Adhyaya 10

Verse 1

रुरुडुण्डुभसंवादः।। 1 ।। रुरुरुवाच। मम प्राणसमा भार्या दष्टासीद्भुजगेन ह। तत्र मे समयो घोर आत्मनोरग वै कृतः।।

ruruḍuṇḍubhasaṃvādaḥ|| 1 || rururuvāca| mama prāṇasamā bhāryā daṣṭāsīdbhujagena ha| tatra me samayo ghora ātmanoraga vai kṛtaḥ||

Verse 2

भुजंगं वै सदा हन्यां यं यं पश्येयमित्युत। ततोऽहं त्वां जिघांसामि जीवितेनाद्य मोक्ष्यसे।।

bhujaṃgaṃ vai sadā hanyāṃ yaṃ yaṃ paśyeyamityuta| tato'haṃ tvāṃ jighāṃsāmi jīvitenādya mokṣyase||

Verse 3

डुण्डुभ उवाच। अन्ये ते भुजगा ब्रह्मन्ये दश्तीह मानवान्। डुण्डुभानहिगन्धेन न त्वं हिंसितुमर्हसि।। ।। इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि पौलोमपर्वणि दशमोऽध्यायः।। 10 ।।

ḍuṇḍubha uvāca| anye te bhujagā brahmanye daśtīha mānavān| ḍuṇḍubhānahigandhena na tvaṃ hiṃsitumarhasi|| || iti śrīmanmahābhārate ādiparvaṇi paulomaparvaṇi daśamo'dhyāyaḥ|| 10 ||

Verse 4

एकानर्थान्पृथग्धर्मानेकदुःखान्पृथक्सुखान्। डुण्डुभान्धर्मविद्भूत्वा न त्वं हिंसितुमर्हसि।। अहिगन्धेन सर्पसादृश्यमात्रेण।।

ekānarthānpṛthagdharmānekaduḥkhānpṛthaksukhān| ḍuṇḍubhāndharmavidbhūtvā na tvaṃ hiṃsitumarhasi|| ahigandhena sarpasādṛśyamātreṇa||

Verse 5

सौतिरुवाच। इति श्रुत्वा वचस्तस्य डुण्डुभस्य रुरुस्तदा। नावधीद्भयसंविग्नमृषिं मत्त्वाऽथ डुण्डुभम्।।

sautiruvāca| iti śrutvā vacastasya ḍuṇḍubhasya rurustadā| nāvadhīdbhayasaṃvignamṛṣiṃ mattvā'tha ḍuṇḍubham||

Verse 6

उवाच चैनं भगवान्रुरुः संशमयन्निव। केन त्वं भुजग ब्रूहि कोऽसीमां विक्रियां गतः।।

uvāca cainaṃ bhagavānruruḥ saṃśamayanniva| kena tvaṃ bhujaga brūhi ko'sīmāṃ vikriyāṃ gataḥ||

Verse 7

डुण्डुभ उवाच। अहं पुरा रुरो नाम्ना ऋषिरासं सहस्रपात्। सोऽहं शापेन विप्रस्य भुजगत्वमुपागतः।।

ḍuṇḍubha uvāca| ahaṃ purā ruro nāmnā ṛṣirāsaṃ sahasrapāt| so'haṃ śāpena viprasya bhujagatvamupāgataḥ||

Verse 8

रुरुरुवाच। किमर्थं शप्तवान्कुद्धो द्विजस्त्वां भुजगोत्तम। कियन्तं चैव कालं ते वपुरेतद्भविष्यसि।।

rururuvāca| kimarthaṃ śaptavānkuddho dvijastvāṃ bhujagottama| kiyantaṃ caiva kālaṃ te vapuretadbhaviṣyasi||