Lipi
Sign in
Classic reading room ↗

Chapter 9

राजविद्याराजगुह्ययोग

34 verses

34 verses · free forever

Show
Listen to this section

Listen at your pace. New audio may take a moment to prepare. Narration settings

  1. Verse 1

    श्री भगवानुवाच इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे। ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात्।।9.1।।

    śhrī bhagavān uvācha idaṁ tu te guhyatamaṁ pravakṣhyāmyanasūyave jñānaṁ vijñāna-sahitaṁ yaj jñātvā mokṣhyase ’śhubhāt

    The Blessed Lord said: To you who do not find fault, I shall now declare this most secret knowledge together with realization, knowing which you will be freed from evil.

    श्रीभगवान् ने कहा — तुझ दोषदृष्टि रहित को मैं यह अत्यन्त गोपनीय ज्ञान विज्ञान सहित बताऊँगा, जिसे जानकर तू अशुभ से मुक्त हो जाएगा।

  2. Verse 2

    राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम्। प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम्।।9.2।।

    rāja-vidyā rāja-guhyaṁ pavitram idam uttamam pratyakṣhāvagamaṁ dharmyaṁ su-sukhaṁ kartum avyayam

    This is the king of sciences, the king of secrets, supreme and purifying. It is directly experienced, righteous, easy to practice, and imperishable.

    यह राजविद्या है, राजगुह्य है, परम पवित्र और उत्तम है, प्रत्यक्ष अनुभव में आने वाला, धर्मयुक्त, करने में अत्यन्त सुगम तथा अविनाशी है।

  3. Verse 3

    अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप। अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि।।9.3।।

    aśhraddadhānāḥ puruṣhā dharmasyāsya parantapa aprāpya māṁ nivartante mṛityu-samsāra-vartmani

    People who have no faith in this teaching, O scorcher of foes, fail to reach Me and return to the path of death and rebirth.

    हे परन्तप! इस धर्म में श्रद्धा न रखने वाले पुरुष मुझको न प्राप्त कर मृत्युरूप संसार के मार्ग में लौट आते हैं।

  4. Verse 4

    मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना। मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थितः।।9.4।।

    mayā tatam idaṁ sarvaṁ jagad avyakta-mūrtinā mat-sthāni sarva-bhūtāni na chāhaṁ teṣhvavasthitaḥ

    All this world is pervaded by Me in My unmanifest form. All beings dwell in Me, but I do not dwell in them.

    मुझ अव्यक्तमूर्ति के द्वारा यह सम्पूर्ण जगत् व्याप्त है; समस्त प्राणी मुझमें स्थित हैं, किन्तु मैं उनमें स्थित नहीं हूँ।

  5. Verse 5

    न च मत्स्थानि भूतानि पश्य मे योगमैश्वरम्। भूतभृन्न च भूतस्थो ममात्मा भूतभावनः।।9.5।।

    na cha mat-sthāni bhūtāni paśhya me yogam aiśhwaram bhūta-bhṛin na cha bhūta-stho mamātmā bhūta-bhāvanaḥ

    And yet beings do not dwell in Me. Behold My divine power. My Self sustains all beings and brings them into existence, yet does not dwell in them.

    और वे प्राणी मुझमें स्थित नहीं हैं — मेरी इस ईश्वरीय योगशक्ति को देख! मेरी आत्मा प्राणियों को धारण करने वाली और उन्हें उत्पन्न करने वाली है, फिर भी प्राणियों में स्थित नहीं है।

  6. Verse 6

    यथाऽऽकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान्। तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय।।9.6।।

    yathākāśha-sthito nityaṁ vāyuḥ sarvatra-go mahān tathā sarvāṇi bhūtāni mat-sthānītyupadhāraya

    As the mighty wind, moving everywhere, ever rests in space, so understand that all beings rest in Me.

    जैसे सर्वत्र विचरने वाली महान् वायु सदा आकाश में स्थित रहती है, वैसे ही समस्त प्राणी मुझमें स्थित हैं — ऐसा जान।

  7. Verse 7

    सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम्। कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम्।।9.7।।

    sarva-bhūtāni kaunteya prakṛitiṁ yānti māmikām kalpa-kṣhaye punas tāni kalpādau visṛijāmyaham

    All beings, O son of Kunti, return to My nature at the end of a cosmic cycle; and at the beginning of the next cycle, I send them forth again.

    हे कौन्तेय! कल्प के अन्त में समस्त प्राणी मेरी प्रकृति में लीन हो जाते हैं, और कल्प के आरम्भ में मैं उन्हें फिर उत्पन्न करता हूँ।

  8. Verse 8

    प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः। भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात्।।9.8।।

    prakṛitiṁ svām avaṣhṭabhya visṛijāmi punaḥ punaḥ bhūta-grāmam imaṁ kṛitsnam avaśhaṁ prakṛiter vaśhāt

    Governing My own nature, I send forth again and again this entire multitude of beings, helplessly, by the power of nature.

    अपनी प्रकृति का आश्रय लेकर मैं इस समस्त भूत-समुदाय को, जो प्रकृति के वश में विवश है, बार-बार उत्पन्न करता हूँ।

  9. Verse 9

    न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय। उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु।।9.9।।

    na cha māṁ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanañjaya udāsīna-vad āsīnam asaktaṁ teṣhu karmasu

    But these actions do not bind Me, O Arjuna; I remain seated like one indifferent, unattached to those actions.

    हे धनंजय! उन कर्मों में आसक्ति रहित और उदासीन की भाँति स्थित मुझको वे कर्म नहीं बाँधते।

  10. Verse 10

    मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्। हेतुनाऽनेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते।।9.10।।

    mayādhyakṣheṇa prakṛitiḥ sūyate sa-charācharam hetunānena kaunteya jagad viparivartate

    Under My supervision, nature brings forth all things, both moving and unmoving. For this reason, O son of Kunti, the world revolves.

    हे कौन्तेय! मेरी अध्यक्षता में प्रकृति चराचर जगत् को उत्पन्न करती है; इसी कारण से यह जगत् बार-बार परिवर्तित होता रहता है।

  11. Verse 11

    अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम्। परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम्।।9.11।।

    avajānanti māṁ mūḍhā mānuṣhīṁ tanum āśhritam paraṁ bhāvam ajānanto mama bhūta-maheśhvaram

    The deluded disregard Me when I have taken a human form, not knowing My higher nature as the great Lord of all beings.

    मूढ़ लोग मुझ भूतों के महेश्वर के परम भाव को न जानते हुए, मनुष्य शरीर धारण किए हुए मुझको तुच्छ समझते हैं।

  12. Verse 12

    मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतसः। राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिताः।।9.12।।

    moghāśhā mogha-karmāṇo mogha-jñānā vichetasaḥ rākṣhasīm āsurīṁ chaiva prakṛitiṁ mohinīṁ śhritāḥ

    Their hopes are vain, their actions vain, their knowledge vain, and their minds bewildered; they cling to a deluding nature of demons and monsters.

    व्यर्थ आशा वाले, व्यर्थ कर्म करने वाले, व्यर्थ ज्ञान वाले तथा विवेकहीन वे लोग मोहित करने वाली राक्षसी और आसुरी प्रकृति का आश्रय लिए रहते हैं।

  13. Verse 13

    महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिताः। भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम्।।9.13।।

    mahātmānas tu māṁ pārtha daivīṁ prakṛitim āśhritāḥ bhajantyananya-manaso jñātvā bhūtādim avyayam

    But the great souls, O Partha, who partake of the divine nature, worship Me with minds fixed on nothing else, knowing Me as the imperishable source of beings.

    किन्तु हे पार्थ! दैवी प्रकृति का आश्रय लेने वाले महात्मा मुझको प्राणियों का आदि और अविनाशी जानकर, अनन्य मन से भजते हैं।

  14. Verse 14

    सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः। नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते।।9.14।।

    satataṁ kīrtayanto māṁ yatantaśh cha dṛiḍha-vratāḥ namasyantaśh cha māṁ bhaktyā nitya-yuktā upāsate

    Ever glorifying Me, striving with firm resolve, and bowing to Me with devotion, ever steadfast, they worship Me.

    निरन्तर मेरा कीर्तन करते हुए, दृढ़व्रती होकर यत्न करते हुए, और भक्ति से मुझको नमस्कार करते हुए, वे नित्ययुक्त पुरुष मेरी उपासना करते हैं।

  15. Verse 15

    ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते। एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुधा विश्वतोमुखम्।।9.15।।

    jñāna-yajñena chāpyanye yajanto mām upāsate ekatvena pṛithaktvena bahudhā viśhvato-mukham

    Others, offering the sacrifice of knowledge, worship Me as the One, as the many, and as the manifold facing in all directions.

    दूसरे लोग ज्ञानरूपी यज्ञ के द्वारा भी मेरी उपासना करते हैं — कोई मुझे अभिन्न एकरूप में, कोई भिन्न-भिन्न रूपों में और कोई अनेक प्रकार से सब ओर मुख किए हुए विश्वरूप में पूजते हैं।

  16. Verse 16

    अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाऽहमहमौषधम्। मंत्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्।।9.16।।

    ahaṁ kratur ahaṁ yajñaḥ svadhāham aham auṣhadham mantro ’ham aham evājyam aham agnir ahaṁ hutam

    I am the ritual, I am the sacrifice, I am the offering to the ancestors, I am the medicinal herb, I am the sacred chant, I am the clarified butter, I am the fire, and I am the offering.

    यज्ञ का विधान मैं हूँ, यज्ञ भी मैं हूँ, पितरों को दी जाने वाली स्वधा मैं हूँ, औषधि मैं हूँ, मन्त्र मैं हूँ, घी मैं हूँ, अग्नि मैं हूँ और हवन-क्रिया भी मैं ही हूँ।

  17. Verse 17

    पिताऽहमस्य जगतो माता धाता पितामहः। वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक् साम यजुरेव च।।9.17।।

    pitāham asya jagato mātā dhātā pitāmahaḥ vedyaṁ pavitram oṁkāra ṛik sāma yajur eva cha

    I am the father of this universe, the mother, the sustainer, and the grandfather. I am the object of knowledge, the purifier, the sacred syllable Om, and the Rig, Sama, and Yajur Vedas.

    इस जगत् का पिता मैं हूँ, माता, धाता (धारण-पोषण करने वाला) और पितामह भी मैं हूँ; जानने योग्य वस्तु, पवित्र करने वाला ॐकार तथा ऋक्, साम और यजुर्वेद भी मैं ही हूँ।

  18. Verse 18

    गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्। प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्।।9.18।।

    gatir bhartā prabhuḥ sākṣhī nivāsaḥ śharaṇaṁ suhṛit prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṁ nidhānaṁ bījam avyayam

    I am the goal, the supporter, the lord, the witness, the abode, the refuge, and the friend. I am the origin, the dissolution, the foundation, the resting place, and the imperishable seed.

    गति, भरण-पोषण करने वाला, स्वामी, साक्षी, निवासस्थान, शरण देने वाला और हितैषी सुहृद् मैं हूँ; उत्पत्ति, प्रलय, आधार, निधान और अविनाशी बीज भी मैं ही हूँ।

  19. Verse 19

    तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च। अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन।।9.19।।

    tapāmyaham ahaṁ varṣhaṁ nigṛihṇāmyutsṛijāmi cha amṛitaṁ chaiva mṛityuśh cha sad asach chāham arjuna

    I give heat; I withhold and send forth the rain. I am immortality and also death; I am being and non-being, O Arjuna.

    हे अर्जुन! मैं ही सूर्यरूप से ताप देता हूँ, मैं ही वर्षा को रोकता और बरसाता हूँ; अमृत और मृत्यु भी मैं हूँ, तथा सत् और असत् भी मैं ही हूँ।

  20. Verse 20

    त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते। ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान्।।9.20।।

    trai-vidyā māṁ soma-pāḥ pūta-pāpā yajñair iṣhṭvā svar-gatiṁ prārthayante te puṇyam āsādya surendra-lokam aśhnanti divyān divi deva-bhogān

    Those who study the three Vedas, who drink the soma and are purified of sin, worshipping Me with sacrifices, pray for the way to heaven. Reaching the holy world of the king of the gods, they enjoy the divine pleasures of the gods.

    तीनों वेदों के जानने वाले, सोमरस पीने वाले और पापों से पवित्र हुए पुरुष यज्ञों के द्वारा मेरा पूजन करके स्वर्ग की गति माँगते हैं; वे अपने पुण्य के फलस्वरूप इन्द्रलोक को पाकर स्वर्ग में दिव्य देवताओं के भोगों को भोगते हैं।

  21. Verse 21

    ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति। एव त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते।।9.21।।

    te taṁ bhuktvā swarga-lokaṁ viśhālaṁ kṣhīṇe puṇye martya-lokaṁ viśhanti evaṁ trayī-dharmam anuprapannā gatāgataṁ kāma-kāmā labhante

    Having enjoyed that vast heavenly world, they return to the world of mortals when their merit is exhausted. Thus, following the rites prescribed in the three Vedas and desiring pleasures, they obtain only the going and coming.

    वे उस विशाल स्वर्गलोक को भोगकर, पुण्य क्षीण हो जाने पर फिर मृत्युलोक में लौट आते हैं। इस प्रकार तीनों वेदों के धर्म का आश्रय लेने वाले और भोगों की कामना करने वाले लोग बार-बार आना-जाना ही प्राप्त करते हैं।

  22. Verse 22

    अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते। तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्।।9.22।।

    ananyāśh chintayanto māṁ ye janāḥ paryupāsate teṣhāṁ nityābhiyuktānāṁ yoga-kṣhemaṁ vahāmyaham

    But for those who worship Me alone, thinking of no other, ever steadfast, I secure what they lack and preserve what they have.

    जो अनन्य भाव से मेरा ही चिन्तन करते हुए मेरी उपासना करते हैं, उन नित्य मुझमें लगे रहने वाले भक्तों का योग (अप्राप्त की प्राप्ति) और क्षेम (प्राप्त की रक्षा) मैं स्वयं वहन करता हूँ।

  23. Verse 23

    येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः। तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्।।9.23।।

    ye ’pyanya-devatā-bhaktā yajante śhraddhayānvitāḥ te ’pi mām eva kaunteya yajantyavidhi-pūrvakam

    Even those who are devoted to other gods and worship them with faith, O son of Kunti, actually worship Me alone, though not in the proper way.

    हे कुन्तीपुत्र! जो भक्त श्रद्धा से युक्त होकर अन्य देवताओं का पूजन करते हैं, वे भी वास्तव में मेरा ही पूजन करते हैं, यद्यपि उनकी यह पूजा अविधिपूर्वक होती है।

  24. Verse 24

    अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च। न तु मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते।।9.24।।

    ahaṁ hi sarva-yajñānāṁ bhoktā cha prabhureva cha na tu mām abhijānanti tattvenātaśh chyavanti te

    For I am the enjoyer and the Lord of all sacrifices. But they do not truly know Me, and so they fall.

    क्योंकि समस्त यज्ञों का भोक्ता और स्वामी मैं ही हूँ; परन्तु वे मुझे तत्त्व से नहीं जानते, इसीलिए वे पतन को प्राप्त होते हैं।

  25. Verse 25

    यान्ति देवव्रता देवान् पितृ़न्यान्ति पितृव्रताः। भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्।।9.25।।

    yānti deva-vratā devān pitṝīn yānti pitṛi-vratāḥ bhūtāni yānti bhūtejyā yānti mad-yājino ’pi mām

    Those who worship the gods go to the gods; those who worship the ancestors go to the ancestors; those who worship the spirits go to the spirits; but those who worship Me come to Me.

    'bhutani / bhuta-ijya' is read by some as elemental spirits and by others as ghosts; the broad sense of lesser beings is intended.

    देवताओं को पूजने वाले देवताओं को प्राप्त होते हैं, पितरों को पूजने वाले पितरों को प्राप्त होते हैं, भूतों को पूजने वाले भूतों को प्राप्त होते हैं, और मेरा पूजन करने वाले मुझको ही प्राप्त होते हैं।

  26. Verse 26

    पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति। तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः।।9.26।।

    patraṁ puṣhpaṁ phalaṁ toyaṁ yo me bhaktyā prayachchhati tadahaṁ bhaktyupahṛitam aśhnāmi prayatātmanaḥ

    Whoever offers Me with devotion a leaf, a flower, a fruit, or water, that offering of love from a pure-hearted person I accept.

    जो कोई भक्ति से मुझे पत्र, पुष्प, फल अथवा जल अर्पण करता है, उस शुद्ध-हृदय भक्त के प्रेमपूर्वक अर्पित उस भेंट को मैं (सगुणरूप से प्रकट होकर) ग्रहण करता हूँ।

  27. Verse 27

    यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत्। यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम्।।9.27।।

    yat karoṣhi yad aśhnāsi yaj juhoṣhi dadāsi yat yat tapasyasi kaunteya tat kuruṣhva mad-arpaṇam

    Whatever you do, whatever you eat, whatever you offer in sacrifice, whatever you give, and whatever austerity you practice, O son of Kunti, do it as an offering to Me.

    हे कुन्तीपुत्र! तू जो कुछ करता है, जो खाता है, जो हवन करता है, जो दान देता है और जो तप करता है — वह सब मुझे अर्पण कर दे।

  28. Verse 28

    शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनैः। संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि।।9.28।।

    śhubhāśhubha-phalair evaṁ mokṣhyase karma-bandhanaiḥ sannyāsa-yoga-yuktātmā vimukto mām upaiṣhyasi

    In this way you will be freed from the bonds of action that yield good and evil fruits. With your mind firmly set on the yoga of renunciation, you will be liberated and will come to Me.

    इस प्रकार तू शुभ-अशुभ फल देने वाले कर्मबन्धनों से मुक्त हो जाएगा; संन्यासयोग से युक्त चित्त वाला तू मुक्त होकर मुझको ही प्राप्त होगा।

  29. Verse 29

    समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः। ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम्।।9.29।।

    samo ’haṁ sarva-bhūteṣhu na me dveṣhyo ’sti na priyaḥ ye bhajanti tu māṁ bhaktyā mayi te teṣhu chāpyaham

    I am the same toward all beings; none is hateful or dear to Me. But those who worship Me with devotion are in Me, and I am also in them.

    मैं समस्त प्राणियों में समान भाव से व्याप्त हूँ; न कोई मेरा द्वेषी है और न कोई प्रिय; परन्तु जो भक्ति से मुझे भजते हैं, वे मुझमें हैं और मैं भी उनमें हूँ।

  30. Verse 30

    अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक्। साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः।।9.30।।

    api chet su-durāchāro bhajate mām ananya-bhāk sādhur eva sa mantavyaḥ samyag vyavasito hi saḥ

    Even if a person of very evil conduct worships Me with undivided devotion, he should be regarded as righteous, for he has rightly resolved.

    यदि अत्यन्त दुराचारी भी अनन्य भाव से मुझे भजता है, तो उसे साधु ही मानना चाहिए, क्योंकि उसने भली-भाँति निश्चय कर लिया है।

  31. Verse 31

    क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति। कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति।।9.31।।

    kṣhipraṁ bhavati dharmātmā śhaśhvach-chhāntiṁ nigachchhati kaunteya pratijānīhi na me bhaktaḥ praṇaśhyati

    Quickly he becomes righteous and attains lasting peace. O son of Kunti, declare boldly that My devotee never perishes.

    वह शीघ्र ही धर्मात्मा हो जाता है और सदा रहने वाली शान्ति को प्राप्त करता है। हे कुन्तीपुत्र! तू निश्चयपूर्वक यह घोषित कर दे कि मेरा भक्त कभी नष्ट नहीं होता।

  32. Verse 32

    मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्युः पापयोनयः। स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम्।।9.32।।

    māṁ hi pārtha vyapāśhritya ye ’pi syuḥ pāpa-yonayaḥ striyo vaiśhyās tathā śhūdrās te ’pi yānti parāṁ gatim

    For those who take refuge in Me, O Partha, even those of lowly birth, women, traders, and laborers, attain the supreme goal.

    हे पार्थ! जो लोग मेरी शरण लेते हैं — वे चाहे नीच योनि में उत्पन्न हों, स्त्री, वैश्य अथवा शूद्र हों — वे भी परम गति को प्राप्त होते हैं।

  33. Verse 33

    किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा। अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्।।9.33।।

    kiṁ punar brāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣhayas tathā anityam asukhaṁ lokam imaṁ prāpya bhajasva mām

    How much more, then, the holy brahmins and the devoted royal sages. Having come into this impermanent and joyless world, worship Me.

    फिर पुण्यशील ब्राह्मणों और भक्त राजर्षियों की तो बात ही क्या! इसलिए इस अनित्य और सुखरहित मनुष्यलोक को पाकर तू मेरा भजन कर।

  34. Verse 34

    मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु। मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः।।9.34।।

    man-manā bhava mad-bhakto mad-yājī māṁ namaskuru mām evaiṣhyasi yuktvaivam ātmānaṁ mat-parāyaṇaḥ

    Fix your mind on Me, be devoted to Me, sacrifice to Me, and bow down to Me. Disciplining yourself in this way, with Me as your supreme goal, you will surely come to Me.

    तू मुझमें मन लगा, मेरा भक्त बन, मेरा पूजन कर और मुझको प्रणाम कर। इस प्रकार अपने को मुझमें लगाकर, मुझे ही परम आश्रय मानने वाला तू मुझको ही प्राप्त होगा।