Chapter 14

Section 1

सामवायिकैर् एवम् अभियुक्तो विजिगीषुर् यस् तेषां प्रधानस् तं ब्रूयात् त्वया मे संधिः इदं हिरण्यम् अहं च मित्रम् द्वि गुणा ते वृद्धिः नार्हस्य् आत्म क्षयेण मित्र मुखान् अमित्रान् वर्धयितुम् एते हि वृद्धास् त्वाम् एव परिभविष्यन्ति इति

sāmavāyikair evam abhiyukto vijigīṣur yas teṣāṃ pradhānas taṃ brūyāt tvayā me saṃdhiḥ idaṃ hiraṇyam ahaṃ ca mitram dvi guṇā te vṛddhiḥ nārhasy ātma kṣayeṇa mitra mukhān amitrān vardhayitum ete hi vṛddhās tvām eva paribhaviṣyanti iti

Section 2

भेदं वा ब्रूयात् अनपकारो यथाअहम् एतैः सम्भूयाभियुक्तस् तथा त्वाम् अप्य् एते संहित बलाः स्वस्था व्यसने वाअभियोक्ष्यन्ते बलं हि चित्तं विकरोति तद् एषां विघातय इति

bhedaṃ vā brūyāt anapakāro yathāaham etaiḥ sambhūyābhiyuktas tathā tvām apy ete saṃhita balāḥ svasthā vyasane vāabhiyokṣyante balaṃ hi cittaṃ vikaroti tad eṣāṃ vighātaya iti

Section 3

भिन्नेषु प्रधानम् उपगृह्य हीनेषु विक्रमयेत् हीनान् अनुग्राह्य वा प्रधाने यथा वा श्रेयोअभिमन्येत तथा

bhinneṣu pradhānam upagṛhya hīneṣu vikramayet hīnān anugrāhya vā pradhāne yathā vā śreyoabhimanyeta tathā

Section 4

वैरं वा परैर् ग्राहयित्वा विसंवादयेत्

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet

Section 5

फल भूयस्त्वेन वा प्रधानम् उपजाप्य संधिं कारयेत्

phala bhūyastvena vā pradhānam upajāpya saṃdhiṃ kārayet

Section 6

अथौभय वेतनाः फल भूयस्त्वं दर्शयन्तः सामवायिकान् अतिसंहिताः स्थ इत्य् उद्द्दूषयेयुः

athaubhaya vetanāḥ phala bhūyastvaṃ darśayantaḥ sāmavāyikān atisaṃhitāḥ stha ity udddūṣayeyuḥ

Section 7

दुष्टेषु संधिं दूषयेत्

duṣṭeṣu saṃdhiṃ dūṣayet

Section 8

अथौभय वेतना भूयो भेदम् एषां कुर्युः एवं तद् यद् अस्माभिर् दर्शितम् इति

athaubhaya vetanā bhūyo bhedam eṣāṃ kuryuḥ evaṃ tad yad asmābhir darśitam iti

Section 9

भिन्नेष्व् अन्यतम उपग्रहेण चेष्टेत

bhinneṣv anyatama upagraheṇa ceṣṭeta

Section 10

प्रधान अभावे सामवायिकानाम् उत्साहयितारं स्थिर कर्माणम् अनुरक्त प्रकृक्तिं लोभाद् भयाद् वा संघातम् उपागतं विजिगीषोर् भीतं राज्य प्रतिसम्बद्धं मित्रं चल अमित्रं वा पूर्वान् उत्तर अभावे साधयेत् उत्साहयितारम् आत्म निसर्गेण स्थिर कर्माणं सान्त्व प्रणिपातेन अनुरक्त प्रकृतिं कन्या दान यापनाभ्याम् लुब्धम् अंश द्वैगुण्येन भीतम् एभ्यः कोश दण्ड अनुग्रहेण स्वतो भीतं विश्वास्य प्रतिभू प्रदानेन राज्य प्रतिसम्बद्धम् एकी भाव उपगमनेन मित्रम् उभयतः प्रिय हिताभ्याम् उपकार त्यागेन वा चल अमित्रम् अवधृतम् अनपकार उपकाराभ्याम्

pradhāna abhāve sāmavāyikānām utsāhayitāraṃ sthira karmāṇam anurakta prakṛktiṃ lobhād bhayād vā saṃghātam upāgataṃ vijigīṣor bhītaṃ rājya pratisambaddhaṃ mitraṃ cala amitraṃ vā pūrvān uttara abhāve sādhayet utsāhayitāram ātma nisargeṇa sthira karmāṇaṃ sāntva praṇipātena anurakta prakṛtiṃ kanyā dāna yāpanābhyām lubdham aṃśa dvaiguṇyena bhītam ebhyaḥ kośa daṇḍa anugraheṇa svato bhītaṃ viśvāsya pratibhū pradānena rājya pratisambaddham ekī bhāva upagamanena mitram ubhayataḥ priya hitābhyām upakāra tyāgena vā cala amitram avadhṛtam anapakāra upakārābhyām

Section 11

यो वा यथाअयोगं भजेत तं तथा साधयेत् साम दान भेद दण्डैर् वा यथाआपत्सु व्याख्यास्यामः

yo vā yathāayogaṃ bhajeta taṃ tathā sādhayet sāma dāna bheda daṇḍair vā yathāāpatsu vyākhyāsyāmaḥ

Section 12

व्यसन उपघात त्वरितो वा कोश दण्डाभ्यां देशे काले कार्ये वाअवधृतं संधिम् उपेयात्

vyasana upaghāta tvarito vā kośa daṇḍābhyāṃ deśe kāle kārye vāavadhṛtaṃ saṃdhim upeyāt

Section 13

कृत संधिर् हीनम् आत्मानं प्रतिकुर्वीत

kṛta saṃdhir hīnam ātmānaṃ pratikurvīta

Section 14

पक्षे हीनो बन्धु मित्र पक्षं कुर्वीत दुर्गम् अविषह्यं वा

pakṣe hīno bandhu mitra pakṣaṃ kurvīta durgam aviṣahyaṃ vā

Section 15

दुर्ग मित्र प्रतिष्टब्धो हि स्वेषां परेषां च पूज्यो भवति

durga mitra pratiṣṭabdho hi sveṣāṃ pareṣāṃ ca pūjyo bhavati

Section 16

मन्त्र शक्ति हीनः प्राज्ँन पुरुष उपचयं विद्या वृद्ध सम्योगं वा कुर्वीत

mantra śakti hīnaḥ prāj~na puruṣa upacayaṃ vidyā vṛddha samyogaṃ vā kurvīta

Section 17

तथा हि सद्यः श्रेयः प्राप्नोति

tathā hi sadyaḥ śreyaḥ prāpnoti

Section 18

प्रभाव हीनः प्रकृति योग क्षेम सिद्धौ यतेत

prabhāva hīnaḥ prakṛti yoga kṣema siddhau yateta

Section 19

जन पदः सर्व कर्मणां योनिः ततः प्रभावः

jana padaḥ sarva karmaṇāṃ yoniḥ tataḥ prabhāvaḥ

Section 20

तस्य स्थानम् आत्मनश् चाअपदि दुर्गम्

tasya sthānam ātmanaś cāapadi durgam

Section 21

सेतु बन्धः सस्यानां योनिः

setu bandhaḥ sasyānāṃ yoniḥ

Section 22

नित्य अनुषक्तो हि वर्ष गुण लाभः सेतु वापेषु

nitya anuṣakto hi varṣa guṇa lābhaḥ setu vāpeṣu

Section 23

वणिक् पथः पर अतिसंधानस्य योनिः

vaṇik pathaḥ para atisaṃdhānasya yoniḥ

Section 24

वणिक् पथेन हि दण्ड गूढ पुरुष अतिनयनं शस्त्र आवरण यान वाहन क्रयश् च क्रियते प्रवेशो निर्णयनं च

vaṇik pathena hi daṇḍa gūḍha puruṣa atinayanaṃ śastra āvaraṇa yāna vāhana krayaś ca kriyate praveśo nirṇayanaṃ ca

Section 25

खनिः संग्राम उपकरणानां योनिः द्रव्य वनं दुर्ग कर्मणां यान रथयोश् च हस्ति वनं हस्तिनाम् गव अश्व खर उष्ट्राणां च व्रजः

khaniḥ saṃgrāma upakaraṇānāṃ yoniḥ dravya vanaṃ durga karmaṇāṃ yāna rathayoś ca hasti vanaṃ hastinām gava aśva khara uṣṭrāṇāṃ ca vrajaḥ

Section 26

तेषाम् अलाभे बन्धु मित्र कुलेभ्यः समार्जनम्

teṣām alābhe bandhu mitra kulebhyaḥ samārjanam

Section 27

उत्साह हीनः श्रेणी प्रवीर पुरुषाणां चोर गण आटविक म्लेच्छ जातीनां पर अपकारिणां गूढ पुरुषाणां च यथा लाब्भम् उपचयं कुर्वीत

utsāha hīnaḥ śreṇī pravīra puruṣāṇāṃ cora gaṇa āṭavika mleccha jātīnāṃ para apakāriṇāṃ gūḍha puruṣāṇāṃ ca yathā lābbham upacayaṃ kurvīta

Section 28

पर मिश्र अप्रतीकारम् आबलीयसं वा परेषु प्रयुञ्जीत KआZ०७ १४ २९अब् एवं पक्षेण मन्त्रेण द्रव्येण च बलेन च KआZ०७ १४ २९च्द् सम्पन्नः प्रतिनिर्गच्छेत् पर अवग्रहम् आत्मनः E विगृह्य उपरोध हेतवह् दण्ड उपनत वृत्तम्

para miśra apratīkāram ābalīyasaṃ vā pareṣu prayuñjīta KāZ07 14 29ab evaṃ pakṣeṇa mantreṇa dravyeṇa ca balena ca KāZ07 14 29cd sampannaḥ pratinirgacchet para avagraham ātmanaḥ E vigṛhya uparodha hetavah daṇḍa upanata vṛttam