा भरतसत्तम। प्रहर्षमतुलं लेभे प्राप्य तं पार्थिवोत्तमम्।।

vaiśaṃpāyana uvāca| tatheti sā yadā tūktā tadā bharatasattama| praharṣamatulaṃ lebhe prāpya taṃ pārthivottamam||

Verse 10

प्रतिज्ञाय तु तत्तस्यास्तथेति मनुजाधिपः। रथमारोप्य तां देवीं जगाम स तया सह।।

pratijñāya tu tattasyāstatheti manujādhipaḥ| rathamāropya tāṃ devīṃ jagāma sa tayā saha||

Verse 11

सा च शान्तनुमभ्यागात्साक्षाल्लक्ष्मीरिवापरा। आसाद्य शान्तनुस्तां च बुभुजे कामतो वशी।।

sā ca śāntanumabhyāgātsākṣāllakṣmīrivāparā| āsādya śāntanustāṃ ca bubhuje kāmato vaśī||

Verse 12

न प्रष्टव्येति मन्वानो न स तां किंचिदूचिवान्। स तस्याः शीलवृत्तेन रूपौदार्यगुणेन च।।

na praṣṭavyeti manvāno na sa tāṃ kiṃcidūcivān| sa tasyāḥ śīlavṛttena rūpaudāryaguṇena ca||

Verse 13

उपचारेण च रहस्तुतोष जगतीपतिः। स राजा परमप्रीतः परमस्त्रीप्रलालितः।।

upacāreṇa ca rahastutoṣa jagatīpatiḥ| sa rājā paramaprītaḥ paramastrīpralālitaḥ||

Verse 14

दिव्यरूपा हि सा देवी गङ्गा त्रिपथगामिनी। मानुषं विग्रहं कृत्वा श्रीमन्तं वरवर्णिनी।।

divyarūpā hi sā devī gaṅgā tripathagāminī| mānuṣaṃ vigrahaṃ kṛtvā śrīmantaṃ varavarṇinī||

Verse 15

भाग्योपनतकामस्य भार्या चोपनताऽभवत्। शन्तनोर्नृपसिंहस्य देवराजसमद्युतेः।।

bhāgyopanatakāmasya bhāryā copanatā'bhavat| śantanornṛpasiṃhasya devarājasamadyuteḥ||

Verse 16

संभोगस्नेहचातुर्यैर्हावलास्यैर्मनोहरैः। राजानं रमयामास यथा रज्येत स प्रभुः।।

saṃbhogasnehacāturyairhāvalāsyairmanoharaiḥ| rājānaṃ ramayāmāsa yathā rajyeta sa prabhuḥ||

Verse 17

स राजा रतिसक्तोऽभूदुत्तमस्त्रीगुणैर्हृतः।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि संभवपर्वणि चतुरधिकशततमोऽध्यायः।। 104 ।।

sa rājā ratisakto'bhūduttamastrīguṇairhṛtaḥ|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi saṃbhavaparvaṇi caturadhikaśatatamo'dhyāyaḥ|| 104 ||